{"tokens":["0","00","06","09","1","10","11","1176","1177","12","14960","16","17","18","19","1974","1977","1980","1981","1984","1985","1989","1995","1996","1998","1999","1a","1b","1c","1d","1f","1g","1h","1j","1k","1km","1m","1n","1o","1q","1r","1s","1v","1x","1z","2","2000","2002","2003","2004","2006","2007","2008","2010","2012","2013","2014","2015","2016","2017","2018","2019","2020","2022","2024","2025","2026","21","23659","24","25","2a","2am","2b","2c","2d","2e","2g","2i","2k","3","30","300","300m","31031","35","3a","3b","3c","3d","3e","3f","3g","4","4b","4c","4d","4e","4f","4g","4h","4i","4j","4l","4m","4n","4o","4r","5","50","5a","5b","5c","5e","5f","6","6am","6b","6c","6d","6f","6g","6h","6i","6o","6q","6w","7","8","8848","99","a","aala","abl","abseilio","ac","academaidd","academi","academiau","accessible","achlysurol","achlysuron","achos","achosi","achosion","achosir","achrededig","achrediad","achredu","achub","achubwr","achubwyr","acpo","acronym","actifadu","activities","activity","ad","adael","adborth","addas","addasiadau","addasrwydd","addasu","addoli","addoliad","addysg","addysgiadol","addysgol","addysgu","adeg","adegau","adeiladau","adeiladol","adeiladu","adips","adlewyrchol","adlewyrchu","adnabod","adnabyddadwy","adnewyddiad","adnewyddu","adnoddau","adolygiad","adolygiadau","adolygir","adolygu","adolygwch","adran","adrannau","adref","adrenalin","adrodd","adroddiadau","adroddwch","adventure","adventuresmart","adventurous","advice","aeddfedrwydd","aelod","aelodaeth","aelodau","afael","afiechydon","aflonyddwch","afon","afonydd","ag","agored","agos","agosach","agosaf","agosau","agosrwydd","agwedd","agweddau","ai","aiff","ail","ailadrodd","ailbennu","ailddilysu","ailfynediad","airport","alcohol","alergedd","alergeddau","alf","algau","all","allai","allan","allanfa","allanfeydd","allanol","allant","alldaith","alldeithiau","allent","allgofnodi","allgymorth","allt","allu","alluogi","allwedd","allweddol","allwn","alpaidd","am","amaethyddiaeth","amaethyddol","amcanion","amdano","amdanyn","amdanynt","amddiffyn","amddiffyniad","amddiffynnol","amgen","amgueddfa","amgueddfeydd","amgylch","amgylchedd","amgylcheddau","amgylcheddol","amgylchiadau","amharu","amheuaeth","amheus","amhriodol","aml","amlinellu","amlinellwch","amlwg","amlygiad","amlygu","amod","amodau","amrywiaeth","amrywio","amrywiol","amser","amseriadau","amserlen","amserlenni","amseroedd","amseru","anabl","anabledd","anableddau","anaddas","anadlyddion","anaf","anafedig","anafedigion","anaffylacsis","anafiadau","anarbenigol","and","aneglur","anesthesia","anesthetig","anfantais","anfasnachol","anfon","anfonwyd","anfwriadol","angen","angenrheidiol","anghenion","angheuol","anghyfarwydd","anghyfforddus","anghyffredin","anghyfreithlon","anghymhwyso","anghysbell","anghytuno","anghywirdeb","anhwylderau","anialwch","anifeiliaid","annerbyniol","annheg","annibyniaeth","annibynnol","annigonol","annilys","anniogel","annisgwyl","annog","annwyd","anodd","anoddach","anogir","anogwch","ansawdd","ansefydlog","ansicr","ansicrwydd","anstatudol","antur","anturiaethau","anturus","anuniongyrchol","anwastad","anweddu","apiau","apwyntiad","aquaparksuk","ar","arall","arbenigedd","arbenigol","arbenigwr","arbenigwyr","arbennig","archeb","archebion","archebu","archebwch","archifwyr","archwilio","archwiliwch","ardal","ardaloedd","arddangos","arddangosfeydd","arddull","arddulliau","arfaethedig","arfer","arferion","arferol","arfordiro","arfordirol","argaeledd","argraffiad","argyfwng","argyfyngau","argymell","argymhelliedig","argymhellion","argymhellir","arholiad","arholiadau","arhosfan","arhoswch","arian","ariannol","ariannu","arno","arnoch","arnynt","arolygon","arolygu","aros","arosfannau","arosiadau","arsylwadau","arsylwi","arteffactau","artiffisial","artistiaid","artistig","arwain","arweiniad","arweiniwyd","arweinwyr","arweinydd","arweinyddiaeth","arwydd","arwyddocaol","arwynebau","asesiad","asesiadau","asesir","asesu","aseswch","asiantaeth","asiantaethau","asthma","astudiaeth","astudiaethau","astudio","at","atafaelu","atal","ataliol","atebol","atebolrwydd","ategol","ategu","atgoffa","atgoffwch","atgyfnerthu","athrawon","athro","ati","atodiad","atyniadau","authorities","away","awdurdod","awdurdodau","awdurdodedig","awdurdodi","awduron","awgrymiadau","awr","awtistiaeth","awtomatig","awyr","awyren","awyrennau","b","ba","bach","badge","badlo","bag","bagiau","bai","baratoi","barc","barchus","barciau","barcud","barhaol","barhau","barhaus","barn","barnu","barod","bartion","bartneriaid","bas","basbort","basbortau","bathodyn","bawb","becyn","beichiogrwydd","beicio","beidio","beio","beirniadol","bell","belled","ben","benaethiaid","benderfyniad","benderfyniadau","benderfynu","bennaf","bennir","benodi","benodol","bensaerniol","berchen","berchnogaeth","beri","berson","bersonol","berthnasoedd","berthnasol","beryglon","beryglu","beryglus","beth","bethau","beyond","bigiadau","biometrig","bivouacs","blaen","blaendaliadau","blaenoriaethu","blaenorol","blanhigion","blant","blatfformau","ble","blentyn","bleserus","blinder","bloc","blog","blwch","blwyddyn","blynedd","blynyddoedd","bo","bob","bobl","bod","boddhaol","bodloni","bodlonir","bodoli","boed","boen","bolisi","bolisiau","book","borthladdoedd","bosibilrwydd","bosibl","bostio","bras","brathiadau","brechiadau","brecwast","breifat","breifatrwydd","bresennol","bresgripsiwn","breswyl","brif","briff","briffiau","briffio","briffiwch","brig","brilliant","brin","briodol","british","britishcouncil","broblemau","brodorol","broffesiynol","brofi","brofiad","brofiadau","brofiadol","bron","broses","brosesu","bryd","brydau","brydeinig","bryder","bryderon","brydlon","bryfed","bryn","bryniau","brynir","brys","brysur","bs","bs8848","bsigroup","btgtravel","budd","buddiannau","bugeiliol","bum","busnes","bwlio","bwll","bwnc","bwrdd","bwriad","bwriadau","bwriadedig","bwriadu","bwriedir","bwrpas","bwrpasol","bwrw","bws","bwy","bwyd","bwydo","bwyntiau","bwysicach","bwysicaf","bwysig","bwyta","byd","bydd","byddai","byddant","byddech","byddent","byddwch","byllau","bynciau","bynnag","byr","byrddau","byrfyfyr","bysedd","bysiau","byth","byw","bywyd","cadair","cadarn","cadarnhaol","cadarnhau","cadarnheir","cadarnhewch","cadeiriau","cadeiriol","cadw","cadwch","cael","caeredin","caiacio","caiff","calais","cam","camau","camddealltwriaethau","camddefnyddio","camddehongli","camerau","camol","canfyddiadau","caniatad","caniatau","caniateir","caniatewch","canllaw","canllawiau","canlyniadau","canlynol","canolbwyntio","canolfannau","canslo","cant","canwio","capasiti","capiau","car","cardiau","cario","cariwch","cartiau","cartio","cartref","cartrefi","casglu","casglwch","categori","cau","cedwir","ceffylau","cefn","cefnogaeth","cefnogi","cefnogol","ceg","ceir","ceisiadau","ceisio","ceisiwch","cenedlaethol","cerbyd","cerbydau","cerdded","cerddwch","cerddwyr","cerdyn","cerrynt","ceryntau","ceunantau","cevas","cga","ch","chadarnhaol","chadarnhau","chadarnhewch","chadw","chadwraethwyr","chael","chaiff","chamau","chan","chaniatad","chaniatadau","chaniatau","chaniateir","chanllawiau","chanlyniadau","chanolfan","chanolfannau","chant","chario","chasglu","checks","chefnogaeth","chefnogi","chefnogol","cheisio","chemegau","cherbydau","cherdded","chi","children","chipio","chlefyd","chliriad","chludo","chodi","chofiadwy","chofnodi","chofnodion","chofnodwch","chofrestru","chosb","chost","chostau","chreadigrwydd","chroesfannau","chryfder","chryfhau","chur","chwarae","chwaraeon","chwblhau","chwblhewch","chwe","chweil","chwilfrydedd","chwiliwch","chwistrellwr","chwistrellwyr","chwmniau","chwyddadwy","chychod","chyd","chydbwysedd","chydlynydd","chydnabyddiaethau","chydsyniad","chydweithio","chydweithwyr","chydymffurfiaeth","chyfarwyddiadau","chyfathrebu","chyfeillgar","chyffuriau","chyfiawn","chyflawni","chyfleoedd","chyfleu","chyfleus","chyfleusterau","chyfleuwch","chyflogaeth","chyflogwyr","chyflwyno","chyflyrau","chyfoethogi","chyfraith","chyfranogiad","chyfranogwyr","chyfredol","chyfrifiadau","chyfrifoldeb","chyfrifoldebau","chyfrifon","chyfryngau","chyfuniad","chyhoeddi","chyllid","chymdeithasol","chymeradwyaeth","chymeradwyaethau","chymeradwyo","chymhlethdod","chymhwysedd","chymorth","chymryd","chymunedau","chymunedol","chymwysterau","chyn","chyngor","chynhaliwch","chynhelir","chynhwysiant","chynllun","chynlluniau","chynllunio","chynlluniwch","chynnal","chynnwys","chynorthwywyr","chyrff","chyrhaeddiad","chyrraedd","chyson","chysur","chysylltiad","chysylltiadau","chysylltu","chysylltwch","chytundeb","chytundebau","chytunir","chytuno","cia","cilomedr","cinio","clawr","clefyd","clefydau","cleientiaid","clir","clirio","cloedig","cludiant","cludo","clybiau","clyfar","clymu","co","cod","codau","codi","codir","coets","cofiadwy","cofnod","cofnodi","cofnodion","cofnodionpolisi","cofnodwch","cofrestr","cofrestredig","cofrestri","cofrestru","coginio","coli","collections","colli","com","content","contract","contractau","contractwyr","copiau","corff","corfforaethol","corfforol","coronafeirws","cost","costau","courses","cownter","cpc","craidd","credoau","credu","crefydd","crefyddol","creigiau","creu","critigol","croesfan","croesfannau","croesi","croeso","cronfeydd","cryf","cryfhau","crynhoi","crynodol","cryptosporidium","crysau","cudd","cuddio","cul","cur","cwbl","cwblhau","cwblhewch","cwch","cwestiynau","cwmniau","cwmpas","cwmpasu","cwmpawdau","cwricwlwm","cwrs","cwympo","cya","cychod","cychwyn","cychwynnol","cyd","cydbwyso","cydgrynhoi","cydlynol","cydlynu","cydlynwyr","cydlynydd","cydnabod","cydnabyddedig","cydnabyddiaeth","cydraddoldeb","cydsynio","cydweddu","cydweithio","cydweithiwr","cydweithredol","cydweithwyr","cydymffurfiaeth","cydymffurfio","cyfagos","cyfaill","cyfan","cyfarfod","cyfarfodydd","cyfarwyddiadau","cyfarwyddo","cyfarwyddwyr","cyfarwyddyd","cyfateb","cyfatebol","cyfathrebiadau","cyfathrebu","cyfeillio","cyfeillion","cyfeiriad","cyfeiriadedd","cyfeiriannu","cyfeirio","cyfeirir","cyfeiriwch","cyffredin","cyffredinol","cyffrous","cyffuriau","cyffwrdd","cyfiawnhau","cyflawn","cyflawni","cyflawnwyd","cyfle","cyflenwadau","cyflenwi","cyfleoedd","cyfleu","cyfleuster","cyfleusterau","cyflogi","cyflogwr","cyflogwyr","cyflwyniad","cyflwyniadau","cyflwyniadol","cyflwynir","cyflwyno","cyflwynwch","cyflym","cyflyrau","cyfnewid","cyfnewidfeydd","cyfnewidiadau","cyfnod","cyfnodau","cyfoedion","cyfoethog","cyfoethogi","cyfradd","cyfraddau","cyfraith","cyfraniad","cyfraniadau","cyfrannu","cyfranogiad","cyfranogwr","cyfranogwyr","cyfredol","cyfreithiau","cyfreithiol","cyfrif","cyfrifiadau","cyfrifol","cyfrifoldeb","cyfrifoldebau","cyfrifon","cyfrifwch","cyfrinachedd","cyfryngau","cyfuno","cyfyng","cyfyngedig","cyfyngiad","cyfyngiadau","cyfyngol","cyfyngu","cyhoedd","cyhoeddi","cyhoeddus","cyhoeddwch","cyhyd","cylch","cylchol","cyllideb","cymdeithasau","cymdeithasol","cymeradwy","cymeradwyaeth","cymeradwyaethau","cymeradwyaethevc","cymeradwyo","cymerwch","cymesur","cymhareb","cymhleth","cymhlethdod","cymhlethu","cymhorthdal","cymhwysedd","cymhwyso","cymhwyster","cymorth","cymru","cymryd","cymuned","cymunedol","cymwys","cymwysterau","cymysg","cyn","cyngherddau","cynghori","cynghorydd","cyngor","cynharaf","cynhelir","cynhenid","cynhwysiant","cynhwysol","cynhyrchu","cynllun","cynlluniau","cynlluniedig","cynllunio","cynlluniwch","cynlluniwyd","cynnal","cynnar","cynnes","cynnig","cynnwys","cynnydd","cynorthwyo","cynorthwyol","cynorthwywyr","cynorthwyydd","cynradd","cynrychioli","cynrychiolwyr","cyntaf","cynulliadau","cyrchfan","cyrchfannau","cyrhaeddiad","cyrraedd","cyrsiau","cysegredig","cysegrfeydd","cysgodi","cysgu","cyson","cysur","cyswllt","cysylltiad","cysylltiadau","cysylltiedig","cysylltu","cysylltwch","cytundeb","cytundebau","cytundebol","cytunedig","cytuno","cytunodd","cytunwch","cytunwyd","cywir","cywirdeb","d","d1","da","dabardau","dabled","daearyddol","daflu","dair","daith","dal","daliad","daliadau","daliwch","dalu","damwain","damweiniau","dan","danddaearol","dangos","dangosfwrdd","dangoswch","dangosydd","dangosyddion","darfu","darllen","darllenwch","darlun","darpariaeth","darparu","darparwch","darparwr","darparwrkaddi","darparwyr","darperir","data","datblygiad","datblygiadau","datblygu","datgan","datganiad","datganiadau","datgeliad","datgelu","datrys","dau","dawel","dawelu","dbs","dda","ddadansoddi","ddaear","ddaearyddiaeth","ddaearyddol","ddal","ddamwain","ddamweiniau","ddangos","ddangosyddion","ddarllen","ddarpariaeth","ddarparu","ddarparwr","ddarparwyr","ddarperir","ddata","ddatblygiad","ddatblygu","ddatganiad","ddatganiadau","ddau","dde","ddeall","ddealltwriaeth","ddeallus","ddechrau","ddechreuwyr","ddeciau","ddeddf","ddefnydd","ddefnyddio","ddefnyddiol","ddefnyddir","ddefnyddiwr","ddefnyddwyr","ddeinameg","ddelfrydol","ddelio","dderbyn","dderbyniol","ddeunyddiau","ddewis","ddewisir","ddewiswyd","ddiagramau","ddiamwys","ddiben","ddibenion","ddibrofiad","ddibynadwy","ddiddorol","ddiferion","ddifrifol","ddifrod","ddifrodi","ddigon","ddigonol","ddigwydd","ddigwyddiad","ddigwyddiadau","ddigwyddodd","ddigymell","ddileu","ddillad","ddilyn","ddilys","ddim","ddinistrio","ddiofyn","ddiogel","ddiogelu","ddiogelwch","ddisgleirio","ddisgrifir","ddisgwyliadau","ddisgwylir","ddisgwyliwyd","ddisgybl","ddisgyblion","ddisodli","ddisylw","ddiwedd","ddiweddar","ddiweddarach","ddiweddaraf","ddiwrnod","ddiwrnodau","ddiwygio","ddiwylliannol","ddod","ddoeth","ddogfen","ddogfennaeth","ddogfennol","ddogfennu","ddolur","ddosbarth","ddosbarthiad","ddosbarthu","ddull","ddulliau","ddwbl","ddwr","ddwy","ddwyn","ddwys","ddydd","ddyddiad","ddyfais","ddyfeisiau","ddyfnach","ddyfynbrisiau","ddylai","ddylech","ddylem","ddylent","ddyletswydd","ddylid","ddysgodd","ddysgu","ddysgwyd","ddysgwyr","deall","dealltwriaeth","deallwch","debyg","debygol","dec","dechnegol","dechrau","deciau","deddf","deddfau","deddfwriaeth","deddfwriaethol","defnydd","defnyddio","defnyddiol","defnyddir","defnyddiwch","defnyddiwr","defnyddwyr","defodau","deg","deillio","deimlo","deithio","deithwyr","delerau","delweddau","dempled","dempledi","derbyn","derbynebau","derbyniol","derfynol","derfysgaeth","destun","destunau","detailed","deunyddiau","deuol","dewis","dewisiadau","dewisol","dewiswch","deyrnas","dfe","di","diagnosisau","diagram","dianc","diangen","diben","dibenion","dibrofiad","dibynadwy","dibynadwyedd","dibynnu","dietegol","diffiniad","diffinio","diffiniwch","diffinnir","difreintiedig","difrifol","difrifoldeb","digidol","digon","digonol","digwydd","digwyddiad","digwyddiadau","dileu","dillad","dilyn","dilyniant","dilynir","dilynol","dilynwch","dilys","dilysrwydd","dim","dimau","dinas","dinasoedd","diod","diogel","diogelu","diogelwch","dir","dirprwy","dirprwyo","dirwedd","discounted","diseases","disgrifiad","disgrifio","disgrifiwch","disgwyliad","disgwyliadau","disgwyliedig","disgwylir","disgybl","disgyblion","disgyblu","disgyn","diwallu","diwedd","diweddar","diweddariadau","diweddaru","diwrnod","diwydiant","diwydrwydd","diwygio","diwylliannau","diwylliannol","diwylliant","dlr","do","dod","dofe","dogfen","dogfennaeth","dogfennau","dogfennu","doiledau","dolenni","dorri","dos","dosau","dosbarth","dosbarthu","dosbarthwyd","dover","dpp","draddodiadau","draethau","drafnidiaeth","drafod","drallwysiad","drallwysiadau","dramor","draw","draws","drefniadau","drefniant","drefnu","drefnus","drefnydd","drenau","dreulir","dri","drin","dringo","driniaeth","driving","dro","dros","drosglwyddo","drugs","drwm","drwy","drwydded","drwyddedu","dryloyw","drylwyr","drysau","dryswch","dsl","du","dug","dull","dulliau","dvsa","dweud","dwr","dwy","dwylo","dwyn","dwysau","dychwelyd","dydd","dyddiad","dyddiadau","dyddiaduron","dyddio","dyfarniadau","dyfeisiau","dyfnder","dyfnhau","dyfodol","dyfynbrisiau","dyladwy","dylai","dylech","dylent","dyletswydd","dyletswyddau","dylid","dyma","dymheredd","dymuniadau","dymuno","dynamig","dynladdiad","dynnu","dynodedig","dyrannu","dysgu","dysgwr","dysgwyr","dystio","dystiolaeth","dystysgrif","dywod","dywyswyr","e","eang","ebrill","edis1","edrych","edrychwch","education","ees","ef","efallai","efelychiedig","effaith","effeithio","effeithiol","effeithiolrwydd","effeithiwyd","effeithlon","effro","eglurir","egluro","eglurwch","eglwysi","egniol","egwyddor","egwyddorion","egwyliau","ehangach","ehangu","ei","eich","eiddo","eilaidd","eiliau","ein","eira","eirafyrddio","eisiau","eisoes","eistedd","eitemau","eithafol","eithriad","eithriadau","eithriadol","eithrio","elearning","electronig","elfen","elfennau","ellir","elusennau","elusennol","elwa","elwir","embaras","emergency","emosiynol","en","enghraifft","enghreifftiau","enghreifftiol","england","enilledig","ennill","enw","enwau","enwedig","enwir","enwog","er","eraill","erbyn","ers","esblygu","esboniwch","esgeulustod","esgidiau","esmwyth","estyn","estynedig","eto","eu","euogfarnau","evc","evcregister","evcs","events","evolve","evolveadvice","evolvego","evolvetraining","ewch","ewropeaidd","exchanges","expeditions","exploration","eyfs","fabwysiadu","fach","falurion","famolaeth","fan","fannau","fanteision","fanylion","fares","farn","farwolaeth","faterion","fath","fathau","fathodyn","fawr","fcdo","fe","feb","feddu","feddwl","feddyginiaeth","feddyginiaethau","feddygol","feddylgar","feichiog","feithrin","fel","felen","felly","fer","fersiwn","festiau","fesul","fesur","fesurau","fethiannau","fetio","fewn","fewnol","feysydd","ffactor","ffactorau","ffafrio","ffafriol","ffeil","ffeithiol","ffenestri","fferi","fferm","ffermydd","ffigur","ffigurau","ffin","ffiniau","ffioedd","ffit","ffitio","ffitrwydd","fflachlampau","ffo","ffon","ffonau","ffordd","fforddio","fformat","ffotograffau","ffotograffiaeth","fframwaith","fframweithiau","ffrind","ffrindiau","ffurf","ffurfiannol","ffurfiau","ffurfiol","ffurflen","ffurflenni","ffwrdd","ffydd","ffyddau","ffynonellau","ffyrdd","fideo","fideos","field","fieldwork","filoedd","flaen","flaendal","flaenoriaeth","flights","flodau","flwch","flwyddyn","flynedd","flynyddoedd","flynyddol","fo","fod","fodd","fodlon","fodloni","fonitro","for","foreign","fras","frathiadau","free","frenhinol","friffiau","fryniog","frys","fuan","fudd","fuddiol","fugeiliol","fundingfinder","fwrdd","fwriadwyd","fwy","fwyaf","fwyd","fy","fydd","fyddan","fyddant","fyddwch","fyfyrdodau","fyfyrio","fyfyrwyr","fygythiadau","fympwyol","fynd","fynediad","fynwent","fyny","fynychu","fynyddiggall","fyrddau","fyrrach","fysiau","fyw","fywyd","ga","gadael","gadarn","gadarnhad","gadarnhau","gadw","gaeaf","gael","gaeth","gaiff","gall","gallai","gallant","gallech","gallent","gallu","galluoedd","galluogi","gallwch","galw","gamarweiniol","gamau","gamddefnydd","gan","ganddo","ganddyn","ganddynt","ganfyddiadau","ganiatad","ganiataol","ganiatau","ganiateir","ganllaw","ganllawiau","ganlyniad","ganlyniadau","ganolbwyntio","ganolfan","ganolfannau","ganolog","gansladau","ganslo","gant","garfan","gario","garthffosiaeth","gartref","garw","gasglu","gates","gatiau","gdpr","gedwir","gefn","gefnogaeth","gefnogi","gefnogol","gefnogwyd","geir","geiriad","geisio","gellid","gellir","gelwir","gen","genedigaeth","genedlaethol","genedligrwydd","generig","geni","gennych","gennym","ger","gerbydau","gerdded","gerddwyr","gerllaw","gesglir","getting","ghic","gilydd","glan","glannau","glawiad","glefydau","gleient","gleientiaid","glin","gliniau","glir","gludiant","gludir","gludo","glybiau","glyfar","gmb","go","gobeithio","goblygiadau","god","godau","godi","goed","gofal","gofalu","gofalus","gofalwr","gofalwyr","gofnod","gofnodi","gofnodion","gofnodwyd","gofod","gofrestr","gofrestru","gofyn","gofyniad","gofynion","gofynnir","gofynnol","gofynnwch","golau","golchi","goleg","goleuadau","golled","gollwng","golwg","golygu","gonest","gontract","gontractau","gontractio","gontractwr","gopi","gopiau","gopro","gorau","gorchudd","gorddibyniaeth","gorff","gorffen","gorfforaethol","gorfforol","gorffwys","gorfodol","gorlawn","gorlenwi","gormodol","gorsaf","gorsafoedd","goruchwyliaeth","goruchwylio","goruchwyliwr","goruchwylwyr","gosod","gosodwch","gost","gostau","gostyngiad","gostyngiadau","gov","government","graddol","graffu","graidd","grant","grantiau","gred","gredoau","grefyddol","greigiau","greu","grisiau","groes","groesawgar","groesfan","groesfannau","groesi","gronfeydd","gronni","groups","grwp","grwpiau","grwydro","gryf","gryfderau","gryfhau","grynodeb","guidance","gwacau","gwaed","gwael","gwaethaf","gwagio","gwahaniaeth","gwahaniaethau","gwahaniaethu","gwahanol","gwahanu","gwahardd","gwaharddedig","gwaharddiad","gwahodd","gwaith","gwarantu","gwarchodedig","gwarchodwyr","gwared","gwaredu","gwasanaeth","gwasanaethau","gwbl","gwblhau","gweddilliol","gweddio","gwefan","gwefannau","gwefru","gweill","gweinyddol","gweithdai","gweithdrefn","gweithdrefnau","gweithgaredd","gweithgareddau","gweithio","gweithiwch","gweithiwr","gweithlu","gweithredol","gweithredu","gweithredwr","gweithredwyr","gweld","gwelededd","gweler","gwell","gwella","gwelliannau","gwelliant","gwely","gweminar","gwendidau","gwenwynig","gwersi","gwersylla","gwerth","gwerthfawr","gwerthfawrogi","gwerthusiad","gwerthusiadau","gwerthuso","gwestai","gwesteiwr","gwestiynau","gwesty","gwirfoddol","gwirfoddoli","gwirfoddolwr","gwirfoddolwyr","gwiriad","gwiriadau","gwirio","gwirionedd","gwiriwch","gwisg","gwisgo","gwlad","gwledig","gwledydd","gwleidyddol","gwmniau","gwmpas","gwmpasu","gwnaethon","gwneir","gwneud","gwnewch","gwobr","gwobrau","gwrandewch","gwrdd","gwregysau","gwreiddio","gwreiddiol","gwrs","gwrth","gwrthdaro","gwtogi","gwybod","gwybodaeth","gwybodus","gwych","gwyddoniaeth","gwydnwch","gwyliau","gwyllt","gwyn","gwynt","gychod","gyd","gyda","gydag","gydbwyso","gydgrynhoydd","gydlynu","gydlynydd","gydnabod","gydnabyddiaethau","gydol","gydweithio","gydweithredol","gydymffurfiaeth","gydymffurfio","gyfan","gyfarwydd","gyfarwyddiadau","gyfarwyddo","gyfarwyddyd","gyfathrebu","gyfeiliant","gyfeiriadau","gyfeirio","gyfer","gyfforddus","gyffredin","gyffredinol","gyffuriau","gyflawn","gyflawni","gyflawnodd","gyflawnwyd","gyfleoedd","gyfleusterau","gyflogwr","gyflogwyr","gyflwyniadau","gyflwyno","gyflym","gyflyrau","gyfnewid","gyfnewidiadau","gyfnod","gyfnodau","gyfoes","gyfoethogi","gyfraith","gyfraniadau","gyfrannol","gyfrannu","gyfranogiad","gyfranogwyr","gyfredol","gyfreithiol","gyfreithlon","gyfrif","gyfrifiadur","gyfrifo","gyfrifol","gyfrifoldeb","gyfrifoldebau","gyfyngedig","gyfyngu","gyhoeddiadau","gyhoeddus","gyhoeddwyd","gymanwlad","gymdeithas","gymeradwyaeth","gymeradwyaethau","gymeradwyo","gymeradwywr","gymeradwywyd","gymerwyd","gymesur","gymhareb","gymharol","gymharu","gymhleth","gymhwysedd","gymhwyso","gymhwyster","gymnasteg","gymnastics","gymorth","gymryd","gymuned","gymunedau","gymwys","gymwysterau","gymysg","gynddaredd","gynghorydd","gyngor","gynhelir","gynhenid","gynhwysfawr","gynhwysol","gynigir","gynllun","gynlluniau","gynllunio","gynlluniwyd","gynnal","gynnar","gynnig","gynnwys","gynorthwyo","gynorthwywyr","gynrychioliadol","gyntaf","gynted","gynyddu","gyrchfan","gyrff","gyrraedd","gyrru","gyrrwr","gyrsiau","gyrwyr","gysegredig","gyson","gyswllt","gysylltiad","gysylltiadau","gysylltiedig","gysylltu","gytundebau","gytuno","gywir","h","hachredu","haddasu","hadlewyrchu","hadnabod","hadolygu","haenau","haf","hailadrodd","halogedig","halsbury","hamdden","hamgylchedd","hamserlennu","hanadlwyr","hanadlydd","hanes","hanesyddol","hanfodion","hanfodol","hanfon","hangen","hanghenion","hanghofio","hanwybyddu","harchwilio","harfer","harwain","hasesu","haul","hawdd","hawl","hawliad","hawliadau","hawliau","haws","hawsach","health","heb","heblaw","heddlu","hedfan","hediadau","heffaith","heffeithio","heffeithiolrwydd","hefyd","heintiau","heistedd","helaeth","helmedau","helpu","hennill","hepgoriad","hepgoriadau","her","heriau","herio","heriol","herwgipio","hi","high","hil","hir","hirach","hiraeth","hirfaith","hmla","hoedran","holiaduron","holl","hollbwysig","hon","honiad","honni","honno","hosteli","how","hqol","hse","htm","html","https","hun","hunain","hunan","hunanarlwyo","hunanarweiniol","hunangynhaliaeth","hunaniaeth","hunanwerthuso","hwn","hwnnw","hwnt","hwy","hwylio","hwylustod","hyblyg","hyblygrwydd","hybu","hyd","hyder","hyderus","hyfforddedig","hyfforddi","hyfforddiant","hyfforddwr","hyfforddwyr","hygyrch","hygyrchedd","hylendid","hymddygiad","hymestyn","hymwybyddiaeth","hyn","hynny","hynod","hyrwyddo","hysbys","hysbysiad","hysbysiadau","hysbysu","hysgol","hysgolion","hystyried","hystyrir","hyswiriant","hyswirio","hytrach","i","ia","iach","iaith","iau","iawn","ichi","iddo","iddyn","iddynt","ie","iechyd","ieuenctid","ifanc","ildio","iml","impact","in","incwm","indemniad","info","information","integreiddio","irms","is","isaf","isafswm","isel","isffyrdd","isgontractio","iso","isod","iwerddon","jynglau","kaddi","keeping","kingdom","knowledge","labeli","labelu","lagwnau","lan","lanlwythwch","lannau","large","latest","law","lawer","lawn","lawr","lawrdir","lawrlwythwch","le","leader","leadership","leaflets","learning","learningaway","lefel","lefelau","leiaf","leihau","lein","lenwi","leoedd","leol","leoli","leoliad","leoliadau","les","lesiant","lethr","lifrai","linellau","list","live","llafar","llafur","llai","llais","llanw","llaw","llawer","llawn","llawrydd","lle","lleddfu","lleiafswm","lleihau","llenwi","lleoedd","lleol","lleoli","lleoliad","lleoliadau","lleolwch","lles","llesiant","llethr","llethrau","llety","lletyol","lletywyr","llif","llinell","llinellau","llinol","llithrig","lloegr","llofnodi","llofnodir","llofruddiaeth","llogi","llong","llosg","llosgiadau","llun","llundain","lluniau","llwybr","llwybrau","llwyddiannau","llwyddiannus","llwyddiant","llwyr","llydan","llygad","llygredd","llym","llynnoedd","llys","llystyfiant","llythrennedd","llythyrau","llywio","llywodraeth","llywodraethu","llywodraethwyr","local","lochesi","lofnodi","logi","logisteg","london","lotc","lu","lundain","lwybrau","lwyddiant","lyme","lywio","lywodraeth","lywodraethwyr","mabwysiadu","mae","maen","maent","maes","mai","maint","mam","man","mannau","mantais","manteision","manwl","manylder","manyleb","manylion","manylu","map","mapiau","marc","marchogaeth","marcio","marciwr","marwolaeth","masnachol","materion","math","mathau","matrics","mats","mawr","meddiannaeth","meddu","meddwl","meddyginiaeth","meddyginiaethau","meddygol","meddylgar","meddyliau","meddyliol","meddyliwch","megis","meini","meithrin","meithrinfa","menter","mesur","mesurau","methiannau","methu","metr","metro","mewn","mewnbwn","mewnol","mewnwelediadau","meysydd","mhob","mholisi","mhrydain","mi","micro","midas","mini","minibus","minibuses","minibws","minibys","minibysiau","mireinio","mis","mislif","mlynedd","moana","modd","model","modelu","modiwl","modur","monitro","mor","mordwyo","morgloddiau","morol","mosgiau","mot","munud","mwd","mwy","mwyach","mwyaf","mwyn","mwynhad","myfyrio","myfyriwr","myfyrwyr","mynd","mynedfeydd","mynediad","mynych","mynychu","mynydd","mynydda","mynyddig","mynyddoedd","n","na","nac","nad","nag","naill","nasuwt","natasha","national","natur","naturiol","naw","negeseuon","negodi","neilltuwyd","nentydd","nes","nesaf","neu","newid","newidiadau","newidiol","newidynnau","news","newydd","ngb","nghwmni","nghyfansoddiad","nghyfnod","nghymhwysedd","nghymru","nhrefniant","nhw","ni","nid","nifer","niferoedd","ninja","nisgyblion","niwed","niweidio","niweidiol","nod","nodau","nodedig","nodi","nodiadau","nodir","nodwch","nodwedd","nodweddiadol","nodweddion","nodyn","nofio","nofwyr","nos","nosbarth","nwylo","o","ochr","oddefadwy","oddi","oeap","oeapng","oed","oedd","oedi","oediadau","oedolion","oedolyn","oedran","oeeapng","oer","oes","of","ofalus","ofalwyr","offer","ofid","ofn","ofyn","ofyniad","ofynion","ofynnol","ogofau","ogystal","oherwydd","ohono","ohonynt","ol","olaf","olchi","olion","olrhain","olrheinwyr","olwyn","olygu","ond","oni","opsiwn","opsiynau","orffwys","orfodol","org","organebau","oriau","orielau","oriorau","orsafoedd","oruchwyliaeth","oruchwylio","orwedd","os","osgoi","osgowch","osod","outdoor","outside","overground","p","pa","paddlo","pai","palmentydd","pam","pan","pandemigau","papur","paracetamol","paratoad","paratoi","paratowch","parc","parchu","parchus","parciau","parcio","parhad","parhau","parhaus","parodrwydd","parthedig","parti","partner","pasbortau","patrol","patrymau","pawb","pcv","pdf","pdg","pe","pecyn","pecynnau","pedal","pediatrig","peidio","peidiwch","peintbelio","peiriannau","pellach","pellter","pen","penaethiaid","penderfyniad","penderfyniadau","penderfynu","penderfynwch","pennaeth","pennau","pennu","penodedig","penodi","penodol","penwythnos","perchnogaeth","pererindod","persbectif","person","personel","personol","perthnasoedd","perthnasol","perthynas","perygl","peryglon","peryglus","peth","pha","phacio","pham","pharatoadau","pharatoi","pharch","pharchus","pharciau","pharhau","phasbortau","pheiriannau","phellenigrwydd","phellter","phendant","phenderfyniadau","phenderfynu","phenodi","phenodol","phensaerniol","pherchnogaeth","pherswadio","pheryglon","phigiadau","phlant","phlatfformau","phlentyn","phleserus","phob","phobl","pholisi","pholisiau","phosibl","phreifatrwydd","phresenoldeb","phriodol","phroblemau","phroffesiynol","phrofiad","phrofiadol","phrosesau","phrosesu","phryd","phrydeinig","phryderon","phwer","phwrpas","phwy","phyllau","phynciau","pigiadau","pipa","planhigion","plant","platfform","platfformau","plentyn","pleserus","pob","pobl","poced","pocketguide","poeni","police","policy","polisi","polisiau","pontydd","porthladdoedd","posibiliadau","posibl","practices","prawf","preifat","preifatrwydd","premiwm","presennol","presenoldeb","presgripsiynau","preswyl","preswylfa","preswylfeydd","preswyliad","preswyliadau","prif","prifathrawes","priffyrdd","prifysgol","prifysgolion","prin","print","priodol","pris","problem","problemau","products","proffesiynol","profiad","profiadau","profiadol","proses","prosesau","prosesu","protect","protectuk","providers","provision","pryd","pryder","pryderon","pryfed","prynu","prysur","ptr","publications","pubns","pwer","pwerus","pwll","pwmpiadwy","pwnc","pwrpas","pwrpasol","pwy","pwynt","pwyntiau","pwysau","pwysicaf","pwysig","pwysigrwydd","pwyso","pyllau","quality","r","raddol","raffau","rafftio","raglen","raglenni","ragnodi","ragolygon","ragweld","rai","ran","ranbarthau","rannu","recordiadau","recordio","redeg","regulated","rennir","reolaeth","reolaidd","reolau","reoleiddio","reoli","reoliadau","reolir","reolwr","residentials","resource","resources","restr","restrau","reswm","resymau","revalidation","rgs","rhaeadrau","rhaffau","rhag","rhagarweiniol","rhagddo","rhagddynt","rhagdybiaethau","rhaglen","rhaglenni","rhagnodi","rhagofalon","rhagolygon","rhagor","rhagweladwy","rhagweld","rhagwelwch","rhai","rhaid","rhain","rhan","rhanddeiliaid","rhannau","rhannol","rhannu","rhannwch","rhedeg","rheilffordd","rheilffyrdd","rheol","rheolaeth","rheolaethau","rheolaidd","rheolau","rheoledig","rheoleiddiedig","rheoleiddio","rheoleiddiol","rheoli","rheoliad","rheoliadau","rheolwr","rheolwyd","rheolwyr","rhestr","rhestrau","rhestru","rheswm","rhesymol","rhewlifoedd","rhewllyd","rhiant","rhieni","rhifau","rhinwedd","rhoddir","rhoddwyd","rhoi","rhostir","rhostiroedd","rhowch","rhwng","rhwydweithiau","rhwygo","rhwymedigaethau","rhwystrau","rhybudd","rhybuddio","rhydd","rhyddhau","rhyddid","rhyngddibyniaeth","rhyngweithio","rhyngweithiol","rhyngwladol","rhyw","rhywbeth","rhywedd","rhywfaint","rhywiau","rhywiol","rhywun","riddor","riddorefallai","rieni","rinc","risg","risgiau","risiau","rlss","road","roddir","roi","rol","rolau","rospa","rpa","rwyf","rwymo","rwystrau","rybuddio","rybuddion","rydych","rydym","ryngddiwylliannol","sachau","saesneg","saethau","saethu","saethyddiaeth","safbwyntiau","safe","safety","safle","safleoedd","safon","safonau","safonol","sail","sal","salwch","sampl","sandford","sawl","sbar","sbectol","school","schools","sector","seddau","seddi","sef","sefwch","sefydledig","sefydliad","sefydliadau","sefydlog","sefydlogrwydd","sefydlu","sefydlwch","sefyll","sefyllfa","sefyllfaoedd","segur","seiberfwlio","seibiannau","seibiant","seiliedig","send","sendsenco","seneddol","sengl","sensitif","sepsis","sesiwn","sesiynau","set","sgiau","sgil","sgiliau","sgiliwr","sgio","sglefrio","sgramblo","sgyrsiau","siarad","siaradwch","siart","sicr","sicrhau","sicrhewch","sicrwydd","sifil","sigarets","silos","sioe","siwr","sleidio","slipiau","slt","slyri","smart","snorkelu","snowsport","snowsportengland","sonotig","specification","staff","staffio","staged","standards","statudol","statws","stigma","stofiau","stopio","stopiwch","storio","stormydd","straen","strategaeth","strategaethau","strategol","strwythur","strwythurau","strwythuredig","strwythuro","summary","support","sut","svt","swydd","swyddfa","swyddog","swyddogaethau","swyddogol","sy","sydd","sylfaen","sylfaenol","sylfeini","sylw","sylwadau","sylweddau","sylweddol","syml","symlaf","symleiddio","symptomau","symud","symudedd","symudiad","symudiadau","symudol","symudwch","synagogau","synhwyrol","syrffio","system","systemau","syth","t","tai","tair","taith","taithlen","tal","taliadau","talu","tan","tanddaearol","tarfu","targedu","tasgau","tawel","tawelu","tebyg","tebygol","tebygolrwydd","technegau","technegol","teclynnau","tegwch","teimlo","teithiau","teithio","teithiocynllun","teithiwch","teithiwr","teithlenni","teithwyr","teledu","telerau","temlau","templed","templedi","terfynau","terfynellau","terfynol","terfysgaeth","termau","terrorism","teulu","teuluoedd","tfl","thaliadau","tharfu","the","thebyg","their","theithio","thelerau","thema","themau","therfynellau","therfysgaeth","theuluoedd","thoiled","thraddodiadau","thraffig","thrafnidiaeth","thrafodaethau","threfn","threfniadaeth","threfniadau","threfnu","threnau","thrin","throsglwyddo","through","thrwydded","thrwyddedu","thueddiadau","thystysgrif","thywydd","ticio","tim","timau","tir","tirwedd","tiwb","tiwbio","to","tonnau","toolkit","torfeydd","toriadau","torrwch","tra","traed","trafferth","traffig","trafnidiaeth","trafod","trafodaeth","trafodaethau","training","tramor","trampolin","trampolinio","tramwy","travel","trawsnewidiadau","trawsrywiol","trefniadaeth","trefniadau","trefniant","trefnir","trefnu","trefnwyr","trefnydd","trefol","treftadaeth","trelar","tren","trenau","treth","treulio","trin","triniaeth","trip","tripiau","trips","tro","trochi","trochol","troed","trogod","trosedd","trosglwyddiadau","trosglwyddo","trosolwg","trwm","trwy","trwydded","trwyddedau","trwyddedu","trydydd","tryloywder","trylwyr","tu","tua","tuag","tudalen","tunnell","twristaidd","tymheredd","tymhorol","tymor","tynnu","tystiolaeth","tystion","tystysgrif","tywydd","tywys","u","uchafbwynt","uchder","uchderau","uchel","ucheldir","uchod","uda","uk","un","unedig","unig","unigol","unigolion","unigryw","union","uniongyrchol","unison","unite","united","unol","unrhyw","unwaith","uploads","urddas","uwch","uwchlaw","uwchlwytho","v","vehicle","visit","visits","vl","vwprqdllhhe","w","wag","wahan","wahaniaethau","wahanol","wahanu","wahardd","waharddedig","waith","waliau","warchodedig","wasanaeth","wasanaethau","wasgaru","watch","weddill","weddu","wedi","wedyn","wefan","wefannau","weil","weinyddiaeth","weithdrefnau","weithgaredd","weithgareddau","weithiau","weithio","weithiodd","weithredol","weithredu","weithredwyr","weithwyr","weladwy","weld","weledol","well","wella","welliannau","welliant","werdd","wers","wersi","werth","werthfawr","werthusiadau","werthuso","wirfoddol","wirfoddolwyr","wiriad","wiriadau","wirio","wirioneddol","wisg","wisgo","with","wlad","wladolaeth","wladoli","wladwriaeth","wledig","wledydd","wneud","wobr","wp","wrth","wrthych","www","wybod","wybodaeth","wybodus","wyliadwrus","wyneb","wythnos","y","ychwanegion","ychwanegir","ychwanegol","ychydig","ydd","ydych","ydym","ydyn","ydynt","yfed","ym","yma","ymadael","ymadawiad","ymarfer","ymarferion","ymarferol","ymarferoldeb","ymateb","ymatebion","ymchwil","ymchwiliad","ymchwilio","ymchwilwyr","ymddangos","ymddiriedaeth","ymddiriedolaeth","ymddiriedolaethau","ymddiswyddo","ymddwyn","ymddygiad","ymddygiadau","ymddygiadol","ymdopi","ymdrech","ymdrin","ymdrochi","ymestyn","ymgeisio","ymglymiad","ymgyfarwyddo","ymgymryd","ymgynghori","ymgynghorwch","ymgynghorydd","ymgysylltiad","ymgysylltu","ymhellach","ymhlith","ymholiad","ymholiadau","ymlaen","ymrwymiad","ymrwymo","ymwadiad","ymwadiadau","ymweld","ymweliad","ymweliadau","ymweliadol","ymwelwch","ymwelwyr","ymwneud","ymwybodol","ymwybyddiaeth","ymyl","ymylon","ymyriadau","ymyrryd","yn","yna","ynddo","yng","ynghyd","ynghylch","ynglyn","youtube","yr","yrrir","yrru","yrwyr","ysgafn","ysgol","ysgolion","ysgrifenedig","ysgrifennu","ysgrifennwyd","ysmygu","ystadegau","ystafell","ystod","ystumiau","ystyriaeth","ystyriaethau","ystyried","ystyrir","ystyriwch","ystyrlon","yswiriant","yw","zoonotic"],"postings":[[[14,2]],[[377,13]],[[377,6]],[[377,6]],[[134,5],[240,7],[281,9],[321,6],[335,11]],[[362,12],[371,11]],[[372,13],[377,6]],[[268,11]],[[268,11]],[[321,3]],[[268,11]],[[252,7],[377,6]],[[355,9]],[[176,14],[252,7],[362,12]],[[345,10],[347,7],[348,24],[377,6]],[[14,2],[49,10]],[[14,2]],[[14,2],[104,8]],[[14,2]],[[14,2]],[[14,2]],[[14,2]],[[14,2],[322,11]],[[14,2],[217,23]],[[14,2]],[[14,2]],[[14,2],[32,8],[48,28],[72,6],[134,5],[200,5],[211,32],[294,4],[325,38]],[[24,8],[32,8],[65,6],[192,6],[200,5],[211,32],[246,8]],[[59,5],[65,6],[72,6],[163,9]],[[65,6],[246,8],[272,11]],[[209,16],[211,32],[272,11],[284,11],[294,4],[311,9],[325,38]],[[259,7]],[[280,6]],[[250,7]],[[163,9]],[[290,3],[323,4]],[[254,8]],[[250,7],[254,8]],[[266,7]],[[321,3]],[[79,11],[308,5],[321,3],[369,19]],[[311,9]],[[316,5]],[[266,7]],[[272,11]],[[200,9],[308,5],[311,9]],[[14,2]],[[14,2]],[[14,2]],[[14,5]],[[14,9]],[[14,2]],[[14,2]],[[14,2],[105,12],[116,14]],[[14,2]],[[14,2],[55,9]],[[14,5],[116,14],[318,7],[321,10]],[[14,2]],[[14,2]],[[14,2],[300,7]],[[14,7],[89,12],[97,8]],[[14,2]],[[14,2]],[[267,5]],[[14,2]],[[144,10],[294,4],[369,19]],[[224,8],[311,9],[381,6]],[[347,7]],[[267,5]],[[166,12],[321,3]],[[14,2],[99,4],[100,6],[104,8],[347,7]],[[14,2],[53,12],[122,9],[130,9],[150,6],[163,9]],[[184,7]],[[72,6],[150,6],[300,7]],[[65,6],[180,30],[223,17]],[[42,36],[150,6],[294,4]],[[112,3],[130,9]],[[187,9]],[[87,15],[266,7],[276,10],[280,6]],[[381,6]],[[14,5],[24,25],[32,33],[42,36],[48,28],[53,6],[72,6],[87,15],[112,3],[122,9],[134,5],[184,7],[187,9],[192,17],[195,5],[211,32],[216,12],[223,17],[294,4],[308,5],[347,7],[356,5],[382,5]],[[184,7],[350,7],[377,13]],[[281,9]],[[290,3],[323,4]],[[14,2]],[[335,11]],[[32,8]],[[8,4],[150,6],[156,5]],[[144,10],[204,9]],[[216,12],[294,4]],[[171,33],[195,3]],[[144,10],[204,9]],[[195,3],[204,9]],[[53,6],[59,10],[65,6],[79,11],[96,9],[104,8],[112,10],[122,19],[130,18],[134,5],[139,8],[144,20],[150,25],[156,5],[160,13],[163,19],[171,33],[204,28],[206,5],[207,6],[216,12],[235,22],[294,4],[300,7],[308,11],[318,7],[330,19],[336,6],[343,22],[347,7],[350,7],[356,10],[363,17],[369,19],[375,5],[381,6]],[[59,5],[130,9]],[[79,11]],[[122,9],[130,9]],[[139,8],[381,6]],[[24,8],[235,7]],[[235,7],[308,5]],[[163,9],[235,7],[308,5]],[[112,3]],[[32,8],[96,9],[104,8],[122,9]],[[112,3]],[[24,8],[192,6]],[[122,9],[216,12]],[[192,6],[356,5]],[[112,3]],[[8,4],[65,19],[347,7]],[[221,16]],[[330,19],[336,6],[356,5],[363,17],[369,19],[375,5]],[[350,7]],[[356,5]],[[343,11]],[[343,11]],[[48,28],[284,11],[321,3],[382,5]],[[184,7]],[[156,5]],[[53,6]],[[59,5],[104,8]],[[48,28]],[[150,6]],[[42,36],[163,9],[294,4]],[[150,6]],[[130,9]],[[150,6]],[[228,9]],[[79,11],[104,8],[122,9],[130,18],[163,19],[180,30],[250,14],[254,16],[259,7],[266,21],[272,23],[276,10],[280,12],[294,4],[308,5],[311,19],[316,5],[321,6],[325,38],[369,19],[381,6]],[[72,11],[160,13],[209,16],[211,32],[246,8],[272,11],[284,11],[294,4],[325,38]],[[14,2],[318,7],[321,13]],[[311,9]],[[0,41],[1,35],[2,44],[3,47],[4,38],[5,19],[6,32],[7,63],[8,34],[9,46],[10,86],[11,37],[12,53],[13,41],[14,49],[15,29],[16,81],[17,36],[18,53],[19,25],[20,39],[21,15],[23,51],[24,33],[25,29],[26,26],[27,69],[28,95],[29,59],[31,46],[32,57],[33,11],[34,49],[35,79],[36,77],[37,85],[38,98],[40,28],[41,16],[43,57],[44,26],[45,47],[46,24],[47,30],[48,28],[49,41],[51,58],[52,24],[53,31],[54,30],[55,54],[56,58],[57,129],[58,38],[59,40],[60,37],[61,63],[62,14],[63,103],[64,23],[65,64],[66,31],[67,51],[68,26],[69,75],[70,52],[72,44],[73,22],[74,40],[75,36],[76,29],[77,65],[78,20],[79,33],[80,45],[81,33],[83,62],[84,98],[85,64],[86,23],[87,45],[88,45],[89,73],[90,75],[91,21],[92,55],[93,63],[94,19],[95,100],[96,28],[97,49],[98,42],[99,31],[100,43],[101,90],[102,49],[103,83],[104,8],[105,23],[106,47],[107,66],[108,63],[109,56],[111,31],[112,31],[113,33],[114,16],[115,65],[116,68],[117,45],[118,35],[120,37],[121,38],[122,28],[123,59],[124,33],[126,23],[128,36],[129,59],[130,55],[131,42],[132,36],[133,45],[134,31],[135,41],[136,49],[137,44],[138,21],[139,32],[140,44],[141,15],[142,45],[143,118],[144,61],[145,51],[146,64],[147,29],[148,45],[150,25],[151,29],[152,10],[153,53],[155,30],[156,23],[157,29],[158,30],[159,48],[160,52],[161,33],[162,12],[163,123],[164,37],[165,113],[166,59],[167,25],[168,54],[169,41],[170,70],[172,48],[173,65],[174,40],[175,73],[176,7],[177,40],[178,33],[179,41],[181,63],[182,28],[183,71],[184,29],[186,65],[187,28],[188,52],[189,28],[190,108],[191,99],[192,51],[193,29],[194,41],[195,51],[196,38],[197,8],[198,68],[199,56],[200,56],[201,26],[202,34],[203,45],[204,28],[205,25],[206,40],[207,25],[208,36],[209,16],[210,19],[212,30],[213,19],[215,22],[216,37],[217,45],[218,22],[219,29],[220,13],[222,57],[223,33],[224,33],[225,38],[226,44],[227,47],[228,54],[229,34],[231,10],[232,55],[233,21],[234,10],[235,14],[236,83],[237,84],[238,57],[239,41],[240,20],[241,67],[242,70],[243,94],[244,43],[245,55],[246,8],[247,57],[248,45],[249,43],[250,34],[251,55],[252,28],[253,76],[254,56],[255,36],[256,21],[257,59],[258,93],[259,21],[260,63],[261,37],[263,42],[264,39],[265,31],[266,21],[267,45],[268,32],[269,56],[270,63],[271,60],[272,11],[273,18],[274,42],[275,27],[276,50],[277,61],[278,138],[279,33],[280,12],[281,28],[282,50],[283,29],[284,11],[285,64],[286,45],[287,30],[288,10],[289,30],[290,31],[291,51],[292,38],[293,30],[294,47],[295,36],[296,30],[297,41],[298,57],[299,125],[300,22],[301,90],[303,65],[304,118],[305,66],[306,71],[307,25],[308,64],[309,20],[310,93],[311,37],[312,40],[313,26],[314,34],[315,40],[316,55],[317,22],[318,43],[319,95],[320,59],[321,23],[322,22],[323,27],[324,38],[327,29],[328,15],[329,30],[330,58],[331,75],[332,23],[333,29],[334,80],[335,33],[336,19],[337,42],[338,55],[339,42],[340,49],[341,20],[342,17],[343,33],[344,85],[345,10],[346,39],[347,7],[348,24],[349,88],[350,13],[351,67],[352,45],[353,72],[354,48],[355,47],[356,50],[357,49],[358,48],[359,61],[361,83],[362,59],[363,17],[364,38],[365,59],[366,12],[367,32],[370,57],[371,11],[372,13],[373,29],[374,38],[375,34],[376,44],[377,32],[378,14],[379,62],[380,48],[381,6],[382,36],[383,94],[384,68],[385,12]],[[233,10],[282,10],[287,7]],[[269,8]],[[290,3],[323,4]],[[0,15],[1,18],[2,22],[3,7],[4,25],[5,29],[6,11],[7,6],[8,21],[9,23],[10,17],[11,15],[12,18],[13,14],[14,19],[15,10],[16,9],[17,12],[18,18],[19,25],[20,26],[21,30],[23,10],[25,22],[27,14],[29,35],[32,33],[34,12],[35,13],[36,26],[41,21],[43,19],[45,18],[47,30],[48,28],[49,10],[50,10],[51,27],[52,12],[53,18],[54,30],[56,6],[59,10],[62,43],[64,12],[66,16],[68,9],[72,11],[75,18],[76,10],[78,20],[80,15],[81,11],[82,75],[86,70],[87,15],[88,15],[89,12],[94,19],[96,9],[97,25],[98,10],[99,4],[100,6],[101,15],[104,8],[107,19],[108,10],[109,19],[111,6],[112,21],[115,5],[122,28],[127,18],[129,78],[130,9],[131,21],[132,20],[133,11],[134,15],[135,10],[136,27],[139,32],[141,30],[142,13],[143,15],[144,20],[146,12],[147,7],[151,14],[152,10],[153,20],[155,15],[156,14],[158,6],[161,33],[164,24],[168,20],[172,16],[175,36],[176,7],[177,40],[178,17],[179,10],[180,30],[184,7],[185,23],[187,9],[188,26],[189,9],[191,11],[192,6],[193,19],[195,13],[196,10],[197,8],[198,14],[199,8],[200,5],[201,9],[202,4],[205,38],[206,25],[207,6],[210,9],[211,32],[212,30],[214,16],[215,11],[216,12],[217,23],[220,26],[222,14],[224,8],[227,9],[229,11],[230,11],[232,9],[236,14],[237,11],[239,7],[240,14],[241,27],[242,20],[243,31],[245,9],[247,26],[248,11],[250,7],[252,14],[253,10],[254,8],[255,10],[256,7],[259,21],[260,13],[263,10],[264,8],[265,31],[269,16],[270,11],[272,11],[273,18],[274,8],[275,5],[277,12],[279,14],[280,6],[281,9],[284,11],[285,21],[287,7],[288,20],[289,20],[290,17],[291,34],[293,10],[294,4],[295,18],[296,30],[297,7],[298,7],[300,15],[302,42],[304,13],[305,16],[307,51],[308,5],[309,14],[310,19],[311,28],[312,10],[313,6],[314,22],[315,16],[317,7],[320,15],[321,6],[323,20],[324,10],[326,49],[327,22],[328,8],[329,23],[332,23],[333,19],[336,19],[337,14],[338,7],[339,10],[340,33],[341,10],[342,17],[343,33],[345,10],[346,23],[347,7],[349,13],[350,20],[352,27],[354,16],[355,9],[356,25],[357,24],[358,14],[359,15],[363,34],[364,13],[366,12],[367,16],[368,33],[370,19],[372,27],[373,15],[375,5],[376,44],[377,6],[380,12],[381,19],[382,5],[383,14],[384,27]],[[114,8],[199,8],[213,5],[245,9],[309,3]],[[31,28],[73,11]],[[104,8]],[[381,6]],[[162,12],[184,7]],[[290,3],[323,4]],[[40,7],[300,7]],[[13,14],[19,13],[134,5],[275,5]],[[56,6],[58,13],[78,20],[92,14],[104,8],[108,10],[116,14],[155,15],[183,18],[189,9],[234,10]],[[83,8]],[[316,5],[327,7]],[[256,7],[287,7]],[[256,7],[272,11]],[[79,11],[261,19],[263,31],[264,8],[266,7],[269,8],[273,6],[275,18],[290,3],[323,4]],[[263,10],[264,8]],[[264,8],[265,8],[271,12],[274,8]],[[179,10]],[[3,7]],[[132,8]],[[321,6]],[[146,6],[182,14]],[[76,10],[79,11],[82,13],[307,13]],[[336,6],[342,17],[379,12],[380,12]],[[35,13],[61,13],[64,12],[72,6],[200,5],[232,9],[237,5],[311,9]],[[11,7],[13,14],[17,6],[19,13],[27,7],[51,4],[52,12],[77,16],[112,3],[123,15],[127,9],[141,7],[170,12],[176,7],[181,16],[229,11],[245,9],[256,28],[258,21],[279,5],[280,6],[283,4],[293,10],[294,7],[310,5],[315,8],[316,5],[321,3],[327,7],[339,10],[345,10],[352,9],[356,5],[371,11]],[[105,12],[106,12],[112,3],[116,14],[150,6],[156,5],[294,4],[298,7]],[[0,4],[14,2],[20,13],[67,10],[233,21],[234,10],[270,5],[315,8]],[[0,4],[141,7],[142,6],[202,4],[276,10],[303,16],[314,11],[347,7]],[[137,7],[240,7],[247,5],[251,22],[252,14],[254,16]],[[252,7],[253,10]],[[0,4],[5,10],[14,14],[31,18],[179,10],[213,5],[214,16],[217,23],[218,43],[224,8],[230,11],[248,11],[252,21],[253,10],[285,11],[311,9],[382,5]],[[273,6]],[[0,22],[1,9],[2,18],[3,7],[4,38],[5,19],[7,25],[8,9],[10,17],[11,22],[14,9],[15,10],[16,18],[17,18],[21,30],[23,40],[24,25],[25,29],[27,21],[29,12],[32,8],[33,22],[37,14],[40,7],[41,10],[43,24],[44,66],[49,10],[50,10],[59,5],[60,12],[64,12],[65,25],[66,8],[69,25],[72,6],[73,22],[80,15],[82,25],[88,15],[97,16],[99,4],[105,12],[106,6],[108,21],[109,19],[112,3],[113,16],[116,14],[118,9],[123,15],[124,11],[131,10],[139,8],[140,18],[143,15],[144,10],[145,13],[150,6],[151,14],[153,7],[164,12],[170,12],[172,16],[181,16],[183,18],[188,13],[193,10],[197,8],[200,14],[201,9],[202,4],[206,5],[207,13],[210,9],[216,12],[222,14],[224,8],[225,10],[230,11],[236,42],[237,5],[239,21],[247,5],[248,45],[250,7],[252,35],[253,10],[255,5],[256,14],[260,13],[261,19],[270,11],[277,12],[280,12],[281,9],[284,34],[286,22],[292,8],[294,4],[295,18],[301,15],[302,83],[303,16],[308,5],[311,19],[312,5],[316,5],[317,7],[318,7],[320,15],[321,6],[326,12],[337,14],[344,17],[357,8],[362,12],[364,13],[377,6],[382,27],[384,20],[385,58]],[[23,10],[26,26],[68,9],[182,14],[183,18],[184,7],[263,10],[278,15],[382,9]],[[101,15],[286,11]],[[177,10]],[[170,12],[297,7],[299,14]],[[21,15],[66,8]],[[72,6],[154,60]],[[268,11]],[[334,20]],[[0,4],[5,10],[10,9],[16,9],[104,8],[152,10],[190,14],[193,10],[202,4],[220,13],[309,3],[319,16],[328,8],[365,8]],[[59,10],[93,21],[141,7],[166,12],[333,10],[345,10],[365,8],[379,12]],[[283,4]],[[47,10]],[[44,13],[354,8],[385,12]],[[112,3],[237,5],[247,5],[248,22],[294,4],[378,14]],[[51,4],[64,12],[242,10]],[[65,6],[237,5],[250,7],[287,7],[315,8],[318,7]],[[194,8]],[[0,4],[5,10],[19,13],[29,47],[55,9],[57,14],[59,5],[63,34],[65,6],[67,10],[68,17],[70,13],[72,22],[77,16],[136,22],[144,40],[156,18],[192,6],[196,10],[200,14],[202,4],[203,11],[206,5],[207,6],[232,9],[233,10],[236,14],[300,37],[305,16],[306,10],[311,28],[318,7]],[[13,14],[51,4],[209,16],[311,9]],[[0,4],[2,7],[5,10],[14,2],[31,9],[65,6],[73,11],[134,5],[136,5],[144,10],[179,10],[209,16],[224,8],[280,6],[283,4],[284,11],[290,14],[312,5],[323,16],[324,10],[345,10],[347,7],[348,24],[382,5]],[[2,11],[37,14],[378,14]],[[166,12]],[[115,11],[117,8],[127,18]],[[12,18],[14,2],[18,18],[54,10],[55,63],[57,57],[59,15],[64,12],[70,13],[72,6],[100,6],[129,98],[168,7],[169,55],[192,6],[236,14],[237,5]],[[68,9],[99,4],[101,15],[103,12],[239,7]],[[169,14]],[[294,4]],[[294,4]],[[321,6]],[[1,18],[11,7],[17,6],[24,8],[26,13],[36,13],[133,11],[136,5],[139,8],[179,10],[194,8],[306,10],[316,5],[350,13],[356,5],[375,5],[383,7]],[[146,6],[328,8],[358,7],[365,8]],[[0,4],[24,8],[41,5],[125,17],[154,15],[159,16],[185,23],[191,11],[282,10],[283,4],[290,3],[299,14],[324,10]],[[267,5],[268,11]],[[10,9],[16,9],[21,15],[146,6],[156,5],[188,13],[249,7],[257,8],[310,5],[316,5],[365,8],[379,12]],[[253,10]],[[55,9]],[[137,7],[327,7],[332,8],[359,15],[368,16]],[[273,6],[275,5]],[[260,13],[280,6],[290,3],[323,4]],[[0,4],[2,7],[8,4],[10,9],[11,7],[16,9],[17,6],[23,10],[32,8],[43,5],[44,13],[45,6],[49,20],[51,4],[89,12],[99,4],[111,6],[112,3],[114,8],[116,14],[117,15],[120,7],[127,9],[177,20],[178,17],[179,10],[189,9],[195,3],[198,14],[203,22],[213,5],[223,17],[228,9],[229,11],[240,7],[246,8],[247,5],[249,7],[251,11],[253,10],[257,25],[268,11],[269,16],[279,5],[296,15],[310,5],[313,6],[327,7],[338,7],[341,10],[377,6],[382,5],[383,7],[384,7]],[[7,6],[10,17],[14,2],[15,10],[16,18],[27,7],[29,12],[42,36],[59,5],[112,3],[144,20],[166,12],[186,13],[188,13],[199,8],[200,14],[228,9],[230,11],[240,7],[245,9],[249,14],[265,31],[269,8],[277,12],[281,19],[282,10],[284,11],[285,11],[287,7],[290,11],[294,4],[322,11],[323,12],[324,10],[331,13],[366,48]],[[14,2],[20,13],[25,7],[54,10],[55,9],[56,6],[58,13],[59,5],[63,11],[70,13],[141,7],[185,23],[240,7],[333,10],[343,11],[352,9]],[[160,13]],[[275,5]],[[361,17]],[[153,7]],[[2,4],[34,12]],[[66,8],[76,10],[199,8],[268,11],[304,13]],[[72,6],[121,10],[156,5],[282,10],[318,7]],[[49,10]],[[248,11]],[[382,5]],[[105,12]],[[26,26]],[[375,5]],[[375,5]],[[172,16],[173,22],[176,65],[178,17],[179,10],[249,7],[299,14],[304,13]],[[3,7],[14,2]],[[91,21],[115,5],[130,9],[310,5]],[[37,14]],[[275,5]],[[0,4],[23,30],[87,15],[99,4],[214,8],[219,29],[221,8],[225,10],[234,10],[237,16],[244,11],[252,7],[289,10]],[[8,4],[13,14],[19,13],[68,9],[74,10],[97,8],[132,4],[134,10],[165,16],[168,7],[228,9],[254,8],[257,8],[298,7],[329,8],[343,11],[354,8],[384,7]],[[0,4],[14,2],[42,36],[53,6],[60,12],[65,6],[68,9],[137,7],[169,14],[200,5],[213,10],[219,10],[220,13],[229,11],[233,10],[245,18],[250,7],[256,7],[258,10],[267,5],[283,4],[318,7],[321,6],[329,8],[348,24],[355,9],[377,13]],[[137,7],[275,5],[367,5]],[[138,7],[328,8],[340,16],[342,17],[358,7],[365,8],[381,6]],[[0,4],[52,47],[67,10],[81,11],[94,77],[149,75],[158,24],[163,9],[186,39],[195,3],[206,5],[229,34],[230,44],[232,37],[235,14],[240,7],[278,15],[282,20],[287,22],[308,11]],[[220,13]],[[158,24],[161,50],[230,11],[317,15],[321,3]],[[14,2],[122,28],[147,7],[157,10],[158,6],[160,13],[163,9],[297,14],[317,7],[318,21],[319,16],[320,15],[321,16]],[[53,6]],[[246,8]],[[248,11]],[[312,5]],[[125,17],[176,7],[198,14],[269,8],[275,5],[371,11]],[[15,10],[112,3],[113,16],[241,13],[327,7]],[[111,6]],[[3,13],[5,10],[7,6],[9,11],[10,26],[14,2],[16,27],[27,28],[38,73],[50,31],[51,4],[65,6],[87,45],[96,28],[115,16],[132,8],[133,11],[134,5],[152,31],[194,8],[195,8],[202,13],[216,37],[218,65],[237,5],[243,16],[266,21],[279,14],[298,21],[315,8],[320,15],[326,12],[327,7],[332,8],[356,15],[363,52],[365,8],[366,12],[368,66],[373,44],[379,12]],[[31,28],[32,25],[336,6]],[[45,6]],[[0,19],[1,18],[3,7],[8,4],[14,2],[15,10],[17,12],[20,13],[24,8],[25,7],[33,11],[41,21],[43,10],[45,6],[46,24],[50,10],[51,9],[52,12],[53,6],[55,18],[56,6],[57,14],[59,5],[66,8],[70,13],[72,6],[77,16],[81,11],[83,31],[85,21],[86,47],[92,55],[94,19],[96,9],[98,21],[99,8],[100,6],[104,8],[107,19],[112,24],[115,5],[117,8],[123,15],[125,17],[126,23],[132,4],[133,11],[134,10],[136,5],[143,15],[149,19],[156,5],[157,10],[164,12],[166,12],[169,14],[170,12],[174,20],[182,14],[184,15],[186,13],[192,11],[194,8],[195,8],[201,9],[206,5],[208,12],[213,10],[214,8],[215,22],[217,23],[218,43],[219,39],[220,13],[221,8],[222,7],[223,17],[225,10],[229,11],[230,11],[231,20],[234,10],[235,22],[237,16],[238,10],[241,13],[247,10],[253,10],[255,5],[257,8],[258,10],[263,10],[264,8],[265,8],[267,10],[268,11],[269,16],[270,5],[272,11],[273,6],[274,8],[282,20],[288,10],[289,10],[290,3],[293,20],[298,7],[304,13],[305,16],[308,5],[309,10],[310,9],[312,5],[316,5],[317,7],[322,11],[323,4],[326,12],[328,8],[337,14],[346,8],[347,7],[354,16],[360,16],[362,24],[364,13],[367,5],[370,19],[373,15],[377,13],[383,7],[385,12]],[[255,10]],[[275,5]],[[7,6],[17,6],[63,11],[64,12],[195,3],[196,10],[206,5],[229,11],[233,10],[248,11],[252,7],[296,15],[302,21],[309,3],[310,9]],[[96,9],[219,29]],[[255,5]],[[257,8],[266,7]],[[80,15],[95,17],[164,12],[205,13],[224,8]],[[308,5]],[[142,6]],[[107,9],[137,7],[142,6],[154,15],[161,17],[195,3],[256,7],[274,8],[280,6],[332,8],[360,16],[381,6]],[[147,7]],[[230,11],[231,10],[247,16],[250,14],[251,11],[254,8],[308,5]],[[138,7],[259,7],[341,10]],[[34,12],[35,7],[123,15],[124,11],[141,7],[145,13],[146,6],[147,7],[152,10],[153,13],[156,5],[164,12],[172,16],[243,16],[269,8],[278,15],[279,5],[293,10],[300,7],[305,16],[321,3],[322,11],[331,13]],[[45,6],[124,11],[157,10],[213,5],[240,7],[247,5],[255,5],[265,8],[266,7],[267,5],[270,5],[273,6],[277,12],[280,6],[281,9],[283,8],[290,3],[317,22],[324,10],[375,5]],[[3,7],[56,6],[130,36],[160,13],[161,17],[195,5],[198,14],[202,4],[255,5],[265,8],[276,10],[279,5],[303,16],[321,3],[327,7],[330,19],[357,16]],[[7,6],[50,10],[79,11],[139,8],[141,7],[142,6],[150,6],[202,13],[242,10],[244,11],[289,10],[303,16]],[[134,5]],[[38,24],[209,16],[222,7]],[[138,7]],[[134,5],[168,20],[225,10],[290,3],[323,4]],[[15,10],[31,28],[43,5],[47,10],[62,14],[88,15],[99,4],[100,12],[111,6],[146,6],[148,15],[160,13],[184,15],[189,9],[213,5],[240,7],[285,11],[312,5],[313,6],[314,11],[321,3],[371,11],[374,13]],[[2,4],[5,10],[132,4],[134,5],[174,20],[194,8],[244,11],[294,4]],[[7,13]],[[202,4],[379,12]],[[357,8]],[[283,4]],[[345,10]],[[3,7],[41,5],[56,13],[74,10],[82,50],[134,5],[140,9],[146,6],[153,7],[161,17],[195,3],[202,4],[222,7],[242,10],[244,11],[265,8],[274,17],[276,10],[278,15],[279,9],[280,6],[283,4],[297,7],[300,7],[315,16],[319,16],[330,19],[334,20],[339,10],[345,10],[347,7],[349,13],[381,13]],[[45,6],[47,20],[72,6],[189,9],[198,14],[237,5]],[[31,9],[46,12],[157,10],[209,16],[297,7]],[[114,8],[247,5],[265,8]],[[1,9],[34,12],[40,7],[49,10],[54,10],[56,13],[61,13],[63,11],[72,6],[74,10],[78,20],[82,13],[89,12],[104,8],[114,8],[117,8],[126,12],[131,10],[137,7],[143,15],[148,15],[150,6],[156,5],[164,12],[166,12],[168,7],[172,16],[175,18],[176,14],[185,23],[193,19],[206,5],[210,19],[212,15],[221,62],[222,7],[224,8],[245,9],[252,7],[254,8],[261,19],[282,10],[283,4],[295,18],[300,7],[313,6],[316,10],[317,7],[329,8],[336,6],[342,17],[360,16],[367,5],[372,13],[375,5],[377,6]],[[215,11]],[[99,4],[100,6],[360,16]],[[82,13],[99,4],[104,8],[238,10]],[[56,6],[235,7],[241,13],[244,11],[274,8],[339,10],[363,17],[367,5],[377,6]],[[279,5],[377,6]],[[347,7]],[[105,12]],[[11,7],[17,6],[112,3]],[[225,10]],[[115,5],[117,15],[127,9]],[[13,14],[19,13],[58,13],[83,8],[267,5],[270,5]],[[54,10]],[[56,6]],[[127,9],[130,9]],[[14,2],[54,10],[55,9],[56,6],[104,8],[130,9],[255,5],[279,5],[316,5]],[[50,10]],[[300,7],[321,10],[350,7],[381,6]],[[17,6],[82,25]],[[114,8]],[[213,5]],[[105,12]],[[347,7]],[[234,10]],[[103,12]],[[106,6]],[[0,4],[3,7],[8,4],[25,7],[27,7],[31,28],[33,11],[37,28],[40,41],[41,5],[51,4],[55,18],[57,14],[59,5],[64,12],[65,6],[69,13],[71,16],[79,11],[83,8],[85,21],[89,12],[90,13],[92,14],[95,17],[97,8],[99,4],[106,6],[111,6],[113,16],[114,16],[115,11],[116,14],[117,15],[118,18],[121,10],[122,9],[124,11],[125,17],[126,12],[127,18],[128,24],[131,21],[134,5],[136,5],[137,7],[138,14],[142,6],[147,7],[150,6],[154,15],[155,15],[156,9],[158,6],[164,12],[165,16],[176,7],[179,10],[182,42],[183,18],[184,7],[187,9],[190,14],[192,6],[193,19],[194,8],[195,8],[202,4],[203,11],[206,15],[210,9],[211,32],[212,30],[213,39],[214,49],[216,24],[227,9],[231,10],[233,21],[235,22],[237,5],[238,10],[240,7],[242,10],[245,9],[252,7],[253,10],[255,10],[256,7],[263,10],[266,7],[272,11],[273,6],[276,10],[278,15],[279,9],[280,6],[282,10],[283,12],[284,11],[286,11],[292,15],[294,7],[297,27],[298,7],[306,20],[307,13],[309,3],[310,5],[311,9],[312,5],[321,3],[325,38],[327,7],[328,8],[332,8],[343,11],[345,19],[347,7],[351,27],[352,18],[356,5],[364,13],[378,14],[379,12],[384,7],[385,12]],[[96,18],[168,7],[195,3],[329,8],[367,5]],[[11,7],[17,6],[29,12],[47,10],[51,9],[70,13],[90,13],[91,21],[106,12],[109,19],[112,10],[113,16],[114,8],[116,14],[118,9],[146,6],[152,20],[153,13],[192,11],[195,3],[207,6],[208,12],[228,9],[243,16],[279,5],[288,10],[296,30],[298,14],[301,15],[310,5],[327,7],[339,10],[352,9],[356,5],[376,15],[377,6]],[[255,5]],[[376,15]],[[107,9],[381,6]],[[152,10]],[[105,12]],[[14,5]],[[124,11],[157,10],[290,3],[317,15],[324,10]],[[111,19]],[[0,4]],[[117,23]],[[317,7]],[[130,9],[255,15],[256,7],[257,8],[258,10],[259,14]],[[142,6]],[[14,2],[106,6]],[[147,7],[163,9],[190,14],[240,7],[295,18],[301,15],[309,3],[327,7],[331,13],[357,16]],[[9,11],[58,13],[147,7],[157,19],[160,13],[162,12],[191,11],[249,7],[279,5],[289,10],[355,9]],[[151,14],[221,8]],[[74,10],[76,10],[78,20]],[[8,4],[274,8],[276,10],[381,6]],[[35,7],[51,4],[63,11],[73,11],[86,23],[132,8],[134,5],[137,7],[154,15],[298,7],[329,8]],[[27,7],[90,13],[177,20],[192,6],[247,5],[291,17],[335,11]],[[117,8],[128,12]],[[227,9]],[[371,11]],[[0,4],[25,7],[29,12],[44,13],[232,9],[382,5]],[[313,6]],[[5,10],[8,4],[14,2],[15,10],[20,13],[29,12],[42,36],[65,13],[66,8],[67,10],[112,3],[144,20],[155,15],[158,6],[200,9],[233,52],[235,14],[237,5],[250,34],[256,14],[265,8],[267,5],[275,5],[287,7],[294,4],[300,7],[315,16],[318,14]],[[256,7],[275,9]],[[187,38],[208,12],[270,5],[281,9],[286,11],[292,8]],[[284,11],[317,7]],[[14,2],[321,3]],[[14,2],[42,36],[48,28],[163,9],[282,10],[284,11],[294,7],[321,3],[325,38]],[[321,3]],[[6,11],[14,2],[33,11],[37,42],[40,7],[41,5],[45,6],[46,49],[112,10],[114,8],[206,5],[209,16],[213,5],[250,7],[267,5],[273,6],[280,6],[284,11],[285,21],[286,11],[290,14],[291,17],[292,23],[293,10],[294,7],[321,6],[322,44],[323,16],[324,38]],[[106,6],[147,15],[150,6]],[[249,7],[256,7]],[[172,16],[173,22],[177,51]],[[224,8],[227,38]],[[382,5]],[[272,11]],[[0,4],[1,18],[2,33],[3,20],[5,29],[6,21],[7,13],[8,26],[10,26],[11,22],[14,16],[16,27],[17,18],[20,13],[23,40],[24,17],[26,39],[27,21],[28,16],[31,9],[32,8],[33,34],[34,12],[38,49],[40,14],[41,21],[44,53],[45,53],[46,24],[47,30],[51,18],[53,12],[54,10],[55,18],[56,6],[57,14],[58,13],[59,25],[60,12],[61,13],[62,29],[63,11],[64,23],[65,19],[66,16],[68,26],[69,25],[70,26],[71,16],[72,22],[73,11],[74,30],[76,10],[77,16],[79,22],[81,11],[83,8],[84,20],[85,21],[87,15],[95,17],[96,18],[98,10],[99,38],[100,12],[101,30],[103,36],[104,62],[106,29],[107,9],[109,19],[111,6],[112,10],[113,33],[114,56],[115,11],[117,23],[121,19],[122,28],[123,44],[124,22],[125,33],[126,23],[127,36],[128,36],[129,20],[130,18],[131,10],[132,28],[133,23],[134,15],[135,10],[136,38],[137,51],[139,16],[141,7],[144,40],[145,13],[146,23],[147,15],[150,19],[151,14],[152,41],[153,13],[154,30],[155,15],[156,28],[158,6],[159,32],[163,19],[165,16],[166,35],[167,25],[168,7],[169,41],[171,100],[172,16],[173,43],[174,20],[175,18],[176,36],[177,20],[179,10],[180,91],[181,16],[183,18],[184,29],[187,9],[189,9],[190,14],[192,29],[193,19],[194,25],[195,3],[197,8],[199,8],[200,23],[202,9],[204,19],[206,10],[207,25],[208,72],[210,19],[211,32],[212,15],[213,34],[214,16],[215,34],[216,24],[217,23],[219,20],[220,13],[221,8],[222,7],[223,33],[224,17],[225,19],[226,11],[227,38],[228,18],[231,10],[232,9],[233,21],[234,10],[235,14],[236,14],[237,5],[238,10],[239,21],[240,7],[241,13],[242,10],[244,54],[245,36],[246,50],[247,10],[248,11],[249,14],[250,27],[251,11],[252,14],[253,10],[254,16],[255,10],[256,7],[258,10],[259,42],[263,21],[264,39],[266,57],[267,25],[268,32],[269,8],[270,5],[271,12],[272,23],[273,18],[274,25],[275,9],[276,30],[277,24],[279,14],[280,42],[281,9],[283,25],[284,11],[285,11],[286,22],[287,22],[288,10],[290,11],[292,15],[293,20],[294,22],[296,30],[297,27],[298,28],[299,14],[300,22],[301,15],[304,13],[305,16],[306,10],[307,38],[308,5],[309,7],[310,14],[311,28],[312,30],[313,45],[315,32],[316,25],[318,7],[319,16],[320,15],[321,26],[323,12],[324,10],[325,38],[326,24],[327,7],[328,8],[329,15],[330,38],[331,13],[332,8],[333,10],[335,22],[336,13],[338,21],[339,31],[340,16],[341,10],[342,17],[343,22],[344,17],[345,29],[346,8],[347,20],[348,24],[349,38],[350,20],[352,27],[353,29],[354,16],[356,30],[357,24],[358,27],[359,61],[360,95],[361,17],[362,12],[363,34],[364,13],[365,25],[366,12],[367,47],[368,131],[369,19],[370,19],[371,32],[372,13],[374,38],[375,20],[376,29],[377,32],[378,43],[379,12],[380,72],[381,13],[382,23],[384,27],[385,12]],[[36,13],[43,5],[53,6],[54,10],[90,13],[120,7],[135,10],[142,6],[184,7],[280,6],[309,3],[332,8],[352,9]],[[3,7],[21,15],[23,10],[189,9],[247,5]],[[33,11],[45,6],[106,6],[112,7],[158,6],[189,9],[193,10],[279,5],[288,10],[297,7],[315,8],[322,11],[374,13]],[[374,51]],[[50,10],[247,5]],[[11,7],[17,6],[59,5],[74,10],[76,10],[91,21],[106,6],[107,9],[112,3],[117,8],[228,9],[248,11],[358,7],[377,6],[384,7]],[[80,15],[82,13],[83,8],[363,17],[371,11]],[[362,24],[371,64],[372,13],[373,15]],[[112,3],[234,10],[270,5],[287,7],[338,7],[362,47]],[[359,15],[363,17]],[[247,5]],[[112,3],[210,9],[236,14],[239,7],[247,5],[249,7],[251,11],[281,9],[290,3],[323,4]],[[252,7]],[[8,4],[194,17],[240,14],[241,27],[242,10],[243,16],[244,11],[245,18],[246,25],[316,10],[331,13],[358,7]],[[138,7],[167,13],[246,8],[258,31],[265,8],[312,5],[317,7],[333,10],[358,7],[381,6]],[[345,10]],[[247,5]],[[224,8],[333,10]],[[285,11]],[[56,6],[281,9]],[[5,10],[8,4],[15,10],[21,15],[25,15],[26,13],[27,14],[35,7],[40,7],[43,5],[45,6],[56,6],[61,13],[65,25],[72,6],[92,14],[97,8],[98,10],[99,11],[114,8],[117,8],[138,7],[149,19],[152,10],[158,6],[160,13],[162,12],[167,13],[192,6],[195,3],[202,4],[203,11],[206,5],[214,49],[215,34],[216,12],[231,10],[232,9],[233,10],[235,7],[240,14],[241,13],[242,10],[245,18],[250,7],[263,10],[267,5],[268,11],[273,6],[276,10],[280,6],[283,4],[284,34],[285,11],[290,6],[298,7],[313,6],[317,15],[318,14],[322,11],[323,8],[329,8],[333,10],[338,7],[345,10],[347,14],[348,24],[349,13],[351,13],[353,14],[355,9],[371,11],[379,12]],[[0,4],[8,4],[67,10],[178,17],[252,7],[254,8],[257,8],[304,26],[310,5]],[[40,7],[68,17],[114,8],[124,11],[135,10],[194,8],[206,10],[213,10],[214,8],[216,24],[240,7],[241,13],[242,10],[245,18],[286,11],[292,8],[295,18]],[[290,3],[323,4]],[[275,5],[290,3],[323,4]],[[315,8],[372,13]],[[318,7]],[[51,9],[53,6],[95,17],[127,9],[131,10],[132,20],[133,57],[134,10],[135,10],[136,11],[139,16],[147,7],[206,5],[232,9],[275,9],[279,5],[287,7],[299,14],[321,3],[329,15],[332,8],[358,7]],[[7,6],[35,7],[43,5],[59,5],[106,6],[115,5],[117,8],[131,10],[132,12],[136,11],[139,32],[158,6],[176,7],[202,4],[279,5],[288,10],[289,10],[307,38],[327,7],[329,8],[343,44],[367,16],[381,19],[384,7]],[[3,7],[31,9],[47,20]],[[104,23]],[[14,2],[32,8],[48,28],[134,5],[211,32],[234,10],[256,7],[363,52]],[[26,13],[36,13],[45,6],[258,10],[270,5],[271,12],[274,8],[350,7],[356,5],[382,5],[383,7]],[[218,22]],[[213,5]],[[358,7]],[[342,17],[380,12]],[[76,10],[304,13]],[[7,6],[84,20],[303,16],[304,13],[308,5],[315,8]],[[222,14],[223,17]],[[132,4],[146,6],[215,11]],[[40,14],[90,13],[311,9]],[[64,12],[69,13],[150,6],[162,12],[177,10],[200,5],[202,4],[235,7],[240,7],[309,3],[340,16],[343,11]],[[64,12]],[[268,11]],[[43,5],[76,10],[107,9],[136,5],[137,7],[138,14],[147,7],[149,19],[154,15],[265,8],[276,10],[297,7],[312,5],[329,15],[334,20],[335,22],[341,10],[343,11]],[[326,12],[328,8],[339,10],[340,16],[341,10],[349,13]],[[137,7],[175,18]],[[72,6]],[[35,7],[68,17]],[[247,5]],[[290,3],[313,6],[323,4]],[[247,5]],[[252,7]],[[5,10],[8,4],[25,7],[33,11],[35,7],[37,14],[40,34],[41,26],[43,5],[45,6],[46,12],[81,11],[97,8],[98,10],[126,12],[143,15],[153,7],[159,16],[164,12],[189,9],[201,9],[202,4],[229,11],[230,11],[231,10],[235,7],[244,11],[282,10],[283,4],[290,3],[292,8],[293,10],[323,4],[367,5]],[[51,4],[68,9],[222,7],[248,11],[283,12],[284,11],[291,17],[294,4],[311,9],[375,5]],[[35,7]],[[2,7],[7,6],[10,9],[15,10],[21,15],[25,7],[27,7],[36,103],[37,14],[41,5],[42,36],[43,14],[45,29],[47,30],[51,13],[59,5],[65,6],[70,13],[131,10],[133,11],[135,10],[138,7],[140,9],[141,7],[142,19],[144,10],[148,15],[150,6],[154,15],[156,5],[157,10],[158,6],[161,17],[162,24],[166,12],[170,12],[176,14],[179,10],[188,13],[192,6],[196,10],[201,9],[202,4],[215,34],[222,7],[225,10],[236,28],[238,29],[239,7],[248,11],[258,10],[265,8],[266,28],[267,5],[272,11],[283,21],[288,10],[292,8],[293,30],[294,4],[316,5],[320,15],[321,3],[326,12],[327,7],[331,13],[333,10],[334,20],[337,14],[344,17],[346,8],[356,15],[364,13],[367,5],[368,49],[374,13],[376,15],[381,6],[383,51],[384,20]],[[3,7],[11,15],[17,12],[25,15],[34,25],[35,13],[43,5],[45,6],[47,10],[90,13],[124,11],[147,7],[148,15],[149,19],[159,48],[169,14],[187,9],[193,10],[206,5],[207,13],[232,9],[238,10],[264,8],[272,34],[280,6],[283,21],[287,7],[293,30],[294,4],[298,7],[313,6],[314,11],[316,5],[328,8],[383,14]],[[41,5],[43,14],[45,18],[46,37],[53,6],[131,10],[134,5],[139,32],[141,15],[143,15],[157,10],[158,12],[187,9],[189,9],[191,11],[192,6],[195,3],[199,8],[202,4],[204,9],[208,12],[278,62],[281,9],[282,30],[283,4],[284,23],[293,10],[316,20],[317,7],[321,16]],[[336,6]],[[13,14],[19,13],[58,13],[99,4],[201,9],[203,11],[215,11]],[[249,7],[275,5]],[[3,7],[13,55],[19,51],[21,15],[46,12],[51,4],[103,12],[134,5],[136,5],[139,8],[141,7],[146,6],[157,10],[202,13],[206,5],[207,6],[228,9],[258,10],[283,4],[306,40],[310,5],[320,15],[332,23],[339,10],[379,12]],[[101,15],[141,7],[195,3],[202,4],[204,38],[235,14],[237,5],[238,10],[242,10],[292,8],[321,3]],[[100,6]],[[2,11],[35,20],[45,12],[127,9],[136,11],[141,7],[156,5],[158,6],[159,16],[195,3],[201,18],[202,9],[203,45],[204,9],[235,22],[246,8],[265,8],[266,14],[270,5],[275,5],[280,6],[343,11]],[[115,5],[343,11]],[[186,65]],[[132,4]],[[115,5],[117,8],[127,9]],[[277,12],[279,5]],[[277,24],[278,15],[279,5],[280,12],[290,3],[324,10]],[[247,5]],[[3,7],[5,10],[11,30],[12,18],[14,2],[17,24],[18,18],[24,8],[31,9],[43,5],[54,10],[56,6],[59,5],[69,13],[81,11],[82,13],[89,12],[91,21],[93,21],[96,9],[97,8],[100,6],[103,12],[112,14],[126,12],[132,4],[133,11],[155,15],[189,9],[192,6],[193,10],[196,10],[202,4],[216,12],[224,8],[225,10],[234,10],[237,5],[240,7],[247,5],[273,6],[276,10],[281,9],[297,20],[304,13],[307,13],[312,5],[318,7],[322,11],[326,12],[352,9],[357,8],[358,7],[361,17],[367,11],[372,13],[384,7]],[[134,5]],[[49,10],[105,12],[111,19],[132,4],[142,6],[185,23],[214,8],[226,11],[266,7],[276,10],[336,19],[375,5]],[[130,9]],[[0,4],[320,15]],[[76,10],[81,11],[83,31],[99,4],[100,6],[115,5],[287,7]],[[5,10],[8,4],[204,9]],[[0,4],[1,9],[62,14],[68,9],[286,11]],[[247,5],[254,8],[380,12]],[[335,11]],[[134,5],[227,9]],[[50,10],[53,6],[111,6],[183,18],[219,10],[248,11],[264,8],[336,6]],[[41,5]],[[8,4],[9,11],[14,2],[81,11],[112,10],[230,11],[265,8],[272,11],[273,6],[308,5],[336,6]],[[292,8]],[[137,7],[231,10],[272,11],[290,3],[324,10]],[[350,7]],[[300,7]],[[25,7],[81,33],[260,13],[266,7],[282,10],[336,6]],[[9,11],[14,2],[57,14],[73,11],[179,10],[237,5],[247,5],[274,8],[350,7]],[[81,11],[87,15],[95,17],[102,12],[336,6]],[[43,5],[80,15],[264,8]],[[0,4]],[[72,6],[168,7]],[[26,13],[44,13],[48,28],[166,12],[284,11],[308,5],[350,7],[382,5]],[[112,3]],[[33,11],[99,4],[100,6],[115,11],[117,8],[127,18],[382,5]],[[7,6],[10,17],[15,10],[16,18],[27,7],[29,12],[42,36],[112,3],[138,7],[144,20],[186,13],[188,13],[199,8],[200,14],[230,11],[240,7],[245,9],[277,12],[285,11],[287,7],[290,3],[294,4],[322,11],[323,4],[331,13],[370,38],[373,15],[375,24]],[[327,7]],[[371,11]],[[134,5],[142,6],[146,6],[154,15],[195,3],[274,8],[347,7]],[[98,10]],[[117,30],[128,12],[130,9],[142,6],[148,15],[160,13],[189,9],[265,8],[279,5],[334,20],[350,7],[375,5],[378,14],[382,5]],[[235,7]],[[273,6]],[[122,9]],[[118,9],[375,24]],[[21,15],[93,21],[96,9],[99,4],[134,5],[186,13],[219,10],[263,10],[290,3],[324,10]],[[195,3],[202,4],[313,6],[321,3]],[[193,10],[268,11]],[[254,8],[304,13]],[[267,5],[269,8]],[[290,3],[323,4]],[[285,11]],[[32,25],[40,7],[140,9],[142,6],[158,6],[175,18],[201,9],[224,8],[316,5],[328,8],[381,6]],[[59,5],[97,8],[195,3],[201,9],[202,4],[266,7]],[[35,7],[38,24],[290,3],[293,10],[324,10]],[[41,5]],[[32,8],[49,10],[51,4],[131,10],[138,14],[156,5],[179,10],[202,4],[206,5],[269,8],[272,11],[274,8],[279,5],[304,13],[329,8],[360,16],[381,6]],[[13,14],[19,13],[381,6]],[[146,6]],[[273,12],[280,6]],[[365,8]],[[375,5]],[[233,10],[235,7],[237,5],[256,14],[287,7],[318,14]],[[2,4],[49,10],[109,19],[118,9],[172,16],[178,17],[179,10],[181,16],[187,9],[213,5],[312,5]],[[3,7]],[[105,12]],[[290,3],[323,4],[327,7]],[[177,20]],[[59,5]],[[15,10],[43,5]],[[126,12],[147,22],[150,6],[157,10],[158,12],[162,60],[163,19],[279,5],[321,3]],[[49,10],[203,11],[222,7],[250,7],[291,17]],[[71,16],[100,6],[273,6]],[[384,7]],[[228,9]],[[56,6],[106,6]],[[124,11],[153,7],[200,5],[203,11],[225,10],[366,12]],[[251,11]],[[100,6]],[[25,15],[31,28],[44,13],[382,5]],[[8,4],[38,24],[82,13],[114,8],[127,9],[183,18],[199,8],[215,11],[293,10],[312,5],[321,3]],[[252,7]],[[346,8]],[[195,3]],[[275,5]],[[229,11],[280,6]],[[76,10],[88,15],[94,19],[95,17],[107,9],[117,8],[213,5],[225,10]],[[299,14]],[[0,4],[5,10],[6,43],[7,13],[14,5],[40,7],[59,5],[74,10],[75,18],[86,47],[89,12],[90,13],[95,17],[99,4],[129,20],[136,5],[146,6],[152,10],[159,16],[165,16],[172,16],[174,20],[182,14],[202,4],[212,15],[220,13],[232,9],[246,8],[251,22],[267,5],[273,12],[274,8],[287,7],[290,14],[299,14],[306,10],[308,5],[312,10],[321,3],[323,16],[324,10],[345,10],[346,8],[348,24],[355,9]],[[51,4],[130,9],[142,6],[201,9],[203,11]],[[106,6],[168,7],[228,9]],[[255,5],[343,11]],[[7,19],[13,14],[19,13],[34,37],[56,19],[61,38],[63,34],[67,31],[74,10],[80,15],[82,13],[120,22],[121,10],[122,28],[150,6],[153,7],[167,13],[200,5],[204,9],[206,15],[209,48],[210,28],[230,33],[237,16],[257,17],[321,3],[322,33],[333,10],[358,7],[365,8],[381,6]],[[220,13]],[[1,35]],[[279,5]],[[367,5]],[[297,7]],[[142,6]],[[82,13]],[[139,8]],[[35,7],[274,8],[290,3],[324,10]],[[130,9]],[[135,10],[182,14],[200,5],[300,7],[333,10],[336,6]],[[358,7],[360,16]],[[255,5]],[[120,22]],[[43,5],[179,10],[260,13],[284,11],[364,13],[376,15]],[[330,19],[349,13],[350,26]],[[321,3]],[[375,5]],[[53,6],[156,5]],[[104,8],[300,7]],[[26,13],[44,13],[47,20],[382,5]],[[14,2],[125,67],[146,6],[152,10]],[[0,4],[5,10],[27,7],[49,10],[51,4],[54,10],[56,6],[57,14],[58,13],[64,12],[65,6],[68,9],[74,10],[86,23],[106,12],[107,9],[115,5],[116,27],[118,9],[128,12],[129,20],[130,9],[132,4],[142,13],[143,15],[147,7],[148,15],[166,12],[168,7],[174,40],[179,10],[186,13],[193,10],[195,5],[199,8],[202,4],[203,11],[206,5],[213,5],[228,9],[232,9],[237,5],[238,10],[246,8],[256,7],[270,5],[274,17],[276,10],[282,10],[283,4],[286,11],[287,7],[288,10],[294,4],[298,14],[299,14],[305,16],[310,5],[311,9],[317,7],[319,16],[321,3],[327,7],[328,15],[329,8],[332,8],[335,11],[336,6],[340,16],[341,10],[345,19],[354,8],[359,15],[360,16],[362,12],[363,17],[367,5],[372,13],[375,5],[377,13],[378,14]],[[0,4],[1,9],[2,7],[3,7],[21,15],[26,13],[33,11],[40,7],[43,5],[54,10],[57,14],[72,11],[74,10],[78,20],[82,13],[89,12],[105,12],[107,9],[109,19],[112,3],[114,8],[117,8],[123,15],[126,12],[131,10],[134,5],[143,15],[148,15],[150,6],[156,5],[159,16],[164,12],[165,16],[168,7],[170,12],[172,16],[173,22],[176,14],[185,23],[193,10],[205,13],[212,15],[217,23],[222,7],[224,8],[245,9],[252,7],[254,8],[261,19],[273,6],[282,10],[300,15],[304,13],[306,10],[313,13],[314,34],[316,5],[317,7],[321,3],[327,7],[336,6],[342,17],[350,7],[382,5],[383,7],[384,7]],[[172,16],[176,7],[182,14],[254,8],[255,5],[295,18],[309,3],[358,7],[365,8]],[[0,4],[1,9],[2,4],[3,7],[4,13],[6,11],[8,4],[9,23],[10,26],[11,30],[12,35],[14,2],[15,19],[16,27],[17,24],[18,35],[19,13],[20,39],[21,30],[23,10],[25,7],[27,34],[28,48],[29,12],[31,18],[33,11],[36,13],[40,21],[43,10],[45,6],[47,10],[49,10],[50,10],[51,18],[59,5],[60,12],[61,13],[66,31],[67,31],[69,25],[71,16],[72,11],[73,11],[74,20],[75,18],[76,10],[79,11],[80,15],[87,15],[93,42],[94,19],[97,8],[99,4],[101,15],[102,12],[104,8],[105,12],[106,12],[107,9],[108,10],[109,19],[111,6],[112,3],[113,33],[115,5],[117,8],[118,18],[123,15],[126,12],[128,12],[131,21],[132,8],[135,31],[137,15],[138,14],[139,8],[143,15],[145,13],[146,6],[147,15],[150,6],[151,29],[153,7],[154,15],[156,9],[161,17],[164,12],[166,12],[167,13],[169,14],[170,12],[176,14],[179,10],[181,47],[186,26],[187,9],[188,26],[189,9],[190,27],[192,6],[193,29],[195,5],[196,19],[197,8],[199,16],[201,18],[202,4],[205,50],[206,5],[207,13],[212,15],[219,10],[222,7],[224,8],[228,9],[229,11],[238,19],[239,14],[240,7],[245,9],[246,8],[249,22],[250,7],[251,11],[252,7],[254,16],[256,7],[259,7],[261,19],[263,10],[264,8],[265,8],[266,7],[269,24],[271,12],[273,6],[277,12],[279,5],[280,6],[284,11],[286,11],[287,7],[288,20],[289,10],[291,17],[292,8],[293,10],[294,14],[295,18],[296,15],[298,7],[299,14],[300,15],[301,30],[302,21],[303,16],[307,38],[308,5],[309,10],[310,9],[312,15],[313,6],[314,11],[318,7],[321,6],[326,12],[331,38],[332,15],[333,10],[337,14],[338,7],[339,10],[344,17],[345,19],[346,23],[350,7],[351,13],[352,18],[353,14],[354,8],[355,9],[356,15],[357,8],[358,14],[361,17],[363,17],[364,13],[365,8],[367,11],[371,11],[373,15],[375,10],[376,29],[381,6],[382,9],[383,7],[384,7]],[[287,7],[315,8]],[[5,10],[29,12],[205,13],[207,6],[270,5],[271,12],[318,7],[345,10],[346,8],[348,24],[351,13]],[[347,7]],[[40,7],[76,10],[98,10],[115,5]],[[193,10],[296,15]],[[117,8]],[[0,4],[8,9],[10,9],[16,9],[65,6],[92,14],[270,5],[356,5]],[[78,20],[89,12],[96,9],[151,14],[165,16],[191,11],[202,4]],[[375,5]],[[138,7]],[[176,7]],[[13,14],[19,13],[76,10],[106,6],[138,7],[147,7],[246,8],[319,16]],[[227,9]],[[373,15]],[[117,8],[128,12],[130,27],[279,5]],[[321,3]],[[220,13],[231,10]],[[168,7],[227,9]],[[107,9]],[[1,9],[56,6],[103,12],[147,7],[149,19],[155,15],[157,10],[177,10],[289,40],[350,7]],[[115,5],[127,9]],[[193,10]],[[99,4]],[[190,14],[192,6],[271,12]],[[137,7],[329,23],[364,13]],[[53,6],[142,6],[166,12],[188,13],[192,17],[276,10],[294,4],[340,16],[358,7],[375,5],[376,15],[380,12]],[[368,16]],[[372,13],[377,13]],[[300,7]],[[131,10],[135,10]],[[14,2],[15,10],[20,13],[23,10],[27,7],[51,4],[52,12],[54,10],[64,12],[68,9],[71,16],[90,13],[104,8],[106,6],[107,9],[115,5],[116,14],[117,8],[118,18],[126,12],[127,9],[130,9],[132,4],[143,15],[145,13],[147,7],[148,15],[158,6],[162,12],[166,12],[168,7],[174,20],[181,16],[185,23],[186,13],[188,13],[199,8],[202,4],[205,13],[217,23],[226,11],[228,18],[238,19],[244,11],[246,17],[249,7],[254,8],[255,5],[258,10],[274,8],[276,10],[279,5],[286,11],[287,7],[292,15],[293,10],[294,4],[298,14],[300,7],[305,16],[309,3],[310,9],[311,9],[319,16],[320,15],[328,8],[329,8],[331,13],[340,16],[346,8],[352,18],[354,8],[356,10],[367,5],[375,5],[376,15]],[[267,5]],[[308,5]],[[51,4],[367,5]],[[254,8]],[[25,7],[34,12],[35,7],[38,24],[53,6],[146,6],[168,7],[203,11]],[[23,10],[132,4],[240,7],[255,5],[309,3]],[[14,2],[20,13],[27,7],[31,9],[38,24],[40,14],[41,16],[46,12],[51,4],[193,10],[274,8],[277,12],[316,5]],[[150,6],[170,12],[195,3],[247,5],[248,11],[285,11],[297,20],[300,7],[308,5],[321,3]],[[317,7]],[[55,9],[59,15],[72,6]],[[7,6],[13,14],[19,13],[32,8],[55,9],[58,13],[80,15],[106,6],[108,10],[127,9],[141,30],[158,6],[194,17],[195,3],[196,10],[199,8],[201,9],[203,34],[205,13],[207,13],[260,13],[267,5],[283,4],[293,10]],[[210,9]],[[233,10],[267,5],[354,8]],[[219,10]],[[267,5],[318,7],[321,3]],[[169,14],[226,11]],[[14,2],[20,13],[29,12],[169,14],[175,18],[253,10],[341,10]],[[54,10],[175,18],[272,11],[275,5],[276,10]],[[130,9]],[[41,16],[283,4]],[[41,16],[283,4],[290,3],[323,4]],[[118,9]],[[10,9],[16,9],[27,7],[45,6],[51,4],[56,6],[57,14],[71,16],[79,11],[88,15],[90,13],[91,21],[115,16],[117,8],[125,17],[127,27],[128,12],[132,20],[133,11],[137,7],[138,14],[149,19],[150,6],[153,7],[158,6],[160,13],[161,17],[166,12],[169,14],[195,5],[208,24],[225,10],[238,10],[243,16],[244,22],[249,7],[264,8],[275,5],[294,4],[299,14],[305,16],[307,13],[308,5],[310,9],[320,15],[328,8],[332,8],[340,16],[343,22],[358,7],[365,8],[367,5]],[[376,15]],[[14,5],[268,32],[318,7],[321,13]],[[321,6]],[[321,6]],[[375,5]],[[98,10],[219,10],[320,15]],[[153,7]],[[158,6],[282,10]],[[2,4]],[[354,8]],[[166,12]],[[263,10]],[[253,10]],[[10,9],[16,9],[21,15],[339,10],[365,8],[366,12],[368,16]],[[384,7]],[[63,11]],[[61,13],[239,7]],[[112,10],[292,8]],[[147,7],[152,10],[241,13],[281,9]],[[51,4],[166,12],[298,7],[302,21]],[[27,7],[196,10],[197,8]],[[281,9],[292,8]],[[72,6],[327,7],[333,10],[337,28],[340,16],[341,10],[342,50],[343,11]],[[6,32],[353,14]],[[220,13],[255,10],[297,7],[304,13],[315,8],[329,8],[367,5]],[[259,7]],[[137,7],[150,6],[316,5]],[[155,15]],[[201,9]],[[0,4],[15,10],[50,10],[60,37],[66,23],[76,10],[140,27],[145,38],[157,29],[164,37],[181,16],[188,13],[195,3],[196,10],[200,5],[212,15],[224,25],[225,10],[229,11],[249,7],[260,13],[288,10],[384,7]],[[258,10],[259,14]],[[45,6],[240,7],[247,10],[255,5],[277,12],[301,15],[307,13],[309,3]],[[20,13],[33,11],[35,7],[36,13],[40,7],[53,6],[55,18],[58,13],[71,16],[73,11],[82,13],[92,27],[97,16],[98,10],[102,12],[103,12],[113,16],[114,16],[116,14],[117,15],[118,9],[123,15],[124,22],[127,18],[128,24],[131,10],[133,11],[134,10],[135,10],[137,15],[138,7],[142,6],[150,19],[153,13],[154,30],[155,15],[156,5],[167,13],[177,10],[179,31],[184,7],[193,10],[194,17],[197,8],[200,5],[213,5],[221,8],[242,30],[244,11],[256,7],[257,8],[259,7],[267,5],[268,11],[270,5],[274,8],[275,5],[276,20],[279,14],[280,12],[290,3],[294,4],[303,16],[306,10],[309,3],[310,5],[315,8],[316,5],[323,4],[329,8],[332,15],[336,6],[343,33],[347,14],[351,13],[352,9],[366,12],[367,16],[374,13],[377,6],[381,6],[382,9]],[[177,10],[207,6],[275,5],[317,7],[374,13],[385,12]],[[94,19],[184,7],[208,12],[210,9],[312,5],[358,7],[365,8],[381,6]],[[134,5],[137,7]],[[173,22]],[[51,4],[132,4],[165,16],[191,11],[199,8],[220,13],[274,8],[381,6]],[[264,24]],[[296,15]],[[52,12],[59,5],[116,14],[121,10],[131,10],[177,10],[224,8],[225,10],[260,13],[281,9],[288,10],[290,6],[323,4],[324,10],[336,6],[344,17],[347,7],[355,9],[362,12]],[[64,12],[124,11],[157,10],[385,12]],[[15,10]],[[290,3],[323,4]],[[367,5]],[[338,21],[344,17],[350,26],[377,6]],[[140,9],[275,5]],[[36,13],[256,7]],[[95,17],[124,11],[251,11],[255,5],[260,13],[261,19],[263,73],[264,16],[265,15],[266,7],[269,8],[271,12],[274,8],[275,5],[290,6],[304,13],[309,3],[323,4],[324,10],[357,8]],[[112,14]],[[35,7],[317,7],[320,15],[321,6]],[[59,5],[109,56],[310,5],[326,12],[338,7]],[[5,10],[11,7],[12,18],[17,6],[18,18],[20,13],[27,7],[82,13],[83,8],[186,13],[206,5],[207,6],[234,10],[250,7],[256,7],[286,11],[312,5],[315,8],[338,7],[339,10],[373,15]],[[261,19],[266,7]],[[51,4],[195,3],[215,11],[222,7],[269,8],[270,5],[280,6],[294,4],[310,5],[356,5],[363,17]],[[327,7]],[[251,11]],[[14,2],[27,7],[35,7],[38,24],[52,12],[55,18],[56,13],[58,13],[59,5],[95,17],[97,33],[98,21],[99,31],[100,37],[101,45],[103,12],[104,39],[115,5],[117,8],[135,10],[138,7],[145,13],[149,19],[167,13],[210,9],[234,10],[246,25],[250,7],[263,10],[282,10],[309,3],[311,9],[328,15],[329,8],[338,7],[352,9]],[[51,4],[96,9],[99,4],[104,16],[132,8],[168,7],[227,9],[342,17],[343,11]],[[8,4],[9,11],[10,9],[11,7],[12,18],[15,10],[16,9],[17,6],[18,18],[20,13],[27,14],[28,32],[33,22],[35,26],[41,21],[50,21],[51,4],[52,12],[54,10],[61,13],[66,16],[67,41],[68,26],[69,13],[70,13],[71,33],[73,11],[76,10],[78,20],[87,15],[88,15],[89,12],[92,14],[99,4],[100,12],[102,24],[105,12],[111,6],[112,10],[113,16],[114,8],[118,9],[121,10],[126,12],[131,10],[134,5],[137,7],[143,15],[146,6],[149,19],[151,14],[153,7],[156,5],[167,13],[168,7],[176,14],[181,16],[184,7],[188,26],[190,14],[195,8],[196,10],[200,5],[202,4],[206,15],[207,6],[213,5],[215,22],[227,9],[238,10],[239,7],[240,7],[242,10],[245,9],[247,5],[249,7],[250,7],[251,11],[255,5],[257,8],[258,10],[261,37],[264,8],[265,8],[267,10],[268,11],[269,8],[275,5],[278,15],[279,5],[280,6],[282,10],[283,4],[286,22],[290,3],[292,8],[293,10],[294,11],[300,7],[301,15],[307,13],[309,7],[310,14],[312,10],[316,5],[317,7],[318,7],[322,33],[323,4],[327,7],[328,8],[331,13],[332,8],[336,13],[338,14],[341,10],[345,19],[347,7],[351,13],[355,9],[357,8],[366,12],[373,15],[382,5]],[[230,11]],[[40,7],[290,3],[323,4]],[[52,12],[94,19],[99,4],[195,3],[221,8],[244,11],[266,7],[273,6]],[[367,5],[369,38]],[[11,7],[17,6],[234,10],[318,7],[375,5]],[[3,7],[19,13],[49,10],[54,10],[55,9],[56,13],[105,12],[162,12],[164,12],[195,5],[319,16]],[[214,8],[226,11]],[[175,18]],[[227,9]],[[226,11]],[[156,5],[195,3],[202,4],[204,9]],[[13,14],[19,13],[65,6],[72,6],[200,5],[203,11],[204,9]],[[7,6],[27,7],[81,11],[83,8],[84,78],[85,21],[92,27],[93,21],[99,19],[101,15],[103,12],[113,16],[114,8],[115,11],[120,22],[127,9],[168,7],[176,7],[195,8],[206,5],[212,30],[213,48],[214,49],[215,11],[216,24],[227,9],[238,10],[245,9],[252,7],[270,5],[286,11],[289,10],[292,8],[294,4],[308,21],[309,3],[310,5],[320,15],[354,8],[370,19],[372,13]],[[8,4],[54,10],[60,12],[66,8],[83,8],[97,8],[104,16],[106,6],[158,6],[177,10],[196,10],[197,8],[210,9],[212,15],[237,5],[240,7],[270,5],[283,4],[288,10],[309,3],[345,10],[360,16],[372,13]],[[134,5],[226,11],[366,12]],[[367,5],[375,5],[377,6]],[[65,6],[200,5],[237,5],[280,6],[292,8],[321,3]],[[0,11],[1,9],[2,18],[3,7],[5,10],[6,11],[7,6],[8,4],[10,9],[14,7],[16,9],[23,10],[24,8],[32,8],[40,7],[42,36],[53,6],[59,15],[65,6],[72,11],[79,11],[87,15],[96,9],[99,11],[104,8],[112,3],[122,19],[130,18],[133,11],[134,5],[136,27],[139,16],[144,10],[146,6],[150,6],[156,5],[163,9],[171,100],[172,16],[180,91],[187,19],[192,6],[194,8],[195,3],[200,5],[204,9],[209,32],[211,32],[216,24],[223,33],[224,8],[226,11],[228,18],[235,7],[237,5],[246,8],[250,7],[254,16],[255,5],[259,7],[266,7],[267,10],[270,5],[272,11],[273,6],[276,10],[280,6],[284,11],[294,7],[300,7],[304,13],[308,5],[311,9],[312,5],[316,5],[318,7],[321,6],[325,38],[327,7],[329,8],[330,19],[336,6],[343,11],[346,8],[350,7],[353,29],[356,10],[361,17],[363,17],[369,38],[375,5],[380,12],[381,6],[384,14]],[[7,6],[43,5],[62,14],[65,6],[141,7],[196,38],[198,27],[199,40],[200,14],[222,7],[239,7],[270,5],[279,5],[280,6],[302,21]],[[14,5],[115,5],[132,4],[176,7],[192,6],[199,8],[213,5],[227,9],[290,6],[312,5],[323,4],[324,10]],[[45,6],[59,5],[194,8],[200,5],[296,15],[321,3]],[[14,2],[137,7],[230,22],[287,7],[297,7],[322,11]],[[76,10],[79,11],[82,13],[86,70],[87,15],[221,8],[360,16]],[[333,10],[355,9],[358,7],[365,8],[381,6]],[[290,3],[323,4]],[[154,15]],[[333,10]],[[327,7],[347,7]],[[137,7]],[[115,11],[255,5],[260,13],[329,8]],[[51,4],[375,5]],[[290,3],[324,10]],[[290,3],[323,4]],[[75,18],[309,10],[311,19]],[[107,9]],[[64,58],[90,38],[114,8],[195,3],[269,8],[339,10],[373,44]],[[96,9],[311,9]],[[240,7],[347,14]],[[134,5]],[[69,13],[98,31],[99,4],[341,10]],[[290,3],[323,4]],[[142,6],[256,7],[279,5],[281,19],[282,10],[284,11],[290,6],[323,8]],[[15,10],[25,7],[90,13],[116,14],[126,12],[131,10],[132,4],[151,14],[158,6],[179,10],[192,6],[195,3],[374,13]],[[4,13],[7,6],[14,5],[21,15],[25,7],[27,14],[29,12],[43,10],[45,6],[59,5],[61,13],[65,6],[97,8],[98,21],[109,56],[116,41],[144,10],[146,6],[156,5],[158,12],[165,16],[188,13],[189,9],[194,8],[196,10],[197,8],[205,13],[212,30],[214,8],[222,7],[228,9],[236,14],[239,7],[285,11],[288,10],[291,17],[294,4],[309,3],[310,9],[320,15],[363,17],[382,5]],[[150,6],[170,12]],[[259,7]],[[353,14],[356,20]],[[381,6]],[[259,7],[260,13],[317,7]],[[37,14],[82,13],[129,20],[187,9],[267,5],[270,5],[274,8],[281,9],[284,11],[286,22],[292,8]],[[0,4],[5,10],[8,4],[14,2],[24,8],[32,8],[40,7],[41,5],[42,36],[46,12],[47,10],[53,6],[59,5],[65,6],[72,11],[79,11],[87,15],[96,9],[104,8],[112,3],[122,9],[130,9],[134,5],[136,11],[139,16],[144,10],[150,6],[152,10],[156,5],[163,9],[171,100],[180,91],[187,9],[192,6],[195,3],[200,5],[204,9],[209,16],[211,32],[213,5],[216,12],[218,22],[223,17],[228,9],[235,7],[246,8],[250,7],[254,8],[259,7],[264,8],[266,7],[267,5],[268,11],[272,11],[276,10],[280,12],[284,11],[294,4],[300,7],[308,5],[311,9],[316,5],[321,3],[325,38],[330,19],[336,6],[343,11],[356,5],[363,17],[369,19],[375,5],[381,6],[384,7]],[[308,5],[329,8],[343,11],[345,10],[346,16],[347,14],[352,9],[354,16],[358,7],[359,15]],[[14,2],[56,13],[249,7],[327,7],[330,19],[338,7],[346,39],[348,24],[351,27],[352,9],[356,15]],[[242,10],[246,8],[273,6],[280,6],[283,17],[290,8],[323,8],[324,10],[327,7],[331,38],[332,8],[333,10],[335,11],[361,17]],[[332,8]],[[335,44],[361,17]],[[307,13]],[[275,5]],[[265,8],[275,5]],[[290,3],[323,4]],[[256,7]],[[32,8]],[[0,11],[1,9],[2,4],[3,20],[8,4],[24,8],[37,14],[38,24],[40,14],[41,10],[80,15],[81,11],[86,23],[121,10],[140,18],[200,5],[208,24],[209,16],[210,19],[232,9],[233,10],[235,7],[257,8],[259,7],[308,5],[311,9],[312,5],[316,5],[380,12]],[[170,12]],[[332,8]],[[310,5],[340,16]],[[28,48],[43,5],[95,50],[102,12],[118,9],[236,14],[346,8]],[[247,5]],[[8,4],[40,7],[132,4],[195,3],[213,5],[238,10],[379,12]],[[210,28]],[[384,7]],[[316,5]],[[107,9],[245,27]],[[84,20]],[[270,5]],[[221,8]],[[0,4],[5,10],[25,7],[43,5],[69,13],[236,14],[239,7],[246,8],[267,5],[318,7],[335,11],[351,13],[382,5],[383,7]],[[111,6],[174,20],[199,8],[228,9],[236,14]],[[112,10]],[[92,14]],[[224,8]],[[126,12]],[[88,15],[89,12]],[[187,9]],[[11,7],[17,6],[27,7],[33,11],[143,15],[156,5],[163,9]],[[25,7],[155,15],[248,11]],[[164,12],[172,16]],[[128,12],[179,10]],[[258,10]],[[256,7],[338,7],[357,8]],[[312,5]],[[1,18],[2,4],[3,7],[8,4],[23,10],[40,7],[50,10],[74,10],[80,15],[81,11],[85,21],[96,9],[106,6],[111,6],[118,9],[120,7],[132,4],[134,5],[136,5],[137,7],[175,18],[187,38],[195,3],[197,16],[199,8],[200,5],[208,24],[215,11],[222,7],[233,10],[235,22],[238,10],[249,7],[274,8],[276,10],[278,15],[281,9],[283,4],[286,11],[287,7],[288,10],[289,10],[290,3],[292,23],[294,7],[299,14],[308,11],[313,6],[321,6],[323,4],[328,8],[340,16],[342,17],[358,7],[365,8],[375,5],[377,6],[378,14],[381,6]],[[146,6],[182,14],[311,9]],[[237,5]],[[257,8]],[[146,6]],[[117,8]],[[130,9]],[[291,17]],[[13,14],[133,11],[195,3]],[[35,7],[55,9],[101,15]],[[120,7]],[[14,2],[328,8]],[[108,10],[111,6]],[[49,10],[318,7]],[[223,17]],[[247,5]],[[361,50]],[[275,5]],[[72,6]],[[120,22]],[[15,10],[168,7],[188,13]],[[45,12],[79,11],[199,8],[223,17],[231,10],[280,6],[290,8],[308,5],[312,10],[313,13],[314,11],[315,16],[316,30],[323,12],[337,14]],[[234,10]],[[37,14]],[[3,7],[26,13],[44,13]],[[300,7],[308,5],[312,5]],[[247,5]],[[269,8],[274,8]],[[127,9]],[[115,11],[117,8],[127,9]],[[374,13]],[[267,5],[268,32],[269,8]],[[273,6]],[[31,9],[301,15]],[[170,12]],[[124,11]],[[83,23]],[[244,11]],[[14,2]],[[57,14],[165,16]],[[217,23],[384,7]],[[257,8]],[[204,9],[224,8],[228,9],[238,10],[253,29],[279,5],[308,16],[356,5],[359,15]],[[331,13]],[[173,22],[178,17]],[[106,6]],[[43,5]],[[31,9],[309,3]],[[115,5]],[[344,17]],[[107,28],[235,7],[308,5],[327,7],[358,7]],[[203,11]],[[186,13]],[[66,8],[73,11]],[[140,9],[166,12],[291,17]],[[14,2],[115,5],[116,14]],[[140,9]],[[178,17]],[[63,11],[108,31],[297,7]],[[61,13],[64,12],[72,6],[109,19],[143,15],[157,10],[163,38],[168,7],[172,16],[174,20],[178,17],[205,13],[226,11],[227,9],[237,5],[253,10],[270,5],[271,12],[279,5],[307,13],[308,5],[319,16],[335,11],[356,5]],[[90,13]],[[137,7]],[[43,5],[114,8],[213,5],[282,30],[383,7]],[[7,6],[10,17],[14,2],[16,18],[52,12],[132,4],[143,44],[191,33],[194,8],[195,3],[271,12],[287,7],[294,4],[353,43]],[[168,7],[227,9]],[[168,13],[224,8],[227,28]],[[12,18],[18,18]],[[36,13]],[[61,13]],[[198,14],[200,5],[296,15]],[[40,7],[242,30],[265,8],[286,34],[289,10],[292,23],[316,5]],[[236,14],[267,5],[315,8]],[[69,13],[145,13]],[[297,7]],[[153,7],[155,15],[243,16],[278,46]],[[79,11],[123,15],[126,12],[160,13]],[[228,9]],[[247,5],[304,13]],[[252,7]],[[35,7],[186,13],[316,5]],[[112,3]],[[11,7],[17,6],[33,11],[43,5],[79,11],[130,9],[306,30],[361,17]],[[310,5]],[[266,7]],[[9,11],[10,9],[16,9]],[[196,10],[294,4]],[[115,5],[137,7],[142,6],[147,7],[242,10],[258,10]],[[2,4],[6,11],[8,4],[43,5],[70,13],[116,14],[160,13],[164,12],[229,11],[249,14],[270,5],[274,8],[291,17],[321,10],[331,13],[337,14],[364,13],[370,19],[377,6]],[[195,3]],[[32,25],[88,15],[89,12],[146,6],[311,9],[346,8]],[[136,5]],[[51,4],[74,10],[75,18],[383,7]],[[179,10],[260,13]],[[265,8]],[[373,15]],[[242,10]],[[349,13]],[[198,14]],[[51,4],[63,11],[132,4],[208,12],[310,5]],[[240,7],[301,15]],[[136,5]],[[1,9]],[[80,15]],[[194,8]],[[176,7]],[[11,7],[17,6]],[[281,9]],[[221,8]],[[74,40],[76,10],[77,16],[79,11]],[[257,8]],[[14,2],[55,9],[59,5],[130,9],[255,5]],[[0,4],[1,9]],[[0,4],[5,10],[7,6],[10,17],[12,18],[16,18],[18,18],[51,4],[56,6],[63,11],[70,13],[80,15],[81,11],[89,12],[98,10],[106,6],[118,9],[131,10],[132,4],[134,5],[142,6],[143,15],[148,30],[150,6],[157,10],[158,6],[163,9],[168,7],[170,12],[172,16],[179,10],[187,9],[190,14],[192,11],[194,8],[195,3],[196,10],[197,8],[199,8],[200,5],[206,5],[208,12],[212,15],[224,17],[226,56],[228,9],[229,11],[236,14],[239,7],[240,7],[241,13],[244,11],[249,7],[253,10],[255,5],[257,8],[269,8],[271,12],[276,10],[279,5],[284,11],[287,7],[289,10],[294,4],[298,7],[302,21],[305,16],[310,5],[318,7],[320,15],[329,8],[337,14],[339,10],[355,9],[356,5],[359,15],[364,13],[367,5],[370,19],[375,5],[378,14],[379,12]],[[142,6]],[[122,9]],[[189,9],[218,22],[219,10],[246,8],[290,3],[323,4],[346,16],[350,7],[351,13],[352,9],[353,29],[355,9],[356,10]],[[345,10],[351,13],[354,16],[356,5]],[[220,38]],[[264,8]],[[329,8],[341,10]],[[1,9],[3,7],[24,8],[26,13],[36,13],[48,28],[133,11],[144,10],[153,7],[156,5],[194,8],[195,3],[204,9],[223,17],[239,7],[316,5],[369,19],[375,5],[382,18],[383,14],[384,7],[385,12]],[[14,2],[313,6],[335,22],[361,17]],[[304,13]],[[10,9],[16,9],[150,6],[168,7],[179,31],[192,6],[219,10],[220,13],[222,7],[223,17],[275,5],[279,9],[310,5]],[[341,10]],[[327,7]],[[285,11],[312,5]],[[54,10],[56,13],[246,8],[382,5]],[[19,13],[26,13],[28,32],[29,12],[36,13],[44,13],[54,10],[59,10],[64,12],[65,6],[98,10],[115,5],[117,8],[129,78],[141,7],[144,10],[147,7],[201,9],[204,47],[207,6],[237,5],[238,29],[246,8],[250,7],[279,9]],[[26,13],[28,48],[38,24],[55,9],[56,6],[69,13],[97,41],[98,42],[99,19],[100,6],[101,75],[102,37],[103,48],[104,8],[115,5],[118,9],[129,20],[236,14],[237,5],[239,7],[246,33]],[[55,9]],[[133,11],[203,11],[237,5]],[[148,15],[167,13]],[[377,6],[381,6]],[[333,10],[336,6],[341,10],[368,16],[379,12]],[[56,6],[358,7],[367,5],[375,5]],[[297,7]],[[257,8]],[[187,9]],[[25,7],[76,10],[79,11],[225,10],[275,5],[358,7],[365,8],[381,6]],[[232,9],[237,5],[250,7],[272,11],[287,7],[313,6],[315,8],[318,7],[321,6],[350,7],[375,5]],[[300,7],[381,6]],[[14,2],[81,11],[86,23]],[[2,4],[80,15],[81,44],[87,30]],[[186,13]],[[103,12]],[[6,11],[40,7],[41,5],[46,12],[54,10]],[[14,2]],[[168,13],[198,14],[199,8]],[[14,2]],[[296,15],[303,16]],[[78,20],[79,11],[206,5],[217,23],[218,22]],[[26,13]],[[118,9]],[[338,7],[347,7]],[[2,4],[106,6],[165,48],[320,44]],[[252,14]],[[290,3],[323,4]],[[105,12],[253,10]],[[106,6],[251,11],[252,7],[253,10],[254,8],[304,13]],[[275,5],[290,3],[323,4]],[[8,4],[29,12],[237,5],[239,7]],[[59,5]],[[336,6]],[[242,10],[333,10],[335,11],[336,6],[364,13],[366,12],[367,11]],[[290,3],[323,4],[328,8],[332,8],[336,13]],[[1,9]],[[132,4]],[[41,5],[170,12]],[[295,18],[301,15]],[[121,29]],[[62,14]],[[257,8]],[[333,10]],[[177,10],[265,8],[275,5]],[[138,7]],[[332,8]],[[117,8],[128,12]],[[126,12],[320,15]],[[56,6],[57,14],[58,13],[103,12],[129,20],[204,9],[233,10],[234,19],[238,10],[284,11],[287,7],[315,8],[339,10],[373,15],[383,7]],[[44,13],[318,14],[354,8]],[[290,3],[323,4],[327,7]],[[21,15],[22,500],[30,500],[39,500],[42,36],[47,30],[48,56],[53,6],[59,5],[104,8],[110,500],[119,500],[130,9],[150,19],[156,5],[163,9],[228,9],[253,10],[284,11],[294,4],[369,57]],[[56,6],[338,7],[372,13]],[[3,7]],[[2,4],[6,11],[45,6],[74,10],[78,20],[79,11],[267,5],[294,4],[306,10],[312,5],[356,5]],[[279,5]],[[4,13],[6,11],[196,10],[197,16],[198,27],[199,16],[213,10],[214,16],[216,12],[218,22],[219,20],[220,13],[222,7],[248,11],[252,7],[255,5],[277,12],[302,21]],[[24,8],[46,12],[313,6],[316,5],[347,7],[382,5],[383,7],[384,7],[385,23]],[[275,5],[366,12]],[[7,6],[11,7],[17,6],[25,15],[33,11],[43,5],[44,13],[65,6],[82,13],[145,13],[151,14],[239,7],[270,5],[382,5]],[[273,6]],[[152,10],[202,4]],[[26,13]],[[6,11],[29,24],[41,5],[70,13],[109,19],[162,12],[189,9],[229,11],[247,5],[252,14],[290,3],[296,15],[321,3],[324,10],[350,7],[356,5]],[[140,9],[261,19],[280,6],[301,15]],[[46,12]],[[374,13]],[[158,6]],[[2,4],[44,39],[69,13],[236,14]],[[7,6],[11,7],[17,6],[25,7],[32,8],[33,11],[44,13],[65,13],[82,13],[106,6],[145,13],[151,14],[239,7],[270,5],[280,6],[284,11],[311,9],[382,23]],[[270,5],[292,8]],[[250,7],[263,10],[265,8],[267,5],[268,11],[269,8],[270,5],[293,10],[336,6],[353,14]],[[338,7]],[[14,2],[105,12],[116,14]],[[117,8],[226,11]],[[310,5]],[[20,13]],[[232,9]],[[242,10]],[[25,7],[111,19]],[[80,15],[236,14],[239,7],[267,5],[268,11]],[[25,7],[97,8],[232,9],[308,5],[312,10],[344,17],[346,8],[356,5]],[[240,7]],[[15,10]],[[53,6],[72,6],[138,7],[288,10]],[[137,15],[138,7],[148,30],[150,6],[162,12],[167,13],[195,3],[358,7],[365,8],[375,5],[378,14],[381,6]],[[195,5]],[[51,4],[53,6],[120,7],[138,7],[139,8],[249,7],[329,8],[335,11]],[[184,7],[229,11]],[[14,2]],[[35,7],[134,5],[230,11],[231,10],[282,10]],[[67,10]],[[264,8],[316,5]],[[133,11]],[[27,7],[51,4],[101,15],[118,9],[132,12],[134,5],[147,7],[148,15],[150,6],[153,7],[158,6],[161,17],[163,38],[195,8],[199,8],[208,12],[212,15],[216,12],[222,7],[225,10],[226,11],[236,14],[237,5],[243,16],[244,11],[245,27],[249,7],[253,10],[275,5],[299,14],[307,13],[308,5],[310,5],[339,10],[367,5],[374,13],[375,5]],[[265,8]],[[379,12]],[[224,8]],[[105,12]],[[157,10]],[[3,7]],[[189,9]],[[297,20]],[[22,500],[30,500],[39,500],[42,36],[47,30],[48,56],[53,6],[59,5],[104,8],[110,500],[119,500],[130,9],[150,19],[156,5],[163,9],[202,4],[228,9],[249,7],[284,11],[294,4],[369,57]],[[14,2],[45,6],[52,12],[53,6],[99,11],[100,12],[124,11],[135,10],[136,5],[149,19],[173,65],[191,11],[213,5],[232,9],[261,56],[264,8],[272,11],[296,15],[309,3],[318,7],[328,8],[330,19],[336,6],[356,5],[363,17],[369,19],[375,5],[383,7]],[[285,11]],[[172,16],[179,21],[180,30],[304,13]],[[259,7]],[[63,11]],[[72,6]],[[10,9],[16,9],[51,4],[191,11],[270,5]],[[239,7]],[[105,12],[111,6],[255,5]],[[329,8]],[[219,10]],[[0,4],[4,25],[11,7],[17,6],[66,8],[105,12],[107,9],[108,10],[109,19],[163,9],[164,12],[223,17],[240,7],[247,16],[253,10],[266,7],[273,6],[277,12],[281,9],[295,18],[301,15],[309,3],[317,7],[357,16]],[[13,14],[19,13],[114,8],[170,12],[173,22],[355,9]],[[231,10],[270,5]],[[107,9],[231,30],[235,22],[258,21]],[[327,7],[343,11]],[[0,4],[1,18],[5,10],[8,9],[10,9],[15,10],[29,12],[31,9],[36,13],[40,7],[43,5],[57,14],[58,13],[66,8],[69,38],[73,11],[80,15],[81,11],[83,8],[97,8],[129,20],[131,10],[140,9],[168,7],[173,22],[205,13],[206,5],[207,6],[210,19],[211,32],[263,10],[265,8],[270,5],[272,11],[273,6],[284,11],[292,8],[293,10],[294,4],[325,38],[338,7],[347,7],[354,8],[383,7]],[[0,4],[9,23],[10,17],[16,9],[69,25],[75,18],[151,14],[209,16],[327,7],[351,13]],[[0,11]],[[239,7]],[[124,11]],[[207,6],[367,5]],[[0,7],[5,10],[45,6],[69,13],[83,8],[162,48],[206,5],[208,12],[228,9],[237,5],[238,10],[285,11],[287,7],[294,4],[300,7],[317,7],[318,7],[367,5]],[[340,16]],[[26,26],[367,5],[382,9]],[[11,7],[17,6],[90,13],[91,21],[113,16],[117,8],[121,29],[128,12],[354,8]],[[297,7],[309,10],[310,5],[311,19]],[[309,3]],[[309,3],[311,9]],[[14,2],[46,12],[99,19],[121,10],[125,50],[166,12],[294,4]],[[100,25],[104,31],[309,3],[328,8],[372,13]],[[106,6]],[[247,5]],[[4,13],[197,16],[198,14],[337,14]],[[255,5]],[[371,11]],[[83,8],[304,13]],[[326,12]],[[221,39],[222,7],[298,7]],[[189,9],[196,10],[221,8]],[[17,6],[58,13],[106,6],[112,7],[212,15],[291,17],[294,4]],[[105,12],[107,9],[108,10],[117,8],[127,9],[150,6],[170,12],[172,16],[273,6],[313,13],[314,22],[321,3],[332,8]],[[34,12],[45,6],[49,10],[51,4],[52,12],[63,11],[71,16],[73,11],[80,15],[88,30],[90,13],[91,21],[96,9],[104,8],[105,12],[106,6],[107,9],[112,3],[113,16],[115,5],[118,9],[122,9],[127,27],[132,4],[138,7],[145,13],[147,15],[148,15],[149,19],[150,6],[151,14],[153,13],[154,15],[155,15],[156,5],[157,10],[159,16],[160,39],[161,17],[162,12],[166,24],[167,13],[168,7],[170,12],[176,7],[177,10],[192,6],[195,3],[197,8],[202,4],[205,13],[207,6],[208,12],[224,8],[230,11],[237,5],[238,10],[243,16],[247,5],[249,14],[252,7],[254,24],[259,7],[261,19],[265,8],[266,7],[271,12],[273,6],[275,5],[276,10],[278,15],[282,10],[285,11],[286,11],[288,10],[292,8],[294,7],[304,26],[307,13],[313,32],[316,5],[320,15],[321,3],[328,8],[331,13],[333,19],[334,20],[335,11],[336,6],[340,16],[342,17],[355,9],[357,8],[358,7],[360,16],[361,17],[362,12],[363,17],[365,17],[367,5],[368,16],[375,10],[376,15],[379,12],[380,12],[381,6],[383,14]],[[0,4],[43,5],[132,4],[136,16],[318,7]],[[178,33],[316,5]],[[0,4],[2,4],[5,10],[8,9],[10,9],[14,2],[16,9],[45,6],[49,10],[53,6],[58,13],[82,13],[83,8],[88,15],[89,37],[96,9],[97,8],[152,10],[178,67],[310,5],[313,6],[314,11],[327,7],[336,6],[344,17],[345,29],[348,24],[351,13],[352,27],[354,8]],[[155,15],[156,5],[209,48],[221,23],[230,33],[266,7],[358,7]],[[148,15],[167,13],[276,10],[333,10],[336,6],[341,10],[368,16],[379,12]],[[50,10],[123,15],[321,3]],[[0,4],[1,9],[15,10],[31,9],[52,12],[53,6],[81,11],[147,7],[149,19],[156,5],[157,10],[158,6],[163,9],[164,12],[190,14],[192,6],[210,9],[226,11],[229,11],[230,11],[255,5],[264,8],[282,10],[309,7],[328,8]],[[2,4],[10,26],[11,7],[15,10],[16,27],[17,6],[23,10],[27,28],[32,8],[45,12],[51,13],[69,38],[70,52],[89,37],[150,6],[165,48],[189,9],[191,11],[194,8],[222,21],[238,29],[249,7],[299,14],[310,5],[353,14],[356,5],[384,7]],[[58,13]],[[365,8]],[[115,5]],[[93,63],[132,8],[168,7],[213,5],[227,9]],[[140,9],[269,8]],[[338,7]],[[46,12],[134,5]],[[100,6]],[[14,2],[104,8],[191,11]],[[178,17]],[[96,9],[99,4],[102,12],[228,9]],[[98,10],[249,14]],[[8,4],[14,2]],[[213,5],[218,22],[235,7],[249,14],[256,7],[287,15],[290,6],[323,4],[324,10],[358,7]],[[314,11]],[[89,12]],[[37,14],[338,7]],[[59,5]],[[373,15]],[[75,18]],[[14,2],[168,20],[199,8],[224,8],[227,38],[295,18]],[[90,13],[232,9],[244,11],[282,10],[338,7],[345,10]],[[33,11],[38,24],[40,7],[41,16],[42,36],[193,10],[205,25],[206,25],[207,13],[211,32],[240,7],[263,10],[265,8],[266,7],[267,5],[268,11],[272,11],[273,6],[280,6],[284,11],[286,11],[292,15],[294,7],[325,38]],[[3,7],[68,9],[195,3]],[[242,10]],[[0,7],[2,4],[5,10],[11,7],[17,6],[27,7],[33,22],[70,13],[151,14],[159,16],[206,5],[207,19],[210,9],[237,16],[238,10],[242,10],[267,5],[281,9],[283,4],[292,8],[293,10],[318,7],[322,11]],[[13,14]],[[241,13],[294,4]],[[27,7],[51,4],[53,6],[146,6],[150,6],[152,31],[156,18],[170,12],[195,3]],[[68,9],[114,8],[193,10],[194,8],[332,8],[370,19]],[[193,10],[297,7]],[[78,20]],[[220,13]],[[11,7],[17,6],[34,12],[35,20],[38,24],[40,7],[41,5],[51,4],[139,8],[143,15],[146,6],[152,10],[153,7],[155,45],[159,48],[161,17],[191,33],[202,4],[207,6],[229,11],[232,9],[272,34],[283,12],[284,11],[290,3],[293,40],[320,15],[321,3],[322,11],[323,4],[338,7],[347,14]],[[66,8],[100,6],[141,7],[217,23],[247,5]],[[40,21],[46,12],[264,8],[283,4]],[[3,7],[14,2],[35,7],[47,10],[51,4],[59,5],[104,8],[116,14],[117,8],[123,44],[124,66],[125,17],[126,58],[130,9],[132,12],[133,11],[146,6],[154,15],[155,15],[156,9],[158,6],[169,14],[195,5],[223,17],[244,11],[248,11],[275,5],[279,9],[298,7],[321,3],[329,8],[343,11],[358,7],[365,8],[367,5],[369,19],[371,11],[374,25]],[[14,2],[223,33]],[[0,4],[1,9],[3,20],[19,13],[49,20],[54,10],[106,6],[108,10],[133,11],[146,6],[159,16],[164,12],[172,16],[188,13],[230,11],[253,10],[264,8],[309,3],[312,5],[319,16]],[[309,3]],[[247,5],[251,11]],[[0,4],[7,6],[11,30],[17,24],[33,11],[34,49],[40,7],[43,5],[123,15],[132,4],[140,9],[159,16],[208,12],[219,10],[261,19],[263,10],[265,8],[280,6],[282,10],[283,8],[287,7],[292,8],[293,20],[298,7],[307,13],[312,5],[314,11]],[[35,7],[37,14],[40,7],[42,36],[46,24],[48,28],[163,9],[263,10],[264,8],[284,11],[293,10],[294,4],[322,11]],[[45,6],[150,6],[156,5],[383,7]],[[26,13],[37,14],[49,10],[54,10],[58,13],[59,5],[78,20],[80,15],[81,11],[82,13],[83,8],[93,21],[113,16],[120,7],[121,29],[133,11],[136,22],[141,7],[158,6],[160,13],[163,9],[168,7],[169,14],[170,12],[173,22],[174,20],[187,9],[190,14],[192,6],[202,4],[203,11],[208,12],[217,23],[222,14],[234,10],[248,11],[250,7],[253,10],[259,14],[264,8],[266,7],[269,8],[270,5],[274,8],[276,10],[281,9],[284,11],[286,11],[287,7],[291,17],[292,8],[294,7],[304,13],[306,10],[308,5],[312,5],[313,13],[315,8],[332,15],[333,10],[339,10],[340,66],[341,10],[350,7],[353,14],[366,12],[367,5],[372,13],[373,15],[382,5]],[[308,5]],[[2,4],[27,7]],[[0,4],[7,6],[33,11],[37,14],[40,7],[73,11],[206,5],[210,9],[236,14],[281,9],[286,22],[290,3],[292,8],[311,9],[312,5],[316,5],[323,4]],[[0,4],[7,6],[11,7],[14,2],[17,6],[25,7],[48,28],[58,13],[69,13],[73,11],[128,12],[139,8],[144,10],[156,5],[179,21],[195,3],[204,19],[259,7],[283,4],[306,10],[311,9],[317,7],[350,7],[385,12]],[[106,6]],[[52,12],[208,12],[292,8],[336,6],[341,10]],[[260,13]],[[2,4],[10,9],[16,9],[43,5],[106,23],[112,7],[116,41],[195,3],[298,14],[327,7]],[[11,7],[17,6],[27,7],[106,6],[109,19],[300,7]],[[255,5]],[[103,12],[131,10],[132,8],[136,5],[139,8],[142,6],[154,15],[157,10],[194,17],[195,3],[255,5],[256,7],[260,13],[274,8],[280,6],[365,8],[367,5],[378,14],[381,6]],[[17,6],[101,15],[132,4],[141,7],[142,13],[153,7],[154,30],[156,5],[194,25],[195,8],[202,4],[204,9],[206,5],[207,13],[242,10],[244,11],[268,11],[275,5],[276,10],[279,5],[284,11],[300,22],[303,16],[315,8],[349,13],[368,16],[377,6]],[[71,16]],[[0,4],[1,9],[2,15],[3,7],[5,10],[10,9],[14,2],[16,9],[20,13],[21,15],[25,7],[35,7],[41,5],[43,5],[45,18],[51,4],[57,14],[59,5],[61,13],[62,14],[67,10],[68,9],[69,13],[97,16],[98,10],[101,15],[106,29],[109,19],[111,6],[113,16],[116,14],[118,9],[131,10],[134,20],[135,10],[136,5],[137,29],[140,9],[143,15],[144,10],[150,25],[154,15],[157,10],[161,67],[163,9],[166,47],[193,19],[194,8],[195,24],[197,8],[202,13],[203,11],[204,19],[207,6],[210,9],[214,8],[232,9],[237,21],[238,10],[239,14],[242,50],[248,22],[255,5],[256,7],[258,31],[260,13],[265,8],[270,11],[273,6],[274,25],[277,12],[279,14],[281,9],[284,11],[285,11],[286,45],[292,31],[294,4],[295,18],[297,34],[298,28],[300,7],[301,15],[306,10],[310,19],[312,5],[315,32],[316,5],[320,29],[321,3],[326,12],[327,29],[331,13],[332,38],[339,52],[346,23],[349,63],[350,7],[351,13],[352,9],[356,5],[357,8],[360,48],[364,13],[365,34],[372,53],[376,15],[377,26]],[[134,5],[156,5],[166,12],[195,3],[294,4],[298,7],[368,16]],[[1,9],[63,11]],[[2,4],[13,14],[19,13],[51,4],[132,4],[158,6],[165,16],[167,13],[186,13],[195,5],[207,6],[228,9],[236,14],[254,8],[256,7],[271,12],[276,10],[289,10],[309,10],[310,5],[311,9],[333,19],[338,7],[352,9],[361,17],[368,16],[375,5],[377,6],[379,12]],[[14,2],[125,67],[146,6],[152,10],[284,11],[370,19],[372,13]],[[367,5]],[[0,4],[8,4],[15,10],[24,8],[36,13],[111,6],[232,9],[247,10],[248,11],[253,10],[281,9],[295,18],[309,3],[318,7],[362,12]],[[0,4],[6,11],[10,9],[16,9],[23,30],[25,7],[26,13],[27,7],[36,13],[45,6],[46,12],[59,5],[65,6],[72,6],[74,10],[75,18],[76,29],[77,16],[97,8],[100,6],[102,12],[106,6],[107,9],[125,17],[136,5],[138,7],[139,8],[140,9],[141,7],[148,15],[150,6],[153,7],[156,9],[159,16],[167,13],[189,9],[190,14],[194,8],[195,3],[199,16],[200,5],[202,4],[206,5],[209,16],[218,22],[227,9],[230,11],[231,10],[237,5],[238,10],[240,7],[243,16],[249,7],[250,7],[251,11],[252,7],[254,8],[260,13],[266,7],[280,6],[285,11],[286,11],[290,3],[294,4],[297,7],[298,7],[308,5],[309,7],[312,5],[315,8],[317,15],[323,4],[327,15],[332,8],[333,10],[344,17],[347,7],[352,9],[354,8],[361,17],[362,12],[379,25],[383,7]],[[162,12]],[[27,7],[53,6],[156,5],[189,9]],[[11,7],[17,6],[158,6]],[[23,10],[26,26],[53,18],[176,7],[183,18],[382,9]],[[24,8],[31,9],[192,6]],[[223,17]],[[3,7]],[[253,10]],[[14,2],[35,7],[47,10],[51,4],[59,5],[117,8],[123,59],[124,77],[125,17],[126,81],[129,20],[130,9],[133,11],[160,13],[195,5],[244,11],[279,9],[321,3],[329,8],[358,7],[365,8],[367,5]],[[138,7]],[[303,65],[379,12]],[[167,13]],[[222,7]],[[104,8],[241,13],[329,8]],[[47,10],[48,28],[290,3],[323,4],[382,5],[383,7],[384,7]],[[251,11]],[[251,11]],[[150,6],[162,12]],[[170,12],[298,14]],[[5,10],[27,7],[99,4]],[[339,10]],[[27,7],[56,6],[90,13],[91,21],[132,8],[133,23],[137,7],[168,20],[208,12],[227,9],[244,11],[259,7],[309,3],[310,5],[311,9],[332,8],[379,12]],[[247,5],[309,3],[331,13]],[[88,15],[199,8],[247,5],[377,6]],[[0,7],[4,13],[14,5],[81,11],[200,5],[218,22],[222,7],[290,3],[323,4]],[[27,7],[197,8],[199,8],[213,5],[341,10],[343,11],[382,5]],[[2,4],[112,3],[133,11],[169,14],[290,3],[311,9],[312,5],[323,4]],[[81,11]],[[84,20]],[[84,20],[85,21]],[[66,8],[177,10],[202,4]],[[11,7],[17,6],[52,12],[137,7],[158,6],[167,13],[174,20],[206,5],[271,12],[310,5],[353,14]],[[215,11]],[[287,7],[378,14]],[[64,12],[69,13],[150,6],[162,12],[177,10],[202,4],[309,3],[340,16],[343,11]],[[54,10],[97,8],[373,15]],[[0,4],[58,13]],[[347,7]],[[347,7]],[[8,4],[25,7],[43,5],[44,13],[56,6],[61,13],[97,16],[98,10],[111,6],[117,8],[118,9],[120,7],[132,4],[134,5],[138,7],[158,6],[167,13],[176,7],[193,10],[195,3],[214,8],[215,34],[232,9],[256,7],[257,8],[259,7],[267,5],[268,11],[269,8],[284,34],[308,5],[313,6],[327,7],[329,8],[333,10],[338,7],[353,14],[379,12],[382,5],[383,7]],[[334,20]],[[76,10]],[[244,11]],[[275,5]],[[202,4]],[[41,16],[166,12],[193,19],[237,5],[308,5],[326,24],[327,29],[328,23],[330,19],[332,8],[333,19],[336,19],[337,14],[339,52],[341,31],[346,8],[359,15],[361,17],[364,13],[366,12],[368,16],[375,5],[377,19]],[[135,10],[157,10],[237,5],[246,8],[256,7],[287,15],[318,14],[321,3],[347,7]],[[76,10],[219,10]],[[219,10]],[[380,12]],[[82,13],[132,4]],[[57,14],[58,13],[76,10],[100,6],[103,12]],[[54,10],[59,15],[75,89],[99,8],[129,20]],[[4,13],[14,2],[35,7],[41,5],[49,10],[55,9],[63,11],[68,9],[99,4],[105,23],[123,15],[141,7],[160,13],[163,9],[176,7],[248,11],[263,10],[275,5],[276,10],[283,17],[284,11],[286,11],[290,6],[291,17],[293,10],[294,4],[312,5],[322,11],[323,4],[324,10],[329,8],[338,7],[343,11],[347,7],[362,12],[375,5],[377,6],[379,12]],[[376,15],[381,6]],[[47,10],[61,13],[98,10],[200,5],[237,5],[321,6]],[[242,10]],[[345,10]],[[200,5]],[[200,5],[250,7]],[[74,10]],[[42,107],[48,83],[74,10],[211,97],[223,50],[294,4]],[[82,13],[83,8],[87,15]],[[72,6]],[[124,33],[163,9],[248,34],[250,7],[279,5],[291,17]],[[2,7],[4,13],[5,10],[7,6],[14,2],[26,13],[36,13],[45,6],[50,10],[51,4],[60,12],[66,8],[73,11],[132,4],[136,5],[137,7],[142,6],[145,13],[149,19],[158,6],[164,12],[190,14],[192,6],[215,11],[231,10],[236,14],[237,11],[238,10],[240,7],[247,5],[277,12],[282,10],[294,4],[298,7],[302,21],[308,5],[309,3],[310,5],[312,5],[321,3],[346,8],[356,5],[367,5],[371,11],[377,6]],[[51,4],[310,5],[318,14]],[[14,7],[20,53],[52,12],[77,16],[81,22],[82,13],[87,15],[96,9],[112,10],[121,10],[158,6],[186,13],[229,11],[230,33],[232,37],[233,31],[234,67],[235,22],[237,5],[250,7],[256,7],[267,5],[268,11],[269,8],[278,15],[282,30],[287,15],[288,10],[289,20],[315,16],[318,50],[320,15],[321,3],[327,7],[338,34],[339,21],[341,10],[343,11],[346,8]],[[237,5]],[[12,18],[14,5],[18,18],[20,26],[52,47],[53,6],[67,10],[73,11],[77,48],[81,11],[82,13],[83,15],[84,78],[85,21],[94,77],[112,7],[149,75],[158,24],[163,9],[165,16],[186,52],[195,3],[213,5],[229,11],[230,11],[231,10],[232,18],[235,22],[250,7],[282,10],[287,22],[308,11],[315,16],[321,3],[338,14],[373,15]],[[0,4],[230,11],[329,8],[346,8]],[[14,5],[55,9],[85,106],[87,15],[88,15],[89,37],[92,27],[94,19],[95,67],[96,37],[97,25],[100,18],[102,61],[104,16],[115,5],[121,10],[122,9],[213,5],[232,9],[237,5],[238,10],[279,5]],[[0,4],[4,13],[35,7],[44,13],[45,6],[105,12],[144,10],[147,7],[163,9],[196,19],[198,14],[200,9],[281,9],[291,17],[295,18],[301,15],[302,21],[383,7]],[[136,5]],[[6,11],[43,5],[128,12],[136,5],[139,8],[158,6],[222,7],[223,17],[240,7],[306,10],[317,7]],[[76,10]],[[0,4],[233,10],[256,7],[283,8],[287,7],[315,8],[318,7],[338,7],[354,8]],[[58,25],[101,15],[103,12],[132,4]],[[169,14]],[[181,16],[187,9]],[[199,8],[341,10]],[[117,8],[127,9],[200,5],[308,5]],[[35,7],[131,10],[134,5],[254,8]],[[8,4],[20,13]],[[146,23],[181,16],[182,70],[183,36],[184,15],[185,23],[186,13],[187,47]],[[4,13],[8,4],[9,11],[15,10],[25,7],[27,7],[51,4],[59,5],[60,12],[63,11],[66,8],[72,6],[97,8],[139,8],[148,15],[150,6],[151,14],[160,13],[163,9],[179,10],[187,9],[193,10],[195,3],[196,10],[205,13],[239,7],[240,7],[269,8],[279,5],[285,21],[312,5],[326,12],[357,8],[364,13]],[[72,6]],[[56,6]],[[277,12]],[[321,3]],[[102,12],[117,8],[256,7],[282,10],[347,7],[354,8]],[[55,18]],[[55,9],[59,5],[70,13],[99,4],[101,15],[175,18]],[[40,7],[60,12],[97,8],[99,4],[101,15],[162,12],[191,11],[197,8],[232,9],[267,5],[268,11],[283,8],[321,3]],[[200,5]],[[2,4],[195,3],[336,6],[356,5]],[[158,6],[264,8],[288,10]],[[15,19],[52,12],[75,18],[90,13],[96,9],[105,12],[109,19],[117,8],[139,8],[152,10],[163,9],[201,9],[245,9],[255,5],[273,6],[301,15],[317,7],[344,17],[357,8]],[[44,13],[50,10],[96,9],[121,29],[233,10],[250,7],[308,5],[318,7],[382,5],[383,7]],[[77,16],[92,14],[149,19],[206,5],[229,11],[230,11],[232,18],[237,5],[269,8],[287,7],[318,7],[327,7],[338,7]],[[129,20],[229,11],[248,11],[267,5],[297,7],[382,9],[383,14]],[[89,12],[93,21],[96,9]],[[296,15],[357,8]],[[46,12],[63,11],[70,13],[104,8],[199,16],[242,10],[255,5],[285,11],[295,18],[309,3],[357,16]],[[40,7]],[[354,8]],[[62,14]],[[380,12]],[[17,6],[60,12],[132,4],[138,7],[150,6],[195,3],[198,14],[217,23],[239,7],[245,9],[251,11],[255,5],[294,4],[298,7],[299,14],[321,3],[342,17]],[[1,9]],[[331,13]],[[114,8],[158,6],[190,14],[202,4],[213,5],[245,9],[294,4],[366,12],[372,13]],[[313,6]],[[366,36]],[[14,2],[49,10],[105,12],[322,11]],[[1,9]],[[0,4],[1,9],[2,11],[73,11],[92,14],[93,21],[107,9],[126,12],[158,6],[195,3],[213,5],[224,8],[226,11],[232,9],[246,8],[264,8],[270,5],[275,5],[278,15],[287,7],[294,4],[328,8],[333,10],[336,6],[338,7],[350,7],[371,11]],[[62,14],[141,7],[201,9],[225,10],[227,9],[373,15],[374,13],[375,5]],[[7,6],[102,12],[236,14],[242,10],[346,8],[356,5]],[[112,10]],[[237,5]],[[294,4]],[[297,7],[385,12]],[[134,5]],[[0,4],[77,16],[192,6],[257,8],[271,12],[308,5]],[[92,14],[203,11],[294,4],[382,5],[383,7]],[[248,11]],[[54,10],[100,6],[108,10],[196,10],[197,8],[228,9],[252,7],[296,15],[318,7],[327,7]],[[204,9],[285,11]],[[278,15]],[[204,9]],[[215,11]],[[322,11]],[[89,12],[93,21],[100,6],[155,15],[197,16],[216,12],[281,9],[318,7],[352,9]],[[355,9]],[[126,12],[309,3]],[[273,6]],[[249,7]],[[13,14],[19,13],[255,5]],[[0,4]],[[225,10]],[[44,13],[184,15],[185,23],[210,9],[266,7],[382,5]],[[26,13],[114,8],[124,11],[352,9]],[[8,4],[14,2],[54,10],[59,10],[70,13],[170,12],[174,20],[187,9],[227,9],[245,9],[308,5],[316,5],[353,14]],[[57,14],[59,5],[100,12],[103,12],[132,8]],[[14,2],[20,13],[51,4],[54,10],[59,5],[63,11],[72,11],[86,23],[103,12],[131,10],[132,4],[137,7],[179,10],[192,6],[204,9],[272,11]],[[56,6],[57,14],[59,5],[100,6]],[[260,13],[265,8]],[[13,14],[19,13],[50,10],[77,16],[140,9]],[[314,11],[329,8],[365,8]],[[0,4],[4,13],[23,10],[43,5],[113,16],[131,10],[138,7],[151,14],[173,22],[178,17],[217,23],[242,10],[254,8],[292,8],[309,3],[327,7],[353,14]],[[354,8]],[[24,8],[219,10],[247,5],[324,29],[377,13],[385,12]],[[121,10]],[[99,4]],[[4,13],[9,11],[14,2],[15,10],[21,15],[25,7],[27,7],[34,25],[43,10],[49,10],[53,6],[59,5],[66,8],[72,6],[88,15],[89,12],[92,14],[95,17],[96,18],[100,6],[102,24],[107,9],[108,10],[109,19],[113,16],[115,5],[117,8],[118,9],[121,10],[131,10],[134,5],[138,7],[139,8],[145,26],[151,14],[154,15],[156,5],[179,10],[187,9],[188,13],[193,10],[195,3],[201,9],[205,13],[229,11],[237,5],[238,10],[239,7],[240,7],[266,7],[269,8],[273,6],[278,15],[279,5],[284,11],[289,10],[295,18],[305,16],[311,9],[312,5],[321,3],[326,12],[329,8],[332,8],[336,13],[337,14],[340,16],[341,20],[342,17],[346,8],[352,18],[356,10],[357,8],[364,13],[370,19],[376,15],[380,12]],[[71,16],[165,16],[190,14],[384,7]],[[43,5],[52,12],[53,6],[95,17],[163,9],[168,7],[172,16],[280,6],[282,10],[306,10],[331,13],[338,7],[345,10],[362,12]],[[111,6]],[[235,7]],[[8,4],[142,6],[191,11],[340,16],[368,16]],[[50,10],[190,14],[191,11],[278,15],[319,16]],[[67,10]],[[221,8]],[[15,10],[64,12],[98,10],[205,13],[213,5],[220,13],[240,7],[249,7],[255,5],[282,10],[316,5],[335,11],[351,13],[352,9]],[[142,6]],[[177,10]],[[99,4],[121,10]],[[257,8]],[[80,15]],[[1,9],[8,4],[225,10],[237,5]],[[112,10],[208,36],[241,13],[244,11]],[[248,11]],[[82,13]],[[247,5],[301,15],[302,21],[304,53],[310,5],[321,3]],[[4,13],[100,6],[172,16],[277,12]],[[307,13]],[[0,4],[156,5],[195,3]],[[118,9],[367,5]],[[234,10]],[[54,10],[99,4],[292,8]],[[259,7]],[[0,4],[4,13],[8,4],[60,12],[63,11],[65,6],[68,9],[111,6],[197,8],[200,5],[233,10],[240,14],[247,10],[250,14],[256,7],[267,5],[301,15],[318,7]],[[284,11]],[[221,8],[273,6],[322,33]],[[62,14]],[[64,12],[90,13],[132,4],[147,7],[166,12]],[[78,20]],[[160,13],[266,7],[279,5],[280,6]],[[141,7],[347,7]],[[43,5]],[[146,6]],[[8,9],[35,13],[43,10]],[[100,6]],[[72,6],[117,8],[226,11]],[[168,7],[226,22],[367,5]],[[275,5],[280,6]],[[373,15]],[[81,11],[84,20],[145,13],[151,14],[168,7],[176,7],[186,13],[218,22],[263,10],[275,9],[298,7],[350,7]],[[219,10]],[[112,10],[122,28],[356,5]],[[54,10],[349,13]],[[43,5],[66,8],[352,9],[383,7]],[[106,6],[108,10],[111,6],[259,7],[260,13],[270,16],[274,8]],[[63,11]],[[8,4],[24,8],[36,13],[44,13],[45,12],[54,10],[196,10],[216,12],[240,7],[242,10],[244,11],[245,27],[253,10],[267,5],[300,7],[362,12],[382,9],[383,7],[384,7],[385,12]],[[29,12],[57,14],[65,6],[144,10]],[[198,14],[199,8]],[[10,9],[16,9],[51,13],[80,15],[82,38],[115,5],[141,7],[188,13],[190,14],[191,11],[195,3],[199,8],[212,15],[238,10],[247,5],[249,7],[252,7],[270,5],[272,11],[294,7],[307,13],[331,13],[353,14],[358,7],[363,17],[365,8],[375,5],[384,7],[385,12]],[[4,13],[6,11],[8,4],[24,25],[124,11],[198,14],[247,5],[253,10],[277,12],[301,15],[309,3]],[[87,15]],[[82,13],[83,8],[250,7]],[[13,14],[19,13]],[[366,12]],[[293,10],[321,3]],[[71,16],[166,12],[326,12]],[[366,12]],[[14,53],[89,12],[97,8],[104,8],[116,27],[217,23]],[[14,2]],[[1,9],[14,2],[201,9]],[[9,11]],[[0,4],[28,16],[134,5],[239,7],[270,5],[344,17],[354,8]],[[2,7],[5,10],[8,4],[12,18],[18,18],[61,13],[72,17],[89,12],[94,19],[99,4],[100,6],[108,10],[111,6],[115,5],[117,8],[127,9],[141,7],[147,7],[160,13],[163,9],[168,13],[177,10],[195,5],[200,5],[213,5],[215,11],[221,8],[222,21],[224,8],[225,19],[226,33],[228,9],[232,9],[235,7],[239,14],[246,25],[247,5],[251,11],[252,7],[256,7],[271,12],[287,7],[290,3],[308,5],[321,3],[323,4],[336,6],[346,23],[351,13],[356,10],[374,63],[377,6],[379,12]],[[61,13]],[[118,9],[126,12],[222,7],[265,8],[279,5],[336,6],[344,17]],[[3,7],[90,13],[120,7],[159,16],[162,12],[168,7],[203,11],[335,11],[338,7],[345,10],[377,6],[378,29]],[[112,3]],[[334,20]],[[106,6]],[[89,12],[108,10]],[[0,7]],[[107,9]],[[74,10],[76,10],[79,11],[118,9],[134,5],[167,13],[178,17],[259,7],[308,5],[321,3],[327,7],[329,8],[331,13],[342,17],[349,13],[352,9],[357,8],[358,14],[359,15],[360,16],[362,12],[368,16],[377,13]],[[329,8],[367,5],[371,11],[373,15]],[[82,13],[87,15],[222,7]],[[54,10],[93,21],[168,13]],[[0,4]],[[237,5]],[[47,10],[96,9],[115,5],[219,10],[270,5]],[[56,6]],[[305,16]],[[207,6],[267,5],[268,11]],[[136,11],[139,8]],[[41,5]],[[31,9],[247,5],[301,15]],[[187,9]],[[126,12],[237,5]],[[78,80],[375,5]],[[12,18],[14,9],[18,18],[20,53],[107,9],[142,6],[188,13],[190,54],[232,37],[235,7],[256,21],[296,61],[303,65],[308,5],[315,8],[338,27],[382,5]],[[107,9],[154,15],[330,19],[374,13]],[[220,51],[373,15]],[[72,6],[200,5],[269,8],[327,7],[338,7]],[[14,2],[321,3]],[[104,8]],[[176,14]],[[106,6]],[[207,6]],[[138,7],[161,17],[279,5]],[[202,4],[226,11]],[[5,29],[102,12],[192,6],[197,24],[199,8],[241,40],[252,21],[302,63],[310,5]],[[197,8]],[[155,15]],[[132,4],[256,7],[310,5],[338,7]],[[327,7],[338,7]],[[34,12],[46,12],[100,6],[112,3],[123,15],[152,10],[177,10],[189,9],[194,8],[268,11],[274,8],[283,4],[339,10],[353,14]],[[90,13],[91,21],[373,15]],[[209,16],[273,6],[281,19],[290,11],[323,4]],[[7,6],[11,7],[17,6],[102,12],[195,3],[196,10],[252,7],[302,21]],[[310,5]],[[281,9],[290,6],[323,4],[324,10]],[[222,7]],[[55,9],[58,63],[59,10],[83,8],[115,5],[128,12]],[[203,11]],[[90,13],[133,11],[248,11],[279,5]],[[25,7],[176,7],[298,7],[332,8],[350,7]],[[13,14],[19,13],[258,10],[287,7]],[[55,9],[58,13],[59,20],[62,14],[67,10],[72,6],[73,11],[97,8],[98,10],[99,4],[103,12],[111,6],[131,10],[133,11],[135,20],[157,10],[184,7],[202,4],[214,8],[218,22],[219,10],[220,13],[221,8],[222,7],[241,13],[242,10],[259,7],[273,6],[277,12],[280,6],[281,9],[312,5],[322,11],[329,8],[343,11],[351,13],[367,11]],[[53,6],[55,9],[56,39],[57,14],[58,13],[97,8],[98,10],[99,8],[100,6],[103,36],[104,16],[133,34],[134,5],[153,7]],[[2,4],[7,6],[14,5],[20,13],[29,12],[54,20],[55,45],[56,6],[58,38],[59,15],[70,13],[99,15],[104,23],[132,4],[134,5],[135,20],[136,5],[237,5],[242,10],[248,11],[266,7],[298,7],[308,5],[316,5],[337,14]],[[9,11],[94,19],[95,17],[142,6]],[[51,4],[142,6],[148,15],[245,9],[257,8],[258,10],[279,5],[328,8],[333,10],[334,20],[367,5],[379,12]],[[27,7],[29,12],[35,7],[40,7],[53,6],[55,9],[66,8],[71,16],[87,15],[94,19],[103,36],[129,20],[130,9],[168,7],[177,10],[178,17],[203,11],[205,13],[206,10],[249,7],[257,8],[267,5],[279,5],[312,5],[316,5],[329,8],[335,11],[361,17],[366,12]],[[57,43],[162,36],[318,7]],[[69,13],[336,6]],[[56,6],[64,12]],[[89,12],[96,9],[120,7],[133,11],[165,16],[169,14],[191,11],[280,12],[286,11],[342,17],[343,11],[380,12]],[[247,10]],[[233,10]],[[34,12],[59,5],[81,11],[85,21],[87,15],[89,12],[95,17],[96,9],[99,4],[100,6],[107,9],[118,9],[141,7],[147,7],[155,15],[156,5],[187,9],[195,3],[201,9],[216,12],[227,9],[234,10],[245,9],[267,5],[275,5],[280,6],[289,10],[312,5],[314,11],[316,5],[336,6],[341,10],[342,17],[351,13]],[[276,10]],[[317,7]],[[137,7],[250,7]],[[304,13]],[[8,4],[25,7],[27,7],[29,12],[41,5],[65,6],[90,13],[100,6],[122,28],[136,5],[137,7],[144,10],[150,6],[154,15],[164,12],[170,23],[172,16],[177,10],[202,4],[254,8],[275,5],[294,4],[297,7],[300,7],[308,5],[313,13],[315,8],[318,7],[321,6],[327,7],[329,15],[331,13],[332,15],[335,11],[336,13],[338,7],[343,22],[350,7],[363,17],[380,24]],[[2,4],[12,53],[14,9],[18,53],[27,7],[43,5],[51,9],[67,10],[73,22],[85,85],[87,15],[88,30],[89,24],[91,21],[94,19],[96,9],[97,16],[100,6],[104,16],[115,5],[122,9],[139,8],[156,5],[164,24],[165,32],[166,12],[169,82],[170,23],[171,33],[175,73],[181,31],[186,13],[187,19],[191,11],[192,11],[195,5],[206,5],[212,15],[216,12],[224,8],[228,9],[229,11],[232,18],[238,10],[249,7],[258,10],[289,10],[298,7],[299,14],[310,5],[351,13],[352,36],[356,5]],[[9,11],[10,9],[14,21],[16,9],[20,26],[35,13],[40,7],[45,6],[49,10],[52,12],[54,10],[55,9],[59,5],[66,8],[67,10],[71,16],[81,11],[83,8],[91,21],[93,21],[95,50],[96,9],[98,10],[102,12],[106,6],[107,9],[131,10],[133,11],[134,5],[135,10],[136,11],[139,16],[142,6],[157,10],[160,26],[163,9],[170,23],[185,23],[191,11],[194,8],[195,8],[201,9],[202,4],[206,5],[224,8],[228,9],[229,11],[232,9],[238,10],[241,13],[249,14],[250,7],[255,5],[256,7],[258,10],[261,19],[263,21],[264,8],[266,7],[267,5],[268,11],[269,16],[270,5],[271,12],[272,11],[273,6],[274,8],[276,20],[279,5],[280,12],[282,10],[287,7],[290,3],[294,4],[297,20],[298,7],[299,83],[301,15],[303,16],[305,16],[310,19],[319,63],[321,6],[322,11],[323,4],[329,30],[334,60],[335,44],[338,14],[340,33],[341,20],[344,34],[345,10],[346,16],[349,13],[350,20],[354,8],[355,9],[361,67],[363,17],[365,17],[366,12],[368,16],[375,5],[379,37],[381,6],[382,5],[383,14],[384,14]],[[297,7]],[[47,10],[154,15]],[[25,7],[50,10],[66,8],[70,13]],[[317,7]],[[381,6]],[[259,14]],[[56,6]],[[70,13],[198,14]],[[7,6]],[[9,11],[288,10]],[[5,10],[29,12],[51,4],[111,6],[163,9],[166,12],[168,7],[172,16],[173,87],[174,80],[179,10],[192,11],[224,8],[226,33],[227,9],[228,9],[283,4],[294,4],[299,14],[301,15],[310,9],[342,50],[363,17],[379,12]],[[7,6],[67,10],[111,6],[150,6],[174,20],[207,6],[244,11],[304,13],[329,8],[339,10],[358,7],[365,8],[375,5]],[[50,21],[198,14]],[[27,7],[76,10],[99,11],[100,6],[113,16],[220,13],[222,7]],[[7,6],[12,18],[14,2],[18,18],[51,4],[74,10],[99,4],[100,6],[116,27],[117,8],[181,16],[185,23],[186,13],[196,19],[207,6],[221,8],[222,28],[223,33],[245,9],[251,11],[252,7],[253,10],[255,5],[259,7],[269,8],[312,5],[349,13],[354,16],[355,9],[356,10]],[[81,11]],[[382,5]],[[77,16],[301,15]],[[53,6]],[[259,7],[283,4]],[[65,6],[360,16]],[[47,10],[114,8],[242,10],[293,10],[382,5]],[[176,7],[184,15],[213,5],[362,12]],[[232,9],[255,5],[267,5],[268,11]],[[206,5],[235,7],[256,7]],[[14,5],[206,5]],[[253,10]],[[199,8],[251,11],[252,7],[303,16],[310,5],[317,7]],[[59,10],[304,13],[315,8]],[[377,6]],[[290,3],[323,4]],[[0,4],[23,10],[71,16],[72,6],[118,9],[195,3],[202,4],[255,5],[257,17],[281,9],[282,10],[292,8]],[[122,28]],[[121,29],[134,5]],[[195,3],[321,3],[354,8],[374,13]],[[8,4],[28,16],[59,5],[74,10],[83,15],[104,8],[204,9],[237,5],[242,10],[372,13],[375,5]],[[97,8],[237,5]],[[339,10]],[[0,4],[64,12],[195,3],[336,6],[356,5]],[[122,9],[134,5],[174,20],[255,5]],[[120,7]],[[117,8]],[[112,10],[253,10]],[[267,5],[280,6],[317,7],[346,8],[371,11]],[[240,7]],[[367,5],[369,38]],[[47,10]],[[252,7]],[[273,6]],[[2,4],[137,7],[353,14]],[[107,9]],[[114,8]],[[213,5]],[[59,10],[76,10],[79,11],[114,8],[118,18],[136,11],[139,8],[178,17],[193,10],[261,19],[301,15],[306,10],[309,3],[312,5],[317,7],[320,15],[348,98]],[[66,8],[94,19]],[[5,10],[27,7],[31,9],[184,7],[255,5],[277,12],[316,5],[358,7],[359,15]],[[17,6],[73,11],[75,18],[151,14],[157,10],[177,10],[195,5],[202,9],[264,8],[269,8],[310,5],[355,9],[356,5]],[[347,7]],[[80,15],[88,15],[181,16],[229,11],[230,11],[236,14],[355,9],[362,12],[370,19],[372,13]],[[376,15]],[[308,5]],[[358,7],[379,12],[380,24]],[[137,7]],[[200,5]],[[88,15],[275,5]],[[40,7],[290,6],[312,5],[323,8]],[[117,8]],[[350,7]],[[156,5],[234,10]],[[34,12],[43,5],[76,10],[102,12],[104,8],[118,9],[120,7],[137,7],[146,6],[155,45],[161,17],[170,35],[175,18],[176,7],[184,22],[192,6],[197,8],[210,9],[226,11],[234,10],[263,10],[282,10],[287,7],[297,7],[300,7],[309,3],[347,7],[366,12]],[[309,3]],[[179,10]],[[224,8]],[[3,7],[8,4],[11,7],[15,10],[17,6],[45,6],[51,4],[53,6],[61,13],[64,12],[68,17],[72,6],[92,14],[109,19],[142,19],[146,6],[167,13],[196,10],[206,5],[208,12],[224,8],[252,7],[255,5],[256,7],[257,8],[259,7],[264,8],[265,8],[266,7],[275,5],[279,5],[283,4],[313,6],[314,11],[316,5],[318,7],[326,12],[328,8],[333,10],[337,14],[340,16],[360,16],[363,17],[364,13],[375,5],[381,6],[383,7]],[[233,10],[345,10],[347,7]],[[322,11]],[[89,12],[168,7]],[[259,7],[294,4]],[[366,12]],[[134,5],[375,5]],[[3,7],[12,18],[18,18],[169,27],[187,9]],[[59,10],[83,8],[89,12],[97,8],[135,10],[136,11],[139,16],[178,17],[235,7],[263,10],[283,8],[306,10],[317,7],[319,16],[321,3],[345,10],[348,24]],[[230,11]],[[3,33],[9,11],[112,3],[134,5],[156,5],[162,12],[194,8],[195,5],[203,11],[204,9],[328,8],[356,5]],[[64,12],[147,7],[161,17]],[[338,7]],[[120,22],[138,7],[342,17]],[[249,7],[257,8],[260,38],[264,8],[265,69],[266,21],[267,5],[269,56],[270,16],[272,23],[273,42],[274,17],[275,50],[276,30],[280,65],[290,11],[323,12],[324,10],[329,8],[367,5]],[[350,7]],[[258,10],[259,14]],[[104,8]],[[148,15]],[[94,19],[147,7],[176,7],[208,12],[244,11]],[[6,11],[114,8],[220,13],[221,8],[279,5],[304,13],[314,11]],[[56,6],[99,4],[127,9]],[[315,8],[373,15]],[[200,5]],[[58,13]],[[46,12]],[[115,11],[117,8],[134,20],[168,20],[195,3],[224,17],[225,38],[226,22],[228,18]],[[265,8],[275,5]],[[4,13],[277,12]],[[7,6],[51,4],[54,10],[55,9],[57,14],[61,13],[62,14],[64,12],[72,6],[97,8],[98,10],[144,10],[154,15],[200,5],[237,5],[309,3],[311,9]],[[373,15]],[[206,5],[235,7],[256,7]],[[0,7],[5,29],[7,13],[10,17],[16,18],[17,6],[25,7],[26,13],[43,10],[44,13],[46,12],[56,6],[58,13],[65,6],[66,8],[69,25],[70,13],[71,16],[84,20],[91,21],[96,9],[98,10],[99,4],[102,12],[105,23],[106,12],[107,9],[108,21],[111,19],[113,16],[115,22],[117,23],[124,11],[127,27],[128,12],[131,10],[132,16],[134,10],[135,10],[136,5],[138,21],[140,9],[142,6],[144,10],[145,13],[148,15],[149,19],[150,12],[152,20],[154,30],[156,5],[157,10],[160,13],[161,17],[166,12],[168,20],[169,14],[170,12],[174,20],[175,18],[177,20],[185,23],[186,13],[190,14],[191,11],[192,11],[193,10],[194,8],[202,21],[204,9],[224,8],[225,10],[227,19],[228,18],[232,9],[241,13],[242,20],[243,16],[244,11],[245,18],[252,7],[254,24],[256,7],[257,17],[258,10],[259,7],[264,8],[265,15],[266,7],[267,10],[271,24],[275,5],[276,10],[279,14],[282,10],[283,17],[289,10],[293,10],[297,7],[298,21],[299,14],[302,21],[303,16],[304,13],[305,33],[307,13],[309,10],[313,6],[316,10],[318,14],[319,16],[321,3],[327,15],[328,31],[331,13],[334,20],[335,11],[338,7],[339,10],[342,17],[344,17],[346,8],[348,24],[349,25],[350,7],[353,14],[354,16],[355,9],[358,7],[359,15],[360,16],[365,17],[367,5],[376,15],[379,12],[380,12],[381,6],[382,14]],[[51,4],[57,14],[58,13],[94,19],[106,6],[112,3],[115,5],[121,19],[126,12],[128,12],[130,9],[132,8],[134,10],[136,11],[137,15],[139,8],[153,7],[179,10],[190,14],[195,3],[199,8],[215,11],[222,7],[233,10],[244,11],[249,14],[253,10],[256,7],[258,10],[261,19],[266,7],[268,11],[269,8],[270,11],[271,12],[274,17],[275,14],[276,20],[278,15],[279,5],[296,15],[303,16],[307,13],[308,5],[311,9],[313,6],[321,3],[327,7],[328,8],[329,15],[332,15],[335,11],[336,13],[338,7],[339,10],[340,16],[341,10],[343,11],[346,8],[349,13],[353,14],[358,14],[360,16],[361,17],[365,17],[366,12],[367,11],[372,13],[375,5],[377,6],[378,14],[380,12],[381,6]],[[32,8],[77,16],[115,5],[151,14],[158,6],[183,18],[191,11],[282,10],[337,14],[342,17],[354,8]],[[49,10],[50,21],[51,4],[53,12],[176,7],[282,10]],[[2,4],[10,9],[16,9],[263,10],[350,7]],[[0,4],[2,4],[5,10],[6,11],[26,13],[36,13],[38,24],[54,20],[55,27],[56,13],[57,14],[58,38],[70,13],[72,11],[74,10],[79,11],[85,21],[86,23],[90,13],[95,17],[100,6],[103,12],[106,17],[107,28],[108,10],[114,24],[115,5],[116,14],[127,9],[130,9],[135,10],[140,9],[142,6],[143,29],[144,10],[146,12],[147,15],[155,15],[156,5],[158,6],[162,12],[163,9],[168,7],[170,12],[173,22],[174,40],[186,13],[192,6],[195,5],[200,5],[201,9],[202,4],[206,5],[221,8],[226,11],[228,9],[233,10],[234,29],[242,10],[245,9],[246,8],[247,5],[252,7],[254,32],[259,14],[264,8],[265,8],[275,5],[276,10],[279,5],[283,4],[289,10],[294,7],[298,28],[300,7],[302,21],[305,33],[306,20],[312,5],[316,5],[317,7],[318,7],[319,16],[320,15],[329,8],[330,19],[341,10],[349,13],[350,7],[351,13],[352,9],[355,9],[358,7],[361,17],[362,24],[366,12],[375,5],[379,12],[380,12]],[[9,11],[120,22],[202,9],[309,3]],[[274,8]],[[114,8]],[[46,12]],[[202,4]],[[14,2]],[[213,5],[214,8],[252,21],[329,8],[341,10],[347,7]],[[3,7],[132,4],[133,11],[169,14],[177,10],[187,9],[312,5],[332,8],[335,11]],[[192,6],[359,15]],[[0,4],[4,13],[7,13],[10,17],[14,2],[15,19],[16,18],[20,13],[26,13],[27,7],[29,12],[42,36],[43,5],[51,4],[59,20],[60,24],[61,13],[63,34],[64,12],[65,25],[66,8],[67,10],[68,9],[105,12],[108,10],[112,3],[140,9],[144,20],[150,6],[164,12],[188,13],[194,8],[195,5],[196,29],[197,8],[198,54],[199,32],[200,42],[201,9],[202,4],[206,5],[224,8],[228,9],[229,11],[233,21],[239,7],[240,20],[241,13],[245,9],[246,8],[247,31],[248,45],[250,7],[252,7],[254,8],[255,10],[256,7],[267,5],[270,5],[273,12],[277,49],[279,14],[285,11],[288,10],[291,17],[294,4],[295,18],[296,15],[300,15],[301,30],[302,42],[309,10],[310,9],[317,7],[318,7],[326,12],[331,13],[357,8],[383,14]],[[11,7],[17,6],[21,15],[72,6],[109,19]],[[199,8],[200,5]],[[120,7]],[[38,24],[267,5],[268,11],[318,14]],[[125,17]],[[275,5]],[[230,11]],[[24,8],[36,13],[44,13],[72,11],[76,19],[79,22],[96,18],[137,15],[220,26],[230,22],[250,14],[256,14],[257,8],[290,6],[308,11],[309,7],[310,9],[323,8],[328,15],[333,19],[366,24],[382,9],[383,7],[384,7],[385,12]],[[8,4],[227,9],[247,10],[307,13]],[[381,6]],[[59,5]],[[62,14]],[[315,8],[335,11],[375,5]],[[311,9]],[[367,5],[369,38]],[[257,8]],[[20,13],[33,11],[36,13],[55,9],[75,18],[82,13],[92,14],[97,8],[111,6],[113,16],[116,14],[117,15],[118,9],[124,22],[127,18],[128,12],[131,10],[134,5],[137,7],[147,7],[150,6],[154,15],[155,15],[177,10],[184,7],[193,10],[197,8],[210,19],[213,5],[220,13],[242,10],[245,9],[256,7],[270,5],[279,5],[290,3],[294,4],[306,10],[309,3],[323,4],[332,8],[343,11],[347,14],[351,13],[352,9],[367,11],[374,13],[377,6]],[[132,4]],[[61,13],[62,14],[64,12],[196,10],[200,5],[285,11],[303,16],[327,7],[330,19],[357,8]],[[176,7],[275,5],[279,5],[298,7],[315,8],[354,8],[360,16]],[[0,4],[7,25],[10,9],[12,53],[15,10],[16,9],[18,53],[25,7],[34,12],[35,7],[43,10],[49,10],[60,12],[61,13],[66,8],[67,10],[68,9],[97,8],[98,10],[130,9],[131,10],[132,4],[140,9],[141,7],[142,6],[143,15],[144,10],[145,13],[148,45],[150,12],[151,14],[156,5],[160,13],[166,12],[192,6],[194,8],[198,14],[199,24],[201,9],[202,4],[203,22],[204,9],[239,7],[271,12],[273,6],[278,15],[279,5],[291,17],[295,18],[328,8],[357,8],[358,7],[364,13],[377,6],[378,14],[380,12]],[[203,11]],[[132,4]],[[138,7],[236,14],[326,12],[337,14],[363,17],[370,19]],[[138,7],[335,11],[381,6]],[[92,14]],[[5,10],[7,6],[82,13],[163,9],[166,12],[168,7],[194,8],[197,24],[253,10],[271,12],[298,7],[319,16],[356,5],[366,12]],[[7,6],[142,6]],[[251,22]],[[267,5]],[[50,10],[218,65],[320,15]],[[45,6],[50,31],[138,7],[152,31],[202,13],[261,56],[313,6],[320,44],[335,11]],[[221,8]],[[3,7],[65,6],[108,10],[134,5],[135,10],[192,6],[195,3],[196,10],[197,16],[198,14],[228,9],[247,5],[302,21],[357,8]],[[301,15],[309,3]],[[0,4],[1,9],[3,7],[8,4],[9,11],[11,7],[13,14],[17,6],[19,13],[23,10],[24,25],[27,7],[33,22],[34,37],[35,26],[50,21],[61,13],[62,14],[67,31],[68,26],[71,16],[72,6],[76,10],[77,32],[80,15],[88,15],[89,37],[91,21],[92,14],[94,19],[96,28],[100,31],[102,12],[111,25],[116,14],[117,8],[120,22],[121,48],[122,28],[123,15],[127,27],[134,5],[140,9],[145,13],[146,6],[147,7],[153,20],[156,5],[161,17],[167,13],[176,7],[181,16],[185,23],[194,8],[195,5],[198,41],[199,8],[200,9],[201,9],[202,9],[206,20],[207,13],[208,12],[210,28],[215,22],[221,8],[227,9],[234,10],[236,14],[237,16],[245,9],[250,14],[264,16],[267,5],[268,11],[270,5],[273,6],[275,9],[278,15],[279,5],[280,12],[282,10],[283,12],[290,3],[294,7],[306,30],[308,5],[309,3],[317,7],[321,3],[322,44],[323,4],[328,8],[332,8],[336,6],[341,10],[347,7],[351,13],[355,9],[356,5],[366,12],[367,5],[382,9]],[[0,11],[1,27],[2,11],[3,20],[26,13],[33,22],[36,13],[37,14],[40,21],[41,5],[51,4],[60,24],[61,51],[72,11],[73,33],[74,30],[80,15],[81,22],[82,13],[89,12],[95,17],[96,9],[121,10],[129,20],[132,4],[133,23],[159,16],[176,7],[187,9],[197,16],[206,5],[210,19],[233,10],[239,14],[246,8],[249,7],[250,7],[259,7],[281,9],[284,11],[286,67],[288,70],[289,10],[290,3],[292,23],[293,10],[294,4],[308,16],[316,10],[317,7],[323,4],[338,7],[340,16],[347,7],[356,5],[378,14],[385,12]],[[76,10],[79,11],[346,8]],[[197,8]],[[329,8],[342,17]],[[0,4],[1,9],[2,4],[8,4],[32,25]],[[45,12],[79,11],[290,3],[312,15],[313,13],[314,11],[315,24],[316,30],[323,4]],[[290,3],[312,10],[323,4]],[[199,8]],[[75,18],[76,10],[77,16],[183,36],[202,4]],[[329,8],[342,17],[363,17],[374,13]],[[138,7]],[[290,3],[323,4]],[[214,8],[219,10]],[[74,10],[75,18],[84,20],[87,15]],[[79,11]],[[106,6],[214,8],[290,11],[323,16]],[[24,8],[383,7],[384,7],[385,12]],[[76,10],[92,14],[102,12],[168,13],[195,3],[225,10],[226,11],[228,9]],[[141,7]],[[200,5],[269,8],[370,19]],[[9,11],[50,10],[108,21],[140,9],[145,13],[213,5],[260,13],[266,7],[270,5],[341,10]],[[247,5]],[[287,7]],[[68,9],[151,14]],[[78,20]],[[107,9]],[[133,11],[136,5],[139,8]],[[198,14]],[[267,5],[268,32]],[[7,6],[53,6],[92,14],[99,4],[106,6],[142,6],[147,7],[154,15],[176,7],[257,8],[279,9],[287,7],[317,7],[375,5]],[[45,6],[230,11],[231,10],[240,7],[246,8],[297,7],[309,3]],[[72,11],[209,16]],[[313,6],[316,5]],[[338,7]],[[140,9],[162,12],[199,8]],[[44,13],[117,8],[120,7],[176,7],[269,8],[327,7],[338,7],[382,5],[383,7]],[[56,19],[97,8],[103,12]],[[87,15],[104,8],[156,5],[167,13],[175,18],[192,6],[259,7],[261,19],[287,7],[309,3],[334,20],[358,7],[364,13],[365,8],[372,13],[378,14],[379,12]],[[147,7]],[[346,8]],[[0,7],[4,13],[7,6],[8,4],[25,7],[35,7],[41,5],[43,10],[45,6],[51,4],[53,12],[58,13],[66,8],[88,15],[91,21],[92,14],[95,17],[99,4],[104,8],[106,6],[112,3],[115,5],[126,12],[135,10],[142,6],[145,13],[146,6],[147,7],[154,15],[156,5],[164,12],[176,7],[227,9],[233,10],[249,7],[251,11],[252,7],[255,5],[257,8],[271,12],[277,12],[279,9],[283,4],[287,7],[305,16],[310,5],[317,7],[363,17],[375,5],[378,14],[382,5],[383,7]],[[0,4],[6,11],[11,7],[17,6],[43,5],[52,12],[56,6],[60,12],[88,15],[106,12],[108,10],[111,19],[112,3],[132,4],[134,5],[146,6],[158,6],[161,17],[172,16],[183,18],[220,13],[224,8],[234,10],[237,5],[247,10],[250,14],[251,11],[257,8],[260,13],[273,6],[274,8],[279,5],[290,3],[308,5],[315,8],[323,4],[327,7],[328,8],[329,8],[355,9],[375,5],[376,15],[383,7]],[[49,10],[62,14],[64,12],[105,12],[221,8]],[[347,7]],[[28,48],[65,6],[195,3],[236,14]],[[7,6],[197,8]],[[0,4],[83,15]],[[245,9],[312,5]],[[145,13],[188,13],[224,8],[339,10]],[[65,6],[197,8],[275,5]],[[99,4],[157,10],[220,13]],[[306,10]],[[2,7],[3,7],[5,10],[8,9],[9,34],[10,9],[12,70],[13,14],[15,19],[16,9],[17,12],[18,70],[19,13],[20,26],[21,15],[23,51],[24,25],[26,13],[27,7],[28,32],[29,12],[32,8],[43,14],[47,20],[50,10],[51,13],[52,24],[53,25],[54,10],[58,13],[61,13],[65,6],[66,23],[67,10],[69,13],[70,13],[71,16],[74,10],[76,10],[77,32],[84,20],[87,15],[93,21],[94,19],[97,8],[99,19],[100,6],[102,24],[104,16],[105,12],[108,10],[112,14],[113,16],[114,24],[115,22],[118,9],[120,29],[127,9],[131,21],[132,8],[134,5],[135,51],[136,5],[137,15],[141,15],[143,15],[148,15],[149,19],[150,12],[151,14],[155,15],[156,5],[157,19],[158,12],[159,32],[161,17],[164,24],[168,20],[176,7],[184,22],[188,65],[189,38],[190,14],[191,22],[192,23],[193,10],[194,8],[195,5],[196,10],[197,8],[199,8],[201,9],[206,20],[212,15],[213,5],[214,8],[221,8],[224,8],[225,10],[226,11],[227,9],[228,9],[230,11],[234,19],[238,10],[239,14],[240,14],[241,27],[242,10],[244,11],[247,5],[249,22],[251,11],[252,14],[254,8],[255,10],[257,8],[258,10],[259,7],[260,13],[261,37],[266,7],[267,10],[271,12],[277,12],[279,5],[282,10],[283,4],[285,11],[290,3],[292,8],[293,10],[294,18],[299,14],[300,15],[301,15],[307,13],[309,10],[310,5],[312,15],[316,5],[318,14],[320,15],[321,3],[323,4],[327,7],[331,13],[333,10],[336,6],[338,14],[341,10],[344,34],[345,10],[347,7],[351,27],[354,16],[355,19],[357,8],[358,14],[365,8],[366,12],[367,5],[371,11],[373,15],[378,14],[379,12],[380,12],[381,6],[382,5],[384,14],[385,12]],[[354,8]],[[25,15],[26,26],[27,7],[28,16],[29,12],[31,28],[32,41],[36,13],[38,24],[44,13],[47,10],[124,11],[207,6],[208,12],[209,16],[234,10],[237,5],[239,21],[242,10],[284,11],[311,9],[382,41]],[[382,5]],[[44,53],[69,13],[236,14]],[[48,28]],[[0,7],[1,18],[8,4],[11,7],[17,6],[24,17],[26,39],[28,16],[32,8],[36,13],[37,14],[38,24],[43,5],[44,13],[48,28],[64,12],[68,9],[100,6],[133,11],[144,10],[147,7],[156,5],[194,8],[195,3],[197,8],[204,19],[207,6],[210,9],[232,9],[234,10],[237,21],[238,10],[239,34],[242,10],[246,8],[250,7],[264,8],[265,8],[266,7],[267,5],[283,4],[312,5],[316,5],[382,5],[383,7],[385,12]],[[1,9],[3,7],[24,8],[26,13],[36,13],[48,28],[133,11],[144,10],[153,7],[156,5],[194,8],[195,3],[204,9],[223,17],[239,7],[316,5],[369,19],[382,18],[383,14],[384,7],[385,12]],[[133,11]],[[239,7]],[[1,9],[26,13],[36,13],[381,6]],[[317,7],[367,5]],[[308,5]],[[321,6]],[[321,3]],[[125,50],[152,10]],[[0,4],[252,7]],[[322,11]],[[275,5]],[[105,12]],[[202,4],[378,14]],[[249,7],[254,8]],[[203,11]],[[88,15],[133,11],[168,7],[215,11],[227,9],[310,5],[354,8],[363,17]],[[381,6]],[[34,12],[99,4],[176,7],[203,11]],[[83,8]],[[134,5]],[[2,4],[93,21],[117,8],[364,13],[367,5]],[[17,6],[132,4]],[[233,10],[250,7],[267,5],[315,8]],[[31,28],[255,5],[335,11],[361,17]],[[136,5],[139,8],[306,10],[375,5]],[[1,9],[8,4],[232,9],[240,7]],[[300,7]],[[125,17],[263,10],[267,5],[283,8],[293,10]],[[247,5]],[[115,5],[120,15],[354,8]],[[118,9]],[[76,10],[79,11],[84,20],[88,15],[97,8],[114,48],[115,5],[213,5],[215,11],[307,13],[320,15]],[[285,11]],[[257,17]],[[4,13],[162,12],[291,17],[309,3]],[[3,20],[6,11],[15,19],[21,15],[23,10],[26,13],[27,7],[32,8],[33,11],[35,13],[36,13],[40,14],[41,5],[43,10],[45,6],[50,10],[51,4],[55,9],[56,6],[58,13],[64,12],[68,9],[74,10],[75,18],[83,8],[90,50],[92,14],[97,8],[99,11],[100,12],[105,12],[108,10],[111,6],[114,24],[115,11],[116,14],[117,15],[124,11],[128,24],[129,20],[132,4],[133,11],[134,5],[135,20],[137,7],[138,14],[142,6],[147,7],[148,15],[149,19],[150,6],[152,10],[155,30],[156,5],[157,10],[159,16],[160,39],[161,17],[162,24],[166,12],[173,22],[182,14],[189,28],[192,6],[194,8],[195,3],[197,8],[199,16],[201,18],[202,9],[203,11],[204,9],[206,5],[209,48],[214,49],[216,12],[220,13],[221,31],[225,10],[230,33],[231,20],[232,9],[233,10],[235,14],[237,5],[238,10],[240,27],[241,13],[242,20],[245,18],[246,8],[248,11],[249,14],[250,27],[251,11],[256,7],[259,7],[263,10],[267,20],[273,18],[274,8],[275,9],[276,10],[277,12],[279,9],[280,24],[281,9],[283,8],[285,11],[287,7],[288,10],[290,11],[292,8],[293,10],[294,11],[298,7],[303,16],[315,8],[316,5],[317,30],[318,7],[321,3],[322,44],[323,12],[324,10],[327,7],[328,8],[332,8],[335,11],[338,14],[345,10],[346,8],[347,27],[348,24],[349,13],[351,27],[353,14],[354,8],[355,19],[356,10],[358,7],[359,15],[364,13],[367,5],[371,21],[372,13],[382,5],[383,7],[385,23]],[[255,5]],[[31,9],[43,5],[79,11],[111,6],[154,15],[229,11],[267,5],[275,5],[375,5],[381,6]],[[193,10]],[[1,9],[8,4],[72,11]],[[334,20]],[[220,13]],[[200,5]],[[51,4],[142,6],[195,3],[294,4],[310,5]],[[59,15],[349,13]],[[146,6],[187,9],[190,14],[195,3]],[[9,11],[10,9],[16,9],[37,14],[40,7],[53,6],[73,11],[135,10],[143,15],[156,5],[161,17],[191,11],[204,9],[238,10],[239,7],[242,10],[245,9],[246,8],[265,8],[281,9],[292,8],[312,5],[339,10],[379,12]],[[206,5],[292,8]],[[29,12],[134,5],[198,14],[255,5],[277,12]],[[34,12],[195,3],[279,5],[303,16],[321,3]],[[195,3],[274,8],[279,5],[327,7],[330,19]],[[338,7]],[[287,7]],[[99,8],[100,6],[234,10]],[[58,13]],[[329,8]],[[327,7],[328,8],[364,25],[365,17],[366,12],[367,11],[368,16]],[[256,42],[258,21],[259,21],[290,3],[324,10]],[[231,10],[255,21],[256,14],[259,7]],[[100,6]],[[100,6]],[[281,9],[317,7],[367,5]],[[51,4],[142,6],[165,16],[244,11],[249,7],[276,10],[283,4]],[[220,13]],[[272,11]],[[191,11],[313,6],[314,11]],[[313,6],[321,3]],[[334,20]],[[275,5]],[[120,7],[134,5],[137,7]],[[132,4],[137,7],[224,33],[227,9],[228,18],[367,5]],[[126,12],[132,4],[204,9],[233,10],[235,7],[290,3],[323,4],[326,12],[331,13],[332,8],[335,11],[336,6],[337,14],[345,10],[357,8],[361,17]],[[221,8]],[[121,10],[201,9],[204,9]],[[54,10],[64,12],[85,21],[93,83],[97,8],[213,5],[215,11],[227,9],[279,5],[367,5]],[[225,10],[226,11]],[[2,11],[3,7],[5,10],[10,9],[14,7],[16,9],[53,6],[65,6],[152,10],[153,13],[159,16],[292,8],[298,7]],[[9,34]],[[43,5]],[[148,15]],[[68,9],[309,3]],[[62,14]],[[62,14]],[[36,26],[40,7],[58,13],[83,8],[98,10],[212,15],[214,8],[240,7],[283,4],[292,8]],[[65,6],[72,17],[201,9],[233,21],[234,58],[256,7],[267,5],[268,11],[269,8],[287,7],[315,8],[318,14],[338,7],[354,8],[382,5]],[[37,14],[57,14],[83,8],[84,98],[90,13],[99,19],[101,15],[103,12],[234,10],[238,10],[372,13]],[[43,5],[226,11],[295,18],[300,7],[316,5],[380,12],[381,6]],[[253,10]],[[253,10]],[[247,5],[274,8],[275,5]],[[142,19],[160,13],[189,9],[242,10],[247,5],[294,4],[328,8],[329,8],[330,19],[331,25],[332,8],[334,40],[335,22],[361,67]],[[215,11],[226,11]],[[64,12],[93,21],[168,7],[213,5],[227,9],[279,5]],[[321,3]],[[321,6]],[[237,5]],[[207,6],[266,7]],[[234,10],[374,13]],[[224,8]],[[375,5]],[[275,5]],[[122,9]],[[72,6],[114,8],[213,5],[245,9],[255,5],[381,6]],[[347,7]],[[99,4]],[[213,5]],[[69,13],[121,10],[131,10],[212,15],[336,6],[341,10],[351,13]],[[3,7],[8,13],[21,15],[25,7],[32,8],[35,13],[40,21],[43,5],[50,10],[51,9],[53,12],[54,10],[59,10],[64,12],[66,16],[67,10],[68,9],[69,13],[70,13],[71,16],[72,6],[76,10],[77,16],[83,8],[87,15],[91,21],[96,9],[99,4],[102,12],[104,8],[106,6],[108,10],[111,6],[115,5],[117,8],[121,10],[128,24],[130,9],[132,12],[134,10],[138,14],[139,8],[140,9],[142,6],[145,13],[148,15],[150,6],[152,10],[156,9],[158,6],[160,13],[165,16],[168,7],[170,12],[175,18],[176,7],[177,10],[178,17],[179,21],[185,23],[187,9],[193,10],[195,3],[201,9],[205,13],[215,11],[221,8],[224,8],[225,10],[227,28],[228,18],[231,10],[235,7],[240,7],[241,13],[243,16],[247,10],[252,7],[253,10],[254,24],[255,10],[257,8],[260,13],[264,8],[265,8],[269,8],[270,5],[272,11],[273,6],[278,31],[279,14],[280,6],[281,9],[283,4],[287,7],[288,20],[289,10],[290,3],[291,34],[293,10],[294,7],[298,7],[300,15],[303,16],[304,13],[305,33],[308,5],[309,7],[310,19],[313,13],[314,11],[316,5],[324,10],[326,12],[328,8],[329,8],[331,13],[335,11],[336,6],[337,28],[338,14],[340,16],[343,11],[345,10],[354,8],[355,9],[356,10],[357,8],[358,7],[360,16],[362,12],[364,25],[367,5],[370,19],[371,11],[375,5],[376,15],[381,6],[382,14],[383,7]],[[52,12],[59,5],[131,10],[177,10],[224,8],[225,10],[260,13],[281,9],[290,6],[323,4],[324,10],[344,17],[347,7],[355,9]],[[82,13],[193,10]],[[50,10],[67,10],[191,11],[234,10],[249,7],[293,10],[354,8]],[[20,13],[29,12],[66,16],[67,31],[72,11],[142,6],[202,4],[282,10],[288,10],[306,10],[311,9]],[[179,10],[321,6],[350,7],[375,5],[381,6]],[[136,5],[139,8],[306,10],[375,5]],[[373,15]],[[257,8]],[[381,6]],[[321,3]],[[83,8]],[[283,4]],[[114,8],[213,10]],[[100,6]],[[385,12]],[[72,6],[109,19],[205,13],[222,7],[296,15]],[[156,5],[263,10]],[[223,17]],[[24,8],[367,5]],[[196,10]],[[63,11],[68,9],[112,3],[177,10],[178,17],[184,7],[221,16],[281,9],[290,3],[308,5],[323,4],[329,8],[343,11],[362,12],[371,11]],[[114,8],[131,10],[132,4],[183,18],[207,6],[216,12],[235,7],[326,12],[371,11]],[[14,2],[219,10]],[[41,16],[121,29],[210,28]],[[7,6],[52,12],[99,4],[111,6],[141,7],[147,7],[149,19],[153,7],[154,15],[157,10],[184,7],[188,13],[192,6],[210,19],[235,7],[238,10],[245,9],[255,5],[267,5],[270,5],[279,5],[298,7],[342,17],[346,8],[351,13],[382,5]],[[210,9]],[[112,10],[316,5],[377,6]],[[308,5]],[[200,5]],[[63,11],[65,6],[66,8]],[[107,9],[111,6],[222,7],[376,15]],[[136,11]],[[290,3],[323,4]],[[23,30],[53,6],[112,10],[140,9],[145,13],[151,14],[162,12],[189,9],[207,6],[210,9],[229,11],[253,10],[255,5],[267,5],[289,10],[296,15],[358,7],[365,8],[379,12],[380,12]],[[11,7],[17,6],[31,9],[69,13],[112,3],[281,9],[307,13],[358,7],[375,5]],[[290,3],[323,4]],[[41,16],[43,5]],[[47,10],[382,5]],[[283,4]],[[70,13]],[[99,4]],[[345,19]],[[4,13],[277,12]],[[0,4],[384,7]],[[120,22]],[[136,5],[173,22],[259,7],[306,10],[333,10],[340,16],[365,8],[380,12]],[[293,10]],[[293,10]],[[66,8],[74,20],[181,16],[205,13],[206,15],[207,6],[233,31],[234,10],[258,10],[267,5],[268,11],[354,8]],[[34,12],[49,10],[88,15],[95,17],[98,10],[99,8],[100,25],[121,19],[157,10],[257,8],[279,5],[294,4],[329,8],[345,10],[373,15]],[[283,4]],[[0,4],[7,6],[8,13],[11,7],[13,14],[14,2],[17,6],[19,13],[24,50],[28,16],[32,8],[33,11],[46,12],[53,6],[58,13],[59,5],[65,6],[69,13],[72,6],[79,11],[81,11],[87,15],[93,21],[96,9],[104,16],[105,12],[107,9],[112,3],[115,5],[120,15],[126,23],[127,9],[128,12],[130,9],[133,23],[134,5],[135,10],[137,7],[139,8],[144,10],[145,13],[146,6],[150,6],[151,14],[153,7],[154,30],[156,9],[157,10],[159,16],[163,9],[168,7],[171,100],[176,14],[180,91],[182,14],[183,18],[185,23],[186,13],[187,9],[189,9],[192,6],[194,8],[195,3],[200,5],[201,9],[204,9],[206,5],[208,12],[211,32],[216,12],[223,17],[228,9],[235,7],[237,5],[239,7],[241,13],[244,11],[245,9],[246,17],[249,7],[250,7],[254,8],[258,10],[259,7],[264,16],[266,7],[267,5],[268,11],[272,11],[275,5],[276,10],[279,5],[280,12],[283,12],[284,11],[285,11],[289,10],[292,8],[294,4],[298,7],[300,7],[308,11],[311,19],[313,6],[316,10],[318,7],[321,3],[325,38],[330,19],[336,6],[338,7],[343,22],[351,13],[355,9],[356,10],[362,12],[363,34],[367,16],[369,19],[375,5],[381,6]],[[281,9]],[[206,5]],[[4,13],[7,6],[8,4],[24,25],[25,7],[27,7],[28,16],[29,12],[34,12],[45,6],[46,12],[52,12],[53,12],[54,10],[57,29],[58,13],[59,5],[62,14],[63,11],[64,23],[65,19],[67,10],[68,35],[70,13],[73,11],[75,18],[76,10],[78,20],[79,11],[83,23],[88,15],[90,13],[98,10],[99,4],[100,6],[101,30],[103,12],[104,16],[105,12],[107,9],[108,10],[109,19],[111,6],[115,5],[116,14],[117,8],[129,20],[130,27],[131,10],[132,4],[135,10],[142,6],[147,22],[152,10],[153,7],[156,9],[157,10],[158,6],[162,12],[163,9],[175,18],[188,13],[189,19],[194,17],[195,5],[196,10],[198,14],[199,8],[200,5],[202,4],[207,6],[209,16],[210,9],[212,15],[213,5],[224,8],[225,19],[226,22],[227,28],[228,9],[234,10],[239,14],[246,8],[247,10],[248,22],[249,14],[250,7],[251,11],[252,14],[253,29],[255,21],[256,7],[257,8],[260,13],[264,8],[265,8],[267,5],[268,11],[273,6],[274,8],[275,23],[277,12],[279,5],[280,6],[281,9],[288,10],[289,10],[291,34],[293,10],[295,18],[298,7],[301,30],[304,13],[309,10],[312,5],[313,13],[314,11],[316,5],[317,15],[321,3],[322,11],[328,8],[329,8],[331,25],[333,10],[335,11],[337,14],[347,7],[355,19],[357,33],[359,15],[360,16],[362,12],[364,13],[366,12],[367,11],[370,19],[371,21],[372,13],[373,15],[374,38],[375,15],[376,15],[377,6],[381,6],[382,9],[383,7]],[[13,14],[19,13],[54,10],[56,6],[76,10],[81,11],[111,6],[124,11],[134,5],[156,5],[176,7],[200,5],[245,9],[247,5],[290,3],[323,4]],[[17,6],[164,12],[188,13],[189,9],[192,6],[196,10],[202,4],[224,8],[255,5],[273,6],[285,11],[338,7],[344,17]],[[72,6],[120,7],[122,9]],[[228,9]],[[34,12],[41,5],[47,10],[90,13],[112,10],[126,12],[151,14],[153,7],[155,15],[184,7],[272,23],[294,4],[309,3],[315,8],[321,6],[354,8],[377,6]],[[106,6],[153,7],[296,15],[327,7]],[[23,10],[29,12],[72,6],[112,3],[242,10],[288,10]],[[24,8],[32,16],[40,14],[77,16],[221,8],[250,7],[287,7],[338,7]],[[125,17],[240,7]],[[225,10]],[[13,14],[56,6],[81,11],[97,8],[106,6],[162,12],[368,16]],[[0,4]],[[0,4],[1,9],[2,7],[3,7],[6,21],[7,13],[8,9],[9,11],[10,17],[11,15],[12,18],[14,5],[15,10],[16,18],[17,18],[18,18],[27,7],[28,16],[31,9],[33,22],[34,12],[35,7],[37,14],[40,14],[41,5],[43,5],[44,13],[45,18],[46,12],[47,20],[50,10],[51,4],[52,12],[56,19],[66,16],[67,31],[69,13],[72,6],[73,11],[75,18],[76,19],[82,13],[83,8],[85,21],[91,21],[96,9],[98,10],[100,12],[112,7],[114,8],[115,5],[116,14],[118,18],[127,18],[130,9],[131,10],[132,8],[133,11],[134,5],[135,10],[136,5],[138,7],[140,9],[141,7],[142,6],[145,13],[146,6],[147,7],[149,19],[151,14],[153,13],[156,9],[160,26],[163,9],[166,12],[172,16],[176,29],[179,10],[184,7],[185,23],[187,9],[188,26],[191,11],[192,6],[194,8],[195,13],[198,14],[200,9],[202,4],[203,11],[204,9],[206,10],[207,6],[213,5],[217,23],[222,7],[224,8],[225,10],[226,11],[229,11],[233,10],[234,10],[237,5],[241,27],[242,10],[246,8],[247,10],[249,7],[250,20],[251,11],[252,7],[256,7],[261,19],[263,21],[264,16],[266,7],[267,5],[269,8],[270,16],[274,17],[275,5],[280,6],[281,9],[283,21],[284,11],[286,56],[290,8],[292,8],[293,20],[297,7],[299,14],[302,21],[303,16],[305,16],[307,25],[308,11],[313,19],[314,22],[315,8],[316,20],[317,7],[318,7],[320,29],[323,12],[326,12],[327,7],[330,19],[332,8],[333,10],[335,11],[336,6],[338,14],[350,7],[351,13],[352,9],[355,9],[356,5],[357,8],[358,7],[361,17],[362,12],[367,11],[382,14],[383,29]],[[193,10],[287,15]],[[210,9],[233,10]],[[21,15],[43,5],[51,4],[263,10],[321,3]],[[201,9]],[[92,41],[95,17],[114,8],[213,5],[215,11],[237,5],[260,13],[294,4]],[[213,5]],[[118,9],[140,9],[176,7],[206,5],[279,5]],[[366,12]],[[281,9]],[[5,10],[11,7],[17,6],[31,9],[43,5],[69,13],[73,11],[98,10],[152,10],[268,11],[280,6],[297,20],[323,12]],[[198,14]],[[61,13],[63,11],[64,12],[194,8],[198,41],[200,5],[237,5],[383,7]],[[45,12],[53,6],[58,13],[68,9],[84,20],[192,6],[328,8],[349,13]],[[143,15],[153,7],[208,12]],[[138,7],[297,7]],[[31,28],[43,5],[202,4],[232,9]],[[86,23]],[[134,5],[374,13],[381,6]],[[285,11]],[[8,4]],[[115,5],[117,8],[127,18],[307,13],[322,11],[332,8]],[[275,5]],[[24,8],[120,22]],[[134,5],[168,7],[327,7]],[[64,12],[90,13],[212,15],[279,5],[338,7],[375,10]],[[1,35]],[[0,4],[1,27],[2,15],[378,14]],[[89,12],[97,8],[100,6]],[[98,10]],[[132,4],[134,15],[146,6],[150,19],[153,7],[154,15],[157,10],[206,5],[207,6],[258,10],[294,7],[307,13],[315,8],[320,15],[327,7],[349,13],[357,8],[364,13],[368,16]],[[3,7],[68,9],[106,6],[111,6],[123,15],[154,15],[202,4],[264,8]],[[1,9],[15,10],[24,25],[35,7],[44,13],[64,12],[68,9],[90,13],[103,12],[106,6],[112,3],[116,14],[147,7],[149,19],[158,6],[160,13],[188,13],[189,9],[196,10],[200,5],[202,9],[204,9],[221,8],[224,8],[237,16],[252,7],[255,5],[269,8],[277,12],[279,5],[295,18],[298,7],[302,21],[331,13],[350,7],[384,7]],[[66,8],[107,9],[187,9]],[[35,7]],[[213,5],[317,7]],[[74,10]],[[215,11],[222,7],[256,7],[275,5]],[[256,7]],[[0,7],[23,10],[25,7],[45,6],[53,6],[64,12],[65,6],[66,8],[71,16],[72,6],[73,11],[90,13],[93,21],[95,17],[117,8],[134,5],[155,15],[156,5],[204,9],[213,5],[215,11],[219,10],[221,16],[222,14],[225,19],[226,11],[229,11],[236,14],[255,5],[257,8],[280,6],[283,4],[298,7],[303,16],[306,10],[317,7],[352,9],[370,19]],[[280,6]],[[41,16]],[[257,17]],[[250,7],[264,8]],[[375,5]],[[202,17]],[[99,4],[100,6]],[[2,4],[11,7],[38,24],[40,14],[208,12],[222,7],[307,13],[356,5]],[[8,4],[122,28]],[[138,7],[273,12],[276,10],[280,30],[328,15],[331,13],[333,10],[334,20]],[[281,9],[290,3],[323,4]],[[41,31],[193,10],[273,6],[328,8],[333,19],[334,20],[336,25]],[[335,11]],[[137,7],[147,7]],[[114,8]],[[375,5]],[[307,13]],[[2,7],[23,10],[62,14],[138,7],[161,17],[233,10],[328,8],[354,8],[356,5],[359,15],[371,11],[380,12]],[[273,6]],[[280,6]],[[274,8]],[[259,7]],[[1,9]],[[385,12]],[[275,5],[280,6]],[[273,6]],[[8,4],[11,7],[17,6],[52,12],[70,13],[102,12],[111,6],[118,9],[127,9],[139,8],[147,7],[157,10],[166,12],[168,7],[170,12],[173,22],[174,20],[188,13],[195,3],[199,8],[201,9],[215,11],[222,7],[252,7],[258,10],[265,8],[270,5],[271,12],[286,11],[292,8],[293,10],[294,4],[298,7],[302,21],[307,13],[308,5],[310,14],[317,7],[319,16],[320,15],[329,8],[342,17],[353,14],[355,9],[357,8],[366,12],[368,16],[375,5],[376,29],[378,14]],[[132,4],[364,13]],[[130,9]],[[337,14],[356,10],[357,8]],[[267,5]],[[224,8]],[[350,7],[356,5]],[[45,6],[240,7],[247,5],[277,12],[290,3],[301,15],[309,3],[324,10],[357,8]],[[197,8]],[[174,20],[178,17]],[[174,20]],[[361,17]],[[217,23],[218,22],[219,29],[222,7]],[[275,5]],[[14,9],[43,5],[49,10],[50,52],[51,4],[53,12],[79,11],[106,6],[108,10],[115,5],[146,6],[152,10],[282,10],[352,9],[383,7]],[[182,14],[184,7],[255,5]],[[0,4],[59,5],[113,16],[131,10],[140,9],[157,10],[193,10],[229,11],[255,5],[273,12],[281,9],[297,7],[300,7],[301,15],[308,5],[310,5],[317,7],[321,3],[331,13],[337,14],[351,13],[357,8],[364,13],[370,19],[376,15]],[[200,5]],[[8,4],[55,9],[83,8],[117,8],[132,4],[156,5],[188,13],[257,8]],[[99,4],[100,6]],[[56,19],[68,9],[72,6],[92,14],[195,3],[204,9],[239,7],[246,8],[256,7],[382,5]],[[98,10],[104,16]],[[99,4],[239,7]],[[247,5]],[[382,5]],[[213,5]],[[17,6],[21,15],[41,5],[46,12],[83,8],[96,9],[107,9],[114,8],[126,12],[156,5],[170,12],[184,7],[194,8],[206,5],[234,10],[237,5],[249,7],[253,10],[265,8],[268,11],[273,6],[289,10],[293,10],[310,5],[316,5],[317,7],[322,11],[347,7],[351,13],[354,8],[362,12],[370,19],[373,15]],[[47,10]],[[2,7],[5,10],[8,9],[14,2],[32,8],[46,12],[47,10],[48,28],[55,27],[82,13],[85,21],[87,15],[88,15],[90,13],[96,9],[115,5],[117,8],[129,20],[134,5],[146,6],[152,10],[165,16],[176,7],[191,11],[205,13],[211,32],[232,9],[237,5],[238,10],[244,11],[268,11],[303,16],[308,5],[310,5],[313,6],[315,8],[316,5],[318,21],[327,7],[330,19],[344,17],[345,29],[346,8],[348,24],[351,13],[354,8],[375,5]],[[96,9],[197,8]],[[37,14],[152,10],[233,10],[234,19],[287,7],[293,10],[318,7],[354,8],[367,5],[384,7]],[[0,4],[83,8],[112,3],[267,5]],[[279,5],[334,20]],[[258,10]],[[345,10]],[[335,11]],[[0,4]],[[339,10]],[[265,8],[334,20]],[[15,10],[33,11],[49,20],[67,10],[72,6],[164,12],[184,7],[240,7],[273,12]],[[59,5]],[[81,11]],[[87,15],[270,5]],[[229,11]],[[191,11]],[[83,8]],[[375,5]],[[224,8]],[[232,9]],[[76,10],[265,8]],[[225,10]],[[15,10],[24,8],[54,10]],[[326,12]],[[14,2]],[[147,7],[269,8],[272,11],[313,6]],[[328,8],[349,13]],[[47,10],[99,4]],[[138,7],[381,6]],[[270,5],[377,6]],[[350,7]],[[380,36]],[[358,14],[361,67],[377,6],[379,12],[380,12]],[[11,7],[17,6],[21,15],[50,10],[51,4],[52,12],[71,16],[126,12],[142,6],[145,26],[146,6],[147,29],[148,15],[150,19],[151,14],[153,7],[155,15],[156,5],[157,10],[162,60],[166,12],[167,51],[170,12],[175,18],[176,7],[177,10],[179,10],[185,93],[189,9],[194,8],[226,11],[228,9],[244,11],[249,7],[254,8],[255,5],[263,10],[265,8],[266,7],[270,16],[271,12],[273,12],[276,10],[278,15],[279,9],[288,10],[289,10],[298,7],[309,17],[312,5],[316,15],[322,11],[328,31],[331,13],[333,19],[339,10],[352,9],[357,8],[358,14],[359,15],[361,17],[364,13],[365,17],[366,12],[378,14],[379,37]],[[2,7],[10,9],[14,2],[16,9],[28,16],[41,5],[45,12],[49,10],[53,6],[146,23],[147,22],[150,25],[151,29],[152,10],[153,13],[155,15],[156,9],[158,18],[159,16],[163,28],[166,24],[175,55],[176,7],[182,14],[184,15],[188,13],[189,9],[192,11],[195,5],[230,11],[231,20],[235,7],[238,10],[239,7],[243,16],[249,14],[259,7],[260,13],[261,19],[264,8],[266,14],[267,5],[269,16],[271,12],[276,30],[278,15],[287,7],[297,7],[298,14],[299,14],[309,7],[315,8],[316,15],[328,8],[332,8],[333,39],[336,6],[337,14],[340,16],[344,17],[349,38],[350,7],[352,9],[356,5],[358,27],[364,13],[365,25],[370,19],[375,5],[376,15],[379,12],[383,7]],[[158,12]],[[155,15],[158,12],[263,10],[265,8]],[[2,4],[51,4],[168,7],[196,10],[199,24],[226,33],[276,10],[341,10],[345,10],[379,12]],[[142,6]],[[63,11],[220,13],[232,9]],[[56,6],[81,11],[132,4],[222,7]],[[220,13]],[[222,7],[362,12]],[[59,5],[136,11],[139,16],[146,6],[179,10],[182,14],[187,9],[259,7],[306,10],[311,9],[350,7],[369,19],[375,5],[381,13]],[[146,6],[179,10],[182,14],[187,9],[259,7],[311,9],[350,7]],[[162,12]],[[206,5]],[[99,4],[100,6]],[[222,14],[223,33]],[[222,7],[223,17]],[[105,12]],[[251,11]],[[213,5],[214,8],[218,22],[252,21],[253,10]],[[275,5]],[[248,11]],[[378,14]],[[335,11],[361,17]],[[109,19]],[[365,8]],[[332,8],[335,11]],[[329,8],[335,11],[336,6]],[[307,13]],[[47,10]],[[375,10]],[[3,7],[34,12],[35,7],[41,5],[51,4],[53,25],[121,10],[134,5],[137,7],[138,21],[139,8],[142,13],[145,13],[146,6],[147,15],[149,19],[150,6],[152,10],[153,13],[155,15],[156,5],[158,24],[162,24],[163,9],[167,13],[177,10],[192,6],[200,5],[202,4],[231,10],[233,10],[235,7],[244,11],[248,11],[249,7],[257,8],[264,8],[266,7],[271,12],[276,40],[280,6],[282,10],[294,4],[296,30],[297,7],[298,7],[299,14],[300,7],[301,15],[305,16],[310,5],[315,8],[326,12],[327,15],[328,23],[329,8],[332,15],[333,39],[336,6],[337,14],[339,10],[343,11],[349,13],[352,9],[358,41],[359,61],[362,24],[363,17],[364,13],[365,25],[366,12],[367,5],[370,19],[371,74],[372,13],[374,51],[375,10],[376,29],[378,87],[379,12],[380,12],[381,13]],[[9,11],[14,2],[35,7],[45,6],[135,10],[138,7],[142,6],[148,61],[150,6],[160,13],[161,17],[162,12],[189,9],[248,11],[256,7],[265,8],[276,10],[279,5],[283,17],[316,5],[332,15],[333,10],[337,14],[357,8],[359,15],[362,12],[367,5],[371,11],[374,13],[375,10],[379,12]],[[166,12]],[[36,13],[47,10],[270,5],[274,8]],[[72,6]],[[247,5],[309,3]],[[9,11]],[[146,6],[182,14],[187,9],[308,5],[350,7],[356,5],[369,19]],[[170,12]],[[114,8],[213,5]],[[332,8],[334,20]],[[43,5]],[[299,14],[305,16]],[[156,5]],[[310,5]],[[105,12],[106,12]],[[7,6],[62,14],[112,3],[132,4],[147,15],[251,11],[285,11],[309,3],[316,5]],[[137,15],[138,7],[249,7],[258,10],[333,10],[358,7],[365,8],[381,6]],[[108,10],[181,16],[187,9],[221,8]],[[184,7]],[[108,10]],[[253,10]],[[14,12],[20,13],[37,14],[49,10],[55,9],[160,26],[169,14],[176,7],[184,7],[196,10],[199,8],[200,5],[202,4],[242,10],[255,5],[273,6],[279,5],[285,11],[309,10],[321,6],[332,8],[349,13]],[[266,7]],[[105,12],[106,6]],[[263,31],[290,6],[323,4],[324,10]],[[227,9]],[[100,6],[102,12]],[[181,16],[187,9]],[[14,2],[56,6],[79,11],[115,5],[132,4],[138,7],[153,7],[169,14],[220,13],[230,11],[253,10],[275,5],[308,5],[343,11]],[[220,13],[264,8],[273,6],[309,3]],[[26,13],[186,13],[238,10],[258,10]],[[140,9]],[[254,8]],[[3,7]],[[0,4]],[[132,4],[137,7]],[[68,9]],[[25,7],[374,13]],[[248,11]],[[194,8]],[[0,4],[4,13],[5,10],[10,9],[15,10],[16,9],[27,14],[35,7],[45,6],[51,9],[57,29],[66,8],[67,10],[69,25],[70,13],[71,16],[72,6],[101,15],[103,12],[114,8],[115,5],[127,9],[129,20],[131,21],[132,8],[143,15],[148,15],[150,6],[160,13],[163,9],[166,12],[168,7],[169,14],[170,12],[191,11],[192,6],[195,3],[202,13],[206,5],[232,9],[238,10],[241,13],[243,16],[244,54],[246,8],[249,7],[264,8],[272,11],[277,12],[286,11],[292,8],[299,28],[305,16],[307,13],[310,5],[320,15],[332,8],[336,6],[343,11],[363,17],[367,5],[375,5]],[[0,4],[3,7],[33,11],[34,12],[35,7],[42,36],[46,61],[48,28],[74,10],[106,6],[112,3],[141,7],[142,6],[145,13],[146,12],[147,7],[152,10],[153,13],[159,16],[163,9],[182,28],[183,18],[184,7],[203,11],[215,11],[221,8],[229,11],[260,13],[264,8],[266,7],[267,10],[269,8],[270,5],[273,12],[274,8],[278,15],[279,9],[280,6],[281,9],[282,20],[283,12],[284,11],[287,7],[289,10],[290,6],[292,23],[293,10],[294,14],[320,15],[322,66],[323,4],[324,10]],[[2,4],[6,21],[8,4],[14,9],[33,11],[37,70],[40,7],[41,10],[45,6],[46,12],[51,4],[52,24],[55,9],[64,12],[65,6],[68,17],[73,11],[77,16],[79,11],[92,14],[101,15],[106,12],[112,14],[123,15],[124,11],[149,19],[150,6],[152,10],[157,10],[158,6],[163,19],[188,13],[189,19],[192,6],[193,10],[194,8],[196,10],[201,9],[202,4],[206,5],[209,16],[211,32],[213,24],[214,8],[215,11],[216,24],[219,10],[220,26],[221,8],[225,10],[229,11],[230,22],[231,10],[235,22],[243,16],[249,7],[250,14],[260,13],[261,19],[264,8],[265,8],[266,7],[267,10],[269,8],[272,11],[273,6],[276,20],[280,30],[281,9],[282,20],[283,12],[284,34],[285,32],[286,22],[288,50],[290,23],[291,17],[292,8],[293,10],[294,11],[297,14],[298,7],[306,10],[309,7],[310,9],[312,15],[313,6],[314,11],[315,8],[316,5],[321,6],[322,11],[323,31],[324,29],[325,77],[337,14],[370,19]],[[25,7],[35,7],[51,4],[52,35],[94,58],[109,19],[146,6],[149,57],[158,24],[181,16],[182,14],[191,11],[192,6],[207,6],[279,5],[287,22]],[[37,14],[310,5]],[[50,10]],[[14,2],[184,7]],[[45,6],[254,8],[256,7],[285,11],[367,5]],[[9,11],[15,10],[49,10],[56,6],[141,7],[157,10],[160,13],[161,33],[202,9],[226,11],[244,32],[246,8],[255,5],[263,10],[270,5],[275,5],[290,3],[323,4],[345,10],[347,14],[384,7]],[[345,10],[363,17],[367,5]],[[77,16],[263,10],[362,24],[367,5]],[[168,7]],[[328,15],[334,80]],[[26,13],[99,4],[146,6],[182,14],[270,5],[272,11],[284,11],[290,11],[323,16],[325,115]],[[372,13],[374,13]],[[29,12],[54,10],[59,10],[60,12],[61,13],[65,19],[72,17],[97,8],[98,10],[144,30],[197,8],[200,5],[295,18]],[[62,14],[65,6],[72,6]],[[65,6]],[[231,10]],[[382,5]],[[72,6],[165,16]],[[130,9]],[[29,12],[57,14],[64,23],[65,6],[219,10],[313,6]],[[160,13],[161,17],[231,10],[290,3],[297,7],[323,4]],[[23,10],[27,7],[60,12],[61,13],[232,9],[239,7],[255,5],[294,4],[296,15],[300,7],[302,21],[303,16],[308,5],[312,5],[318,7]],[[4,13],[15,10],[105,12],[163,9],[164,12],[201,9],[247,5],[255,5],[273,6],[277,12],[281,9],[285,11],[295,18],[301,15],[308,5],[309,3],[357,8]],[[251,11],[252,7]],[[55,9],[62,29],[65,6],[200,9]],[[35,7],[68,9]],[[7,6],[28,16],[55,9],[60,61],[61,51],[62,14],[63,11],[65,6],[98,10],[144,10],[200,14],[203,11],[237,5],[239,14]],[[231,10],[261,19],[297,7]],[[309,7]],[[2,4],[112,3]],[[264,24]],[[23,10],[192,6],[221,39],[230,11],[347,7],[354,32],[355,9]],[[184,7],[192,6],[355,9]],[[191,11],[347,7]],[[6,11],[7,6],[12,18],[18,18],[74,10],[76,10],[116,14],[172,16],[181,16],[184,22],[188,26],[189,57],[190,27],[191,11],[192,40],[336,6],[351,13],[356,5]],[[146,6],[182,70],[183,54],[184,15],[185,23],[187,9]],[[118,9],[146,6],[148,15],[181,16],[182,14],[186,39],[187,19],[190,14],[229,11],[233,10],[235,14],[269,8],[321,3],[332,8],[365,8],[367,5]],[[12,18],[18,18],[27,7],[28,16],[51,4],[67,10],[74,30],[79,11],[150,6],[162,12],[176,7],[186,13],[189,9],[233,21],[235,7],[239,7],[256,14],[264,8],[287,15],[306,10],[309,3],[310,9],[315,8],[318,7],[338,7],[352,9]],[[74,10]],[[0,4],[1,9],[41,5],[61,13],[74,10],[75,18],[78,20],[82,13],[83,8],[86,23],[87,15],[94,19],[128,12],[136,16],[222,14],[270,16],[274,8],[308,5],[310,5],[313,6],[314,22],[316,5],[338,14],[340,16],[375,5]],[[304,13],[333,10]],[[14,2],[336,6]],[[0,4],[256,7],[281,19],[282,10],[284,11],[290,8],[323,12]],[[255,5],[290,3],[324,10]],[[118,9],[313,6],[314,11],[317,7]],[[303,16]],[[230,11],[247,5],[371,11]],[[260,13],[272,11]],[[132,4],[160,13],[202,4]],[[63,11]],[[169,14],[184,7]],[[0,4],[9,11],[35,7],[54,10],[76,10],[78,20],[81,11],[106,6],[112,10],[116,27],[147,7],[153,20],[195,3],[201,9],[234,19],[285,11],[291,17],[298,7],[326,12],[329,8],[341,10]],[[51,4],[79,11],[80,15],[111,6],[128,12],[132,8],[176,7],[215,11],[286,11],[287,7],[292,8],[310,5],[314,22],[332,8]],[[41,5],[108,10],[111,6],[230,11],[250,7],[264,8],[283,4]],[[250,7],[293,10]],[[335,11]],[[247,5]],[[14,2],[329,8],[338,7],[341,10],[345,10]],[[248,11]],[[62,14]],[[124,11],[384,7]],[[122,9],[279,5]],[[153,7]],[[76,10]],[[51,4],[126,12],[135,10],[156,5],[167,13],[191,11],[208,12],[244,11],[289,10],[299,14],[310,9],[333,10],[354,8],[358,7],[381,6]],[[14,2],[24,25],[27,7],[35,13],[84,20],[85,21],[88,30],[89,12],[90,75],[91,83],[92,41],[94,38],[95,50],[96,9],[97,8],[102,12],[104,8],[107,9],[113,16],[114,40],[115,5],[117,8],[122,9],[123,15],[132,4],[133,11],[134,5],[143,15],[156,5],[165,16],[189,9],[195,11],[198,14],[201,9],[212,15],[213,5],[215,22],[222,7],[225,19],[237,16],[238,38],[257,8],[258,10],[269,8],[270,5],[306,10],[308,5],[310,5],[320,15],[329,8],[338,7],[365,8],[367,11],[373,59]],[[212,15],[270,5],[274,8],[286,11],[294,4],[308,5]],[[300,15]],[[277,12]],[[154,45],[285,11]],[[248,11]],[[265,8],[275,5]],[[58,13]],[[290,3],[323,4]],[[290,3],[323,4]],[[53,6],[200,5],[312,5]],[[1,18],[2,4],[3,7],[6,11],[14,2],[23,30],[25,15],[27,7],[29,12],[31,28],[33,11],[35,7],[36,13],[41,5],[51,9],[52,35],[53,12],[57,14],[64,12],[65,6],[81,11],[85,21],[88,15],[92,14],[94,58],[99,4],[107,9],[108,10],[118,9],[136,5],[138,7],[143,29],[146,12],[147,7],[149,57],[156,5],[157,10],[158,30],[165,16],[168,13],[174,20],[181,31],[182,14],[184,22],[186,26],[188,13],[189,9],[192,6],[195,5],[202,4],[207,6],[208,12],[213,5],[223,17],[224,8],[226,11],[227,9],[229,11],[234,10],[237,5],[238,10],[256,7],[258,10],[259,7],[265,8],[267,5],[282,20],[283,4],[287,22],[288,10],[289,10],[297,14],[306,10],[309,3],[316,5],[328,8],[329,8],[331,13],[332,8],[337,14],[339,21],[341,20],[346,16],[348,24],[349,13],[356,5],[359,15],[370,19],[371,11],[375,5],[380,12],[381,6]],[[138,7],[148,15],[237,5],[288,10],[310,5],[332,8],[338,7],[364,13],[374,13]],[[49,10],[228,9]],[[374,13]],[[65,6]],[[43,5],[382,5]],[[9,11],[60,12],[192,6]],[[83,8],[87,15]],[[3,7],[51,4],[72,6],[142,6],[167,13],[208,12],[255,5],[259,7],[313,6],[314,11],[316,5],[326,12],[328,8],[333,10],[337,14],[340,16],[364,13],[381,6]],[[242,10]],[[163,9]],[[267,5],[268,11],[318,14],[321,3]],[[85,21],[382,5],[383,7]],[[220,13],[222,7],[264,8]],[[8,4],[32,8],[115,5],[264,8],[313,6],[335,11]],[[342,17],[380,12]],[[231,10]],[[312,5],[322,11]],[[7,6],[56,6],[310,5],[321,3]],[[163,9]],[[82,13]],[[5,10],[132,4]],[[0,4],[1,9],[2,11],[3,13],[5,19],[7,6],[10,17],[11,7],[14,7],[16,18],[17,6],[23,10],[33,34],[40,14],[44,39],[45,29],[46,12],[47,20],[54,10],[55,9],[56,6],[59,10],[61,13],[64,12],[65,6],[70,13],[74,10],[76,10],[79,11],[83,8],[96,9],[99,23],[104,16],[106,17],[107,9],[112,3],[114,48],[115,5],[117,15],[123,15],[124,22],[125,17],[127,9],[128,24],[130,9],[132,16],[136,16],[137,37],[144,10],[145,13],[146,12],[150,6],[151,14],[152,20],[156,9],[159,16],[163,9],[166,12],[167,13],[169,14],[176,7],[179,10],[183,18],[190,14],[192,6],[193,19],[200,9],[202,4],[207,13],[212,15],[213,24],[214,16],[215,34],[216,12],[221,8],[222,7],[223,17],[225,10],[233,21],[240,7],[241,13],[244,11],[245,27],[246,8],[247,10],[248,11],[250,7],[251,11],[263,10],[264,24],[266,35],[267,5],[268,11],[269,8],[271,12],[272,11],[276,10],[277,12],[280,6],[281,9],[283,12],[286,11],[288,10],[292,8],[293,10],[294,11],[297,14],[298,14],[300,7],[301,15],[307,25],[309,7],[310,5],[311,9],[313,26],[315,8],[318,7],[319,16],[320,15],[321,13],[327,7],[330,19],[335,11],[338,7],[339,10],[344,17],[345,19],[347,7],[348,24],[349,13],[350,7],[352,9],[356,15],[359,30],[360,79],[367,26],[368,66],[370,19],[371,32],[372,13],[374,13],[375,5],[376,15],[377,13],[381,6],[382,5],[384,14],[385,12]],[[36,13],[337,14]],[[8,4],[242,10],[277,12],[337,14],[344,17]],[[9,11],[62,14],[99,4],[243,16],[281,9],[287,7],[298,7],[372,13]],[[120,7]],[[239,7]],[[25,7],[189,9],[300,7],[321,3],[382,5]],[[61,13]],[[63,11]],[[47,10],[98,10],[241,13],[291,17]],[[231,10],[235,7],[240,7]],[[33,11],[37,14],[206,5],[207,6],[286,11],[292,8],[311,9]],[[11,7],[14,2],[17,6],[32,8],[48,28],[59,5],[66,8],[134,5],[211,32],[352,9]],[[200,5]],[[108,10],[164,12],[202,4],[215,11],[224,8],[225,10],[230,11],[273,6],[355,9],[381,6]],[[147,7],[241,13],[272,11],[274,8],[275,5],[372,13]],[[76,10],[117,8],[128,12]],[[309,3]],[[297,7]],[[100,6],[184,7]],[[157,10]],[[215,11]],[[248,11]],[[97,8],[173,22],[214,8],[217,23],[356,5]],[[221,16]],[[11,7],[17,6]],[[192,6],[357,8]],[[11,7],[17,6],[84,20]],[[51,9],[60,12],[81,11],[83,8],[85,21],[94,19],[103,12],[106,6],[126,12],[137,7],[140,9],[158,6],[160,26],[162,12],[165,16],[167,13],[170,12],[173,22],[176,7],[195,13],[228,9],[258,10],[263,10],[298,7],[302,21],[303,16],[309,3],[310,5],[313,6],[318,7],[329,8],[337,14],[357,8],[358,7],[364,13],[366,24],[367,5],[377,6]],[[27,7],[35,13],[69,13],[96,9],[125,17]],[[43,5],[53,6],[80,15],[102,12],[112,3],[252,7],[383,7]],[[89,12],[206,5],[352,9]],[[43,5],[155,45]],[[72,6]],[[328,8]],[[8,4],[15,10],[25,7],[33,11],[43,5],[45,6],[49,10],[50,10],[53,12],[66,8],[88,15],[134,5],[147,7],[168,7],[186,13],[231,20],[235,22],[238,10],[263,10],[282,10],[288,10],[293,10],[305,16],[309,7],[326,12],[337,14],[346,8],[355,9],[357,8],[364,13]],[[0,4],[49,10],[181,16]],[[309,3]],[[53,6],[91,21]],[[83,8],[224,8]],[[360,16]],[[357,8]],[[200,5],[350,7],[356,5]],[[136,5],[139,8],[306,10]],[[321,3]],[[81,11],[83,8],[208,12],[286,11]],[[195,3]],[[7,6],[32,8],[33,22],[35,7],[194,8],[206,5],[207,13],[210,28],[264,8],[282,10],[283,4]],[[234,10]],[[269,8]],[[56,6]],[[108,10],[135,10],[243,16]],[[23,10],[271,24],[298,7]],[[191,11]],[[357,8]],[[64,12]],[[124,11],[191,11],[244,11],[283,8],[293,10],[316,5]],[[2,7],[202,4],[309,3]],[[264,8]],[[267,5]],[[267,5]],[[0,4],[123,15],[124,11],[125,17],[126,35],[129,20],[339,10]],[[11,7],[17,6],[20,13],[27,7],[50,21],[62,14],[68,9],[73,11],[105,23],[106,6],[109,19],[112,3],[113,16],[116,14],[118,9],[156,5],[158,12],[168,7],[272,11],[309,3],[312,5],[313,6],[350,7]],[[23,10],[188,13],[247,5],[357,8]],[[253,10],[254,8]],[[11,7],[12,18],[14,2],[17,6],[18,18],[40,28],[41,5],[43,10],[52,12],[126,12],[141,7],[156,5],[157,10],[158,6],[189,9],[193,10],[202,4],[206,5],[207,6],[272,11],[278,15],[281,9],[290,3],[291,17],[324,10],[346,8],[362,12]],[[35,7],[37,28],[41,5],[46,12],[263,10],[266,7],[267,5],[273,6],[283,4]],[[382,5]],[[130,9]],[[11,7],[17,6],[37,14],[40,7],[283,8],[284,11],[293,10]],[[11,22],[17,18],[37,14],[43,5],[82,13],[129,20],[136,5],[187,9],[193,10],[270,5],[274,8],[281,9],[284,11],[286,11],[292,8],[312,5],[375,5]],[[217,23],[267,5]],[[270,5],[290,3],[294,4],[322,11],[323,4]],[[14,2]],[[9,11],[15,10],[21,15],[25,7],[270,5],[295,18]],[[98,10]],[[132,4],[134,5],[146,6],[338,7]],[[79,11]],[[0,4],[2,11],[3,7],[5,10],[27,7],[29,12],[32,25],[45,12],[49,10],[73,11],[74,20],[79,11],[80,15],[89,12],[106,12],[115,5],[132,4],[136,5],[140,9],[142,6],[156,9],[175,18],[194,8],[195,3],[196,19],[197,8],[199,8],[201,9],[204,9],[205,25],[222,7],[236,28],[241,13],[252,7],[261,19],[265,8],[266,7],[267,5],[269,8],[271,12],[274,8],[275,5],[279,5],[280,6],[283,4],[302,21],[310,5],[311,9],[316,5],[317,7],[327,15],[332,8],[339,10],[346,8],[351,13],[353,14],[358,7],[360,16],[365,8],[367,5],[376,15],[384,7]],[[67,10],[111,19],[192,6],[225,10]],[[27,7],[58,13],[162,12],[163,9],[164,12],[172,16],[192,6],[241,13],[279,5],[294,7],[345,10],[359,15]],[[29,12],[58,13],[106,6],[109,19],[136,5],[195,3],[196,10],[202,4],[283,4],[286,11],[292,8],[298,14],[372,40]],[[250,7],[357,8],[366,12],[373,15]],[[0,4],[2,4],[6,11],[7,25],[10,17],[11,15],[12,18],[14,5],[16,18],[17,12],[18,18],[28,16],[29,12],[35,7],[41,5],[45,12],[51,4],[54,10],[56,19],[57,14],[65,6],[67,41],[68,9],[70,13],[74,10],[76,10],[84,20],[85,21],[88,15],[90,13],[91,21],[98,10],[101,15],[103,12],[108,10],[112,3],[114,8],[115,5],[123,15],[124,11],[127,9],[129,20],[130,18],[132,4],[134,5],[147,7],[153,7],[154,15],[160,26],[162,12],[166,12],[172,16],[176,14],[188,13],[192,6],[194,8],[195,13],[198,14],[200,5],[203,11],[204,9],[225,19],[226,22],[227,9],[239,7],[246,8],[247,5],[248,11],[249,7],[250,7],[253,10],[255,5],[256,7],[257,8],[264,8],[265,8],[275,14],[280,6],[283,4],[290,8],[292,8],[293,10],[299,14],[303,32],[304,13],[305,16],[307,13],[308,5],[313,13],[314,11],[316,5],[317,7],[320,15],[321,3],[323,12],[326,12],[327,7],[329,8],[330,19],[335,22],[338,7],[339,10],[361,17],[367,5],[374,13],[383,7]],[[41,5],[188,13],[189,9],[288,10]],[[153,7],[158,6]],[[68,9]],[[1,9],[83,8],[172,16]],[[26,13],[54,10],[58,13],[133,11],[169,14],[341,10],[382,5]],[[78,20],[175,18],[281,9],[297,7]],[[136,5],[315,8],[316,5]],[[47,10],[250,7],[267,5],[268,11]],[[333,10],[341,10]],[[346,8],[347,20],[348,73],[349,13],[350,13],[353,14],[354,8],[355,9]],[[329,8],[340,16],[341,20],[342,17],[346,16],[347,14],[353,14]],[[47,10]],[[328,8],[330,19],[338,14],[346,8],[347,20],[348,24],[349,13],[350,46],[352,9],[354,40],[355,47],[356,5]],[[254,8]],[[66,8],[72,6],[167,13],[202,4],[228,9],[239,7]],[[132,8],[329,8],[358,7]],[[257,8]],[[360,16]],[[2,4],[5,10],[51,4],[55,9],[56,19],[68,9],[99,8],[108,21],[135,10],[140,9],[141,15],[178,17],[179,10],[187,9],[203,11],[219,20],[221,8],[222,7],[243,31],[257,8],[267,5],[277,12],[310,5],[328,8],[353,14],[384,7]],[[51,4],[79,11],[115,5],[120,7],[123,15],[126,12],[196,10]],[[80,15]],[[98,10]],[[28,16],[54,10],[90,25],[96,9],[167,13],[238,10],[294,4]],[[382,5]],[[338,7]],[[244,11]],[[157,10]],[[148,15]],[[195,3],[207,6],[237,5]],[[25,7]],[[283,4]],[[300,7]],[[257,8]],[[375,5]],[[261,19],[272,11]],[[138,7],[295,18]],[[150,6]],[[115,5]],[[127,9]],[[247,10],[338,7]],[[247,5],[248,11],[251,11],[252,7]],[[222,7],[223,17],[384,7]],[[43,5],[51,4],[59,5],[73,11],[88,15],[139,8],[140,9],[141,7],[145,13],[151,14],[156,5],[157,10],[163,9],[167,13],[193,10],[201,9],[259,7],[269,8],[273,6],[275,5],[281,9],[295,18],[301,15],[315,8],[333,10],[338,7],[357,8],[358,7],[375,5],[377,6]],[[99,4]],[[43,5],[51,4],[91,21],[96,9],[102,12],[121,10],[123,15],[132,4],[153,7],[193,10],[208,12],[290,3],[309,3],[323,4]],[[77,16]],[[54,10]],[[195,3]],[[338,7]],[[66,8]],[[52,12],[65,6]],[[107,9],[135,10],[294,4],[331,13]],[[128,12]],[[148,15],[227,9],[240,7],[241,13],[246,8],[265,8],[275,5],[333,10],[378,14]],[[112,3],[197,8],[252,7]],[[97,8],[98,10]],[[78,20],[83,8],[99,4],[103,12],[104,16]],[[83,8],[252,7],[256,7]],[[72,6],[378,14]],[[283,4]],[[350,7],[356,5]],[[81,11],[83,8],[95,17],[100,12],[106,6],[115,5],[127,9],[138,7],[152,10],[157,10],[163,9],[168,7],[185,47],[186,13],[228,9],[249,7],[260,13],[264,24],[266,14],[275,5],[289,10],[345,10]],[[221,8]],[[58,13],[336,6]],[[371,43],[372,13],[374,63]],[[290,3],[323,4],[357,8],[370,19],[372,27]],[[300,7]],[[367,5]],[[13,14],[19,13]],[[3,7],[7,6],[8,9],[15,10],[25,7],[41,5],[43,5],[54,10],[56,6],[60,12],[68,9],[73,11],[75,18],[79,11],[97,16],[106,6],[112,3],[115,11],[125,17],[128,12],[134,5],[137,7],[164,12],[192,6],[195,3],[200,5],[213,5],[221,8],[224,8],[225,10],[236,14],[237,5],[251,22],[254,8],[255,5],[266,7],[267,5],[268,11],[273,6],[274,8],[275,9],[280,6],[284,11],[305,16],[306,10],[312,5],[313,13],[325,115],[331,13],[333,10],[335,11],[338,7],[345,10],[347,7],[352,9],[354,8],[357,8],[358,7],[360,16],[362,12],[365,8],[367,5],[377,6],[379,12],[385,12]],[[299,14]],[[341,10]],[[200,5]],[[279,5],[313,6],[314,11]],[[2,4],[4,13],[8,4],[16,9],[27,7],[28,16],[29,12],[43,5],[51,4],[53,12],[54,30],[55,9],[57,14],[59,5],[60,24],[61,51],[62,14],[64,12],[66,16],[67,10],[72,6],[73,11],[80,15],[88,15],[97,16],[99,4],[101,15],[109,19],[118,9],[121,10],[130,9],[131,21],[132,4],[133,11],[139,8],[143,15],[144,10],[153,7],[162,12],[170,12],[172,16],[179,10],[181,16],[184,7],[187,9],[188,13],[189,9],[192,11],[193,10],[194,17],[195,8],[196,19],[197,8],[199,8],[200,9],[201,9],[205,13],[212,15],[214,8],[217,23],[224,17],[226,11],[228,9],[229,11],[234,10],[236,14],[239,21],[240,7],[248,11],[249,7],[251,11],[252,7],[253,10],[255,10],[267,5],[268,11],[273,6],[284,11],[285,11],[291,17],[294,4],[296,15],[300,7],[301,15],[302,21],[304,13],[308,5],[309,3],[312,5],[313,13],[321,3],[326,12],[333,10],[339,10],[356,5],[357,8],[359,15],[362,12],[364,13],[365,8],[372,13],[373,15],[375,5],[376,15],[379,12],[382,5],[383,7]],[[197,8]],[[83,8]],[[82,13],[87,15]],[[15,10],[25,7],[281,9],[293,10],[294,11],[317,7],[318,7]],[[0,4],[51,4],[63,11],[65,6],[106,6],[298,7],[381,6]],[[17,6],[168,7]],[[139,8],[283,4],[285,11],[317,15],[321,3]],[[14,2]],[[13,14],[19,13]],[[65,6],[200,5],[294,4]],[[105,12]],[[99,4],[102,12],[350,7]],[[99,4],[100,6],[104,8],[350,7],[367,5]],[[166,12]],[[138,7]],[[283,4]],[[294,4]],[[64,12]],[[4,13],[6,11],[8,4],[51,4],[87,15],[89,12],[103,12],[157,10],[164,12],[184,7],[195,5],[231,10],[264,8],[269,8],[294,4],[307,13],[367,5]],[[156,5]],[[0,4],[13,14],[19,13],[53,6],[57,14],[88,15],[90,13],[91,21],[99,4],[100,6],[141,7],[194,8],[201,9],[207,6],[283,4],[312,5],[345,10],[350,7],[384,7]],[[321,3]],[[74,10]],[[156,5]],[[230,11],[231,10],[297,7]],[[300,7],[375,5]],[[65,6],[144,10],[200,5]],[[59,20]],[[59,5]],[[65,6],[200,5],[294,4],[350,7],[356,5]],[[1,9],[3,7],[8,4],[14,2],[24,17],[26,13],[32,8],[36,13],[48,28],[53,6],[59,10],[65,13],[72,6],[79,11],[87,15],[96,9],[104,16],[112,3],[130,9],[133,11],[134,5],[136,16],[139,32],[144,10],[146,6],[150,6],[153,7],[156,9],[163,9],[171,100],[179,10],[180,91],[182,14],[187,19],[192,6],[194,8],[195,5],[200,9],[204,19],[211,32],[216,12],[223,33],[228,9],[235,14],[239,7],[246,8],[250,7],[254,8],[259,14],[266,7],[272,23],[276,10],[280,6],[284,11],[294,7],[300,22],[306,10],[308,11],[311,19],[313,6],[316,15],[321,13],[325,38],[330,19],[336,6],[343,11],[350,20],[356,10],[363,17],[369,57],[375,20],[381,19],[382,14],[383,14],[384,7],[385,12]],[[76,10],[100,12],[202,4],[308,5],[322,11],[340,16]],[[47,10],[53,6],[99,8],[115,5],[132,4],[158,6],[168,7],[192,11],[294,4],[355,9],[380,12]],[[346,8]],[[297,7]],[[292,8]],[[317,7]],[[186,13],[247,5]],[[65,13]],[[0,4],[34,12],[45,6],[77,16],[132,4],[134,5],[144,10],[162,12],[174,20],[192,6],[202,9],[246,8],[256,7],[267,5],[280,6],[281,19],[290,3],[292,8],[323,4],[385,12]],[[2,4],[33,11]],[[0,4],[1,27],[2,15],[4,13],[8,4],[240,7],[247,5],[273,6],[280,6]],[[132,4]],[[290,3],[323,4]],[[0,4]],[[303,16],[344,17],[371,11]],[[279,5],[373,15]],[[53,6],[253,10]],[[0,4],[50,10],[52,24],[98,10],[139,8],[146,6],[150,6],[153,7],[157,10],[158,6],[184,7],[213,5],[214,8],[219,10],[233,21],[249,7],[252,7],[273,12],[288,10],[290,3],[300,7],[323,4],[326,12],[327,7],[330,19],[333,10],[339,10],[355,9],[372,13],[373,15]],[[4,13],[51,4],[162,12],[269,8],[285,11],[289,10],[295,18],[309,3],[313,6],[357,16],[362,12],[384,7]],[[131,10],[189,9],[241,13],[289,10]],[[69,13],[116,14],[382,5]],[[11,7],[12,18],[17,6],[18,18],[24,8],[29,12],[46,12],[47,10],[48,28],[70,13],[115,5],[165,16],[182,14],[184,7],[231,10],[237,5],[256,7],[267,5],[279,5],[321,3],[338,21],[383,7]],[[11,15],[17,12],[24,33],[26,117],[34,12],[35,26],[36,77],[38,24],[40,7],[41,10],[43,29],[44,79],[45,58],[47,30],[48,28],[57,14],[65,6],[69,13],[115,5],[124,11],[132,8],[143,15],[239,14],[244,11],[266,7],[275,5],[279,5],[283,8],[315,8],[316,20],[321,6],[347,14],[382,23],[383,43]],[[312,5],[338,7],[340,16],[343,11]],[[230,11],[263,10],[264,8],[287,7],[343,11]],[[105,12],[132,4],[201,9],[247,5],[296,15],[381,6]],[[90,13],[106,6],[327,15],[339,10],[373,15],[377,6]],[[255,5],[257,17],[258,10],[259,7],[297,7],[299,14]],[[150,6]],[[100,6]],[[17,6]],[[2,7],[3,7],[4,13],[6,11],[9,23],[10,17],[13,27],[14,2],[15,19],[16,18],[19,25],[25,7],[28,16],[29,12],[41,16],[43,5],[45,12],[49,10],[51,4],[56,6],[57,29],[58,13],[60,12],[63,11],[64,12],[65,6],[66,31],[67,31],[70,13],[79,11],[81,11],[83,8],[84,20],[88,15],[89,12],[90,13],[92,14],[99,4],[101,15],[104,8],[105,12],[112,14],[115,5],[124,11],[127,9],[129,20],[130,9],[132,4],[134,5],[135,10],[140,27],[144,10],[145,38],[156,5],[157,38],[158,12],[159,16],[162,12],[164,37],[170,12],[172,16],[173,22],[174,20],[176,7],[178,17],[182,14],[184,7],[186,13],[190,14],[191,11],[195,3],[198,14],[199,8],[200,5],[201,9],[202,4],[209,16],[215,11],[218,22],[219,29],[224,25],[225,10],[226,11],[230,11],[231,10],[234,10],[235,14],[238,10],[239,7],[240,14],[242,10],[245,9],[246,8],[247,10],[248,11],[250,7],[251,22],[252,7],[255,5],[257,8],[266,7],[267,15],[270,11],[273,12],[280,6],[283,4],[285,11],[289,10],[290,8],[293,10],[309,7],[313,13],[314,11],[317,15],[318,7],[319,16],[323,8],[324,10],[329,8],[335,11],[339,10],[351,13],[352,18],[355,9],[356,5],[357,8],[359,15],[360,16],[366,12],[371,11],[374,13],[382,5],[383,7]],[[47,10],[76,10],[156,5],[336,6],[339,10],[341,10],[354,8],[355,9],[382,9]],[[291,17]],[[10,9],[25,7],[27,7],[164,12],[165,16],[252,7],[285,11],[304,13]],[[117,8],[202,4],[309,3]],[[245,9]],[[274,8]],[[11,7],[17,6],[55,9],[57,14],[69,13],[86,23],[92,14],[114,8],[115,5],[174,20],[195,3],[206,5],[213,5],[214,8],[216,12],[221,8],[245,9],[259,7],[294,4],[298,7],[367,5]],[[43,5]],[[9,23]],[[3,7],[135,10],[205,13],[289,10],[290,3],[323,4]],[[8,4]],[[354,8]],[[356,5]],[[53,12],[59,5],[83,8],[99,4],[100,6],[106,6],[138,7],[152,10],[177,10],[201,9],[210,9],[232,9],[250,7],[281,9],[318,7],[326,12],[339,10]],[[0,41],[1,80],[2,63],[3,20],[4,38],[5,10],[6,43],[7,25],[8,64],[11,22],[13,27],[14,21],[15,38],[16,9],[17,18],[19,25],[20,53],[21,30],[23,40],[24,33],[25,29],[26,13],[27,14],[28,32],[29,35],[32,41],[33,11],[34,25],[35,26],[36,13],[37,14],[38,24],[40,62],[41,78],[43,43],[44,26],[45,6],[46,12],[47,20],[48,28],[49,51],[50,52],[51,27],[52,12],[53,18],[54,30],[55,18],[56,19],[57,14],[59,40],[60,73],[61,63],[62,14],[63,34],[64,47],[65,13],[66,55],[67,41],[68,9],[69,13],[70,13],[71,33],[72,39],[73,11],[74,50],[75,18],[77,32],[79,22],[80,75],[81,55],[83,23],[84,39],[85,21],[86,23],[87,15],[88,60],[89,24],[90,38],[91,21],[92,27],[93,21],[96,18],[97,25],[98,10],[99,23],[100,31],[101,30],[102,24],[103,12],[104,8],[105,58],[106,29],[107,38],[108,10],[109,56],[111,19],[112,24],[113,16],[114,32],[115,33],[116,14],[117,38],[118,62],[120,81],[121,48],[122,38],[123,29],[125,33],[126,23],[127,18],[130,18],[131,21],[132,28],[133,23],[134,31],[135,10],[136,16],[137,7],[138,35],[139,16],[140,44],[141,7],[142,32],[143,15],[144,10],[145,13],[147,15],[149,19],[150,19],[151,14],[153,13],[156,5],[157,19],[158,49],[159,48],[160,26],[161,17],[162,36],[164,24],[165,32],[166,24],[167,13],[168,7],[169,27],[170,70],[172,65],[173,43],[174,20],[175,55],[176,43],[177,20],[178,33],[179,62],[181,47],[182,28],[185,93],[187,38],[188,26],[189,19],[190,14],[191,11],[192,23],[193,29],[194,8],[195,29],[196,19],[197,16],[198,27],[199,16],[200,33],[201,53],[202,47],[203,22],[204,19],[205,63],[206,20],[207,19],[208,12],[210,19],[211,32],[212,30],[213,19],[214,8],[215,11],[216,12],[217,45],[219,20],[220,38],[221,16],[222,50],[224,17],[225,19],[226,22],[228,36],[229,45],[231,10],[232,28],[233,31],[234,29],[235,14],[236,28],[237,37],[238,29],[239,34],[240,34],[242,20],[245,18],[246,25],[247,16],[248,22],[249,36],[250,14],[251,22],[252,35],[253,48],[254,16],[255,46],[256,21],[257,34],[258,31],[259,7],[263,10],[264,24],[265,8],[266,35],[267,20],[268,21],[269,24],[270,16],[272,45],[273,36],[274,17],[275,23],[277,12],[278,31],[279,33],[280,6],[281,19],[282,20],[283,12],[284,11],[285,11],[286,11],[287,7],[288,30],[289,10],[290,8],[291,68],[292,31],[293,40],[294,39],[295,55],[296,15],[297,7],[298,21],[299,42],[300,45],[301,30],[302,42],[303,32],[304,13],[305,16],[306,10],[307,13],[308,27],[309,20],[310,14],[311,9],[312,25],[313,39],[314,11],[315,16],[316,10],[317,7],[318,29],[319,32],[321,19],[323,4],[324,19],[326,24],[327,7],[328,8],[329,30],[331,13],[332,15],[333,19],[334,20],[335,22],[336,45],[337,56],[339,10],[340,16],[341,10],[342,17],[343,22],[345,49],[346,16],[347,20],[348,24],[349,25],[350,20],[351,27],[352,18],[353,14],[354,48],[355,19],[356,35],[357,41],[358,14],[359,30],[360,32],[361,17],[362,24],[364,38],[365,34],[366,83],[367,21],[369,19],[371,43],[372,40],[373,15],[375,10],[376,29],[377,39],[378,29],[379,25],[380,36],[381,44],[382,14],[383,14],[384,41],[385,47]],[[290,3],[324,10]],[[331,13]],[[168,7],[309,3],[315,8],[321,3]],[[150,6],[166,12],[335,11]],[[45,6],[73,11],[101,15],[111,19],[121,29],[190,14],[205,13],[240,7],[246,8],[247,10],[277,12],[294,4],[301,15],[309,3],[313,6],[314,11],[337,14],[338,7],[345,10],[352,9],[357,8]],[[60,12],[197,8],[288,10]],[[177,10]],[[120,22]],[[7,6],[43,5],[53,12],[70,13],[137,7],[146,6],[156,14],[189,9],[191,11],[241,27],[267,5],[383,7]],[[233,10]],[[10,9],[14,12],[16,9],[49,10],[65,6],[66,8],[67,10],[115,5],[128,48],[131,10],[133,11],[191,11],[198,14],[200,5],[201,9],[206,5],[232,9],[249,7],[255,10],[257,25],[263,10],[275,5],[287,7],[303,16],[306,10],[307,51],[319,63],[382,5],[383,7],[384,14]],[[14,2],[230,11]],[[0,4],[4,13],[14,2],[104,8],[105,12],[112,7],[135,10],[146,6],[164,12],[165,16],[172,16],[176,14],[177,10],[181,16],[199,8],[200,5],[285,11],[291,17],[295,18],[300,7],[309,3],[322,11],[355,37],[362,12]],[[83,15]],[[283,4]],[[300,7]],[[311,9]],[[222,7]],[[74,10]],[[8,4],[14,2],[24,8],[32,8],[53,6],[59,5],[65,6],[72,6],[79,11],[87,15],[96,9],[104,8],[112,3],[130,9],[134,5],[139,8],[150,6],[156,5],[163,9],[171,100],[180,91],[187,9],[192,6],[195,3],[200,5],[204,9],[211,32],[216,12],[223,17],[228,9],[235,7],[246,8],[250,7],[254,8],[259,7],[266,7],[272,11],[276,10],[280,6],[284,11],[294,4],[300,7],[308,5],[311,9],[316,5],[321,3],[325,38],[330,19],[336,6],[343,11],[356,5],[363,17],[369,19],[375,5],[381,6]],[[350,7]],[[237,11]],[[104,16]],[[36,13],[138,7],[142,6],[270,5],[332,8],[375,5],[379,12]],[[140,9],[232,9]],[[283,4]],[[40,7],[206,5],[222,7],[240,7],[243,16],[255,5],[331,13],[334,20]],[[335,11]],[[232,9]],[[14,2],[267,5]],[[99,4]],[[283,8]],[[317,7]],[[232,9],[250,7],[287,7],[315,8],[318,7]],[[311,9]],[[321,6]],[[321,6]],[[106,6]],[[118,9],[127,9],[375,5]],[[256,7]],[[340,16]],[[37,14]],[[280,6]],[[375,5]],[[369,19]],[[132,4]],[[251,11],[376,15],[377,6]],[[113,16],[156,5],[345,10],[347,7]],[[275,5],[312,5]],[[283,4]],[[3,7]],[[49,10],[122,28],[255,5]],[[383,14]],[[24,8],[384,7],[385,12]],[[146,6],[182,14]],[[65,13],[200,9],[294,7],[300,7]],[[300,15]],[[2,4],[46,37],[49,10],[69,13],[123,15],[124,22],[140,9],[141,7],[145,13],[146,6],[153,7],[161,17],[190,27],[191,11],[193,10],[194,8],[202,4],[206,5],[208,12],[246,8],[283,4],[285,11],[290,8],[293,10],[294,4],[297,7],[309,3],[316,5],[323,12]],[[63,11],[106,6],[146,23],[152,10],[153,7],[163,9],[195,3],[202,4],[206,5],[271,12],[299,14],[328,8]],[[26,13],[44,13],[96,9],[123,15],[125,17],[206,5],[347,7],[350,7],[382,5]],[[142,6],[166,12],[203,11],[270,5],[350,7],[374,13],[377,6]],[[26,13],[45,6],[68,9],[225,19],[227,19],[236,14],[239,7]],[[372,13]],[[312,5]],[[14,2],[194,17],[240,14],[241,27],[242,10],[243,16],[244,11],[245,18],[246,25],[247,5],[254,8],[304,13],[331,13]],[[158,6]],[[15,10],[195,3],[329,8],[343,11]],[[2,4],[66,8],[70,13],[93,21],[112,3],[134,5],[137,7],[230,11],[248,11],[249,7],[251,22],[270,5]],[[309,3]],[[148,15]],[[313,6]],[[336,6]],[[328,8]],[[259,14]],[[383,7]],[[120,7]],[[213,5],[218,22]],[[25,7],[68,9],[156,5],[231,10],[276,10],[283,4],[332,8],[347,7],[357,8],[371,11],[375,5],[379,12]],[[200,5]],[[274,17],[275,5]],[[83,8],[111,6],[117,8],[118,9],[120,7],[142,6],[176,14],[206,5],[226,11],[234,10],[249,7],[253,10],[260,13],[261,19],[265,8],[266,7],[270,5],[274,17],[287,7],[331,13],[332,15],[337,14],[350,7],[359,15],[362,12],[363,17],[366,12],[367,11],[372,13],[375,10],[376,15],[381,6]],[[46,12],[73,11],[99,4],[158,6],[247,5],[248,11],[251,11],[255,5],[277,12],[315,8]],[[2,4],[106,6],[112,3],[137,7],[151,14],[163,9],[184,7],[233,10],[289,10],[294,4],[309,3],[382,5]],[[230,11],[287,7]],[[0,4],[5,10],[7,6],[15,10],[17,6],[25,7],[27,7],[51,4],[54,10],[56,6],[57,14],[58,13],[64,12],[65,13],[68,9],[74,20],[85,21],[86,23],[93,21],[98,10],[104,8],[106,17],[107,19],[108,10],[115,11],[116,27],[118,9],[126,12],[127,9],[128,12],[129,20],[130,9],[132,4],[142,13],[143,15],[147,15],[148,15],[161,17],[166,12],[168,20],[174,40],[176,7],[177,10],[179,10],[186,13],[189,9],[191,11],[192,6],[193,10],[195,5],[199,8],[202,4],[206,5],[213,5],[214,16],[215,11],[219,10],[220,13],[227,9],[228,9],[230,22],[231,20],[232,9],[237,5],[238,10],[246,8],[249,7],[254,8],[256,7],[263,10],[267,5],[270,5],[274,17],[275,5],[276,10],[281,9],[282,20],[283,4],[286,11],[287,15],[288,10],[290,3],[294,4],[298,14],[299,14],[300,7],[305,16],[310,5],[311,9],[317,7],[318,7],[319,16],[321,3],[323,4],[327,15],[328,15],[329,15],[332,8],[333,10],[335,11],[336,13],[338,7],[340,16],[341,10],[345,19],[346,8],[347,7],[352,9],[354,16],[355,19],[358,7],[359,15],[360,16],[363,17],[367,5],[372,13],[375,5],[377,13],[378,14]],[[127,9]],[[341,10]],[[49,10],[53,6],[137,7],[140,9],[142,6],[227,9],[294,4],[359,15]],[[201,9]],[[146,6],[251,11],[372,13]],[[6,11],[9,11],[14,2],[73,11],[128,12],[130,9],[132,4],[178,33],[179,10],[193,10],[202,4],[213,5],[240,20],[242,20],[246,8],[247,16],[253,10],[254,8],[274,8],[304,26],[305,16],[310,5],[312,5],[316,5],[319,16],[330,19],[348,24],[350,7]],[[138,7],[316,5],[328,8],[340,16],[358,7],[365,8]],[[0,4],[1,9],[2,4],[4,13],[5,19],[10,9],[16,18],[25,7],[27,7],[29,12],[35,7],[38,24],[52,12],[56,6],[58,13],[73,11],[74,10],[81,11],[84,20],[89,12],[95,17],[132,8],[146,6],[148,15],[153,13],[161,17],[192,6],[195,3],[215,11],[229,11],[231,20],[239,7],[249,7],[250,14],[265,8],[270,5],[271,12],[272,11],[274,8],[275,9],[283,4],[298,7],[315,8],[343,11],[365,8]],[[0,7],[2,4],[25,7],[51,4],[69,13],[98,21],[105,12],[106,12],[107,9],[109,19],[124,11],[134,5],[136,11],[137,29],[142,6],[146,6],[152,10],[177,10],[200,5],[214,8],[231,10],[237,5],[240,7],[242,10],[243,16],[247,10],[249,7],[250,7],[251,11],[275,5],[309,7],[339,10],[385,12]],[[142,6]],[[35,7],[45,6],[52,12],[53,6],[65,6],[71,16],[90,13],[91,21],[149,19],[157,10],[158,12],[164,12],[165,16],[172,16],[198,14],[200,5],[255,5],[287,7],[289,10],[311,9],[320,15],[383,7]],[[299,42]],[[290,3],[312,15],[323,4]],[[275,5],[312,5],[313,13],[316,5]],[[74,10],[107,9],[153,7],[170,12],[219,10],[220,13],[230,11],[231,20],[297,34],[305,66],[306,10],[308,5],[309,17],[310,14],[311,19],[315,8],[370,19]],[[107,9],[309,17],[310,14]],[[309,3]],[[195,3]],[[15,10]],[[12,18],[18,18],[81,11],[334,20]],[[207,6]],[[275,5]],[[14,14],[152,10],[223,33],[250,7]],[[58,13],[83,8],[84,20]],[[81,11]],[[14,2]],[[308,11],[343,11],[346,23]],[[365,8]],[[128,12]],[[130,9]],[[54,10]],[[377,13],[381,6]],[[168,7]],[[236,14],[239,7],[332,15],[333,10],[339,10],[340,16],[367,5]],[[137,7],[138,7],[142,6],[160,13],[161,33],[242,10],[243,16],[279,5],[331,13],[332,8],[360,16],[376,15],[377,13],[381,6]],[[65,6]],[[111,6],[195,3],[202,4],[239,7]],[[200,5]],[[9,11],[140,9],[289,10],[328,8],[339,10]],[[378,14]],[[257,8]],[[275,5]],[[37,14]],[[260,13]],[[271,12]],[[275,5]],[[199,8]],[[204,9]],[[98,10],[225,10]],[[73,11],[79,11],[136,11],[139,8],[222,7],[224,8],[306,10],[367,5],[369,19]],[[6,11],[15,10],[24,8],[40,7],[41,5],[46,12],[179,10]],[[10,9],[11,7],[15,19],[16,9],[17,12],[20,13],[21,60],[23,40],[24,25],[43,5],[60,12],[70,13],[385,47]],[[350,7]],[[137,7]],[[81,44],[83,8],[87,15],[270,5]],[[348,24]],[[158,6],[188,13]],[[377,6]],[[233,21],[235,22],[237,5],[250,7],[256,14],[267,5],[287,7],[315,8],[318,14]],[[381,6]],[[381,6]],[[290,3],[324,10],[332,8]],[[200,5]],[[257,8]],[[62,14],[65,6],[100,6],[200,5]],[[136,5]],[[24,8],[253,10],[385,35]],[[9,11]],[[0,7],[1,9],[2,15],[3,20],[4,13],[5,29],[6,53],[7,6],[8,30],[9,23],[10,17],[11,7],[14,7],[15,29],[16,18],[17,12],[23,20],[24,17],[25,29],[26,26],[27,14],[28,16],[29,12],[31,18],[32,57],[34,62],[35,20],[36,13],[37,14],[38,49],[41,42],[43,33],[45,18],[46,37],[47,30],[49,31],[50,21],[51,4],[52,24],[53,12],[54,20],[56,6],[59,25],[60,73],[61,51],[62,14],[65,6],[66,47],[67,31],[68,26],[69,50],[70,13],[71,49],[72,17],[73,33],[74,10],[76,10],[77,16],[80,30],[81,11],[85,21],[88,30],[89,24],[90,13],[91,21],[92,14],[97,25],[99,8],[100,6],[104,8],[105,12],[107,9],[108,10],[109,19],[111,44],[112,21],[113,16],[115,11],[116,14],[118,44],[120,22],[121,10],[127,18],[131,31],[133,23],[134,5],[135,10],[138,7],[139,16],[140,53],[141,37],[143,15],[144,10],[145,51],[146,12],[147,7],[148,15],[149,19],[150,6],[151,29],[152,41],[155,15],[156,9],[157,48],[158,18],[159,16],[161,17],[162,12],[163,9],[164,73],[166,12],[167,25],[168,7],[170,23],[172,32],[176,7],[177,10],[179,10],[181,47],[182,56],[183,18],[184,7],[186,13],[187,9],[189,9],[190,14],[191,22],[192,17],[193,19],[194,8],[195,16],[196,38],[197,33],[198,14],[200,14],[201,26],[202,21],[203,11],[205,25],[206,66],[207,32],[208,48],[209,16],[210,9],[212,45],[213,39],[214,25],[216,37],[217,23],[218,22],[221,16],[224,42],[226,11],[227,19],[228,9],[229,23],[230,33],[231,30],[232,9],[233,10],[234,10],[235,14],[236,28],[237,21],[238,10],[239,34],[240,27],[241,13],[242,10],[243,31],[244,32],[245,18],[246,17],[247,26],[248,11],[249,14],[250,14],[251,33],[252,7],[254,8],[255,46],[258,52],[259,7],[260,25],[261,37],[263,31],[264,8],[265,23],[266,21],[267,20],[268,11],[269,16],[270,11],[271,24],[273,30],[275,9],[276,10],[277,12],[278,15],[279,5],[280,6],[281,19],[282,20],[283,4],[284,11],[285,21],[287,15],[288,20],[289,10],[290,11],[292,61],[293,30],[294,11],[295,36],[296,15],[297,27],[300,15],[301,15],[302,21],[304,13],[306,10],[307,13],[308,16],[309,27],[310,9],[312,20],[313,19],[314,11],[315,32],[316,10],[317,7],[320,15],[321,16],[322,44],[323,16],[326,37],[327,22],[328,8],[329,8],[332,8],[333,29],[336,6],[337,28],[338,14],[339,10],[341,10],[344,34],[345,10],[346,8],[347,41],[350,7],[351,13],[352,63],[353,29],[354,8],[355,19],[356,10],[357,8],[358,14],[359,15],[362,24],[364,38],[366,12],[370,19],[371,11],[372,27],[373,15],[375,10],[376,15],[377,6],[378,14],[379,12],[382,5],[383,22],[384,27],[385,35]],[[120,22],[168,7],[250,7]],[[0,4],[65,6],[131,10],[141,7],[277,12],[281,9],[285,11],[291,17],[309,3],[312,10],[317,7],[341,10]],[[3,13],[14,2],[68,9],[72,17],[213,5],[218,22],[273,6],[277,37],[278,15],[279,14],[280,12],[290,3],[321,6],[324,10],[375,20]],[[120,22],[314,11]],[[153,7],[376,15]],[[120,22]],[[380,12]],[[137,15],[138,7],[148,15],[152,10],[162,12],[167,13],[240,7],[251,22],[254,16],[256,7],[332,8],[336,6],[358,14],[365,8],[375,5],[381,19]],[[357,8]],[[59,5],[63,11],[140,9],[142,6],[225,29],[228,9],[261,19],[301,15],[303,16],[357,8],[374,13]],[[2,11],[21,15],[74,10],[103,12],[146,6],[182,14],[183,18],[184,7],[187,9],[194,8],[286,11]],[[194,8]],[[14,2],[321,3]],[[51,4],[54,10],[56,19],[85,21],[90,13],[91,21],[195,3],[207,6],[237,5],[244,11],[332,8],[373,15],[379,12]],[[8,4]],[[54,10]],[[279,5]],[[338,7]],[[290,3],[323,4]],[[312,5]],[[246,8]],[[58,13]],[[73,11],[267,10],[290,6],[323,8]],[[156,5],[195,3],[202,4]],[[6,11],[33,11],[100,6],[146,6],[153,13],[194,8],[268,11],[290,8],[309,7],[323,12],[328,8]],[[2,11],[62,43],[147,22],[198,41],[270,5],[297,20],[309,3]],[[24,8]],[[9,11]],[[73,11],[134,5],[137,22],[370,19]],[[297,7]],[[126,12],[159,16],[287,7]],[[20,13]],[[90,13],[113,16],[115,16],[117,23],[118,18],[122,38],[127,55],[130,9],[329,8],[367,5]],[[115,11],[117,15],[118,18],[127,9],[128,12]],[[11,7],[14,2],[17,6],[51,9],[76,10],[85,21],[90,13],[91,21],[103,12],[113,33],[114,16],[115,11],[116,27],[118,9],[121,29],[126,12],[128,12],[146,6],[153,7],[192,6],[195,3],[216,12],[259,7],[275,5],[279,5],[321,3],[339,10],[354,8],[373,15]],[[152,10]],[[8,4],[214,8]],[[198,14]],[[335,11]],[[68,9],[114,8],[116,14],[194,8],[213,5],[271,12]],[[222,7],[312,5]],[[213,10],[214,8],[216,12],[245,9],[288,10]],[[214,8]],[[290,3],[323,4]],[[62,14]],[[13,14],[19,13],[49,10],[71,16],[130,9],[141,22],[142,6],[143,15],[150,6],[195,3],[201,9],[202,4],[203,11],[237,5],[255,5],[266,7],[274,8],[294,4],[299,14],[384,7]],[[63,11],[70,13],[327,7],[367,16]],[[76,10],[367,5]],[[281,9]],[[376,15]],[[0,4],[7,19],[14,5],[23,10],[25,7],[35,7],[41,5],[43,5],[45,6],[53,6],[59,5],[64,12],[65,6],[74,10],[78,20],[79,11],[92,14],[95,17],[104,16],[105,12],[107,9],[108,10],[111,6],[116,14],[117,8],[118,18],[122,9],[124,11],[127,18],[131,10],[132,4],[134,5],[135,20],[137,7],[139,40],[146,12],[152,10],[155,15],[156,5],[157,10],[160,13],[162,12],[167,13],[168,7],[169,14],[177,10],[182,14],[184,15],[189,28],[194,8],[202,4],[204,9],[207,6],[210,28],[212,15],[214,8],[224,8],[225,10],[232,9],[234,10],[240,7],[247,5],[248,11],[249,7],[253,19],[260,13],[261,19],[265,69],[266,14],[273,12],[275,14],[277,12],[279,9],[280,6],[281,9],[283,12],[288,10],[289,10],[290,11],[294,4],[297,14],[299,14],[304,13],[309,7],[311,9],[312,5],[313,6],[314,11],[316,5],[317,7],[319,16],[321,3],[323,8],[324,19],[327,15],[334,40],[336,6],[337,28],[342,17],[343,11],[344,17],[350,7],[351,27],[353,14],[356,15],[358,14],[362,12],[364,13],[365,8],[368,16],[378,14],[380,36],[381,6],[382,5],[384,7],[385,23]],[[6,11]],[[36,13]],[[65,6]],[[43,5],[60,12],[138,7],[161,17],[199,8],[214,8],[232,9],[249,7],[373,15],[375,5]],[[31,37],[40,7],[358,7],[375,5]],[[70,13],[134,5],[312,5]],[[255,5]],[[40,21]],[[255,5]],[[347,7]],[[344,17],[345,19],[350,20]],[[350,13],[356,5]],[[350,7]],[[122,9],[327,7],[344,17],[345,10],[346,8],[347,14]],[[346,23]],[[150,6],[349,13],[350,13]],[[195,3]],[[321,3],[372,27]],[[117,8]],[[99,4],[100,6],[104,8]],[[367,5]],[[56,6],[58,13],[116,14],[123,15],[142,6],[168,7],[195,3],[256,7],[270,5],[288,10],[305,16],[319,16],[327,7],[328,8],[332,8],[335,11],[336,6],[359,15],[360,16],[362,12],[372,13],[377,13],[378,14]],[[72,6]],[[165,16]],[[246,8]],[[14,2],[290,3],[323,4]],[[7,6],[12,18],[14,7],[18,18],[20,39],[27,7],[29,35],[51,4],[52,12],[53,6],[66,16],[67,20],[68,61],[69,13],[70,39],[71,66],[72,33],[136,5],[149,19],[156,5],[158,6],[162,12],[203,11],[271,12],[289,10],[309,3],[311,28],[360,16]],[[13,27],[19,25],[56,6],[60,12],[63,11],[99,4],[102,12],[144,10],[239,7],[260,13],[280,6],[290,3],[312,5],[323,4]],[[160,13]],[[275,5]],[[317,7]],[[251,11]],[[354,8]],[[350,7]],[[275,5]],[[65,6],[112,7],[114,8],[124,11],[128,12],[132,4],[158,6],[193,10],[194,8],[253,10],[270,5],[276,10],[313,6],[317,7],[321,3],[332,8],[359,15],[370,19],[371,32],[374,13]],[[102,12]],[[255,5],[327,7],[332,8],[371,11],[383,7]],[[4,13],[35,7],[41,5],[45,6],[51,4],[58,13],[88,15],[91,21],[95,17],[104,8],[115,5],[145,13],[146,6],[227,9],[271,12],[283,4],[305,16],[310,5],[363,17],[378,14],[382,5],[383,7]],[[383,7]],[[60,12],[144,10],[247,5],[254,8]],[[99,4],[112,3],[200,5]],[[23,20],[107,9],[112,14],[156,5],[252,7],[309,14],[310,9],[311,9],[373,15],[380,12]],[[42,36],[53,6],[122,28],[210,9],[259,7],[266,7],[273,6],[274,8],[275,5],[276,20],[288,10],[342,17],[367,5],[381,6]],[[138,7],[361,17]],[[8,13],[11,22],[12,18],[17,18],[18,18],[24,8],[28,16],[43,5],[46,24],[91,21],[95,17],[96,9],[102,24],[112,10],[122,9],[126,12],[133,11],[134,5],[142,6],[153,7],[185,23],[193,10],[225,10],[237,11],[239,7],[247,10],[249,7],[275,9],[279,5],[290,3],[303,16],[308,11],[310,5],[323,4],[327,7],[366,60],[367,11],[375,5],[378,14]],[[241,13]],[[7,6],[111,25]],[[283,8],[312,5]],[[290,3],[323,4]],[[283,4]],[[283,4],[317,7]],[[0,22],[1,9],[2,15],[3,13],[4,38],[5,38],[6,64],[7,13],[8,30],[9,23],[10,9],[11,15],[14,2],[15,38],[16,9],[17,24],[23,10],[25,22],[27,21],[28,48],[32,8],[33,22],[35,7],[41,10],[43,24],[45,12],[46,12],[47,10],[49,61],[50,10],[51,18],[52,35],[53,25],[54,20],[55,9],[56,19],[58,13],[59,20],[60,49],[61,13],[63,11],[64,12],[66,39],[67,71],[68,9],[69,25],[72,6],[73,22],[74,20],[75,18],[76,19],[77,16],[78,60],[80,30],[83,15],[86,47],[92,14],[94,19],[96,9],[97,16],[99,11],[100,18],[101,15],[102,24],[104,8],[105,12],[106,12],[107,47],[108,21],[111,44],[112,10],[113,16],[114,16],[115,11],[116,14],[117,8],[118,27],[120,22],[121,67],[124,11],[125,17],[127,18],[128,24],[129,20],[130,9],[131,10],[132,8],[134,10],[135,20],[136,5],[137,15],[138,7],[139,8],[140,35],[141,37],[142,13],[143,44],[145,13],[146,17],[147,29],[148,61],[149,19],[150,31],[151,29],[153,7],[154,15],[155,15],[156,14],[157,19],[158,18],[159,32],[160,26],[163,9],[164,37],[165,16],[166,12],[168,7],[172,16],[174,60],[176,7],[177,51],[178,33],[179,62],[181,47],[182,28],[184,29],[185,23],[186,13],[187,66],[188,26],[189,9],[190,14],[191,33],[192,23],[193,29],[194,8],[195,16],[196,58],[197,41],[199,24],[200,14],[201,44],[202,26],[203,34],[205,50],[206,20],[207,25],[208,12],[209,48],[210,19],[212,15],[213,10],[214,25],[215,22],[217,23],[218,43],[219,29],[220,13],[221,8],[222,28],[224,25],[226,11],[227,19],[228,9],[229,11],[230,33],[231,40],[232,28],[234,10],[235,22],[236,28],[238,29],[239,21],[240,27],[241,13],[242,30],[243,31],[244,22],[246,25],[248,11],[249,7],[250,27],[251,22],[252,21],[254,24],[256,14],[257,25],[258,21],[259,7],[260,25],[264,8],[265,8],[266,14],[267,15],[268,11],[269,16],[270,5],[271,12],[273,18],[274,25],[275,14],[276,10],[277,24],[279,14],[280,6],[281,9],[282,20],[283,8],[285,32],[286,11],[287,22],[288,10],[289,10],[290,8],[291,34],[292,31],[293,10],[294,18],[296,30],[297,7],[298,21],[299,14],[301,15],[303,32],[304,13],[305,16],[306,30],[307,13],[308,11],[309,7],[310,19],[311,9],[312,15],[313,19],[314,34],[316,5],[317,22],[319,32],[320,15],[321,16],[322,55],[323,12],[326,12],[328,23],[329,30],[331,13],[336,19],[337,14],[338,21],[339,21],[340,16],[341,20],[343,22],[344,34],[345,39],[346,47],[348,24],[350,7],[351,13],[352,27],[353,29],[354,24],[355,37],[356,15],[357,16],[358,7],[359,15],[364,13],[366,12],[367,21],[371,11],[372,53],[373,15],[374,13],[375,15],[376,15],[377,19],[381,19],[382,5],[384,27],[385,12]],[[9,11],[21,15],[50,10],[53,12],[54,10],[59,5],[84,20],[99,4],[100,6],[106,17],[108,31],[111,13],[112,10],[145,13],[147,7],[152,10],[154,15],[155,15],[168,13],[176,7],[177,10],[178,17],[184,15],[201,9],[210,46],[213,5],[219,29],[221,16],[224,8],[228,9],[231,10],[232,9],[233,10],[234,10],[245,9],[250,14],[252,7],[259,7],[260,13],[264,8],[266,7],[267,5],[270,5],[273,6],[275,5],[280,12],[281,9],[289,10],[298,7],[312,10],[317,7],[318,7],[326,12],[336,6],[339,10],[341,10],[347,7]],[[0,7],[177,10],[213,5],[218,43],[231,10],[252,7],[256,7]],[[1,9],[7,6],[8,4],[13,14],[15,10],[19,13],[23,10],[25,7],[32,8],[40,7],[54,10],[76,10],[98,10],[102,12],[106,6],[108,10],[115,5],[120,7],[126,12],[129,20],[138,7],[156,5],[157,10],[195,3],[202,4],[210,9],[213,10],[214,33],[216,12],[220,26],[221,8],[226,11],[231,30],[240,7],[249,7],[250,7],[252,7],[253,10],[255,5],[256,21],[270,5],[278,15],[283,4],[287,7],[289,30],[290,3],[297,7],[316,5],[318,7],[319,16],[324,10]],[[83,8],[112,3],[132,4],[138,7],[158,6],[177,10],[281,9],[290,3],[323,4]],[[72,6],[121,10],[282,10],[318,7]],[[350,13],[356,10]],[[14,2]],[[136,5],[139,8]],[[123,15],[177,10],[190,14],[198,14],[252,7],[255,5],[257,8],[294,4],[327,7]],[[53,6],[192,6],[255,10],[265,31],[266,14],[275,5],[285,11],[303,16],[317,7]],[[372,13]],[[168,7],[224,8],[227,47],[375,5]],[[73,11],[374,13]],[[191,11]],[[273,6]],[[104,8],[154,15]],[[167,13]],[[0,7],[6,21],[11,7],[13,27],[14,2],[17,18],[19,25],[20,13],[24,8],[26,13],[29,35],[31,28],[33,34],[35,26],[37,28],[40,28],[41,21],[43,5],[45,6],[50,10],[51,9],[53,12],[55,36],[56,19],[57,14],[58,13],[59,5],[62,29],[63,11],[64,23],[65,13],[66,8],[67,10],[68,26],[70,39],[72,17],[73,22],[74,10],[75,18],[76,38],[77,16],[78,20],[79,22],[81,33],[82,38],[83,31],[84,20],[85,21],[86,47],[87,30],[88,15],[90,25],[91,21],[92,14],[93,42],[94,19],[95,33],[96,9],[97,16],[98,21],[99,4],[100,6],[103,24],[105,23],[106,12],[107,19],[108,10],[114,24],[115,16],[116,14],[117,8],[120,15],[121,10],[122,9],[124,22],[127,9],[128,12],[130,18],[131,10],[132,8],[133,11],[134,31],[135,10],[137,29],[138,21],[141,7],[142,32],[146,23],[147,7],[148,15],[150,19],[153,27],[154,15],[156,5],[158,6],[160,13],[162,12],[166,24],[167,13],[168,13],[176,14],[177,10],[178,17],[179,10],[182,14],[184,29],[186,26],[187,9],[189,19],[190,14],[191,11],[192,17],[193,10],[196,19],[197,24],[198,14],[199,8],[200,14],[202,4],[204,19],[206,5],[207,19],[210,9],[213,34],[214,8],[215,11],[216,12],[219,20],[221,16],[222,7],[224,8],[225,48],[226,22],[227,28],[228,18],[229,45],[230,66],[231,40],[232,9],[234,48],[240,14],[242,10],[244,22],[245,9],[247,10],[248,34],[249,14],[250,20],[251,22],[252,14],[253,19],[254,24],[256,21],[257,17],[259,14],[260,13],[261,37],[264,39],[265,15],[266,14],[268,21],[269,8],[270,5],[271,12],[273,36],[274,25],[275,36],[276,10],[277,12],[279,23],[280,12],[281,9],[282,10],[283,37],[284,23],[286,11],[287,22],[290,11],[292,8],[293,10],[294,4],[296,15],[297,27],[299,14],[306,10],[308,11],[309,7],[310,5],[311,9],[312,5],[315,8],[316,15],[317,37],[318,14],[321,6],[322,11],[323,12],[324,10],[327,22],[328,8],[329,30],[332,15],[334,60],[335,11],[339,10],[342,17],[343,22],[345,19],[346,23],[347,20],[349,13],[351,13],[354,8],[355,28],[357,8],[358,7],[360,48],[361,17],[362,12],[365,17],[367,16],[368,16],[371,11],[373,44],[374,25],[375,5],[377,6],[378,14],[379,25],[380,12],[381,19],[382,9],[383,7],[384,7]],[[34,12],[41,5],[141,7],[142,6],[150,6],[153,7],[154,15],[202,9],[242,10],[244,11],[274,8],[276,10],[279,5],[280,6],[294,4],[303,16],[328,8],[381,6]],[[8,4],[79,11],[86,23],[132,4],[156,5],[225,10],[234,10],[255,5],[360,32],[371,11]],[[140,9],[265,8]],[[202,4]],[[369,19]],[[32,25],[65,6],[114,8],[247,5],[385,12]],[[46,24]],[[146,6],[377,6]],[[156,5]],[[125,17]],[[289,10]],[[14,2],[152,10],[222,7]],[[73,11]],[[43,5],[51,4],[63,11],[83,8],[99,4],[120,44],[136,5],[156,5],[168,7],[195,3],[210,19],[231,10],[233,10],[250,7],[255,5],[282,10],[358,7],[384,7]],[[0,4],[31,55],[32,25],[50,10],[54,10],[84,20],[106,6],[108,10],[111,6],[112,10],[122,28],[140,9],[145,13],[151,14],[168,7],[176,7],[186,13],[214,8],[218,22],[219,10],[220,13],[221,8],[252,7],[255,5],[259,7],[260,13],[263,10],[266,7],[274,8],[275,5],[290,3],[298,7],[324,10],[336,6],[349,13],[350,7],[356,5]],[[0,7],[8,4],[14,2],[21,15],[26,13],[29,12],[33,11],[40,14],[44,13],[59,5],[64,12],[71,16],[77,16],[81,11],[83,8],[96,9],[99,15],[112,3],[122,28],[147,7],[156,5],[157,10],[183,18],[195,3],[201,9],[202,4],[206,10],[212,15],[214,8],[221,8],[232,9],[233,21],[235,14],[246,8],[263,10],[265,8],[267,10],[273,6],[280,6],[309,3],[312,5],[317,7],[336,6],[338,7],[341,10],[347,7],[348,24],[382,5]],[[12,18],[18,18],[31,28],[78,20],[99,4],[155,15],[316,5],[322,11],[350,7],[358,7],[365,8],[373,15]],[[152,10],[153,7]],[[267,5],[268,32],[270,16]],[[41,16]],[[14,2],[49,10],[164,12],[166,12],[203,11],[228,9]],[[13,14],[19,13]],[[130,9],[227,9]],[[222,7]],[[62,14],[197,8],[318,7],[320,15]],[[333,10],[365,8]],[[0,4],[2,4],[8,4],[19,13],[29,12],[60,12],[66,8],[70,13],[72,6],[100,6],[111,6],[115,5],[137,15],[138,7],[141,15],[144,10],[152,10],[195,3],[196,10],[201,9],[202,4],[206,5],[224,8],[237,5],[249,14],[255,5],[265,8],[274,8],[275,5],[294,4],[332,15],[339,10],[360,16]],[[204,9],[279,5]],[[14,2],[290,3],[324,10]],[[7,13],[13,14],[51,9],[102,12],[132,4],[195,3],[197,8],[203,22],[209,16],[255,5],[279,5],[311,9],[332,8],[340,16],[381,6]],[[108,10]],[[76,10],[100,18],[195,3],[240,7],[379,12]],[[105,12],[106,6],[239,7],[252,7],[338,7]],[[312,5]],[[90,13],[240,7],[260,50],[261,37],[262,500],[263,42],[264,16],[265,46],[266,28],[269,8],[273,6],[275,5],[280,6],[290,8],[323,8],[324,10]],[[271,12]],[[76,10],[137,7],[146,6],[161,17],[170,35],[175,18],[176,7],[184,22],[297,7]],[[121,29]],[[232,9]],[[0,22],[1,9],[2,15],[3,27],[5,10],[6,11],[8,17],[9,46],[10,9],[12,35],[14,5],[15,10],[16,9],[17,6],[18,35],[20,26],[21,30],[23,10],[24,50],[25,15],[26,13],[28,16],[29,12],[31,37],[32,8],[33,11],[35,26],[37,14],[38,24],[40,7],[41,21],[42,36],[43,10],[44,26],[45,12],[46,12],[47,30],[49,20],[50,10],[51,9],[52,12],[53,6],[54,20],[55,27],[56,19],[59,30],[62,43],[64,12],[65,13],[66,8],[68,17],[72,11],[73,33],[76,19],[78,20],[91,42],[93,21],[97,8],[98,10],[99,19],[100,6],[103,24],[105,12],[106,6],[108,21],[112,27],[114,16],[117,8],[123,15],[124,22],[125,33],[126,23],[127,9],[128,24],[130,9],[131,10],[132,12],[134,10],[135,31],[138,21],[140,27],[142,19],[143,29],[144,20],[146,6],[147,44],[148,15],[150,12],[151,14],[152,10],[154,15],[156,18],[157,29],[158,30],[159,16],[160,13],[161,17],[162,60],[163,28],[165,16],[167,13],[175,18],[176,7],[178,17],[183,18],[184,7],[185,23],[189,19],[190,14],[191,44],[194,8],[195,8],[196,10],[198,81],[199,24],[200,23],[201,9],[202,4],[204,19],[205,13],[206,10],[207,13],[209,16],[210,9],[213,14],[214,16],[216,37],[218,22],[220,13],[221,16],[227,9],[228,9],[229,23],[230,11],[231,10],[232,9],[233,41],[235,22],[236,28],[237,16],[238,10],[239,21],[241,13],[242,10],[244,11],[245,18],[246,42],[247,16],[248,11],[249,7],[251,11],[252,42],[253,19],[254,16],[255,21],[256,7],[257,17],[258,10],[259,14],[260,25],[263,10],[265,8],[266,14],[267,25],[268,32],[270,16],[271,12],[272,11],[273,6],[274,8],[275,14],[276,10],[277,12],[278,15],[279,5],[281,28],[282,10],[283,12],[285,32],[287,7],[290,20],[291,17],[292,15],[293,10],[294,4],[295,18],[297,27],[298,7],[299,14],[300,7],[303,16],[308,5],[309,10],[312,5],[313,13],[314,11],[315,8],[316,15],[317,7],[318,21],[321,16],[322,22],[323,12],[324,10],[326,24],[328,15],[329,8],[331,25],[332,8],[333,10],[335,11],[336,6],[338,21],[339,10],[341,10],[347,14],[350,20],[354,16],[355,9],[357,33],[358,7],[361,17],[362,12],[364,38],[367,5],[368,16],[370,19],[371,32],[373,15],[375,10],[376,15],[377,6],[379,12],[380,12],[381,6],[382,9],[383,7],[384,27],[385,35]],[[2,7],[106,12],[199,16],[370,38],[380,12]],[[140,9]],[[6,11],[72,6],[127,9],[146,6],[167,13],[194,8],[200,5],[208,12],[213,5],[225,10],[244,11],[249,7],[258,10],[290,3],[312,20],[323,4],[333,10],[358,7],[365,8]],[[0,4],[5,10],[8,4],[14,2],[24,8],[32,8],[42,36],[53,6],[59,5],[65,6],[72,11],[79,11],[87,15],[96,9],[104,8],[112,3],[122,9],[130,9],[134,5],[139,8],[144,10],[150,6],[156,5],[163,9],[171,100],[180,91],[187,9],[192,6],[195,3],[200,5],[204,9],[209,16],[211,32],[216,12],[223,17],[228,9],[235,7],[246,8],[250,7],[254,8],[259,7],[266,7],[272,11],[276,10],[280,6],[284,11],[294,4],[300,7],[308,5],[311,9],[316,5],[321,3],[325,38],[330,19],[336,6],[343,11],[353,14],[356,5],[363,17],[369,19],[375,10],[381,6]],[[8,4],[14,2],[24,8],[32,8],[53,6],[59,5],[65,6],[72,6],[79,11],[87,15],[96,9],[104,8],[112,3],[130,9],[134,5],[139,8],[150,6],[156,5],[163,9],[171,100],[180,91],[187,9],[195,3],[200,5],[204,9],[211,32],[216,12],[223,17],[228,9],[235,7],[246,8],[250,7],[254,8],[259,7],[266,7],[272,11],[276,10],[280,6],[284,11],[294,4],[300,7],[308,5],[311,9],[316,5],[321,3],[325,38],[330,19],[336,6],[343,11],[356,5],[363,17],[369,19],[381,6]],[[14,2],[50,10],[52,12],[104,8],[139,8],[150,6],[157,10],[158,6],[176,14],[184,7],[214,8],[219,10],[252,14],[288,10],[300,7],[347,7],[355,9],[362,12],[373,15],[377,6]],[[56,13],[63,11],[99,4],[103,12]],[[134,5],[329,15],[343,44],[367,5],[368,16],[374,13],[381,6]],[[327,7],[349,13],[360,16],[367,21]],[[6,11],[104,8],[114,8],[146,12],[155,30],[156,5],[172,16],[176,14],[177,10],[189,9],[195,3],[328,8],[332,15],[333,10],[379,12],[380,12]],[[51,4],[123,15],[165,16],[181,16],[185,23],[261,19],[349,13],[350,7],[352,9],[356,5],[377,6]],[[41,5],[127,9],[146,6],[153,13],[213,10],[228,9],[245,9],[296,15],[327,7],[328,8],[358,7],[365,8]],[[192,6]],[[275,5]],[[2,4],[8,4],[15,10],[25,15],[31,28],[32,8],[38,24],[40,41],[47,10],[59,5],[64,12],[71,16],[75,18],[77,32],[79,11],[82,13],[83,8],[95,17],[96,9],[98,10],[99,4],[102,12],[114,16],[115,11],[120,7],[122,38],[125,17],[126,12],[136,5],[138,14],[154,15],[156,5],[158,6],[176,14],[183,18],[187,9],[190,14],[195,3],[206,5],[209,16],[210,9],[212,15],[214,41],[220,13],[222,7],[232,9],[233,31],[235,14],[240,7],[246,8],[253,10],[255,5],[263,10],[267,5],[270,5],[284,11],[292,8],[307,13],[311,9],[312,5],[336,6],[347,7],[356,5],[379,12]],[[259,14],[321,6]],[[49,10],[74,10],[77,16],[80,15],[82,13],[83,8],[87,15],[107,9],[114,8],[130,9],[164,12],[175,18],[190,14],[192,6],[222,7],[224,8],[227,9],[259,7],[260,13],[270,5],[271,12],[289,10],[291,17],[303,16],[312,5],[315,8],[316,5],[332,8],[339,10],[344,17],[349,13],[368,16],[375,5]],[[55,9],[79,11],[107,9],[108,10],[192,6]],[[27,7],[51,4],[112,3],[133,11],[142,13],[160,13],[204,9],[222,7],[225,10],[237,5],[273,6],[275,5],[279,19],[292,8],[294,7],[313,13],[314,79],[334,60],[340,16],[367,5],[377,6]],[[134,5]],[[137,7],[138,7],[332,15],[374,13],[378,14],[381,6]],[[46,12],[56,6],[77,16],[83,15],[213,5],[219,10],[221,8],[241,13]],[[8,9],[313,6],[314,11]],[[0,4],[9,11],[122,9],[310,5],[373,15]],[[9,11],[93,21],[116,14],[124,11],[201,9],[207,6],[367,5]],[[290,3],[323,4]],[[14,2],[45,6],[136,5],[257,8],[327,7]],[[86,23],[105,12],[106,6],[221,8],[231,10],[274,8],[319,16],[322,11],[371,11]],[[72,6]],[[0,4]],[[0,4],[26,13],[37,14],[41,16],[51,4],[57,14],[62,14],[70,13],[72,6],[85,21],[95,17],[100,12],[104,39],[132,4],[144,10],[156,5],[192,6],[195,3],[200,5],[203,11],[207,6],[213,5],[214,16],[220,13],[227,9],[237,5],[238,10],[252,28],[259,35],[283,4],[311,9],[341,10],[380,12],[382,5]],[[108,10],[294,4]],[[259,7]],[[367,5]],[[98,10],[150,6],[225,10],[239,7]],[[224,8],[226,11]],[[112,14],[327,7]],[[34,37],[80,15],[147,7],[156,5],[321,3]],[[0,4],[23,10],[25,7],[40,14],[50,10],[54,10],[59,5],[81,11],[85,21],[87,15],[89,12],[95,17],[96,9],[99,4],[107,9],[111,19],[112,3],[118,9],[131,10],[140,9],[141,15],[147,15],[152,10],[155,15],[156,14],[157,10],[195,3],[201,18],[202,4],[209,16],[212,15],[216,12],[227,19],[233,10],[234,10],[245,9],[255,10],[267,5],[273,6],[275,5],[289,10],[309,3],[312,5],[314,11],[316,5],[317,7],[336,6],[341,10],[342,17],[351,13],[364,13],[371,11],[385,12]],[[14,2],[21,15],[93,21],[96,9],[99,4],[186,13],[219,10],[263,10],[290,3],[324,10]],[[213,5],[327,7],[344,17],[371,11]],[[26,13],[47,10],[161,17],[195,3],[237,5],[305,16],[327,7]],[[350,7]],[[47,10],[313,6],[314,11]],[[65,6],[104,8],[200,5],[235,7],[294,4],[300,15],[308,5],[316,5],[321,3],[350,7],[356,5]],[[255,5]],[[169,14],[213,5],[214,8],[218,22],[219,20],[220,13],[221,8],[224,8],[245,9],[279,5],[349,13],[377,13]],[[231,10],[247,10],[250,14],[254,8]],[[224,8]],[[361,17],[377,6],[378,14]],[[27,7],[43,5],[138,7],[145,13],[147,29],[153,7],[157,10],[160,13],[163,9],[185,23],[186,13],[215,11],[231,10],[263,10],[264,24],[266,7],[276,10],[290,3],[309,7],[324,10],[329,8],[343,11],[368,16],[379,12]],[[6,11],[44,13],[51,4],[53,6],[134,5],[142,6],[150,6],[158,6],[176,7],[184,7],[185,23],[207,6],[229,11],[250,7],[272,11],[290,3],[309,3],[324,10],[328,8],[332,8],[349,25],[367,5],[378,14],[380,12],[384,14],[385,12]],[[282,10]],[[1,9],[2,4],[13,14],[19,13],[23,10],[25,7],[38,24],[40,14],[49,10],[50,10],[53,6],[55,9],[56,6],[58,13],[71,16],[73,11],[77,16],[79,11],[81,11],[82,13],[92,14],[94,19],[95,17],[96,9],[97,16],[98,10],[103,12],[108,10],[114,16],[115,11],[118,18],[120,7],[125,17],[126,12],[128,12],[129,20],[133,11],[134,10],[135,10],[136,5],[137,7],[138,21],[140,9],[141,7],[142,13],[145,13],[146,6],[150,12],[151,14],[153,13],[154,30],[155,15],[158,12],[167,13],[169,27],[176,14],[178,17],[179,31],[184,22],[187,38],[197,16],[208,12],[209,16],[210,37],[213,5],[219,10],[221,31],[222,7],[224,8],[226,11],[233,10],[234,19],[242,20],[244,11],[246,8],[252,7],[255,5],[256,7],[259,7],[264,8],[266,7],[270,5],[273,6],[274,8],[276,20],[278,15],[279,9],[280,6],[281,9],[283,4],[284,11],[286,22],[289,10],[290,3],[292,15],[298,7],[303,16],[307,13],[308,5],[310,5],[311,9],[312,10],[315,8],[319,16],[321,3],[323,4],[329,8],[333,10],[336,6],[341,10],[343,22],[347,7],[354,8],[355,9],[356,5],[358,21],[361,17],[365,17],[366,12],[367,11],[379,12],[381,19],[382,5]],[[78,60],[80,15],[106,6],[107,9],[108,10],[132,4],[138,7],[142,6],[257,8],[329,15],[335,11],[342,17]],[[168,13],[215,11],[227,9],[259,7]],[[142,6],[380,12]],[[65,13],[200,9],[294,7]],[[321,6]],[[377,6]],[[346,8]],[[7,6],[13,14],[17,6],[19,13],[24,25],[60,12],[63,11],[75,18],[98,10],[99,4],[102,12],[124,11],[144,10],[239,7],[298,7],[358,7]],[[290,3],[323,4]],[[75,18]],[[332,8]],[[8,4],[60,37],[66,23],[98,31],[140,27],[145,38],[157,29],[164,37],[224,25]],[[7,6],[32,8],[52,12],[53,6],[69,13],[99,4],[102,12],[131,10],[141,7],[149,19],[157,19],[188,13],[192,6],[206,5],[212,15],[214,25],[235,7],[238,10],[255,5],[267,5],[279,5],[285,11],[289,30],[308,5],[316,10],[336,6],[341,10],[342,17],[346,8],[351,27],[356,5],[377,6]],[[74,10]],[[99,4],[100,6],[202,4]],[[120,22]],[[45,6],[190,14]],[[59,5],[130,9],[132,16],[136,16],[142,6],[160,65],[190,14],[193,19],[195,3],[205,13],[253,38],[269,8],[273,6],[279,9],[286,11],[292,8],[294,4],[304,13],[310,9],[312,5],[313,26],[321,3],[368,16],[375,5],[377,6],[384,7]],[[367,5]],[[268,11],[271,24],[272,11],[290,3],[323,4]],[[226,11],[254,8]],[[310,5]],[[267,15],[268,32],[269,32],[272,23],[290,8],[323,4],[324,19]],[[134,5],[249,7]],[[158,6]],[[21,15],[35,7],[50,10],[53,6],[59,5],[66,8],[67,20],[69,13],[71,16],[72,6],[138,7],[139,8],[142,6],[150,6],[170,12],[179,10],[187,9],[201,9],[222,7],[231,10],[235,7],[240,7],[269,8],[273,6],[287,7],[288,20],[293,10],[300,15],[303,16],[309,3],[312,5],[326,12],[329,8],[336,6],[337,14],[354,8],[356,5],[364,13],[367,5]],[[14,2],[20,13],[35,7],[43,5],[65,6],[144,10],[200,5],[226,11],[233,10]],[[139,8]],[[297,7]],[[0,4],[50,10],[205,13],[213,5],[377,6]],[[310,9]],[[372,13]],[[336,6]],[[59,5]],[[5,10],[249,7],[383,7]],[[345,10]],[[300,7],[381,6]],[[223,17]],[[134,5]],[[14,2],[104,8],[123,15],[126,12],[231,10],[308,21],[369,19]],[[77,16],[230,11]],[[290,3],[324,10]],[[125,17]],[[8,4],[134,5],[156,5],[192,6],[252,7],[382,5]],[[83,15]],[[290,3],[323,4]],[[256,7]],[[42,107],[48,83],[195,3],[211,97],[223,50],[294,4],[336,6],[356,5]],[[153,7],[246,25]],[[66,8],[94,19],[117,8],[120,22],[128,12],[168,7],[275,5],[280,6]],[[43,10],[179,10],[384,7]],[[99,4],[232,9],[246,8]],[[35,7],[41,5],[108,21],[147,7],[153,27],[159,16],[195,3],[212,15],[285,11],[291,17],[298,7],[321,3]],[[19,13],[201,9],[270,16]],[[13,14]],[[7,6],[11,15],[15,10],[17,12],[25,22],[27,7],[32,8],[33,11],[35,7],[40,7],[44,13],[70,13],[82,13],[145,13],[151,14],[193,10],[207,13],[210,9],[232,9],[264,8],[267,5],[268,11],[280,6],[283,8],[286,11],[290,3],[324,10],[382,23],[384,20]],[[137,7],[148,15],[155,45],[167,13],[276,10],[336,6],[341,10]],[[146,6]],[[14,2]],[[11,7],[17,6],[26,13],[69,13]],[[2,22],[21,15],[33,11],[35,13],[41,5],[74,10],[79,11],[92,14],[99,8],[111,19],[117,8],[118,9],[134,5],[146,6],[176,7],[189,9],[191,11],[195,3],[201,9],[202,13],[204,9],[213,5],[214,8],[216,12],[237,5],[244,11],[245,9],[246,8],[252,7],[279,5],[297,7],[312,5],[315,8],[344,17],[356,10],[369,19]],[[309,3]],[[199,8]],[[251,11]],[[135,10]],[[50,10],[54,10],[105,12],[112,3],[132,4],[184,7],[275,5]],[[314,11]],[[0,4],[4,13],[41,16],[46,12],[75,89],[76,10],[79,11],[81,11],[85,21],[88,15],[89,24],[92,27],[93,21],[96,28],[97,8],[100,6],[102,49],[105,12],[163,9],[168,7],[196,10],[198,14],[199,8],[200,5],[225,10],[226,11],[227,9],[281,9],[291,17],[295,18],[296,15],[301,15],[302,21],[357,8]],[[111,6],[295,18],[304,13]],[[5,10],[6,11],[10,9],[13,14],[16,9],[19,13],[28,16],[35,7],[37,14],[40,7],[41,5],[43,10],[46,12],[56,6],[57,14],[69,13],[73,11],[84,20],[88,15],[99,4],[106,6],[108,10],[131,10],[136,5],[151,14],[189,9],[199,8],[215,11],[267,10],[268,21],[283,4],[290,3],[293,10],[307,13],[312,5],[316,5],[324,10],[327,7],[335,11],[344,17],[351,13],[354,8],[361,17]],[[288,10]],[[13,14],[19,13],[117,8],[127,9],[169,14]],[[13,14],[19,13],[59,5],[130,27],[141,15],[142,13],[160,13],[161,17],[195,3],[201,9],[237,5],[243,31],[249,7],[256,7],[265,8],[273,6],[274,8],[275,23],[332,15]],[[14,2],[55,18],[59,5],[142,6],[213,5],[255,5],[258,10]],[[112,3]],[[13,14],[19,13]],[[118,9]],[[199,8]],[[275,5]],[[166,35],[190,41],[241,13],[258,31],[304,39],[308,5],[370,19]],[[254,8]],[[254,8]],[[240,7],[267,10],[270,16]],[[51,4]],[[375,5]],[[258,10]],[[281,9]],[[3,7],[202,4]],[[139,8]],[[27,7]],[[329,8]],[[382,5]],[[89,12],[195,3]],[[251,11]],[[6,11]],[[252,7]],[[142,6],[195,3],[202,4],[283,4],[303,16]],[[130,18]],[[14,2],[181,16],[184,15],[256,7],[258,10]],[[377,6]],[[99,4],[168,7]],[[150,6],[202,4],[313,6]],[[44,13]],[[0,4],[7,6],[23,30],[135,10],[146,6],[164,12],[165,16],[181,16],[200,5]],[[95,17],[97,8],[100,6],[117,8],[121,10],[168,7],[222,7],[383,7]],[[28,16],[69,13],[173,22],[189,9],[206,5],[351,13]],[[26,13],[54,10],[56,6],[58,13],[133,11],[169,14],[312,5],[382,5]],[[92,41]],[[36,13]],[[315,8],[384,7]],[[134,5]],[[49,10]],[[35,7],[46,12],[140,9],[143,15],[146,6],[153,7],[228,9],[278,15],[290,3],[310,5],[315,8],[316,5],[318,7],[324,10],[338,7],[358,7],[365,8]],[[0,4]],[[68,9]],[[375,5]],[[132,4],[208,12],[226,11]],[[14,2]],[[175,18]],[[290,3],[323,4]],[[106,6],[203,11]],[[51,4],[122,9]],[[261,19]],[[277,12]],[[130,9]],[[268,11]],[[130,9]],[[0,4],[14,23],[53,12],[116,14],[125,17],[150,6],[152,10],[164,12],[165,16],[181,16],[182,14],[183,18],[184,22],[213,5],[216,12],[245,9],[311,9],[336,6],[345,10],[356,5],[377,6]],[[100,6],[360,16],[380,12]],[[361,17]],[[53,6],[55,9],[111,19],[115,5],[169,14],[192,11],[212,15],[214,8],[252,14]],[[366,12]],[[0,4],[2,4],[6,11],[11,15],[17,12],[25,7],[27,7],[33,11],[50,10],[51,4],[72,6],[74,10],[81,11],[99,4],[105,12],[112,3],[113,16],[123,15],[126,12],[134,5],[151,14],[172,16],[181,16],[191,11],[193,10],[194,8],[202,4],[206,5],[212,15],[213,5],[214,8],[260,13],[266,7],[270,5],[277,12],[290,11],[292,8],[299,14],[309,3],[320,15],[323,16],[344,17],[345,10],[353,14],[382,5]],[[4,13],[14,2],[104,8],[112,3],[176,7],[177,10],[199,8],[285,11],[291,17],[300,7],[322,11],[362,12]],[[133,11]],[[133,11]],[[112,10]],[[136,5],[139,8]],[[381,6]],[[0,11],[2,7],[4,13],[5,48],[6,43],[7,51],[8,38],[10,9],[16,9],[74,20],[76,10],[98,10],[113,16],[194,8],[205,13],[224,8],[228,27],[356,5],[381,6]],[[15,10],[27,7],[43,5],[69,13],[74,10],[78,20],[79,11],[101,15],[103,12],[205,13],[206,5],[253,10],[309,3],[355,9]],[[335,11]],[[364,13]],[[360,16]],[[51,4],[56,6],[99,4],[103,12],[104,8],[128,12],[132,4],[136,11],[139,8],[142,13],[153,7],[200,5],[201,9],[203,11],[215,11],[228,9],[257,8],[275,5],[298,7],[303,16],[306,10],[327,15],[332,8],[349,13],[381,6]],[[321,3]],[[222,7],[312,5]],[[168,7],[227,9],[247,5],[270,5],[287,7],[346,16],[351,27],[353,14],[356,30],[357,8]],[[92,14],[156,5],[168,7],[298,7]],[[222,14],[223,33]],[[75,18],[78,20],[300,7]],[[288,10]],[[128,12]],[[6,11],[45,6],[92,14],[107,38],[114,8],[124,11],[150,6],[166,12],[170,12],[172,16],[175,18],[206,5],[219,20],[220,13],[221,8],[295,36],[296,61],[297,41],[300,30],[312,5]],[[111,19]],[[297,7],[300,15]],[[121,29]],[[111,6]],[[14,2],[197,16],[222,7],[234,10]],[[384,20]],[[313,6]],[[147,7]],[[247,5]],[[273,6],[289,10]],[[72,6]],[[10,9],[11,15],[12,35],[14,2],[16,9],[17,12],[18,35],[20,13],[31,9],[41,5],[45,6],[47,10],[51,4],[54,10],[69,13],[73,11],[81,11],[82,13],[85,21],[93,21],[94,19],[102,12],[106,6],[107,9],[113,16],[118,9],[123,29],[126,12],[127,9],[142,13],[143,15],[146,6],[150,6],[151,14],[159,16],[163,9],[165,16],[168,7],[170,12],[183,18],[185,23],[192,6],[193,10],[195,5],[206,5],[227,9],[229,11],[232,9],[237,5],[238,10],[241,13],[249,7],[254,8],[256,7],[257,8],[258,10],[261,19],[263,10],[264,8],[266,7],[267,5],[269,8],[274,8],[275,5],[278,15],[280,12],[283,4],[292,8],[299,14],[301,15],[307,13],[310,9],[313,6],[314,11],[315,8],[316,5],[318,7],[321,3],[327,7],[338,7],[345,10],[346,8],[347,7],[348,24],[349,13],[352,9],[354,8],[367,5],[384,7]],[[338,7]],[[53,6],[310,5]],[[80,15],[150,6],[179,31],[199,8]],[[321,6]],[[10,9],[11,7],[16,9],[17,6],[44,13],[50,10],[69,13],[75,18],[114,8],[165,16],[168,20],[176,7],[338,7],[346,8],[347,14]],[[34,12],[35,7],[37,28],[40,7],[41,5],[46,12],[72,6],[98,10],[101,15],[124,11],[140,9],[151,14],[153,7],[158,6],[159,16],[162,12],[189,9],[197,8],[199,8],[248,11],[254,8],[269,8],[283,8],[293,20],[296,76],[297,7],[309,7],[311,9],[313,6],[320,15],[321,3],[322,11],[326,12],[366,12],[375,15]],[[4,13],[15,10],[60,12],[66,8],[67,10],[105,12],[109,56],[196,10],[197,8],[201,9],[202,4],[255,5],[273,6],[301,15],[312,5],[317,7],[357,8]],[[25,7],[68,9],[156,5],[256,7],[287,7],[318,7],[385,12]],[[195,3],[201,9]],[[70,13],[135,10],[237,5]],[[210,9],[367,11]],[[136,5]],[[136,5],[139,8]],[[235,7]],[[321,6]],[[103,12],[122,9],[182,42],[210,28],[213,24],[226,11],[349,13],[362,12]],[[341,10]],[[168,7],[169,41],[192,6]],[[117,8],[128,12],[130,9]],[[78,20],[308,5]],[[137,29],[167,13],[332,8],[333,10],[334,20],[358,21],[364,13],[365,8],[368,16],[375,5],[377,6],[378,14],[381,19]],[[308,21]],[[146,6],[179,10],[182,14],[259,7],[311,9],[350,7]],[[59,5]],[[336,6]],[[291,17],[317,7]],[[264,16]],[[270,16],[290,3],[323,4]],[[199,8],[250,7],[279,5]],[[45,6],[108,10],[195,3],[199,8],[237,5],[253,10]],[[248,11],[371,11]],[[10,9],[16,9],[80,15],[111,19],[207,19],[208,12],[244,11],[346,16]],[[216,37],[338,7]],[[38,73],[47,10],[87,45],[96,28],[150,6],[266,21],[275,5],[279,5],[355,9],[356,15],[365,8],[368,49]],[[374,13]],[[34,12],[321,3]],[[54,10],[195,5],[200,5],[251,11],[279,5]],[[134,5]],[[329,8],[347,7]],[[240,7],[256,7],[260,13],[262,500],[263,52],[264,24],[266,14],[273,6],[280,6],[290,6],[323,4],[324,10]],[[65,6],[200,5],[235,7],[294,4]],[[0,26],[1,53],[2,55],[3,27],[4,51],[5,38],[6,74],[7,32],[8,51],[9,11],[10,17],[13,41],[14,16],[16,9],[19,38],[20,13],[21,45],[25,44],[27,21],[28,48],[29,47],[31,18],[32,41],[33,11],[34,49],[35,26],[36,13],[37,14],[41,36],[43,14],[44,13],[45,12],[50,10],[51,13],[52,35],[53,12],[54,10],[55,18],[56,45],[57,43],[58,13],[59,20],[60,12],[62,14],[63,23],[65,19],[67,20],[68,9],[70,78],[72,11],[78,20],[80,15],[81,11],[82,13],[83,8],[84,59],[86,23],[87,15],[88,15],[90,13],[93,83],[96,18],[97,16],[99,19],[100,25],[102,12],[103,36],[104,8],[111,19],[112,17],[114,16],[115,11],[117,23],[118,9],[120,7],[121,19],[123,29],[124,11],[126,12],[130,9],[131,21],[132,20],[133,23],[134,20],[136,22],[137,15],[139,24],[140,44],[141,30],[142,6],[143,29],[144,20],[145,38],[146,35],[147,29],[150,6],[151,29],[152,20],[153,27],[155,15],[156,9],[157,19],[158,24],[159,48],[161,50],[162,36],[164,12],[165,16],[166,24],[167,13],[168,7],[169,41],[170,23],[172,16],[173,87],[174,40],[175,18],[176,7],[178,33],[179,21],[181,16],[182,14],[186,39],[187,19],[188,13],[189,19],[190,27],[191,33],[192,17],[193,19],[194,33],[195,16],[196,19],[197,41],[198,41],[199,24],[200,19],[201,9],[202,17],[203,11],[204,9],[205,25],[206,20],[207,51],[208,12],[210,28],[213,19],[214,16],[215,22],[216,24],[218,22],[219,10],[220,26],[221,8],[222,28],[224,8],[225,10],[226,11],[227,9],[228,9],[229,34],[230,11],[231,10],[232,46],[233,21],[234,58],[235,22],[236,28],[237,11],[238,10],[239,14],[240,14],[242,10],[243,31],[244,22],[245,27],[246,17],[247,26],[248,11],[249,14],[250,7],[251,11],[252,14],[253,10],[255,10],[256,21],[257,8],[258,10],[259,14],[260,13],[263,10],[264,39],[265,15],[267,20],[268,11],[269,16],[270,21],[271,83],[273,24],[275,14],[277,12],[278,31],[279,19],[280,6],[281,19],[282,50],[283,29],[287,7],[288,20],[289,10],[290,20],[292,23],[293,40],[294,11],[297,20],[298,7],[300,15],[301,15],[302,21],[305,33],[306,10],[308,27],[309,17],[310,9],[312,10],[314,11],[315,32],[316,10],[317,15],[318,21],[319,16],[321,19],[322,22],[323,16],[324,29],[326,12],[327,22],[328,15],[329,15],[331,25],[332,15],[336,32],[338,7],[339,73],[340,33],[341,41],[342,50],[343,11],[345,10],[346,31],[347,34],[348,49],[349,13],[350,7],[353,43],[354,8],[355,37],[356,10],[357,8],[358,7],[360,32],[361,33],[365,8],[366,36],[367,16],[368,16],[371,21],[375,24],[377,26],[378,14],[379,12],[380,12],[382,18],[383,7],[384,34],[385,23]],[[162,12]],[[40,7]],[[290,6],[323,8]],[[62,14]],[[65,6]],[[118,9]],[[274,8],[314,11]],[[106,6]],[[112,3],[113,16],[117,8],[118,9],[127,9],[147,7],[250,7],[253,10],[309,3],[347,7],[367,5]],[[72,6],[81,11],[158,6],[229,11],[246,8],[255,5],[287,7],[297,7]],[[317,7]],[[85,21],[92,27],[97,8],[168,7],[227,9]],[[215,11]],[[226,22]],[[188,13]],[[146,6],[182,14]],[[107,9],[227,9]],[[250,7]],[[245,9]],[[118,9],[142,6],[178,17],[366,12]],[[268,11]],[[6,11],[8,4],[9,11],[34,12],[43,10],[96,9],[102,12],[130,9],[134,5],[141,7],[142,26],[152,10],[153,7],[156,5],[189,9],[201,9],[202,4],[255,5],[275,5],[279,5],[289,10],[294,4],[299,14],[319,16],[321,3],[356,5],[371,11]],[[55,9],[263,10]],[[285,11]],[[15,10]],[[300,7]],[[294,4]],[[308,5],[375,5]],[[314,11],[338,7]],[[132,4],[204,9]],[[99,4]],[[96,9],[106,6],[197,8]],[[382,5]],[[321,3]],[[275,5]],[[290,3],[323,4]],[[105,12],[111,19],[137,7],[138,7],[164,12],[299,14],[332,15],[374,13],[378,14],[381,6]],[[195,5],[258,10],[377,6]],[[140,9],[145,13],[151,14],[210,19]],[[267,5]],[[106,6]],[[103,12],[192,6],[385,12]],[[101,15],[248,22],[362,12]],[[118,9],[201,9]],[[49,10],[135,10],[261,19],[280,6],[301,15]],[[279,5]],[[24,8],[239,7]],[[106,6],[266,7],[275,5]],[[134,5],[298,7]],[[112,3]],[[7,6],[10,9],[11,7],[16,9],[17,6],[25,15],[33,11],[37,14],[43,5],[46,12],[51,4],[55,9],[75,18],[77,16],[78,20],[79,11],[83,23],[92,14],[99,4],[104,8],[108,10],[111,19],[116,14],[131,10],[141,7],[155,15],[159,16],[189,9],[201,9],[234,10],[246,8],[247,5],[249,7],[269,8],[270,11],[275,5],[280,6],[289,10],[292,8],[293,10],[309,3],[313,6],[314,11],[317,7],[345,10],[347,7],[351,13],[353,14],[362,24],[367,5],[375,5]],[[0,4],[4,13],[8,4],[11,7],[17,6],[23,10],[33,11],[40,14],[43,5],[49,20],[52,12],[53,6],[74,10],[77,16],[80,15],[81,22],[84,20],[85,21],[87,15],[88,15],[89,24],[92,14],[93,21],[95,17],[97,8],[105,12],[106,12],[108,10],[115,5],[117,8],[118,9],[120,7],[123,29],[125,33],[126,23],[129,20],[141,7],[145,13],[146,6],[151,14],[156,9],[159,16],[160,13],[161,17],[165,16],[169,14],[172,16],[173,22],[175,18],[176,43],[177,20],[178,50],[182,14],[185,23],[188,13],[189,9],[191,11],[193,10],[195,3],[208,12],[213,14],[217,23],[220,13],[221,8],[222,7],[226,11],[233,10],[234,10],[252,7],[260,25],[263,10],[264,8],[265,8],[267,5],[272,11],[277,12],[278,15],[279,5],[282,10],[283,8],[289,10],[290,3],[292,8],[293,10],[294,14],[299,14],[307,13],[308,11],[309,3],[313,6],[314,11],[315,8],[316,5],[318,7],[319,16],[324,10],[327,7],[344,17],[345,19],[347,7],[351,13],[354,16],[366,12],[383,7]],[[0,4],[37,14],[56,6],[103,12],[115,5],[130,9],[132,4],[134,5],[152,20],[206,5],[235,7],[237,5],[239,7],[248,11],[280,6],[309,3],[347,7]],[[0,4],[3,20],[15,10],[20,13],[21,15],[27,7],[32,8],[55,18],[59,5],[73,22],[99,8],[105,12],[106,6],[108,10],[109,19],[112,3],[113,16],[114,16],[116,14],[118,9],[131,10],[135,10],[140,9],[156,5],[158,6],[159,16],[168,7],[172,16],[183,18],[188,26],[189,9],[195,5],[196,10],[201,9],[207,6],[213,10],[214,8],[216,37],[218,22],[220,13],[221,8],[229,11],[235,14],[241,13],[245,9],[252,7],[253,10],[255,5],[260,13],[267,5],[272,11],[285,11],[312,10],[326,24],[354,8],[364,13],[371,11],[382,9],[384,7]],[[60,12]],[[54,10]],[[219,10]],[[2,4],[27,7],[29,12],[57,14],[65,25],[85,21],[88,15],[89,12],[90,50],[94,19],[95,17],[96,9],[98,10],[107,9],[134,5],[137,7],[143,15],[164,12],[165,16],[195,3],[202,4],[212,15],[213,10],[225,10],[226,11],[229,11],[237,5],[253,10],[306,10],[332,8],[375,5]],[[215,11],[227,9],[276,10]],[[138,7],[145,13],[177,10],[224,8],[239,7],[339,10]],[[363,17]],[[362,24]],[[99,4]],[[0,4],[43,5],[287,7],[376,15]],[[102,12],[141,7]],[[60,12],[65,6],[68,9],[72,6],[99,4],[132,4],[136,5],[148,15],[156,5],[167,13],[194,8],[195,3],[225,10],[240,7],[241,13],[242,10],[256,7],[276,10],[306,10],[309,3],[311,9],[313,6],[314,11],[328,8],[333,10],[336,6],[338,7],[341,10],[356,5],[379,12]],[[128,12],[174,20],[177,10],[226,11],[271,12],[276,10],[335,11],[375,5]],[[118,9],[184,7],[312,5]],[[146,12],[152,10],[182,28],[183,18],[352,9]],[[322,11]],[[2,4],[9,11]],[[0,7],[2,11],[3,13],[5,10],[7,6],[9,11],[10,9],[13,27],[14,5],[15,19],[16,9],[19,25],[24,8],[28,32],[35,13],[41,5],[43,10],[45,12],[47,10],[49,10],[51,4],[53,6],[59,5],[67,10],[70,13],[72,6],[97,8],[98,10],[101,15],[102,37],[104,8],[108,21],[113,16],[117,23],[118,9],[122,9],[130,9],[131,10],[132,4],[133,11],[134,10],[135,10],[139,8],[140,18],[141,45],[143,29],[144,20],[148,45],[149,19],[150,6],[155,15],[158,6],[160,13],[163,9],[164,12],[187,9],[195,8],[201,9],[202,4],[203,11],[204,28],[206,5],[224,8],[227,9],[236,14],[237,32],[238,19],[239,14],[240,7],[243,63],[247,5],[249,22],[257,17],[258,10],[263,10],[269,8],[271,36],[274,34],[276,30],[277,12],[283,4],[294,18],[299,14],[310,5],[317,7],[321,10],[333,29],[344,17],[350,20],[357,8],[358,21],[364,13],[366,12],[370,19],[374,13],[375,15],[378,58],[381,19],[384,7]],[[14,2]],[[14,30],[178,17],[279,5],[308,11],[316,5],[330,19],[344,17]],[[7,6],[11,15],[15,10],[17,12],[25,22],[27,7],[33,11],[35,7],[40,7],[44,13],[70,13],[82,13],[145,13],[151,14],[193,10],[207,13],[210,9],[232,9],[264,8],[267,5],[268,11],[280,6],[283,8],[286,11]],[[63,11],[144,10]],[[43,10]],[[32,8],[146,6],[182,14],[183,18],[184,7],[195,8],[200,5],[209,16],[232,9],[235,7],[259,7],[292,8],[343,11]],[[14,2]],[[382,5]],[[98,10],[192,6],[267,5]],[[9,11],[11,7],[17,6],[49,20],[50,41],[105,23],[106,6],[107,9],[112,3],[116,14],[134,5],[140,9],[203,11],[235,7],[250,7],[298,7],[319,16]],[[317,7]],[[274,8]],[[114,8],[200,5],[213,5]],[[7,6],[8,4],[27,7],[51,4],[53,31],[55,18],[64,12],[81,11],[84,20],[86,23],[90,13],[92,14],[93,21],[99,4],[101,15],[107,9],[108,10],[114,8],[115,16],[117,8],[118,9],[120,7],[127,9],[132,4],[143,15],[153,7],[156,14],[163,38],[170,12],[174,20],[176,7],[184,22],[188,13],[192,11],[195,5],[204,9],[206,5],[212,45],[213,14],[214,16],[215,11],[216,37],[217,23],[219,10],[221,16],[222,7],[226,11],[237,11],[244,11],[245,45],[252,21],[253,10],[257,8],[270,5],[292,8],[294,11],[298,21],[308,5],[310,9],[320,15],[355,56],[356,10]],[[56,6],[132,4],[137,7]],[[321,3]],[[266,7]],[[227,9]],[[2,4],[8,4],[53,6],[61,13],[71,16],[105,12],[111,6],[115,5],[117,8],[121,29],[141,7],[192,6],[205,13],[207,6],[222,7],[225,10],[226,11],[255,5],[257,17],[258,10],[266,7],[267,5],[268,11],[270,5],[288,10],[289,10],[297,7],[329,8],[384,7],[385,12]],[[283,4]],[[283,4]],[[51,4],[74,10],[310,5],[354,8]],[[11,7],[17,6],[81,22],[87,15],[142,6],[156,5],[158,6],[184,7],[209,16],[236,14],[271,36],[317,7],[367,5],[375,5]],[[132,4]],[[275,5]],[[382,5]],[[29,12],[265,8],[267,5],[268,32],[270,16]],[[207,6]],[[274,8]],[[150,6],[215,11],[259,7],[275,5],[364,13]],[[83,31],[372,13]],[[14,2]],[[24,8],[32,8],[192,6]],[[249,7],[357,8]],[[248,11]],[[14,2],[79,11],[135,10],[283,4]],[[105,12],[170,12],[214,8]],[[49,10],[73,11]],[[105,12],[304,13]],[[91,21],[152,10]],[[150,6]],[[105,12]],[[13,14],[19,13],[167,13],[184,7],[275,5]],[[55,9],[59,5],[129,20]],[[55,9]],[[60,12],[79,11],[83,8],[84,20],[103,12],[116,14],[120,7],[122,9],[184,7],[192,6],[216,12],[222,7],[225,10],[238,10],[252,7],[253,10],[270,5],[286,11],[308,5],[319,16],[351,13]],[[290,3],[324,10]],[[2,22],[3,13],[5,10],[9,11],[10,9],[13,82],[14,2],[16,9],[19,76],[21,15],[33,11],[37,42],[40,14],[41,5],[43,5],[45,18],[49,10],[50,10],[51,4],[53,6],[68,9],[73,11],[83,31],[87,15],[97,8],[98,10],[99,4],[100,6],[101,15],[103,12],[115,5],[124,11],[127,9],[134,5],[135,20],[136,5],[139,8],[140,35],[141,60],[142,26],[144,20],[146,6],[152,20],[156,5],[157,10],[158,6],[159,16],[175,18],[195,8],[201,18],[202,30],[203,56],[204,75],[206,15],[207,19],[209,48],[213,5],[216,12],[228,9],[235,29],[237,11],[238,10],[240,7],[242,10],[243,78],[246,8],[249,22],[250,7],[255,5],[258,10],[267,5],[270,11],[274,25],[275,5],[281,9],[285,21],[291,17],[292,8],[294,22],[306,40],[310,5],[317,15],[320,15],[321,3],[322,11],[331,13],[332,23],[339,10],[350,13],[379,12],[384,7]],[[0,4],[49,10],[59,5],[65,6],[74,10],[78,20],[108,10],[128,12],[130,18],[135,20],[136,11],[139,8],[140,9],[142,13],[143,29],[144,10],[164,12],[166,12],[195,5],[201,9],[202,13],[203,34],[205,13],[206,5],[215,11],[224,8],[225,48],[227,9],[228,9],[249,14],[255,5],[257,25],[260,13],[265,8],[270,5],[275,9],[294,4],[303,16],[306,10],[308,5],[310,5],[319,16],[321,3],[328,8],[331,13],[355,9],[366,12]],[[378,14],[380,12]],[[264,16],[269,8]],[[350,13]],[[115,5]],[[53,6],[114,8],[115,5],[120,59],[121,10],[127,9],[215,11],[220,13],[259,7],[354,8],[384,7]],[[2,4],[21,60],[25,15],[29,12],[31,28],[53,18],[153,7],[156,5],[159,16],[189,28],[190,27],[191,33],[239,21],[288,30],[354,8],[384,7],[385,12]],[[7,6],[10,9],[14,2],[16,9],[24,8],[32,8],[48,28],[51,4],[52,12],[101,15],[132,4],[143,44],[146,6],[156,5],[158,12],[188,13],[189,9],[192,11],[194,8],[195,3],[271,12],[287,7],[304,13],[310,5],[353,43]],[[350,20]],[[73,11]],[[41,16]],[[112,3]],[[11,7],[17,6]],[[132,4]],[[134,5]],[[2,4],[8,4],[197,8],[199,8],[200,5],[235,14],[238,10]],[[2,4],[3,13],[47,20],[112,21],[122,28]],[[309,3]],[[279,5]],[[125,17]],[[162,12]],[[290,3],[323,4]],[[250,7],[290,3],[323,4]],[[301,15],[309,3]],[[311,9]],[[350,33],[356,5]],[[6,11],[7,6],[56,6],[127,9],[146,6],[173,22],[194,8],[200,5],[208,12],[213,5],[244,11],[249,7],[256,7],[274,17],[275,14],[297,7],[299,14]],[[231,10],[247,16],[250,7],[251,22],[254,16]],[[50,21],[267,5],[318,7],[321,10]],[[14,7],[52,12],[67,10],[94,19],[152,10],[192,6],[207,6],[229,11],[232,9],[233,10],[234,19],[249,7],[250,7],[256,14],[267,5],[268,21],[269,8],[270,5],[271,12],[293,10],[297,7],[305,16],[318,7],[319,79],[330,19],[338,7],[346,8]],[[100,6],[194,8],[206,5],[214,8],[244,32],[246,8],[317,15],[347,7]],[[3,13],[102,12],[165,16],[184,7]],[[259,7]],[[13,14],[19,13],[86,23],[255,5],[259,7],[279,5]],[[68,9]],[[250,7]],[[50,10],[68,9],[98,10],[104,8],[142,6],[161,17],[195,3],[204,9],[279,5],[303,16],[309,3],[320,15],[357,8],[358,7],[359,15],[362,12]],[[115,5],[117,8],[127,9],[329,8],[367,5]],[[224,8]],[[308,5],[350,7],[369,19],[375,5]],[[104,8],[179,10],[350,7],[381,6]],[[43,5],[287,7]],[[359,45]],[[339,10],[359,15],[362,12],[373,15]],[[338,7]],[[380,12]],[[202,4],[250,7],[263,10],[336,6]],[[8,4],[55,9],[65,6],[70,52],[81,11],[87,15],[96,9],[113,16],[117,8],[131,10],[133,11],[144,10],[158,6],[165,16],[169,14],[173,43],[183,54],[184,7],[189,9],[191,11],[200,5],[229,11],[289,10],[309,7],[310,14],[345,10],[346,16],[356,5]],[[24,8],[32,8],[65,6],[83,8],[97,8],[127,9],[158,6],[192,6],[200,5],[213,5],[228,9],[230,11],[247,5],[250,7],[270,5],[309,7],[345,10],[362,12],[374,13],[382,5]],[[100,12],[152,20]],[[303,16]],[[195,3],[241,13],[244,11],[385,47]],[[142,6]],[[3,7]],[[54,10],[139,8],[380,12]],[[35,7],[51,4],[111,6],[131,21],[132,4],[134,5],[137,7],[154,15],[168,7],[213,5],[231,10],[309,3],[321,3],[329,8],[357,8],[367,5]],[[166,12],[175,18],[316,5]],[[225,10],[227,9]],[[328,8]],[[350,7]],[[38,24],[47,10],[99,4],[106,12],[152,10],[197,8],[296,15],[338,7],[374,13]],[[14,2]],[[298,7]],[[14,2]],[[320,15]],[[54,10],[91,83],[96,9],[115,5],[253,10]],[[122,9],[128,12],[130,9]],[[124,11],[385,12]],[[221,8],[241,13],[248,11],[267,5],[270,5]],[[200,5]],[[76,10],[308,5]],[[260,13],[293,10]],[[3,7],[34,12],[35,13],[37,14],[40,7],[41,5],[43,5],[51,4],[124,11],[159,16],[160,13],[189,9],[197,8],[199,16],[285,11],[290,3],[291,17],[293,10],[295,18],[309,7],[313,6],[321,3],[323,4],[357,8]],[[140,9]],[[230,11],[290,6],[312,15],[313,6],[316,10],[323,8]],[[290,6],[324,19]],[[290,6],[323,8]],[[56,6]],[[253,10]],[[208,12],[209,16]],[[195,3]],[[305,16]],[[0,4],[3,7],[4,13],[5,10],[8,4],[10,26],[11,15],[12,18],[14,5],[15,19],[16,27],[17,12],[18,18],[19,13],[20,26],[21,15],[23,10],[25,7],[27,28],[28,32],[29,12],[31,9],[43,5],[50,10],[51,9],[52,12],[54,10],[58,13],[59,5],[60,12],[61,13],[66,16],[67,10],[69,25],[71,16],[72,6],[73,11],[77,16],[80,15],[81,11],[87,15],[91,21],[94,19],[97,8],[102,12],[105,12],[106,6],[107,9],[108,10],[109,19],[113,33],[115,11],[118,18],[121,10],[131,10],[135,10],[137,7],[139,8],[142,6],[143,15],[145,13],[146,6],[150,6],[151,14],[153,7],[156,5],[161,17],[166,12],[167,13],[169,14],[170,23],[179,10],[181,16],[185,23],[187,9],[188,13],[190,27],[192,6],[193,10],[194,8],[195,8],[196,10],[197,8],[199,8],[201,9],[205,13],[208,12],[212,30],[217,23],[224,8],[228,9],[229,23],[238,19],[239,14],[240,7],[244,11],[246,8],[249,14],[253,10],[254,16],[261,19],[265,8],[266,7],[269,24],[271,12],[273,6],[280,6],[284,11],[293,10],[294,7],[295,18],[296,15],[298,21],[299,14],[300,15],[301,15],[302,21],[303,16],[305,16],[307,25],[308,5],[309,3],[310,5],[312,5],[313,13],[318,7],[321,3],[326,12],[331,13],[332,8],[333,10],[336,6],[337,14],[339,10],[341,10],[344,17],[346,16],[349,13],[351,13],[352,18],[353,14],[356,10],[357,8],[358,7],[361,17],[363,17],[364,13],[365,8],[367,11],[372,13],[375,5],[376,29],[381,6],[382,9],[383,7],[384,7]],[[35,7],[76,10],[132,4],[168,7],[279,5],[310,9],[367,5]],[[186,13],[205,13],[233,31],[250,20],[288,10],[356,5]],[[198,14]],[[177,10]],[[256,7]],[[290,3],[323,4]],[[51,4],[79,11],[80,15],[111,6],[128,12],[129,20],[132,8],[176,7],[215,11],[286,11],[287,7],[292,8],[310,5],[314,22],[332,8]],[[313,6],[314,11]],[[99,4]],[[356,5]],[[256,7]],[[294,4]],[[290,3],[323,4]],[[313,6],[316,5]],[[316,5]],[[255,5],[259,7]],[[321,6]],[[0,7],[3,7],[4,13],[5,10],[6,21],[7,13],[8,13],[9,23],[11,15],[12,35],[15,10],[17,12],[18,35],[23,30],[27,7],[28,16],[29,12],[33,22],[41,5],[43,10],[45,6],[46,12],[49,10],[50,10],[51,18],[53,6],[57,14],[61,13],[64,12],[66,8],[68,17],[69,13],[71,16],[72,6],[73,11],[74,10],[75,36],[76,10],[81,11],[87,15],[91,21],[95,17],[96,18],[98,10],[101,15],[102,12],[103,12],[106,6],[108,10],[109,19],[113,16],[115,16],[116,14],[124,11],[125,33],[128,12],[131,10],[132,8],[134,10],[135,10],[137,7],[138,21],[142,6],[143,15],[146,12],[147,22],[149,19],[150,6],[152,10],[153,7],[154,15],[155,15],[156,14],[158,18],[159,16],[161,17],[164,12],[166,12],[167,13],[168,27],[169,14],[170,23],[172,16],[175,18],[176,22],[178,17],[179,10],[181,16],[182,14],[183,71],[184,7],[185,23],[186,52],[191,11],[195,5],[200,9],[202,13],[205,25],[206,5],[207,13],[208,12],[219,10],[222,21],[227,19],[230,11],[231,30],[232,9],[235,7],[237,11],[239,7],[240,7],[242,10],[243,16],[244,22],[246,8],[248,11],[249,7],[250,7],[253,10],[256,7],[258,10],[263,21],[264,8],[266,7],[269,16],[271,36],[279,9],[282,20],[283,4],[287,15],[288,20],[289,50],[290,3],[294,4],[298,35],[299,14],[306,10],[307,13],[309,20],[310,5],[316,10],[324,10],[328,15],[335,11],[336,6],[340,16],[342,33],[350,7],[351,13],[354,32],[356,5],[358,7],[359,15],[365,8],[373,15],[375,10],[378,14],[380,12],[384,7]],[[3,7],[27,7],[61,13],[106,6],[146,23],[151,14],[152,10],[153,33],[156,5],[202,4],[218,22],[294,4],[298,14],[316,5],[332,8]],[[3,33],[153,13],[156,5],[159,16],[194,17],[195,3],[204,9],[298,7]],[[65,6],[200,5],[321,3]],[[14,5],[66,8],[100,6],[146,6],[152,10]],[[354,8]],[[107,9]],[[160,13]],[[343,11]],[[335,11],[336,6]],[[55,9],[89,12],[94,19],[95,17],[96,9],[102,24],[115,5],[117,8],[122,38],[127,9],[237,5]],[[274,8]],[[364,13]],[[142,6]],[[106,6],[148,15]],[[21,60],[138,7],[142,6],[328,8],[365,8],[380,12]],[[191,11],[356,5],[359,15]],[[256,7]],[[166,12],[195,3],[203,11],[264,8],[267,5],[270,5],[276,10]],[[194,8],[265,8]],[[300,7]],[[321,3]],[[0,4],[2,15],[5,10],[7,6],[8,9],[35,20],[41,16],[63,11],[67,10],[68,26],[89,12],[92,14],[94,19],[112,10],[115,16],[126,12],[130,9],[132,8],[134,5],[135,10],[136,11],[137,7],[154,15],[156,5],[191,11],[197,16],[200,5],[201,9],[202,4],[204,9],[225,10],[239,7],[255,10],[257,8],[270,5],[275,5],[279,5],[299,14],[300,7],[310,9],[316,5],[342,17],[353,14],[366,12]],[[316,5]],[[32,25]],[[136,5],[139,8],[306,10]],[[336,6]],[[14,2],[382,5]],[[90,13]],[[0,19],[2,7],[3,7],[4,13],[5,10],[6,21],[8,4],[10,9],[14,2],[15,10],[16,9],[17,6],[25,7],[27,7],[33,11],[41,5],[43,10],[45,12],[46,12],[47,10],[49,10],[51,9],[52,12],[53,12],[55,9],[56,6],[59,10],[66,8],[67,41],[76,19],[78,20],[86,23],[96,9],[99,11],[100,12],[102,12],[104,8],[106,6],[107,19],[111,25],[112,3],[114,8],[121,29],[124,11],[125,17],[128,12],[132,4],[134,5],[135,10],[140,27],[141,15],[146,12],[147,7],[150,12],[155,15],[156,5],[159,32],[164,12],[165,16],[172,16],[176,7],[177,20],[178,33],[179,21],[181,16],[182,28],[184,15],[187,9],[189,9],[191,22],[192,6],[194,8],[195,5],[196,10],[201,9],[202,13],[203,22],[206,10],[207,19],[209,48],[210,9],[214,16],[215,11],[218,43],[219,20],[220,13],[222,14],[230,33],[231,10],[232,18],[235,7],[240,14],[243,31],[244,11],[248,11],[250,7],[251,11],[254,8],[256,7],[257,25],[266,7],[267,15],[268,11],[273,12],[275,5],[277,12],[282,20],[285,11],[287,7],[289,10],[290,6],[293,10],[294,4],[296,15],[305,16],[306,20],[309,3],[310,5],[312,5],[314,22],[316,5],[317,22],[320,15],[321,6],[322,44],[323,8],[328,15],[336,6],[345,10],[346,31],[348,24],[350,7],[353,29],[354,16],[355,9],[358,7],[359,15],[367,5],[371,11],[377,19],[381,6],[384,7]],[[7,19],[10,9],[11,7],[12,18],[14,2],[16,9],[17,6],[18,18],[33,11],[43,5],[51,4],[68,9],[74,20],[75,18],[80,15],[89,12],[91,21],[95,17],[96,9],[99,4],[112,3],[114,16],[115,5],[117,8],[120,22],[121,10],[122,9],[123,29],[124,11],[127,18],[150,6],[153,13],[156,5],[163,9],[185,23],[189,9],[193,10],[194,8],[201,9],[208,24],[211,32],[213,5],[228,9],[229,11],[244,11],[249,7],[257,8],[258,10],[264,8],[269,8],[272,11],[273,6],[275,9],[279,5],[281,9],[282,10],[283,4],[284,11],[287,7],[290,14],[294,7],[309,3],[312,5],[313,6],[316,5],[323,8],[324,29],[325,38],[336,6],[338,7],[347,7],[375,5],[383,7],[384,7]],[[14,2],[125,67]],[[14,2],[53,6],[124,22],[126,12],[128,12],[138,7],[160,13],[335,11]],[[211,32],[246,8]],[[4,13],[35,7],[41,5],[53,6],[63,11],[74,10],[107,9],[117,8],[123,15],[141,7],[225,10],[283,4],[286,11],[293,10],[297,7],[329,8],[335,11],[341,10],[342,17],[384,7]],[[64,12],[200,5]],[[175,18],[249,7],[258,10]],[[46,12],[55,9],[105,12],[111,6],[141,7],[195,3],[202,4],[203,11],[249,7],[251,11],[273,6],[319,16],[350,7]],[[3,7],[64,12],[152,10],[242,10]],[[233,10]],[[239,7]],[[128,12],[257,8],[259,7]],[[138,7],[272,11],[273,6],[275,9],[329,8],[343,11],[377,6],[378,14]],[[377,6]],[[56,6],[341,10],[379,12]],[[249,7]],[[72,11],[134,15],[224,33],[227,9],[228,18],[367,5],[378,14],[380,12]],[[378,14],[380,12],[381,6]],[[251,11]],[[49,10],[135,10],[164,12],[195,3],[255,5],[294,4]],[[290,6],[323,8]],[[0,4],[28,16],[43,5],[156,5],[236,28],[239,7],[283,4],[367,5]],[[14,2],[20,13],[48,28],[68,9],[90,13],[102,12],[148,15],[150,6],[237,5],[240,7],[249,7],[265,8],[279,5],[321,3],[357,8],[376,15],[377,6],[379,12],[381,6]],[[62,14],[136,5]],[[333,10]],[[150,6],[300,7]],[[26,13],[44,13],[47,20],[338,7]],[[320,15],[344,17],[365,8]],[[207,6]],[[10,9],[16,9],[217,23],[218,22],[219,39],[220,13],[222,7],[223,17],[279,9]],[[217,23]],[[82,13],[221,8],[298,7],[371,11],[374,13],[377,6]],[[99,4],[100,6],[170,12],[252,7],[297,14],[299,14]],[[290,3],[323,4],[377,6]],[[137,7],[360,48]],[[135,10]],[[25,7]],[[139,8],[247,5],[273,6]],[[214,8]],[[35,7],[41,5],[219,10],[250,7],[270,5],[347,7]],[[315,8]],[[203,11]],[[275,5],[279,5]],[[37,14],[40,7],[282,10],[283,8],[293,10]],[[267,5]],[[217,23]],[[111,19],[199,8]],[[14,2],[77,65],[206,5],[230,11],[308,16],[315,8],[317,7],[321,3],[330,19],[331,13],[337,14],[349,50],[350,13],[353,14],[357,8],[371,21],[376,15],[377,6]],[[2,4],[3,7],[14,5],[27,7],[74,10],[75,18],[76,38],[79,33],[132,4],[136,11],[137,7],[139,8],[146,6],[153,7],[162,12],[202,4],[215,11],[221,8],[225,10],[230,11],[242,10],[243,16],[244,11],[303,16],[304,13],[305,33],[306,51],[307,25],[308,11],[310,5],[312,5],[313,6],[315,16],[317,15],[321,3],[326,24],[327,36],[328,31],[329,8],[330,115],[337,28],[338,7],[341,10],[348,24],[350,7],[357,33],[358,7],[359,15],[360,16],[362,35],[363,34],[364,13],[367,5],[370,38],[371,21],[372,27],[373,15],[374,25],[375,10],[376,15],[377,26],[381,13]],[[377,6]],[[377,6]],[[345,10]],[[204,9]],[[150,6],[341,10],[345,10],[347,7],[349,13],[367,5]],[[338,7]],[[14,2],[80,15],[82,50],[374,13]],[[251,11]],[[72,6]],[[204,9]],[[74,10],[258,10],[280,6]],[[365,8],[368,16]],[[46,12],[210,9]],[[135,10],[136,5],[139,8],[381,6]],[[7,6]],[[136,5],[139,8]],[[146,6],[153,7]],[[107,9],[109,19],[212,15],[214,8],[221,8],[253,10],[309,17],[310,14]],[[381,13]],[[87,15],[206,5]],[[326,12]],[[1,35],[321,13],[375,5]],[[290,3],[313,6],[314,11],[323,4]],[[300,7]],[[51,4],[310,5],[362,35]],[[84,20]],[[248,11],[290,3],[324,10]],[[199,8]],[[364,13]],[[135,10]],[[14,2],[88,15],[116,14]],[[258,10]],[[251,11],[254,8],[304,13]],[[331,13]],[[305,49]],[[64,12]],[[241,40]],[[359,45]],[[7,6],[14,2],[27,14],[85,21],[106,6],[113,16],[148,15],[157,10],[158,6],[161,17],[189,9],[195,3],[207,6],[226,11],[243,16],[269,8],[284,11],[299,14],[304,13],[305,16],[307,13],[308,5],[337,14],[356,5],[357,8],[370,19],[371,11]],[[61,13],[375,5]],[[380,36]],[[221,8]],[[269,8]],[[375,5]],[[347,7]],[[330,19]],[[100,6]],[[338,7]],[[349,13]],[[156,5]],[[3,7],[131,10],[141,7],[143,29],[156,5],[160,26],[161,17],[189,19],[195,3],[199,8],[201,9],[204,9],[206,5],[207,13],[208,12],[285,11],[316,5],[321,3],[375,5]],[[160,13]],[[104,8],[153,7],[159,16],[256,7],[275,5],[278,15],[281,9],[283,8],[290,3],[323,4]],[[153,7],[161,17],[281,9],[283,12],[284,11],[321,3]],[[377,6]],[[313,6],[314,11]],[[300,7],[369,19],[375,5]],[[275,5],[336,6]],[[104,8],[369,19]],[[137,7],[381,19]],[[117,8],[128,12]],[[312,5]],[[2,4],[46,12],[147,7],[194,8],[236,14],[309,3],[312,5],[317,7],[365,8],[366,12],[373,15],[375,5]],[[275,5],[290,3],[323,4]],[[111,6]],[[258,10],[335,11],[336,19],[349,13]],[[14,5],[134,5],[137,7],[138,7],[202,4],[305,16],[336,6],[339,10],[341,10],[344,17],[352,9],[356,10],[357,8],[363,17],[369,19],[375,5],[381,13]],[[176,7],[234,10],[253,10],[283,4]],[[29,12],[108,10]],[[3,7],[200,5]],[[36,13],[382,5]],[[6,11],[45,6],[79,55],[83,8],[118,27],[128,12],[130,9],[136,11],[176,7],[195,3],[206,5],[213,5],[216,12],[297,20],[301,15],[302,21],[306,10],[308,11],[312,5],[317,22],[318,14],[319,16],[321,13],[330,77],[369,19],[370,19],[375,10]],[[267,30],[270,16],[272,11],[290,3],[323,4]],[[267,10]],[[256,7]],[[136,5],[139,8],[306,10],[308,5],[375,5],[381,19]],[[153,7]],[[112,3]],[[378,14]],[[5,10],[10,17],[12,53],[16,18],[18,53],[27,7],[51,9],[54,10],[66,16],[67,10],[70,13],[73,11],[74,10],[78,20],[80,15],[82,13],[84,20],[86,47],[107,9],[115,22],[123,15],[132,8],[146,6],[147,7],[150,6],[153,7],[156,23],[163,9],[166,12],[169,14],[170,35],[181,16],[187,9],[189,9],[194,8],[195,3],[202,13],[215,11],[232,9],[233,10],[238,10],[241,13],[242,20],[243,16],[244,11],[249,7],[258,10],[261,19],[266,7],[267,5],[275,5],[283,4],[286,11],[289,10],[294,4],[298,28],[300,7],[303,16],[305,16],[309,7],[310,9],[315,16],[316,10],[319,16],[321,3],[326,12],[327,15],[333,10],[337,14],[339,10],[349,13],[352,27],[353,29],[355,9],[358,7],[359,15],[362,35],[363,17],[366,12],[367,5],[374,13],[376,15],[379,12]],[[327,7]],[[160,13],[315,8]],[[2,4],[4,13],[25,7],[27,7],[66,8],[90,13],[106,6],[193,10],[195,3],[231,10],[240,7],[241,13],[308,5],[337,14],[353,14],[355,9],[370,38]],[[77,48],[230,11]],[[308,5],[316,5]],[[124,11],[153,7]],[[247,26],[248,11],[250,27],[251,22],[254,8]],[[347,7]],[[327,7],[357,24],[358,14],[360,16],[362,12],[380,12],[381,6]],[[376,15],[379,12],[380,12],[381,6]],[[354,8]],[[295,18]],[[80,15],[89,24],[97,8],[99,4],[115,5],[121,10],[135,10],[155,15],[242,10],[254,8],[256,7],[355,9]],[[76,10],[79,11],[114,8],[128,12],[213,10],[307,13]],[[333,10],[375,5]],[[6,11]],[[369,19]],[[156,5],[184,7]],[[275,5]],[[248,11]],[[335,11]],[[130,9],[257,8]],[[304,13]],[[360,16]],[[32,8],[255,5],[355,9]],[[2,4],[4,38],[9,34],[15,29],[25,22],[33,34],[49,31],[54,30],[73,33],[80,45],[88,45],[97,25],[105,35],[113,49],[123,44],[131,31],[135,31],[144,10],[151,43],[172,48],[181,47],[188,39],[193,29],[196,29],[201,26],[204,9],[205,38],[212,45],[217,68],[223,33],[229,34],[236,42],[240,20],[247,16],[251,33],[255,15],[260,38],[273,18],[277,37],[281,28],[285,32],[291,51],[295,55],[301,45],[309,10],[312,15],[317,22],[326,37],[331,38],[337,42],[344,51],[351,40],[357,24],[364,38],[370,57],[376,44],[384,14],[385,12]],[[366,12]],[[0,4],[8,4],[35,7],[40,7],[43,5],[47,10],[75,18],[138,7],[242,10],[247,5],[267,10],[268,11],[277,12],[283,4],[289,10],[294,4],[315,8],[377,6]],[[282,10],[287,7],[345,19],[347,14],[354,16]],[[338,7],[348,49]],[[14,2],[232,9],[282,10],[344,17],[346,16],[347,20],[352,9],[356,5]],[[0,4],[50,10],[213,5]],[[115,5],[217,23]],[[306,10]],[[0,4],[1,27],[2,15],[4,13],[8,4],[14,2],[41,16],[60,12],[65,6],[68,9],[137,7],[169,14],[200,5],[213,10],[219,10],[220,13],[229,11],[233,10],[240,7],[245,18],[247,5],[250,7],[256,7],[267,5],[273,6],[280,6],[283,4],[318,7],[321,6],[348,24],[355,9],[377,13]],[[44,13],[372,13],[377,6]],[[224,8],[304,13]],[[24,8],[311,9]],[[347,14]],[[230,11],[231,10],[290,3],[308,5],[324,10]],[[122,9]],[[255,5],[279,5]],[[132,4]],[[0,4],[3,7],[54,10],[93,21],[168,7],[225,10],[252,7],[335,11],[342,17],[384,7]],[[47,10],[58,13],[64,47],[98,10],[234,10],[256,7],[318,7]],[[56,6],[58,13],[101,15],[103,12]],[[36,13],[347,7]],[[56,6],[86,23],[134,5],[146,6],[153,13],[156,5],[161,17],[274,8],[279,9],[281,9],[294,4],[297,7],[314,11],[315,16],[327,7],[332,8],[334,20]],[[50,10],[308,5]],[[2,11],[4,13],[9,23],[11,22],[12,18],[17,18],[18,18],[23,10],[24,33],[25,7],[27,14],[28,32],[32,8],[33,11],[43,5],[52,12],[53,12],[58,13],[59,5],[66,8],[67,10],[69,13],[72,6],[73,22],[75,18],[76,19],[97,8],[99,8],[100,6],[101,30],[103,12],[106,6],[108,10],[111,6],[132,4],[135,20],[137,7],[138,7],[139,8],[150,12],[152,10],[157,10],[163,9],[186,26],[187,9],[188,13],[189,9],[190,27],[191,11],[192,6],[193,10],[195,5],[196,19],[202,4],[204,19],[205,38],[206,10],[207,13],[210,9],[234,10],[237,5],[238,10],[239,7],[240,14],[242,10],[248,11],[252,7],[254,8],[256,14],[258,21],[260,13],[265,23],[269,16],[271,12],[285,11],[287,7],[289,10],[290,3],[294,7],[295,18],[297,7],[300,7],[310,9],[312,15],[316,5],[320,29],[322,11],[324,10],[326,12],[329,8],[331,13],[337,14],[338,14],[341,20],[345,10],[346,16],[349,13],[352,27],[353,43],[354,8],[356,10],[358,7],[364,13],[367,5],[375,5],[382,9],[384,7]],[[285,11]],[[275,5],[280,6],[281,9]],[[272,11]],[[5,10],[8,4],[15,10],[29,12],[40,7],[42,36],[65,6],[66,8],[112,3],[144,20],[200,5],[250,7],[290,3],[294,4],[300,7],[316,5],[323,4],[328,8],[334,20]],[[283,4]],[[235,7],[269,8],[273,6],[290,3],[312,5],[323,4]],[[194,8]],[[1,9],[3,7],[24,8],[26,13],[36,13],[48,28],[59,5],[104,8],[133,11],[136,22],[139,24],[144,10],[146,6],[153,7],[156,5],[179,10],[182,14],[187,9],[194,8],[195,3],[204,9],[223,17],[235,7],[239,7],[259,7],[294,4],[300,15],[306,10],[311,9],[316,10],[350,13],[356,5],[369,38],[375,10],[381,13],[382,18],[383,14],[384,7],[385,12]],[[8,13],[33,11],[50,10],[78,20],[99,4],[112,14],[120,7],[123,15],[125,17],[132,8],[158,6],[184,7],[191,11],[195,3],[206,5],[259,7],[270,5],[279,5],[280,6],[290,3],[323,4],[336,13],[338,7],[346,8],[349,13],[355,9],[370,19],[378,14]],[[14,2],[321,3]],[[0,4],[14,5],[26,13],[44,13],[72,6],[89,12],[96,9],[120,7],[177,10],[216,12],[232,9],[241,13],[309,3],[318,7],[338,7],[349,13],[382,5]],[[0,4],[81,11],[106,6],[109,19],[115,5],[208,12],[245,9],[288,10],[297,7],[298,14],[371,11]],[[43,5],[93,21],[105,12],[114,8],[186,13],[226,11]],[[0,4],[270,5],[366,12]],[[56,6],[173,22]],[[23,10],[139,8],[147,15],[157,10],[158,6],[169,14],[192,6],[196,10],[255,5],[276,10],[277,12],[309,3]],[[350,7],[356,5]],[[350,7],[356,5]],[[321,6]],[[55,9],[57,14],[69,13],[72,6],[88,15],[89,12],[95,17],[97,16],[100,6],[115,5],[117,8],[121,10],[129,20],[168,7],[169,14],[238,19],[277,12],[320,15],[339,10],[351,13]],[[0,11],[7,6],[8,4],[29,12],[38,24],[51,4],[56,32],[63,11],[75,18],[76,10],[80,15],[81,22],[82,25],[87,15],[106,6],[111,6],[115,5],[117,8],[118,9],[120,15],[122,9],[129,20],[132,8],[135,10],[144,10],[151,14],[169,14],[174,20],[175,18],[176,14],[177,10],[184,7],[185,23],[192,6],[196,10],[202,4],[206,5],[209,16],[221,8],[222,7],[228,9],[229,11],[234,10],[253,10],[259,7],[267,5],[270,5],[279,5],[280,6],[284,11],[286,11],[289,10],[290,3],[294,4],[310,5],[319,16],[323,4],[326,12],[336,6],[339,10],[341,10],[354,16],[364,13],[366,12],[373,29],[378,14],[383,14]],[[55,9],[71,16],[132,4],[147,7],[169,14],[184,7],[267,5],[268,11]],[[300,7]],[[107,9]],[[2,4],[10,9],[33,11],[37,42],[40,7],[43,19],[46,12],[50,10],[68,9],[70,13],[124,22],[140,9],[179,10],[187,9],[206,5],[207,13],[209,48],[213,5],[216,12],[222,7],[236,14],[267,5],[384,20]],[[213,5],[281,9],[290,3],[323,4]],[[234,10]],[[313,6]],[[350,7]],[[383,14]],[[321,6]],[[36,13]],[[313,6]],[[2,4],[29,12],[56,19],[60,12],[61,38],[63,34],[115,5],[117,8],[121,10],[127,9],[130,9],[133,11],[150,6],[167,13],[204,9],[207,6],[233,10],[237,5],[238,10],[239,7],[257,17],[294,4],[333,10],[354,8],[358,7],[365,8],[371,11],[381,6]],[[32,25]],[[99,8],[267,5],[346,8]],[[304,13],[319,16]],[[14,2],[47,10],[215,11],[221,8],[253,10]],[[167,13],[332,8],[336,6],[378,14]],[[224,8],[228,9]],[[146,6],[182,14],[183,18]],[[8,4],[10,9],[14,2],[16,9],[20,13],[27,7],[51,9],[64,12],[71,16],[74,10],[77,16],[85,21],[99,4],[100,6],[101,15],[103,12],[111,6],[113,16],[115,5],[123,15],[127,9],[132,8],[135,10],[141,7],[169,14],[181,16],[184,7],[206,5],[208,12],[244,11],[249,7],[255,5],[256,7],[264,8],[266,7],[267,5],[279,5],[294,7],[299,14],[305,16],[307,13],[310,9],[316,5],[321,3],[332,8],[352,9],[359,15],[367,5],[384,7]],[[290,3],[323,4]],[[108,10]],[[231,10],[363,17]],[[132,4],[377,6]],[[358,7]],[[313,6]],[[140,9],[203,11]],[[47,10]],[[0,7],[2,7],[4,13],[7,19],[8,4],[11,22],[12,18],[17,18],[18,18],[25,15],[27,7],[33,11],[45,6],[51,4],[52,12],[59,5],[66,8],[72,6],[73,22],[74,20],[75,18],[76,19],[80,15],[92,14],[97,8],[99,4],[100,12],[101,15],[103,12],[111,6],[112,3],[114,8],[117,8],[118,27],[120,15],[132,4],[135,10],[137,7],[139,8],[142,6],[150,12],[152,10],[158,6],[160,13],[163,9],[168,7],[176,7],[181,16],[185,23],[186,26],[187,9],[189,9],[193,10],[195,3],[196,10],[202,9],[204,19],[205,63],[206,20],[207,6],[210,9],[229,11],[234,10],[238,10],[240,7],[246,8],[248,11],[255,5],[256,14],[257,8],[258,21],[259,7],[265,23],[266,7],[267,5],[268,11],[269,16],[271,12],[274,8],[275,5],[279,5],[280,6],[282,10],[286,11],[287,15],[289,10],[291,17],[292,31],[297,7],[310,14],[312,15],[313,6],[315,8],[316,5],[320,15],[322,11],[326,12],[329,8],[331,13],[337,14],[338,7],[341,20],[345,19],[346,23],[347,14],[349,13],[352,18],[353,29],[356,15],[358,14],[364,13],[367,5],[375,5],[382,9],[384,7]],[[196,10],[288,10]],[[8,4]],[[0,4]],[[257,8]],[[120,7]],[[7,6],[11,7],[17,6],[65,6],[133,11],[167,13],[169,14],[246,8],[287,7],[289,10],[294,4]],[[29,12],[38,24],[146,6],[156,5],[157,10],[222,7],[229,11],[280,6],[290,8],[294,4],[322,11],[352,9]],[[7,6],[35,7],[50,10],[59,5],[68,9],[75,18],[103,12],[112,21],[124,11],[134,5],[147,7],[202,4],[209,16],[214,8],[217,23],[218,22],[219,10],[223,17],[225,10],[230,11],[231,10],[240,7],[253,10],[260,13],[273,6],[277,12],[280,6],[292,8],[315,8],[322,11]],[[78,20],[117,8],[351,13],[367,5],[371,11]],[[53,6],[147,7],[181,16],[186,26],[229,11],[256,7],[258,10],[278,15],[317,7],[338,7]],[[51,4],[60,12]],[[96,9],[141,7],[155,15],[158,6],[273,6],[333,10]],[[40,7],[50,10],[53,6],[274,8],[288,10],[345,10]],[[315,8]],[[31,9],[114,8]],[[334,20],[335,11],[336,6]],[[306,10]],[[314,11]],[[192,6],[270,5]],[[7,6],[51,4],[55,9],[57,14],[66,8],[111,6],[144,10],[222,7],[313,6]],[[311,9]],[[59,5]],[[335,11],[361,17]],[[250,7]],[[144,10]],[[7,6],[200,5],[251,11],[313,6]],[[21,15],[43,5],[59,5],[193,10],[197,8],[284,11]],[[64,12]],[[14,2],[20,13],[62,43],[64,12],[65,6],[144,10],[192,6],[200,5],[238,10]],[[221,8]],[[182,14],[184,7],[189,9],[191,11]],[[184,7]],[[231,10],[354,8]],[[25,7],[32,8],[53,6],[142,6],[181,16],[185,23],[195,8],[210,9],[225,10],[235,14],[250,7],[258,10],[306,10],[308,5],[343,11],[377,6]],[[220,13],[221,8]],[[254,8]],[[257,8],[313,6],[314,11]],[[146,6],[182,14]],[[290,3],[309,3],[324,10]],[[307,13]],[[79,11]],[[217,23]],[[153,7]],[[307,13],[315,8]],[[41,21],[61,38],[63,11],[68,26],[74,10],[76,10],[99,4],[105,12],[106,6],[112,14],[122,28],[150,6],[153,7],[156,9],[167,13],[198,14],[212,15],[237,16],[257,8],[321,3],[333,10],[358,7],[365,8],[371,11],[373,15],[381,6],[383,7]],[[264,8],[283,8],[346,8]],[[300,7]],[[2,4],[5,10],[15,29],[29,12],[34,12],[44,13],[49,10],[53,6],[63,11],[74,10],[79,11],[80,15],[85,21],[88,15],[89,12],[92,14],[98,10],[102,12],[106,6],[107,9],[113,16],[115,5],[118,9],[124,11],[126,12],[132,12],[134,15],[136,5],[146,6],[150,19],[153,13],[154,15],[156,5],[157,10],[158,6],[162,24],[167,25],[178,17],[181,16],[186,13],[188,13],[189,9],[192,6],[195,3],[197,8],[199,8],[201,9],[202,4],[206,5],[207,6],[213,5],[215,11],[222,7],[225,19],[226,11],[229,11],[241,13],[247,5],[249,7],[252,7],[256,7],[258,21],[259,7],[261,37],[269,8],[275,5],[279,5],[280,6],[294,7],[296,15],[302,21],[307,13],[309,3],[311,9],[313,6],[314,11],[315,8],[316,5],[318,7],[320,15],[321,3],[327,22],[328,8],[329,15],[333,19],[334,20],[335,11],[336,6],[338,7],[341,10],[342,17],[346,8],[349,13],[353,14],[357,16],[358,34],[361,17],[362,24],[364,13],[365,25],[368,33],[375,5],[377,6],[379,12],[380,12]],[[342,17]],[[1,9],[3,7],[24,8],[26,13],[36,13],[59,5],[65,6],[133,11],[136,16],[139,24],[144,10],[146,6],[153,7],[156,5],[179,10],[182,14],[187,9],[194,8],[195,3],[200,5],[204,9],[223,17],[235,7],[239,7],[259,7],[272,11],[294,7],[300,7],[306,10],[308,5],[311,9],[313,6],[316,10],[321,3],[350,20],[356,5],[369,38],[375,15],[382,18],[383,14],[384,7],[385,12]],[[115,5],[132,4],[165,16],[198,14],[365,8],[379,12]],[[3,7],[24,8],[34,12],[51,4],[57,14],[58,13],[88,15],[90,13],[91,42],[96,28],[100,6],[102,12],[103,12],[121,10],[126,12],[133,11],[159,16],[197,8],[208,12],[225,19],[237,5],[239,7],[272,11],[274,8],[286,11],[358,7],[367,5]],[[11,7],[12,18],[17,6],[18,18],[43,5],[51,4],[136,5],[215,11],[292,8],[309,3],[320,15]],[[51,4],[175,18],[358,7]],[[45,12],[382,9],[383,14]],[[206,5],[207,6]],[[0,11],[1,18],[2,7],[3,60],[4,38],[5,76],[6,21],[7,38],[8,17],[9,23],[10,26],[11,30],[12,18],[13,41],[14,16],[15,29],[16,27],[17,24],[18,18],[19,38],[20,39],[23,20],[24,33],[25,22],[27,14],[29,12],[31,9],[33,34],[34,74],[35,13],[36,13],[37,28],[40,14],[41,26],[45,6],[46,49],[49,31],[51,13],[52,12],[53,18],[54,10],[55,27],[56,45],[57,29],[58,25],[59,15],[60,12],[61,13],[62,29],[63,46],[64,35],[65,19],[66,31],[67,10],[68,26],[69,13],[70,26],[71,16],[72,22],[73,11],[74,20],[76,38],[77,32],[78,20],[79,11],[80,15],[81,22],[82,13],[83,31],[86,47],[87,15],[89,12],[90,13],[91,21],[92,27],[94,38],[96,18],[97,25],[98,52],[99,19],[100,12],[101,15],[102,49],[103,36],[104,8],[105,12],[106,23],[107,9],[109,19],[111,25],[112,31],[113,33],[114,16],[115,5],[116,41],[117,15],[118,27],[120,22],[121,29],[122,9],[123,15],[124,22],[125,67],[127,45],[128,24],[130,18],[131,10],[132,20],[133,11],[134,26],[135,20],[136,16],[137,22],[138,28],[139,16],[141,45],[142,26],[143,15],[144,20],[145,38],[146,29],[147,7],[149,38],[150,12],[151,29],[152,31],[153,40],[154,30],[155,30],[156,46],[157,10],[158,6],[159,63],[162,12],[164,12],[166,24],[167,13],[169,14],[173,43],[174,20],[176,14],[177,30],[178,33],[183,89],[184,22],[185,23],[186,13],[190,27],[191,22],[192,23],[193,19],[194,33],[195,8],[196,19],[197,65],[198,14],[199,24],[200,38],[201,9],[202,4],[203,79],[204,9],[207,13],[208,48],[209,48],[210,9],[212,15],[213,29],[214,8],[215,22],[216,12],[217,45],[219,10],[220,26],[222,21],[224,8],[225,19],[226,22],[228,9],[229,23],[231,20],[232,28],[233,31],[234,29],[235,43],[236,14],[237,21],[238,10],[239,21],[240,7],[242,20],[243,16],[244,11],[245,36],[247,16],[248,22],[249,14],[250,7],[251,22],[252,14],[255,41],[256,21],[257,8],[258,10],[259,14],[260,25],[263,21],[264,24],[265,8],[266,7],[267,25],[268,32],[269,32],[270,26],[271,36],[272,23],[273,12],[274,34],[275,27],[276,10],[277,12],[278,15],[279,14],[280,36],[281,9],[282,20],[283,37],[285,11],[286,11],[287,7],[288,40],[289,40],[290,28],[292,8],[293,10],[294,11],[296,61],[297,20],[298,35],[300,7],[303,16],[306,40],[308,5],[309,34],[310,9],[311,28],[312,35],[313,19],[314,11],[315,24],[316,20],[317,15],[318,43],[319,16],[320,29],[321,19],[322,22],[323,24],[324,38],[326,61],[327,29],[328,54],[329,8],[330,19],[331,13],[332,31],[333,39],[335,44],[336,32],[337,28],[338,7],[339,42],[340,49],[341,51],[342,50],[343,66],[344,17],[345,19],[346,16],[347,27],[348,24],[350,7],[351,40],[352,36],[354,8],[355,19],[356,5],[357,33],[358,27],[359,45],[360,16],[361,17],[362,24],[363,17],[364,25],[365,59],[366,48],[367,26],[368,33],[374,38],[375,20],[376,29],[377,26],[378,29],[380,24],[381,13],[382,27],[383,22],[384,14],[385,47]],[[220,38]],[[312,5]],[[0,7],[33,11],[37,14],[51,4],[68,9],[75,18],[78,20],[103,12],[112,3],[116,14],[118,9],[126,12],[130,9],[137,7],[146,12],[152,10],[154,15],[155,15],[165,16],[170,12],[183,18],[192,6],[193,10],[195,3],[206,5],[220,13],[228,9],[233,10],[235,7],[256,7],[263,10],[265,8],[275,5],[280,6],[283,4],[297,14],[298,7],[309,3],[328,8],[330,19],[338,7],[347,7],[349,13],[350,7],[355,9],[356,5],[360,16],[367,5],[375,5],[377,6]],[[306,10]],[[195,3]],[[1,9],[129,20],[187,38],[208,12],[270,5],[281,9],[286,11],[290,3],[292,15],[308,5],[321,3],[323,4]],[[0,7],[31,28],[112,10]],[[156,5],[231,10]],[[23,10],[76,10],[99,4],[108,10],[115,5],[117,8],[155,15],[202,4],[213,10],[216,12],[219,10],[220,13],[226,11],[249,7],[256,14],[267,5],[280,6],[290,3],[297,7],[309,3],[324,10],[354,8]],[[176,14],[180,30],[259,14],[275,5]],[[31,37],[40,7],[70,13],[134,5],[255,5],[312,5],[358,7],[375,5]],[[47,10]],[[358,7],[373,15]],[[340,49],[365,8]],[[2,4],[14,2],[106,6],[132,4],[160,13],[206,5],[251,11],[335,11]],[[132,4],[290,3],[323,4]],[[49,10],[53,6],[64,12],[67,10],[101,45],[107,9],[123,15],[126,12],[140,9],[142,26],[144,10],[148,15],[199,8],[202,4],[203,11],[204,9],[239,7],[243,16],[247,5],[357,8]],[[45,6]],[[14,2],[20,13],[35,7],[49,10],[51,4],[115,5],[131,10],[132,4],[135,10],[136,11],[138,7],[149,19],[175,18],[176,7],[179,10],[202,4],[272,11],[275,5],[279,5],[299,14],[310,5]],[[242,10],[275,5]],[[98,10],[225,10]],[[58,13],[103,12]],[[59,5],[101,15],[232,9],[372,13]],[[247,5]],[[17,6],[205,13],[207,6],[340,16]],[[88,15],[214,8]],[[31,28],[250,7]],[[73,11],[384,7]],[[32,25]],[[168,7],[342,17]],[[12,18],[18,18],[51,9],[108,63],[111,19],[138,7],[148,15],[149,19],[165,16],[166,12],[168,27],[174,100],[176,7],[177,10],[191,11],[192,6],[203,11],[225,10],[227,19],[243,16],[254,16],[258,10],[276,10],[299,14],[304,13],[313,6],[329,15],[331,13],[335,11],[340,16],[342,50],[358,7],[365,8],[368,16],[375,5],[379,12],[380,48]],[[111,6]],[[51,4],[153,7]],[[106,6],[137,7],[329,8]],[[0,4],[49,10],[63,11]],[[84,20],[131,10],[134,5],[192,6],[384,14]],[[265,31],[266,7]],[[0,4],[99,4],[197,8]],[[290,3],[323,4]],[[199,8]],[[377,6]],[[36,13],[43,5],[44,13],[45,6],[163,9],[189,9],[263,10],[350,7]],[[3,7],[193,10]],[[38,24],[222,7]],[[1,9],[2,4],[27,7],[41,10],[82,25],[207,13],[270,5],[317,7]],[[198,14],[285,11],[298,7],[310,5]],[[63,11],[304,13]],[[43,5]],[[195,3]],[[247,5]],[[98,10],[132,8]],[[83,8],[99,4],[111,6],[117,8],[120,7],[142,6],[176,14],[206,5],[226,11],[234,10],[249,7],[253,10],[260,13],[261,19],[265,8],[270,5],[274,17],[281,9],[287,7],[292,8],[331,13],[332,15],[337,14],[350,7],[359,15],[362,12],[363,17],[366,12],[367,11],[372,13],[376,15],[381,6]],[[5,10],[8,4],[23,10],[46,12],[234,10]],[[80,30],[81,11],[217,23],[315,8]],[[0,4],[270,5]],[[81,11],[83,77],[87,15],[270,5]],[[3,7],[8,4],[12,18],[18,18],[36,38],[45,12],[112,10],[178,17],[189,9],[194,25],[247,5],[248,11],[250,7],[256,7],[261,19],[270,16],[274,8],[382,5],[383,29]],[[2,4],[29,12],[33,45],[34,37],[37,14],[43,5],[45,12],[51,13],[52,24],[57,14],[61,13],[62,29],[63,23],[71,16],[72,11],[74,10],[86,23],[90,25],[95,17],[96,18],[99,8],[100,25],[101,15],[103,12],[108,10],[111,6],[113,33],[114,8],[115,11],[123,44],[124,11],[126,23],[129,20],[131,10],[132,8],[134,10],[136,33],[138,28],[139,8],[140,18],[141,15],[142,6],[144,10],[145,13],[146,6],[147,7],[149,19],[151,29],[154,15],[156,9],[157,10],[165,16],[166,12],[167,51],[170,12],[173,22],[174,40],[177,20],[183,18],[184,7],[187,9],[189,9],[190,41],[192,17],[193,38],[194,33],[195,13],[196,29],[197,49],[198,14],[199,16],[200,9],[201,9],[202,21],[204,9],[205,25],[206,20],[207,25],[208,48],[209,48],[210,65],[212,15],[213,5],[214,8],[221,16],[222,7],[226,11],[228,9],[229,23],[232,9],[234,10],[237,11],[238,29],[239,7],[244,11],[246,8],[248,11],[249,7],[252,14],[253,38],[254,32],[257,17],[258,10],[259,35],[260,13],[264,16],[266,7],[267,5],[269,8],[270,16],[271,36],[274,8],[278,15],[280,6],[285,11],[286,22],[287,15],[289,10],[292,8],[294,4],[296,30],[298,7],[302,42],[306,30],[308,16],[309,3],[310,5],[311,19],[312,10],[313,6],[314,11],[315,32],[316,5],[317,22],[328,8],[332,8],[339,10],[353,14],[364,13],[370,19],[377,6],[379,12],[383,14],[384,7]],[[0,22],[1,9],[2,44],[3,7],[4,25],[5,38],[6,53],[7,44],[8,17],[9,11],[10,17],[11,45],[14,14],[15,19],[16,18],[17,42],[20,26],[21,30],[23,40],[24,25],[25,51],[27,41],[28,32],[29,35],[32,33],[33,22],[35,39],[36,64],[37,14],[40,41],[41,16],[43,38],[44,66],[45,53],[47,40],[49,10],[50,10],[51,18],[54,10],[55,9],[57,14],[59,5],[60,37],[61,25],[64,12],[65,38],[66,16],[67,20],[68,35],[69,38],[70,13],[71,49],[72,11],[73,22],[76,10],[79,55],[80,15],[82,25],[83,8],[88,15],[89,12],[97,25],[98,31],[99,19],[101,45],[102,12],[105,23],[106,12],[107,47],[108,10],[109,19],[111,6],[112,3],[113,16],[114,48],[116,14],[118,35],[124,33],[125,17],[126,35],[127,9],[128,24],[130,9],[131,21],[132,4],[133,11],[134,5],[135,10],[136,11],[137,7],[139,8],[140,9],[141,7],[142,6],[143,15],[144,10],[145,26],[146,6],[147,7],[150,12],[151,14],[154,15],[156,9],[164,37],[166,24],[168,7],[169,14],[170,58],[172,32],[175,18],[176,7],[179,10],[181,16],[187,9],[188,39],[192,6],[193,10],[194,25],[195,11],[196,19],[197,16],[200,9],[201,9],[202,9],[206,30],[207,57],[210,19],[212,15],[213,24],[214,16],[215,34],[216,24],[219,39],[221,16],[222,7],[224,17],[225,19],[228,18],[236,83],[237,37],[238,48],[239,34],[240,41],[241,27],[242,20],[243,16],[244,11],[245,27],[246,25],[247,5],[251,22],[252,14],[253,10],[254,8],[255,15],[256,7],[258,10],[259,7],[260,13],[266,28],[267,15],[268,11],[269,8],[270,16],[272,11],[277,12],[279,5],[280,6],[281,9],[283,4],[284,23],[286,22],[290,3],[292,8],[295,36],[297,27],[300,15],[301,30],[302,21],[308,16],[309,17],[310,5],[311,28],[312,25],[315,8],[316,30],[317,7],[321,10],[324,10],[326,37],[331,25],[336,6],[337,28],[344,34],[351,13],[356,15],[357,8],[364,13],[368,49],[369,19],[374,13],[376,15],[382,32],[383,14],[384,20],[385,47]],[[232,9]],[[242,10]],[[136,5],[247,5],[254,8],[272,11]],[[0,4],[2,4],[6,11],[8,4],[10,9],[16,9],[43,5],[45,6],[49,10],[99,4],[128,12],[164,12],[178,17],[179,10],[182,14],[183,18],[198,14],[306,10],[316,5]],[[23,10],[128,24],[130,9],[132,4],[134,5],[138,14],[148,15],[165,16],[178,17],[191,11],[227,9],[254,16]],[[115,5],[130,9],[139,8],[140,9],[198,14],[247,5],[255,5],[285,11],[291,17],[302,21],[304,53],[310,5],[321,3],[331,13],[357,8]],[[274,8],[280,6],[290,3],[324,10],[380,12]],[[266,7],[273,6],[276,20],[280,18]],[[222,7]],[[177,10],[276,10]],[[0,48],[1,27],[2,44],[3,53],[4,63],[5,10],[6,11],[7,25],[8,43],[9,92],[10,43],[11,22],[12,53],[13,14],[14,37],[15,57],[16,45],[17,24],[18,53],[19,38],[20,53],[21,90],[23,61],[24,33],[25,66],[26,65],[27,48],[28,16],[29,24],[31,18],[32,49],[33,22],[34,86],[35,46],[36,77],[37,28],[38,49],[40,34],[41,5],[43,62],[44,26],[45,47],[46,49],[47,70],[49,61],[50,62],[51,44],[52,59],[53,61],[54,79],[55,36],[56,13],[57,29],[58,50],[59,65],[60,49],[61,63],[62,159],[63,23],[64,35],[65,25],[66,102],[67,51],[68,43],[69,38],[70,26],[71,148],[72,72],[73,44],[74,40],[76,38],[77,48],[79,33],[80,75],[81,11],[82,50],[83,38],[85,21],[87,60],[88,90],[89,98],[90,13],[91,42],[92,27],[93,42],[94,96],[95,33],[96,64],[97,90],[98,31],[99,61],[100,74],[101,45],[102,49],[103,60],[104,39],[105,23],[106,58],[107,28],[108,52],[109,93],[111,56],[112,58],[113,66],[114,16],[115,27],[116,27],[117,23],[118,27],[120,29],[121,19],[122,38],[123,15],[124,11],[125,17],[126,47],[127,36],[128,48],[129,59],[130,27],[131,94],[132,24],[133,68],[134,41],[135,51],[136,49],[137,22],[138,105],[139,56],[140,62],[141,90],[142,26],[143,15],[144,40],[145,90],[146,17],[147,59],[148,45],[149,38],[150,31],[151,71],[152,71],[153,13],[154,60],[155,45],[156,41],[157,106],[158,43],[159,16],[160,13],[161,33],[162,60],[163,28],[164,73],[165,16],[166,35],[167,101],[168,60],[169,27],[170,58],[171,100],[172,65],[173,43],[175,91],[176,22],[177,40],[178,33],[179,41],[180,91],[181,47],[182,14],[183,54],[184,59],[185,23],[186,13],[187,38],[188,78],[189,38],[190,54],[191,33],[192,29],[193,67],[194,41],[195,35],[196,77],[197,73],[198,14],[199,48],[200,23],[201,70],[202,43],[203,34],[204,9],[205,88],[206,45],[207,70],[208,24],[209,32],[210,37],[211,32],[212,90],[213,24],[214,66],[215,56],[216,49],[217,45],[218,43],[219,49],[220,51],[221,78],[222,21],[223,17],[224,67],[225,29],[226,22],[227,47],[228,54],[229,45],[230,33],[231,60],[232,37],[233,10],[234,19],[235,36],[236,42],[237,37],[238,48],[239,68],[240,88],[241,80],[242,20],[243,78],[244,11],[245,36],[246,33],[247,47],[248,11],[249,29],[250,27],[251,44],[252,35],[253,10],[254,87],[255,62],[256,14],[257,42],[258,21],[259,63],[260,63],[261,56],[263,31],[264,24],[265,23],[266,7],[267,25],[268,21],[269,65],[270,48],[271,36],[272,91],[273,61],[274,34],[275,23],[276,70],[277,73],[278,92],[279,28],[280,36],[281,65],[282,30],[283,21],[284,68],[285,85],[286,45],[287,52],[288,130],[289,100],[290,37],[291,85],[292,53],[293,51],[294,50],[295,109],[296,61],[297,14],[298,7],[300,60],[301,45],[302,63],[303,16],[304,26],[305,49],[306,30],[307,25],[308,43],[309,78],[310,42],[311,37],[312,60],[313,45],[314,90],[315,32],[316,25],[317,45],[318,43],[319,32],[320,44],[321,26],[322,22],[323,24],[324,95],[325,38],[326,134],[327,29],[328,69],[329,38],[330,19],[331,50],[332,46],[333,58],[334,40],[335,33],[336,70],[337,83],[338,34],[339,52],[340,49],[341,71],[342,67],[343,33],[344,51],[345,29],[346,47],[347,41],[348,24],[349,25],[350,13],[351,40],[352,81],[353,29],[354,32],[355,37],[356,45],[357,33],[358,34],[359,45],[360,16],[361,33],[362,35],[363,34],[364,88],[365,51],[366,36],[367,5],[368,33],[369,19],[370,94],[371,43],[372,80],[373,29],[374,25],[375,39],[376,103],[377,26],[378,43],[379,37],[380,24],[381,38],[382,45],[383,29],[384,14],[385,23]],[[42,36],[47,10],[141,7],[210,9],[273,6],[356,5]],[[322,11]],[[14,2],[125,17],[146,6],[152,10],[156,5],[222,7],[289,10],[377,6]],[[0,4],[41,5],[117,8],[183,18]],[[2,4],[98,10],[99,4],[118,9],[153,7],[169,14],[172,16],[175,18],[208,12],[224,8],[284,11],[379,12]],[[1,27],[168,7],[199,8]],[[313,6]],[[0,7],[5,10],[7,13],[8,17],[10,9],[11,7],[14,2],[16,18],[17,12],[19,13],[20,13],[23,10],[24,8],[27,7],[33,11],[34,37],[37,14],[45,18],[50,10],[51,18],[52,24],[53,6],[55,9],[56,6],[57,14],[58,25],[59,5],[60,12],[61,13],[63,57],[65,6],[67,10],[74,10],[76,10],[85,21],[87,15],[89,12],[92,14],[95,17],[96,9],[98,10],[99,8],[100,6],[101,15],[103,12],[111,6],[112,14],[113,33],[123,29],[124,22],[127,9],[131,21],[132,4],[134,10],[136,27],[138,28],[139,8],[141,15],[142,6],[144,20],[145,13],[146,6],[147,7],[149,38],[153,7],[155,15],[156,5],[158,18],[165,16],[166,12],[167,51],[174,20],[177,20],[184,7],[188,13],[189,9],[190,27],[192,17],[193,29],[194,17],[195,8],[196,19],[197,33],[199,16],[200,14],[201,18],[202,13],[203,11],[204,9],[205,13],[206,20],[207,19],[208,36],[209,16],[210,19],[213,5],[214,8],[215,11],[219,29],[228,9],[231,30],[235,14],[237,11],[238,19],[239,21],[240,27],[242,10],[243,16],[244,11],[245,27],[246,8],[247,5],[248,11],[250,14],[253,38],[254,32],[257,17],[259,35],[263,21],[264,16],[266,7],[269,8],[270,11],[271,12],[275,5],[277,12],[278,31],[279,5],[280,12],[282,20],[283,12],[284,11],[285,11],[287,30],[288,10],[290,17],[293,10],[294,7],[296,15],[297,7],[298,7],[300,7],[301,15],[302,21],[305,16],[306,10],[307,13],[308,5],[309,20],[310,5],[311,9],[312,15],[313,13],[314,22],[316,10],[322,11],[323,16],[324,19],[327,7],[328,8],[329,8],[331,13],[339,10],[340,16],[342,17],[345,10],[346,8],[349,13],[355,9],[363,17],[367,5],[379,12],[380,12],[381,6],[382,9],[383,7]],[[351,13]],[[328,8],[346,8],[347,20],[349,13],[354,16],[355,9]],[[327,7],[338,7],[347,7],[350,7],[354,16]],[[273,6]],[[0,4],[7,6],[8,26],[10,9],[14,5],[17,6],[19,13],[20,13],[23,10],[31,37],[41,16],[50,10],[52,24],[53,6],[55,9],[56,6],[72,6],[76,10],[81,11],[84,20],[92,14],[99,4],[100,18],[121,10],[127,9],[131,10],[132,8],[133,11],[134,5],[149,19],[158,6],[168,7],[183,18],[184,7],[186,13],[206,10],[208,12],[213,10],[214,8],[216,12],[217,45],[218,22],[219,29],[220,26],[221,62],[222,21],[223,50],[224,8],[229,11],[231,20],[235,7],[240,7],[241,13],[245,18],[246,17],[250,7],[253,10],[263,21],[271,12],[277,12],[279,5],[282,20],[283,17],[284,11],[287,7],[288,10],[289,10],[294,4],[297,7],[308,5],[309,17],[310,5],[316,5],[333,10],[336,6],[345,19],[346,8],[355,19],[367,5],[371,11],[377,6],[381,6],[382,5],[384,7]],[[0,4],[9,11],[14,7],[15,10],[31,37],[44,13],[54,10],[59,5],[66,16],[70,13],[73,11],[77,16],[88,15],[97,8],[99,8],[100,6],[104,16],[105,12],[115,5],[116,14],[117,8],[177,10],[179,21],[181,16],[212,15],[218,22],[219,29],[222,7],[223,17],[224,8],[230,11],[234,10],[236,14],[237,5],[240,7],[241,13],[244,11],[246,8],[247,5],[248,11],[291,17],[293,10],[297,7],[300,7],[318,7],[337,14],[338,7],[348,24],[350,13],[355,9],[377,13],[381,6],[382,9],[384,7],[385,23]],[[56,6],[115,5],[120,7],[141,7],[186,13],[200,5],[212,15],[213,10],[216,12],[222,7],[279,5],[283,4]],[[8,4],[58,13]],[[1,9]],[[172,16],[173,22],[177,81],[178,17],[179,10],[180,30],[299,14]],[[98,10]],[[0,4],[4,13],[8,4],[60,12],[63,11],[65,6],[68,9],[111,6],[197,8],[200,5],[233,10],[240,14],[247,10],[250,14],[256,7],[267,5],[301,15],[318,7]],[[8,4],[9,11],[31,9],[50,10],[52,24],[62,14],[71,49],[90,13],[98,10],[113,16],[115,5],[126,35],[127,9],[128,12],[129,20],[132,4],[133,45],[136,5],[138,28],[141,22],[147,15],[154,15],[162,12],[164,12],[166,12],[167,38],[168,7],[169,14],[172,16],[175,18],[195,3],[196,10],[199,8],[202,9],[214,8],[218,22],[219,10],[221,16],[222,7],[224,8],[225,10],[226,11],[228,9],[234,10],[241,13],[247,5],[254,32],[259,21],[269,8],[278,15],[282,10],[288,30],[306,20],[309,7],[311,9],[313,6],[314,11],[318,7],[326,12],[328,31],[329,8],[331,13],[333,10],[336,19],[341,41],[352,9],[357,8],[359,15],[365,17],[366,12],[372,13]],[[329,8]],[[228,9],[244,11],[303,16]],[[2,4],[45,6],[100,6],[128,36],[136,5],[153,7],[170,12],[178,50],[195,11],[228,27],[243,16],[249,7],[251,11],[257,25],[279,14],[298,21],[310,14],[315,16],[321,3],[330,19],[332,8],[336,6],[352,27],[355,9],[356,5],[363,17],[369,19],[373,15],[375,5],[384,14],[385,12]],[[35,7],[50,10],[99,4],[106,12],[107,9],[108,10],[109,19],[124,11],[127,9],[135,10],[137,15],[141,7],[146,6],[150,6],[153,7],[154,15],[156,5],[161,17],[190,14],[195,8],[199,8],[200,5],[201,9],[202,4],[225,10],[270,5],[275,9],[279,9],[296,15],[297,7],[298,7],[305,16],[317,7],[318,7],[321,3],[327,7],[330,19],[346,8],[349,13],[352,18],[358,7],[379,12]],[[93,21],[151,14],[240,7],[290,3],[324,10]],[[51,4],[63,11],[76,10],[111,6],[114,8],[122,9],[132,4],[166,12],[195,3],[197,8],[260,13],[270,5],[272,11],[279,5],[310,5],[316,10],[327,7],[328,8],[332,8],[334,20],[356,5],[365,8],[375,5],[377,6]],[[4,13],[60,12],[63,11],[109,19],[140,9],[196,10],[247,5],[295,18],[302,21],[321,3]],[[2,4],[27,7],[56,6],[73,56],[74,20],[75,125],[76,48],[77,48],[78,100],[79,22],[81,11],[82,25],[86,116],[97,8],[176,7],[195,3],[226,11],[232,9],[287,7],[292,8],[294,7],[307,76],[310,9],[312,5],[315,8],[321,3],[330,19],[344,17],[346,8],[349,13],[351,13],[352,9],[354,16],[372,13],[374,13]],[[7,6],[8,9],[9,11],[13,27],[14,2],[15,10],[19,25],[21,30],[23,10],[26,13],[29,12],[31,9],[33,11],[34,12],[43,5],[44,13],[47,10],[50,10],[54,10],[55,9],[60,12],[71,16],[83,8],[92,14],[97,8],[99,4],[106,6],[111,6],[112,3],[118,18],[121,29],[126,12],[132,4],[136,5],[138,7],[140,9],[141,7],[142,6],[146,6],[147,7],[156,5],[157,19],[158,6],[169,14],[178,17],[184,22],[195,3],[197,16],[200,5],[201,18],[203,11],[205,13],[206,5],[214,8],[221,23],[222,14],[229,11],[231,30],[233,10],[234,10],[237,5],[246,17],[250,7],[252,14],[255,10],[256,7],[264,8],[273,12],[278,15],[281,9],[283,8],[285,11],[286,11],[287,7],[288,10],[289,30],[308,5],[312,10],[316,5],[317,7],[318,7],[319,16],[321,3],[329,8],[338,7],[341,10],[343,11],[346,8],[348,24],[355,9],[356,5],[358,7],[361,17],[371,11],[382,5],[384,7]],[[259,14]]],"sections":[{"title":"Cyflwyniad","subtitle":"Y Tu Hwnt i'r Gatiau · Cyflwyniad","url":"/cy/beyond-the-gates/#cyflwyniad","text":"Ymwadiad cyfreithiol Er bod pob ymdrech wedi'i gwneud i sicrhau addasrwydd y cynnwys, ni all yr awduron dderbyn unrhyw gyfrifoldeb am unrhyw esgeulustod sy'n deillio o anghywirdeb neu gamddefnydd.\nGwiriwch bolisi ymweliadau addysgol eich cyflogwr am ofynion ychwanegol a gofynnwch i'ch Cynghorydd Ymweliadau Addysgol am gymorth. Darperir dolenni i wefannau trydydd parti er hwylustod yn unig. Nid ydym yn cymeradwyo, yn rheoli, nac yn cymryd cyfrifoldeb am gynnwys, cywirdeb, nac arferion gwefannau allanol, ac nid ydym yn atebol am unrhyw golled neu ddifrod sy'n deillio o'ch defnydd ohonynt. Mae ymweliadau addysgol yn rhan bwysig o fywyd ysgol. Maent yn cynnig cyfleoedd unigryw ar gyfer dysgu a datblygiad personol sy'n ymestyn ac yn ategu gweithgaredd mewn ysgolion a lleoliadau addysgol eraill. Mae tynnu plant a phobl ifanc allan o'r ystafell ddosbarth yn cyflwyno risgiau a heriau ychwanegol, ond gellir rheoli'r rhain trwy gynllunio gofalus a rheolaeth effeithiol gan staff cymwys a phrofiadol. Dylai cyflogwyr a lleoliadau unigol gael Polisi Ymweliadau Addysgol clir sy'n nodi sut y dylid cynllunio, cymeradwyo, cyflwyno ac adolygu ymweliadau. Lle bo'n berthnasol, dylai'r polisi hwn adlewyrchu'r canllawiau cyfredol yn eich gwlad, canllawiau'r Adran Addysg a Chanllawiau Cenedlaethol OEAP, a rhaid i bob aelod o staff sy'n ymwneud ag ymweliadau addysgol ei ddilyn, ynghyd â gweithdrefnau cysylltiedig. Anogir cleientiaid Cyngor EVOLVE i ddefnyddio ein datganiad polisi, wedi'i addasu yn ôl yr angen i'ch lleoliad, ac i fabwysiadu'r canllawiau cysylltiedig yn y ddogfen hon, Tu Hwnt i'r Gatiau. Gellir dod o hyd i dempled yn eich system EVOLVE."},{"title":"Ynglŷn â'r Tu Hwnt i'r Gatiau","subtitle":"Y Tu Hwnt i'r Gatiau · Cyflwyniad","url":"/cy/beyond-the-gates/#yngl-n-r-tu-hwnt-ir-gatiau","text":"Ysgrifennwyd Beyond the Gates gan EVOLVE Advice ar gyfer ein cleientiaid. Fe'i cynlluniwyd i ategu canllawiau a deddfwriaeth bresennol ac i gefnogi cynllunio. Os nad ydych chi'n gleient i EVOLVE Advice, mae croeso i chi ddefnyddio Beyond the Gates gyda chytundeb eich cyflogwr ac ar y ddealltwriaeth bod eich cyflogwr yn cymryd cyfrifoldeb am ei ddefnydd yn eich lleoliad. Gwiriwch bob amser gyda'ch Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol yn gyntaf. Am y fersiwn ddiweddaraf o Beyond the Gates, ewch i https://www.evolveadvice.co.uk/beyond-the-gates."},{"title":"Sut i ddefnyddio Tu Hwnt i'r Gatiau","subtitle":"Y Tu Hwnt i'r Gatiau · Cyflwyniad","url":"/cy/beyond-the-gates/#sut-i-ddefnyddio-tu-hwnt-ir-gatiau","text":"Mae Tu Hwnt i'r Gatiau yn nodi ein canllawiau ar bob agwedd ar ymweliadau addysgol. Dylid eu rhannu ag uwch arweinwyr, Cydlynwyr Ymweliadau Addysgol ac Arweinwyr Ymweliadau, a'u defnyddio gan bawb sy'n ymwneud ag ymweliadau addysgol yn eich lleoliad wrth gynllunio, cymeradwyo a goruchwylio ymweliadau. Mae'r canllawiau wedi'u trefnu'n bum adran: Polisi ac ymarfer yn rhoi trosolwg manwl o'r gofynion ar gyfer lleoliadau addysgol, gan gynnwys y fframwaith cyfreithiol a rheoleiddiol, cyfrifoldebau penodol i rôl ar bob lefel, contractau ac yswiriant, cynhwysiant, a chynllunio ar gyfer digwyddiadau. Rheoli risg yn amlinellu'r gofynion penodol ar leoliadau sy'n gysylltiedig â rheoli risg, diogelu a goruchwylio. Cynllunio ymweliadau yn cwmpasu'r dyletswyddau a'r ystyriaethau craidd ar gyfer cynllunio ac asesu risg ymweliadau. Mathau o ymweliadau yn darparu canllawiau manwl ar gynllunio ac asesu risg mathau penodol o ymweliadau a gweithgareddau. Teithio yn darparu canllawiau manwl ar gynllunio ac asesu risg mathau penodol o drafnidiaeth. Gyda'i gilydd, mae'r adrannau hyn wedi'u cynllunio i'w defnyddio ochr yn ochr â'i gilydd. Mae'r adrannau polisi a rheoli risg yn gosod y fframwaith, tra bod cynllunio ymweliadau a'r adrannau penodol i fath yn eich helpu i gymhwyso'r fframwaith hwnnw i'r ymweliadau rydych chi'n eu cynnal. Rydym yn eich cynghori i ddarllen pob adran yn llawn. Os oes gennych gwestiynau ynghylch sut i gymhwyso'r canllawiau hyn i ymweliad penodol, cysylltwch â'ch Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol."},{"title":"Y Dull CYMRYD RHAN","subtitle":"Y Tu Hwnt i'r Gatiau · Cyflwyniad","url":"/cy/beyond-the-gates/#y-dull-cymryd-rhan","text":"Mae'r dull STAGED yn acronym syml sy'n cynrychioli'r chwe maes allweddol y mae angen i chi eu hystyried yn eich cynllunio a rheoli risg. Drwy gydol y canllawiau hyn, rydym yn cyfeirio at STAGED gan ei fod yn sail i bob maes o gynllunio a rheoli ymweliadau addysgol. Mae STAGED yn sefyll am Staffio, Teithio, Gweithgaredd, Grŵp, Amodau Amgylcheddol a Phellter o gefnogaeth. Defnyddiwch y dull CAMAU fel sail ar gyfer trafodaethau gyda'ch tîm ymweld ac fel fframwaith ar gyfer eich asesiad risg a'ch cymeradwyaethau. Rydym hefyd yn argymell ymgynghori â staff allweddol fel y DSL a'r Arweinydd Alergedd Dynodedig i sicrhau eich bod yn tynnu ar y sgiliau, y wybodaeth a'r arbenigedd ehangach o'ch cwmpas. Lawrlwythwch becyn cymorth STAGED o'n gwefan yn https://www.evolveadvice.co.uk/staged"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Polisi Ymweliadau Addysgol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-policy/#trosolwg","text":"Mae ymweliadau addysgol yn darparu cyfleoedd gwerthfawr sy'n cyfoethogi'r cwricwlwm ac yn cefnogi datblygiad personol pobl ifanc. Gall profiadau y tu hwnt i'r ystafell ddosbarth feithrin hyder, dyfnhau dealltwriaeth a helpu i ddod â dysgu'n fyw. Er mwyn sicrhau bod y cyfleoedd hyn yn ddiogel, wedi’u trefnu’n dda ac yn ystyrlon yn addysgol, rhaid i’r holl staff dan sylw ddilyn Polisi Ymweliadau Addysgol y lleoliad a’r gweithdrefnau cysylltiedig."},{"title":"Diben y Polisi","subtitle":"Polisi Ymweliadau Addysgol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-policy/#diben-y-polisi","text":"Mae'r Polisi Ymweliadau Addysgol yn egluro sut y dylid cynllunio, cymeradwyo, cyflwyno ac adolygu ymweliadau. Mae'n darparu fframwaith clir ar gyfer rheoli risg, bodloni gofynion cyfreithiol, y trefniadau allweddol a sicrhau arfer cyson ar draws y lleoliad. Mae'n cadarnhau ymrwymiad y lleoliad i ymweliadau addysgol o ansawdd uchel. Dylai'r polisi adlewyrchu canllawiau'r Adran Addysg a Chanllawiau Cenedlaethol yr OEAP (lle bo'n berthnasol), y dylai staff eu defnyddio wrth gynllunio ac arwain ymweliadau. Dylai gweithdrefnau ategol gyfeirio at ganllawiau perthnasol ac amlinellu disgwyliadau'r cyflogwr ar gyfer pawb sy'n gysylltiedig."},{"title":"I bwy mae'r Polisi'n berthnasol","subtitle":"Polisi Ymweliadau Addysgol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-policy/#i-bwy-maer-polisin-berthnasol","text":"Mae'r canllawiau hyn yn berthnasol i'r holl staff, gwirfoddolwyr ac oedolion eraill sy'n ymwneud â chynllunio neu oruchwylio gweithgareddau oddi ar y safle. Mae'n cwmpasu pob math o ymweliadau, gan gynnwys: Ymweliadau cwricwlwm lleol Tripiau dydd Ymweliadau preswyl Ymweliadau Tramor Ymweliadau sy'n cynnwys gweithgareddau anturus Dylid datblygu'r polisi gyda mewnbwn gan staff perthnasol a'r corff llywodraethu neu reoli fel bod dealltwriaeth a pherchnogaeth ar y cyd."},{"title":"Beth sydd wedi'i gynnwys mewn Polisi Effeithiol","subtitle":"Polisi Ymweliadau Addysgol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-policy/#beth-sydd-wedii-gynnwys-mewn-polisi-effeithiol","text":"Dylai Polisi Ymweliadau Addysgol clir ac effeithiol: Esboniwch werth ymweliadau addysgol a dysgu yn yr awyr agored Disgrifiwch amcanion yr ysgol a'r canlyniadau dysgu disgwyliedig Diffinio termau allweddol a ddefnyddir yn y polisi Eglurwch pa weithgareddau a phobl y mae'r polisi'n berthnasol iddynt Nodwch unrhyw amgylchiadau lle nad yw'r polisi'n berthnasol (er enghraifft, pan fydd disgyblion yn mynychu safle gwahanol) Dylai'r polisi hefyd: Egluro rolau a chyfrifoldebau, gan gynnwys rhai'r Pennaeth/Rheolwr, Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA), Arweinwyr Ymweliadau, staff a gwirfoddolwyr Amlinellwch sut y gall staff gael cyngor cymwys gan y Cynghorydd Ymweliadau Addysgol Amlinellwch y broses gymeradwyo ar gyfer ymweliadau Darparu canllawiau ar gyfathrebu â rhieni, caniatâd a threfniadau ariannol Nodwch weithdrefnau rheoli argyfyngau a digwyddiadau Cefnogi monitro a gwerthuso i wella ymweliadau yn y dyfodol"},{"title":"Mynediad i'r Polisi","subtitle":"Polisi Ymweliadau Addysgol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-policy/#mynediad-ir-polisi","text":"Rhaid i'r Polisi Ymweliadau Addysgol a'r dogfennau ategol fod ar gael i'r holl staff (trwy EVOLVE) sy'n ymwneud â chynllunio ac arwain ymweliadau. Mae staff yn gyfrifol am sicrhau eu bod yn defnyddio'r fersiwn ddiweddaraf ac yn gyfarwydd ag unrhyw newidiadau. Gall cyhoeddi’r polisi ar wefan yr ysgol hefyd helpu i dawelu meddyliau rhieni a gofalwyr drwy nodi’n glir ymrwymiad yr ysgol i ddysgu diogel, wedi’i reoli’n dda ac o ansawdd uchel y tu hwnt i’r ystafell ddosbarth. Nid oes gennym Bolisi Ymweliadau Addysgol. A yw'n ofyniad cyfreithiol i gael un? Er nad yw'n ofyniad cyfreithiol, fe'i hystyrir yn arfer da cael un gan ei fod yn creu dealltwriaeth gyffredin o ddisgwyliadau a gofynion. Mae peidio â chael polisi yn caniatáu i ystod eang o arferion ddigwydd a allai fod yn anniogel. Mae gan ein cyflogwr Bolisi Ymweliadau, pam mae angen un ar yr ysgol hefyd? Mae polisi'r ysgol yn manylu ar sut mae'r ysgol yn rhoi gofynion polisi'r cyflogwr ar waith o ddydd i ddydd ac mae'n benodol i'ch ysgol (y staff, yr ardal, y gweithgareddau rydych chi'n eu cynnig, y garfan ac ati). Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 5.3b Sut i ysgrifennu polisi ymweld â sefydliad"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Fframwaith Cyfreithiol a Rheoleiddiol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/legal-and-regulatory-framework/#trosolwg","text":"Mae cyflogwyr (Awdurdodau Lleol, MATs, Grwpiau Ysgolion Annibynnol ac ati), eu hysgolion a'u staff yn gweithredu o fewn ystod o fframweithiau deddfwriaethol a rheoleiddiol. Mae'r fframweithiau hyn yn ei gwneud yn ofynnol bod ymweliadau'n ddiogel, yn gynhwysol ac yn cael eu rheoli'n dda gan gydnabod na ellir dileu risg yn llwyr. Yn gyffredinol, y disgwyliad yw bod cyflogwyr, eu hysgolion a'u staff yn mabwysiadu dull rhesymol o reoli diogelwch a chynhwysiant. Dyma grynodeb o ofynion allweddol y fframweithiau hyn."},{"title":"Cyfrifoldebau Allweddol","subtitle":"Fframwaith Cyfreithiol a Rheoleiddiol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/legal-and-regulatory-framework/#cyfrifoldebau-allweddol","text":"Mae cyflogwyr, uwch arweinwyr, Llywodraethwyr ac aelodau'r bwrdd yn hyrwyddo ac yn sicrhau bod trefniadau priodol ar waith ar gyfer ymweliadau addysgol a dysgu yn yr awyr agored. Mae hyn yn cynnwys: Rôlau a Chyfrifoldebau Clir Deall pwy sydd â chyfrifoldebau cyflogwyr o fewn y lleoliad a sicrhau bod dyletswyddau cyfreithiol, gan gynnwys y rhai sy'n ymwneud ag iechyd a diogelwch a chynhwysiant, yn cael eu cyflawni. Fframwaith Polisi Clir Sicrhau bod gan y cyflogwr a'r ysgol bolisi effeithiol ar gyfer ymweliadau addysgol a dysgu awyr agored. Dylai hyn gynnwys cynllunio, cynhwysiant, goruchwylio, rheoli risg, trefniadau codi tâl a gweithdrefnau brys, a dylai adlewyrchu canllawiau proffesiynol perthnasol."},{"title":"Mynediad at Gyngor Cymwys","subtitle":"Fframwaith Cyfreithiol a Rheoleiddiol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/legal-and-regulatory-framework/#mynediad-at-gyngor-cymwys","text":"Rhaid i gyflogwyr sicrhau bod gennych fynediad at ganllawiau, hyfforddiant a chyngor proffesiynol priodol gan Gynghorydd Ymweliadau Addysgol cymwys. Mae hyfforddiant, cyngor a chefnogaeth ar gael drwy EVOLVE Advice. Cyfleoedd Cynhwysol Sicrhau bod pob cam rhesymol yn cael ei gymryd i gynnwys pob dysgwr, gan gynnwys y rhai ag anableddau, anghenion addysgol arbennig, cyflyrau meddygol, neu rwystrau eraill i gyfranogiad. Goruchwyliaeth Gyfrannol Cytuno ar weithdrefnau priodol ar gyfer cymeradwyo a hysbysu ymweliadau. Cymhwysedd Staff Cadarnhau bod Pennaeth/Rheolwr, Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA), Arweinydd Ymweliadau ac Arweinydd Ymweliadau Cynorthwyol wedi'u penodi sydd wedi'u hyfforddi'n addas, yn gymwys ac yn wybodus, a bod cyfrifoldebau rhwng y Llywodraethwyr, y Pennaeth/Rheolwr, y CIA a staff yr ymweliadau wedi'u diffinio'n glir."},{"title":"Trefniadau Diogelu Effeithiol","subtitle":"Fframwaith Cyfreithiol a Rheoleiddiol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/legal-and-regulatory-framework/#trefniadau-diogelu-effeithiol","text":"Cadarnhau bod nifer a chyfuniad priodol o staff ymweld sydd wedi'u dewis, eu gwirio, eu hyfforddi, eu bod yn gymwys ac yn wybodus yn cael eu defnyddio (gan gynnwys gwirfoddolwyr). Sicrhau monitro priodol o ymddygiad disgyblion, staff a darparwyr. Llinellau adrodd clir a mynediad at y DSL."},{"title":"Asesiad Risg","subtitle":"Fframwaith Cyfreithiol a Rheoleiddiol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/legal-and-regulatory-framework/#asesiad-risg","text":"Cynnal asesiad risg addas a digonol a chofnodi canfyddiadau arwyddocaol y broses hon. Nodwch beth allai achosi anaf neu salwch (peryglon), penderfynwch pa mor debygol yw hi y gallai rhywun gael ei niweidio a pha mor ddifrifol (y risg), cymerwch gamau i ddileu'r perygl, neu os nad yw hyn yn bosibl, rheoli'r risg. Cyfleu'r mesurau rheoli hyn i bartïon perthnasol ac adolygwch eu heffeithiolrwydd."},{"title":"Dewis darparwr","subtitle":"Fframwaith Cyfreithiol a Rheoleiddiol · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/legal-and-regulatory-framework/#dewis-darparwr","text":"Dewis darparwyr priodol a chydweithio i sicrhau diogelwch. Monitro addasrwydd parhaus y darparwyr. Monitro Diogelwch ac Ansawdd Sicrhau bod systemau ar waith i werthuso a monitro cynllunio ymweliadau – dysgu o brofiad ac ymateb yn briodol i ddigwyddiadau, digwyddiadau agos at ddigwydd neu bryderon. Deddfwriaeth a rheoliadau Mae'r deddfau seneddol a'r rheoliadau allweddol canlynol yn berthnasol i ymweliadau addysgol ac yn gymwys yng Nghymru a Lloegr oni nodir yn wahanol. • Deddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith ac ati (1974) • Deddf Telerau Contract Annheg (1977) • Deddf Cyfyngiadau (1980) • Rheoliadau Iechyd a Diogelwch (Cymorth Cyntaf) (1981) • Deddf Herwgipio Plant (1984) • Deddf Trafnidiaeth (1985) • Deddf Plant (1989) • Deddf Canolfannau Gweithgareddau (Diogelwch Pobl Ifanc) (1995) • Deddf Addysg (1996) • Deddf Safonau a Fframwaith Ysgolion (1998) • Rheoliadau Rheoli Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith (1999) • Deddf Safonau Gofal (2000) • Deddf Addysg (2002) • Rheoliadau Addysg (Gwaith Penodedig a Chofrestru) (Lloegr) (2003) • Rheoliadau Trwyddedu Gweithgareddau Antur (2004) • Deddf Plant (2004) • Deddf Grwpiau Agored i Niwed (2006) • Deddf Gofal Plant (2006) (Lloegr yn unig) • Rheoliadau Cerbydau Modur (Gwisgo Gwregysau Diogelwch) (Diwygio) (2006) • Deddf Dynladdiad Corfforaethol a Llofruddiaeth Gorfforaethol (2007) • Deddf Trafnidiaeth Leol (2008) • Deddf Cydraddoldeb (2010) • Deddf Diogelu Rhyddid (2012) • Rheoliadau Adrodd ar Anafiadau, Clefydau a Digwyddiadau Peryglus (2013) • Deddf Plant a Theuluoedd (2014) • Rheoliadau Cyngor y Gweithlu Addysg (Prif Swyddogaethau) (Cymru) (2015) • Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol (2016) • Deddf Plant a Gwaith Cymdeithasol (2017) (Lloegr yn unig) • Rheoliadau Gofal Plant (Anghymhwyso) (2018) • Deddf Diogelu Data (2018) • Rheoliadau Teithio Pecyn a Threfniadau Teithio Cysylltiedig (2018) • Rheoliadau Gwybodaeth am Fwyd (Diwygio) (Lloegr) (2019) (‘Deddf Natasha’) • Deddf y Coronafeirws (2020) a'r Rheoliadau Diogelu Iechyd cysylltiedig Canllawiau Statudol ac Anstatudol Mae'r Adran Addysg yn cyhoeddi canllawiau ar gyfer ysgolion ac awdurdodau lleol yn Lloegr sy'n berthnasol i ymweliadau addysgol, gan gynnwys: • Iechyd a Diogelwch ar Ymweliadau Addysgol • Goruchwylio Gweithgareddau gyda Phlant • Rôlau a Chyfrifoldebau Cyfarwyddwyr Gwasanaethau Plant • Cefnogi Disgyblion yn yr Ysgol sydd â Chyflyrau Meddygol • Anghymhwyso o dan Ddeddf Gofal Plant 2006 • Cod Ymarfer SEND: 0 i 25 oed • Cadw Plant yn Ddiogel mewn Addysg • Fframwaith Statudol Cyfnod Sylfaen y Blynyddoedd Cynnar • Diogelwch Alergedd mewn Ysgolion Yn ogystal, mae'r safonau rhyngwladol a Phrydeinig canlynol yn cefnogi ymweliadau addysgol, gan gynnwys: BS 8848:2014 - Manyleb ar gyfer darparu ymweliadau, gwaith maes, alldeithiau a gweithgareddau anturus y tu allan i'r Deyrnas Unedig BS ISO 31031:2024 - Rheoli risg ar gyfer teithiau ieuenctid ac ysgol Nid yw'r rhestrau hyn yn gynhwysfawr. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.2a Fframwaith Cyfreithiol Sylfaenol 3.1a Gofynion ac Argymhellion i Gyflogwyr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#trosolwg","text":"Mae llywodraethwyr a byrddau rheoli yn chwarae rhan bwysig wrth alluogi ymweliadau addysgol a dysgu awyr agored o ansawdd uchel. Eu cyfrifoldeb yw sicrhau bod ymweliadau'n ddiogel, yn gynhwysol ac yn cael eu rheoli'n dda wrth gefnogi staff i ddarparu profiadau dysgu gwerthfawr i ddisgyblion. Mae llywodraethwyr yn gweithredu fel ‘cyfaill beirniadol’ i arweinwyr ysgolion. Mae hyn yn golygu cynnig cefnogaeth wrth hefyd ddarparu her briodol i sicrhau bod polisïau a gweithdrefnau’n effeithiol. Lle nad oes gan leoliad gorff llywodraethu, y cyflogwr sy'n gyfrifol am y cyfrifoldebau hyn fel arfer, yn aml drwy reolwr llinell y Pennaeth/Rheolwr."},{"title":"Cyfrifoldebau Allweddol","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#cyfrifoldebau-allweddol","text":"Mae llywodraethwyr ac aelodau'r bwrdd yn helpu i sicrhau bod trefniadau priodol ar waith ar gyfer ymweliadau addysgol a dysgu yn yr awyr agored. Mae hyn yn cynnwys: Rôlau a Chyfrifoldebau Clir Deall pwy sydd â chyfrifoldebau cyflogwyr o fewn y lleoliad a sicrhau bod dyletswyddau cyfreithiol, gan gynnwys y rhai sy'n ymwneud ag iechyd a diogelwch a chynhwysiant, yn cael eu cyflawni. Fframwaith Polisi Clir Sicrhau bod gan y lleoliad bolisi effeithiol ar gyfer ymweliadau addysgol a dysgu yn yr awyr agored. Dylai hyn gynnwys cynllunio, cynhwysiant, goruchwylio, rheoli risg, trefniadau codi tâl a gweithdrefnau brys, a dylai adlewyrchu canllawiau proffesiynol perthnasol."},{"title":"Mynediad at Gyngor Cymwys","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#mynediad-at-gyngor-cymwys","text":"Rhaid i gyflogwyr sicrhau bod gan yr ysgol fynediad at ganllawiau, hyfforddiant a chyngor proffesiynol priodol gan Gynghorydd Ymweliadau Addysgol cymwys. Mae hyfforddiant, cyngor a chefnogaeth ar gael drwy EVOLVE Advice. Cymhwysedd Staff Cadarnhau bod Pennaeth/Rheolwr, Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA), Arweinydd Ymweliadau ac Arweinydd Ymweliadau Cynorthwyol wedi'u penodi sydd wedi'u hyfforddi'n addas, yn gymwys ac yn wybodus, a bod cyfrifoldebau rhwng y Llywodraethwyr, y Pennaeth/Rheolwr, y CIA a staff yr ymweliadau wedi'u diffinio'n glir. Cyfleoedd Cynhwysol Sicrhau bod pob cam rhesymol yn cael ei gymryd i gynnwys pob dysgwr, gan gynnwys y rhai ag anableddau, anghenion addysgol arbennig, cyflyrau meddygol, neu rwystrau eraill i gyfranogiad. Goruchwyliaeth Gyfrannol Cytuno ar weithdrefnau priodol ar gyfer cymeradwyo a hysbysu am ymweliadau. Dylai llywodraethwyr ddeall pa fathau o ymweliadau sy'n gofyn am eu hymwybyddiaeth neu eu cyfranogiad a gallant herio cynlluniau lle mae amcanion neu drefniadau'n ymddangos yn aneglur."},{"title":"Trefniadau Diogelu Effeithiol","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#trefniadau-diogelu-effeithiol","text":"Cadarnhau bod nifer a chyfuniad priodol o staff ymweld sydd wedi'u dewis, eu gwirio, eu hyfforddi, eu bod yn gymwys ac yn wybodus yn cael eu defnyddio (gan gynnwys gwirfoddolwyr). Sicrhau monitro priodol o ymddygiad disgyblion, staff a darparwyr. Llinellau adrodd clir a mynediad at y DSL."},{"title":"Asesiad Risg","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#asesiad-risg","text":"Sicrhau bod yr ysgol yn cynnal asesiad risg addas a digonol ac yn cofnodi canfyddiadau arwyddocaol y broses hon. Nodi beth allai achosi anaf neu salwch (peryglon), penderfynu pa mor debygol yw hi y gallai rhywun gael ei niweidio a pha mor ddifrifol (y risg), cymryd camau i ddileu'r perygl, neu os nad yw hyn yn bosibl, rheoli'r risg. Cyfleu'r mesurau rheoli hyn i bartïon perthnasol ac adolygu eu heffeithiolrwydd."},{"title":"Dewis darparwr","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#dewis-darparwr","text":"Sicrhau bod darparwyr priodol yn cael eu dewis a bod yr ysgol yn cydweithio â'r darparwr i sicrhau diogelwch. Monitro addasrwydd parhaus y darparwyr. Monitro Diogelwch ac Ansawdd Cadarnhau bod systemau ar waith i werthuso a monitro cynllunio ymweliadau – dysgu o brofiad ac ymateb yn briodol i ddigwyddiadau, digwyddiadau agos neu bryderon. Efallai y bydd llywodraethwyr am gymryd rhan yn y gwaith o fonitro ymweliadau i dawelu eu meddwl."},{"title":"Rôl Strategol Llywodraethwyr","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#r-l-strategol-llywodraethwyr","text":"Nid yw llywodraethwyr ac aelodau'r bwrdd fel arfer yn rhan o'r cynllunio manwl na'r asesiad risg o ymweliadau oni bai bod ganddynt arbenigedd penodol. Eu rôl yw goruchwyliaeth strategol—cefnogi arweinwyr, gofyn cwestiynau adeiladol a sicrhau bod ymweliadau addysgol yn parhau i fod yn ddiogel, yn gynhwysol ac yn werthfawr yn addysgol i bob dysgwr."},{"title":"Cwestiynau Cyffredin","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#cwestiynau-cyffredin","text":""},{"title":"A all llywodraethwyr fynd gyda phobl ar ymweliadau addysgol?","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#a-all-llywodraethwyr-fynd-gyda-phobl-ar-ymweliadau-addysgol","text":"Mae llywodraethwyr yn dod ag arbenigedd ac ymrwymiad i gymuned yr ysgol. Mae eu cynnwys mewn ymweliadau addysgol yn eu galluogi i brofi eu gwerth i staff a myfyrwyr fel ei gilydd yn uniongyrchol. Os yw'n briodol, gellir eu cynnwys yn y gymhareb staff-myfyrwyr, ond rhaid i chi ddilyn y canllawiau ar gyfer cynnwys staff nad ydynt yn addysgu (cynorthwywyr gwirfoddol) a sicrhau eu bod yn ymwybodol o'u cyfrifoldebau."},{"title":"Pa hyfforddiant y gall Llywodraethwyr ei gael i gefnogi eu gwybodaeth a'u dealltwriaeth o ymweliadau addysgol?","subtitle":"Llywodraethwyr a Byrddau Rheoli · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/governors-and-management-boards/#pa-hyfforddiant-y-gall-llywodraethwyr-ei-gael-i-gefnogi-eu-gwybodaeth-au-dealltwriaeth-o-ymweliadau-addysgol","text":"Mae EVOLVE Advice yn cynnig cwrs e-ddysgu am ddim i Lywodraethwyr. Gallwch gael mynediad at yr hyfforddiant o'ch tudalen gartref EVOLVE yn y matrics hyfforddi. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn https://www.evolveadvice.co.uk/leadership-elearning Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.1b Rôlau Sefydliadau a'u Rhyngddibyniaeth 3.4f Aelod o Fwrdd Rheoli neu Gorff Llywodraethu Cynorthwyydd 3.4m"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-coordinator-evc/#trosolwg","text":"Mae'r Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA) yn cefnogi cynllunio ymweliadau addysgol yn ddiogel ac yn effeithiol. Mae'r CYA yn gweithio'n agos gyda'r Pennaeth/Rheolwr ac Arweinwyr Ymweliadau i hyrwyddo arfer da a sicrhau bod ymweliadau wedi'u trefnu'n dda, yn gynhwysol ac yn cydymffurfio â chanllawiau. Anogir pob lleoliad i benodi EVC. Mewn lleoliadau llai, gall y Pennaeth/Rheolwr gyflawni'r rôl, os oes angen, ond mae hyn yn colli rhai haenau o wirio. Lle nad oes EVC wedi'i benodi, y Pennaeth/Rheolwr sy'n gyfrifol am ymweliadau addysgol. Dylai'r Arweinydd Ymweliadau Addysgol fod yn Arweinydd Ymweliadau profiadol gyda digon o awdurdod i arwain cydweithwyr a chefnogi arfer diogel. Er y gellir dirprwyo rhai tasgau gweinyddol, mae'r rôl hefyd yn cynnwys cyngor, cefnogaeth a her broffesiynol."},{"title":"Hyfforddiant","subtitle":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-coordinator-evc/#hyfforddiant","text":"Dylai Cynorthwywyr Addysgu Cyflym gwblhau hyfforddiant Cynorthwywyr Addysgu Cyflym cyn gynted â phosibl ar ôl eu penodi. Mae hyfforddiant fel arfer yn cynnwys o leiaf chwe awr. Nid yw dysgu ar-lein yn unig yn ddigonol. Argymhellir hyfforddiant ailddilysu bob tair blynedd. Dylid cofnodi cofnodion hyfforddiant ar EVOLVE. Mae EVOLVE Advice yn darparu Hyfforddiant Cychwynnol EVC a Hyfforddiant Ailddilysu EVC. Gweler eich opsiynau yn EVOLVE neu ewch i https://www.evolveadvice.co.uk/courses."},{"title":"Cyfrifoldebau Allweddol","subtitle":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-coordinator-evc/#cyfrifoldebau-allweddol","text":"Mae'r EVC yn helpu i gynnal arfer cyson a diogel ar draws y lleoliad. Mae cyfrifoldebau allweddol yn cynnwys: Hyrwyddo gwerth ymweliadau addysgol a dysgu yn yr awyr agored Cefnogi staff i gynllunio ymweliadau sy'n ddiogel, yn bwrpasol ac wedi'u trefnu'n dda Cynorthwyo'r Pennaeth/Rheolwr gyda phenderfyniadau cymeradwyo ymweliadau Sicrhau bod gan Arweinwyr Ymweliadau brofiad a chefnogaeth addas Cynghori ar oruchwyliaeth, cymhareb staffio a threfniadau diogelu Sicrhau bod polisïau a gweithdrefnau ymweliadau addysgol yn cael eu dilyn a'u cadw'n gyfredol Cefnogi cyfathrebu â rhieni a sicrhau bod caniatâd yn cael ei sicrhau lle bo angen Cadarnhau bod gweithdrefnau brys a threfniadau cyswllt ar waith Gwirio bod trefniadau teithio, offer ac yswiriant yn briodol Annog arfer cynhwysol fel y gall pob disgybl gymryd rhan Rhannu gwybodaeth Cysylltu â'r Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol Monitro"},{"title":"ESBLYGU a Chadw Cofnodion","subtitle":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-coordinator-evc/#esblygu-a-chadw-cofnodion","text":"Mae'r EVC yn goruchwylio'r defnydd o EVOLVE, gan helpu i sicrhau bod ymweliadau'n cael eu cofnodi a'u rheoli'n gywir. Gall hyn gynnwys: Rheoli mynediad staff i'r system Gwirio bod ymweliadau'n cael eu cofnodi a'u gwerthuso Sicrhau bod dogfennau a pholisïau perthnasol ar gael"},{"title":"Monitro ac Adolygu","subtitle":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-coordinator-evc/#monitro-ac-adolygu","text":"Mae'r EVC yn helpu i fonitro ymweliadau i sicrhau eu bod yn bodloni disgwyliadau'r lleoliad a'r cyflogwr. Gall hyn gynnwys: Adolygu ymweliadau a rhannu gwersi a ddysgwyd Cofnodi a dilyn digwyddiadau neu bryderon Nodi anghenion hyfforddi neu feysydd i'w gwella Rôl y CYD yw cefnogi staff a galluogi ymweliadau diogel o ansawdd uchel, nid creu rhwystrau. Anogir trafodaeth gynnar gyda'r CYD wrth gynllunio unrhyw ymweliad addysgol neu weithgaredd dysgu awyr agored."},{"title":"Cwestiynau Cyffredin","subtitle":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-coordinator-evc/#cwestiynau-cyffredin","text":""},{"title":"Ymddiriedolaeth Academi Aml fawr ydym ni gyda nifer o ysgolion. Oes angen EVC ym mhob ysgol neu a allwn ni benodi rôl ganolog?","subtitle":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-coordinator-evc/#ymddiriedolaeth-academi-aml-fawr-ydym-ni-gyda-nifer-o-ysgolion-oes-angen-evc-ym-mhob-ysgol-neu-a-allwn-ni-benodi-r-l-ganolog","text":"Cyfrifoldeb y cyflogwr yw sicrhau bod gan weithwyr fynediad at ganllawiau priodol. Mae'r ystod o brofiad a chyfleoedd yn amrywio ar draws ysgolion a chyd-destunau, felly mae'r Adran Addysg yn argymell bod Cynorthwyydd Addysg ym mhob ysgol."},{"title":"Mae ein EVC newydd ymddiswyddo, ac mae'r swydd yn wag. A allwn ni barhau i gynllunio a chynnal ymweliadau?","subtitle":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/educational-visits-coordinator-evc/#mae-ein-evc-newydd-ymddiswyddo-ac-maer-swydd-yn-wag-a-allwn-ni-barhau-i-gynllunio-a-chynnal-ymweliadau","text":"Gallwch, gallwch. Pan nad oes CGA, mae eu cyfrifoldebau'n trosglwyddo i'r Pennaeth. Dylent fod yn gyfarwydd ag EVOLVE yn barod fel rhan o'r broses gymeradwyo. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.1a Gofynion ac Argymhellion i Gyflogwyr 3.1b Rôlau Sefydliadau a'u Rhyngddibyniaeth 3.3a ​​Rhestr Wirio - EVC 3.4j Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC)"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#trosolwg","text":"Rhaid i bob ymweliad gael ei arwain gan staff sydd wedi'u cymeradwyo fel rhai cymwys ar gyfer yr ymweliad neu'r gweithgaredd penodol hwnnw. Nid yw cael eich cymeradwyo ar gyfer un math o ymweliad yn golygu'n awtomatig bod pob ymweliad yn cael ei gymeradwyo. Y Pennaeth/Rheolwr, gyda chefnogaeth y Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA), sy'n gyfrifol am gymeradwyo staff. Ar gyfer gweithgareddau anturus neu risg uwch, efallai y bydd angen cymeradwyaeth ychwanegol a chyngor arbenigol gan eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol neu Gyflogwr."},{"title":"Beth Mae \"Cymwys\" yn ei Olygu?","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#beth-mae-cymwys-yn-ei-olygu","text":"Mae gan Arweinydd Ymweliad cymwys y profiad, y sgiliau, y wybodaeth, yr hyfforddiant, y gallu, yr agwedd a'r farn broffesiynol i reoli'r ymweliad hwn yn ddiogel ac yn effeithiol. Mae cymhwysedd yn dibynnu ar y gweithgaredd, y grŵp a'r amgylchedd, a gall newid dros amser. Arweinydd yr Ymweliad a'i dîm yw'r ffactor pwysicaf wrth gadw cyfranogwyr yn ddiogel."},{"title":"Sut Mae Cymhwysedd yn Cael ei Asesu","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#sut-mae-cymhwysedd-yn-cael-ei-asesu","text":"Er mwyn cael ei gymeradwyo fel Arweinydd Ymweliadau, bydd y Pennaeth/Rheolwr yn ystyried: Profiad o Arwain neu gefnogi ymweliadau tebyg, gweithio gyda'r grŵp penodol dan sylw, cyfarwyddyd â'r gweithgaredd a'r amgylchedd neu'r lleoliad. Sgiliau a Gwybodaeth Cynllunio ymweliadau, rheoli grwpiau, dilyn gweithdrefnau diogelwch, ac ymateb yn effeithiol i sefyllfaoedd annisgwyl. Hyfforddiant a Chymwysterau Hyfforddiant perthnasol fel hyfforddiant Arweinydd Ymweliadau, cymorth cyntaf, neu gymwysterau penodol i weithgareddau. Sicrhewch fod y cymwysterau'n gyfredol. Barn Broffesiynol Parhau i fod yn dawel, gwneud penderfyniadau cadarn, a rheoli diogelwch a lles, gan gynnwys mewn argyfyngau. Arsylwi ac Adborth Arfer o ddydd i ddydd, adborth a gwerthusiadau o ymweliadau blaenorol, a chofnodion o ymweliadau a arweiniwyd neu a gefnogwyd. Datblygiad Parhaus Cadw sgiliau a gwybodaeth yn gyfredol trwy hyfforddiant a phrofiad."},{"title":"Ymweld â Hyfforddiant Arweinwyr","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#ymweld-hyfforddiant-arweinwyr","text":"Argymhellir yn gryf bod Arweinwyr Ymweliadau ac Is-Arweinwyr Ymweliadau yn ymgymryd â Hyfforddiant Arweinwyr Ymweliadau ffurfiol. Mae EVOLVE Advice yn cynnig Hyfforddiant Arweinwyr Ymweliadau byw ac e-ddysgu Arweinwyr Ymweliadau. Ewch i https://www.evolveadvice.co.uk/vl-training. Fel arall, efallai y bydd eich cyflogwr yn gyfforddus gyda'r EVC yn darparu hyfforddiant 'mewnol'. Dylid cofnodi cynnwys a phresenoldeb yn ffurfiol a chyhoeddi tystysgrif."},{"title":"Gweithgareddau Anturus a Risg Uwch","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#gweithgareddau-anturus-a-risg-uwch","text":"Mae rhai gweithgareddau angen sgiliau, profiad neu gymwysterau ychwanegol. Cyn arwain y rhain: Lanlwythwch gymwysterau perthnasol i EVOLVE a chwblhewch y ffurflenni ymweliad gofynnol a'r adrannau arweinwyr gweithgareddau (ALF) Ceisiwch gyngor gan Gynghorydd Technegol, Cynghorydd Ymweliadau Addysgol, neu Gyflogwr yn ôl yr angen Gweithiwch yn llym o fewn cylch gwaith eich cymwysterau a'ch profiad"},{"title":"Pwyntiau Allweddol","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#pwyntiau-allweddol","text":"Mae cymeradwyaeth yn benodol i weithgaredd a lleoliad Mae cymhwysedd yn seiliedig ar dystiolaeth a barn broffesiynol Dylid cadw cofnodion o brofiad a hyfforddiant ar EVOLVE Os oes gennych unrhyw amheuaeth, ymgynghorwch â'ch EVC"},{"title":"Cwestiynau Cyffredin","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#cwestiynau-cyffredin","text":""},{"title":"Oes angen i mi fod yn gymwys i arwain ymweliadau?","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#oes-angen-i-mi-fod-yn-gymwys-i-arwain-ymweliadau","text":"Nid oes angen cymhwyster ffurfiol arnoch bob amser i arwain ymweliadau, ond ar gyfer gweithgareddau anturus neu risg uwch (fel dringo, caiacio, neu raffau uchel), fel arfer bydd angen y cymhwyster Corff Llywodraethu Cenedlaethol perthnasol arnoch. Os nad oes cymhwyster yn bodoli, gallwch barhau i arwain os gallwch ddangos eich bod yn gymwys trwy brofiad a bod gennych Ddatganiad Cymhwysedd gan Gynghorydd Technegol cymwys. Ar gyfer ymweliadau arferol neu risg isel, nid oes angen cymwysterau, ond rhaid bod gennych brofiad, hyfforddiant a chymeradwyaeth berthnasol. Ym mhob achos, rhaid i chi weithredu o fewn eich sgiliau a'ch profiad, dilyn canllawiau diogelwch, a chael cymeradwyaeth gan y Pennaeth/Rheolwr, eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol neu'ch Cyflogwr."},{"title":"Mae gen i brofiad personol o gerdded bryniau ac rwyf am arwain fy nisgyblion ar daith gerdded i fyny'r bryn y tu ôl i'r ysgol. Sut mae cael cymeradwyaeth i wneud hyn?","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#mae-gen-i-brofiad-personol-o-gerdded-bryniau-ac-rwyf-am-arwain-fy-nisgyblion-ar-daith-gerdded-i-fynyr-bryn-y-tu-l-ir-ysgol-sut-mae-cael-cymeradwyaeth-i-wneud-hyn","text":"Er mwyn cael eich barnu'n gymwys i arwain gweithgareddau anturus, mae angen profiad perthnasol ar athro neu aelod o staff i arwain neu gynorthwyo gweithgareddau tebyg a goruchwylio'r grŵp oedran dan sylw, ynghyd â hyfforddiant neu gymwysterau priodol, fel gwobr Corff Llywodraethu Cenedlaethol neu Hyfforddiant Arweinwyr Ymweliadau. Mae cymhwysedd hefyd yn gofyn am sgiliau cynllunio, rheoli risg ac arweinyddiaeth cryf, gan gynnwys y gallu i wneud penderfyniadau diogel mewn amodau sy'n newid. Gwiriwch y cyd-destun penodol gyda'ch Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol a'ch Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol."},{"title":"Darllen pellach","subtitle":"Dewis a chymeradwyo Arweinwyr Ymweliadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/selecting-and-approving-visit-leaders/#darllen-pellach","text":"Mynd Allan Yna Dysgu Awyr Agored o Ansawdd Uchel Canllawiau Cenedlaethol OEAP: 3.2d Cymeradwyaeth Arweinwyr 6h Cwestiynau Cyffredin – Cymwysterau Gweithgaredd Antur"},{"title":"Hyfforddiant Arweinyddiaeth Uwch","subtitle":"Gofynion Hyfforddi · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/training-requirements/#hyfforddiant-arweinyddiaeth-uwch","text":"Mae hyfforddiant parhaus a mynediad at gyngor yn hanfodol i staff sy'n ymwneud â chynllunio ac arwain ymweliadau addysgol. Mae'n helpu arweinwyr i aros yn wybodus am ganllawiau cyfredol a datblygu'r sgiliau sydd eu hangen i reoli ymweliadau'n ddiogel ac yn effeithiol. Mae hyfforddiant a chyngor yn cefnogi staff mewn meysydd fel rheoli risg, diogelu, cynllunio argyfyngau, cynhwysiant a chyflawni canlyniadau dysgu. Mae arweinwyr cymwys yn ganolog i sicrhau bod ymweliadau'n ddiogel, yn bleserus ac yn werthfawr yn addysgol. Mae gan bob Arweinydd Ymweliad ddyletswydd gofal gyfreithiol a rhaid iddynt ddilyn polisïau a chanllawiau perthnasol eu cyflogwr. Er bod rhai Penaethiaid/Rheolwyr hefyd yn Gydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA) yn eu hysgol, mae eraill ymhellach i ffwrdd o reoli ymweliadau addysgol o ddydd i ddydd. Er gwaethaf hyn, mae ganddynt oruchwyliaeth a chyfrifoldeb dros ddiogelwch a rheolaeth gymwys ymweliadau addysgol, ac yn aml nhw yw'r unigolion sy'n gyfrifol am awdurdodi ymweliadau trwy EVOLVE neu system rheoli ymweliadau arall. Felly, dylai Penaethiaid/Rheolwyr ymgymryd â hyfforddiant perthnasol a chadw i fyny ag arfer da'r sector. Dylai Llywodraethwyr fod yn gymwys i ddwyn Uwch Arweinwyr i gyfrif yn effeithiol a'u cefnogi fel ffrind beirniadol."},{"title":"Hyfforddiant ar gyfer Cydlynwyr Ymweliadau Addysgol (EVCs)","subtitle":"Gofynion Hyfforddi · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/training-requirements/#hyfforddiant-ar-gyfer-cydlynwyr-ymweliadau-addysgol-evcs","text":"Anogir ysgolion i benodi Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA) i gefnogi'r Pennaeth/Rheolwr wrth oruchwylio ymweliadau addysgol. Dylai EVCs: Cwblhewch o leiaf chwe awr o hyfforddiant EVC gan ddarparwr ag enw da Ymgymryd â hyfforddiant adnewyddu tua phob tair blynedd Cofnodi hyfforddiant a datblygiad proffesiynol ar EVOLVE Nid yw e-ddysgu yn unig yn ddigon."},{"title":"Hyfforddiant ar gyfer Arweinwyr Ymweliadau","subtitle":"Gofynion Hyfforddi · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/training-requirements/#hyfforddiant-ar-gyfer-arweinwyr-ymweliadau","text":"Mae Arweinydd yr Ymweliad yn gyfrifol am ddysgu, datblygiad, goruchwylio a lles cyfranogwyr, yn ogystal â diogelwch cyffredinol yr ymweliad. Er mwyn cefnogi'r cyfrifoldebau hyn, argymhellir bod Arweinwyr Ymweliadau yn ymgymryd â hyfforddiant priodol. Gellir cyflwyno hyn wyneb yn wyneb, ar-lein neu drwy ddysgu cymysg. Mae enghreifftiau o hyfforddiant yn cynnwys: Ymweld â Hyfforddiant Arweinwyr Yn darparu paratoad ar gyfer cynllunio ac arwain amrywiaeth o ymweliadau, gan gynnwys gweithgareddau preswyl, tramor ac anturus. Mae'r hyfforddiant fel arfer yn canolbwyntio ar asesu risg, cynllunio a rheoli grwpiau. Gall yr hyfforddiant hwn gynnwys: Egwyddorion Arweinyddiaeth Ymweliadau sy'n cwmpasu pwrpas ymweliadau, cyfrifoldebau cyfreithiol, cynllunio, rheoli risg a gweithdrefnau brys Ymarferoldeb Arweinyddiaeth Ymweliadau gan ganolbwyntio ar gynllunio yn y byd go iawn ac ystyriaethau arweinyddiaeth Hyfforddiant Ymweld â Chwaraeon Eira Hyfforddiant arbenigol wedi'i gynllunio ar gyfer staff sy'n ymwneud ag ymweliadau chwaraeon eira, gan ganolbwyntio ar asesu risg gweithredol a goruchwylio mewn amgylcheddau alpaidd."},{"title":"Arweinyddiaeth Gweithgaredd Anturus","subtitle":"Gofynion Hyfforddi · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/training-requirements/#arweinyddiaeth-gweithgaredd-anturus","text":"Dylai staff sy'n dymuno arwain gweithgareddau anturus gael cymwysterau gan y Corff Llywodraethu Cenedlaethol (NGB) perthnasol ar gyfer y gweithgaredd. Mae llawer o gymwysterau NGB yn cynnwys: Cwrs hyfforddi Cyfnod cydgrynhoi i ddatblygu profiad Asesiad terfynol Mae gofynion mynediad yn amrywio yn dibynnu ar y gweithgaredd a lefel y cymhwyster. Mae rhai dyfarniadau lefel mynediad yn gofyn am brofiad cyfyngedig, tra gall cymwysterau lefel uwch ofyn am ymrwymiad a phrofiad personol sylweddol."},{"title":"Cwestiynau Cyffredin","subtitle":"Gofynion Hyfforddi · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/training-requirements/#cwestiynau-cyffredin","text":"A oes gofyniad diweddaru ar gyfer cyrsiau? Rydym yn argymell tair blynedd ar gyfer hyfforddiant arweinwyr Ymweliadau ac EVC. Mae gan gyrsiau Cymorth Cyntaf adnewyddiad gorfodol tair blynedd, ac mae gan gyrff rheoli cenedlaethol eu gofynion DPP eu hunain, sy'n aml yn seiliedig ar gronni pwyntiau trwy fynychu amrywiaeth o gyfleoedd hyfforddi. A yw hyfforddiant Arweinydd Ymweliadau yn orfodol? Rydym yn argymell yn gryf bod Arweinwyr Ymweliadau a Dirprwy Arweinwyr Ymweliadau yn derbyn hyfforddiant priodol, ac yn gallu dangos tystiolaeth o hynny. Mae yna amrywiaeth o opsiynau i weddu i wahanol anghenion yma."},{"title":"Darllen pellach:","subtitle":"Gofynion Hyfforddi · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/training-requirements/#darllen-pellach","text":"3.1a Gofynion ac Argymhellion i Gyflogwyr Cwestiynau Cyffredin 6 awr: Cymwysterau Gweithgaredd Antur 6f Cwestiynau Cyffredin: Systemau, Rôlau a Hyfforddiant Cyrsiau hyfforddi Cyngor EVOLVE - https://events.evolveadvice.co.uk"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Dyletswydd Gofal · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/duty-of-care/#trosolwg","text":"Mae dyletswydd gofal yn golygu cymryd camau rhesymol i gadw cyfranogwyr yn ddiogel ac atal niwed. Mae'n gyfrifoldeb cyfreithiol a phroffesiynol i bawb sy'n ymwneud ag ymweliadau addysgol. Rhaid i staff gynllunio'n ofalus, goruchwylio'n effeithiol, gweithredu'n gyfrifol a bod yn barod i ymateb os aiff rhywbeth o'i le. O dan Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974, rhaid lleihau risgiau cyn belled ag y bo'n rhesymol ymarferol. Mae hyn yn golygu cymryd rhagofalon synhwyrol wrth gydbwyso amser, ymdrech a chost mesurau rheoli yn erbyn lefel y risg."},{"title":"Egwyddorion Allweddol","subtitle":"Dyletswydd Gofal · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/duty-of-care/#egwyddorion-allweddol","text":"Mae sawl egwyddor bwysig yn tywys dyletswydd gofal yn ystod ymweliadau addysgol: Gofal Rhesymol Ni ddisgwylir i chi ddileu pob risg, ond i gymryd gofal cyfrifol o ystyried yr un amgylchiadau. Safon Gofal Disgwylir i staff anarbenigol weithredu fel “person rhesymol.” Disgwylir i athrawon ac arbenigwyr fodloni safon uwch “gweithiwr proffesiynol rhesymol.” Dyletswydd na ellir ei dirprwyo Hyd yn oed os yw goruchwyliaeth neu weithgareddau'n cael eu darparu gan ddarparwr trydydd parti, mae'r ysgol yn parhau i fod yn gyfrifol am sicrhau bod gofal rhesymol yn cael ei gymryd."},{"title":"Cyfrifoldebau Arweinwyr Ymweliadau","subtitle":"Dyletswydd Gofal · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/duty-of-care/#cyfrifoldebau-arweinwyr-ymweliadau","text":"Er mwyn cyflawni eich dyletswydd gofal, dylech sicrhau bod trefniadau allweddol ar waith: Asesiad Risg Nodwch beryglon posibl sy'n gysylltiedig â gweithgareddau, lleoliadau a theithio. Rhowch fesurau rheoli priodol ar waith ac ystyriwch anghenion yr holl gyfranogwyr, gan gynnwys y rhai ag anghenion meddygol, ymddygiadol neu ychwanegol. Goruchwyliaeth Cynnal cymhareb addas o staff i gyfranogwyr a pharhau i fod yn wyliadwrus drwy gydol yr ymweliad. Darparu cyfarwyddiadau clir, gosod ffiniau a monitro ymddygiad. Cymhwysedd Sicrhau bod staff a chynorthwywyr yn deall eu rolau a bod ganddynt y sgiliau a'r hyder sydd eu hangen i oruchwylio'r grŵp ac ymateb i heriau. Diogelu Cadarnhewch fod pob oedolyn sy'n gweithio gyda disgyblion wedi cael eu gwirio'n briodol ac yn deall gweithdrefnau diogelu. Cynllunio Argyfwng Byddwch yn barod am sefyllfaoedd annisgwyl. Gwnewch yn siŵr bod staff yn deall gweithdrefnau cymorth cyntaf ac argyfwng ac yn gwybod gyda phwy i gysylltu â nhw. Cariwch wybodaeth hanfodol fel manylion meddygol a chysylltiadau brys. Cyfathrebu Cadwch staff, cyfranogwyr a rhieni’n wybodus am bwrpas, trefniadau a disgwyliadau’r ymweliad. Darparwch arweiniad ar ymddygiad, dillad ac offer lle bo angen. Adolygiad Ar ôl yr ymweliad, adolygwch yr hyn a weithiodd yn dda a nodwch unrhyw broblemau neu ddigwyddiadau. Mae dysgu o brofiad yn helpu i wella ymweliadau yn y dyfodol."},{"title":"Gweithio gyda Darparwyr Allanol","subtitle":"Dyletswydd Gofal · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/duty-of-care/#gweithio-gyda-darparwyr-allanol","text":"Gall darparwyr allanol ddarparu gweithgareddau yn ystod ymweliad. Fodd bynnag, rhaid i'r ysgol sicrhau o hyd: Mae'r darparwr yn gymwys ac yn addas Mae rolau a chyfrifoldebau wedi'u cytuno'n glir Cynhelir goruchwyliaeth briodol Caiff safonau diogelwch eu monitro yn ystod yr ymweliad Hyd yn oed pan fydd gweithgareddau'n cael eu harwain gan eraill, yr ysgol/lleoliad sy'n cadw'r cyfrifoldeb cyffredinol am ddiogelwch a lles y cyfranogwyr."},{"title":"Cynorthwywyr rhieni","subtitle":"Dyletswydd Gofal · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/duty-of-care/#cynorthwywyr-rhieni","text":"Mae cyfrifoldeb rhieni sy'n cynorthwyo yn ymarferol ac yn gyfyngedig: rhaid iddynt weithredu'n ddiogel ac yn gyfrifol o fewn eu rôl, dilyn cyfarwyddiadau staff yr ysgol, a helpu i oruchwylio. Mae athrawon yn parhau i fod yn gyfrifol yn gyfreithiol ac yn broffesiynol am ddiogelwch a lles cyffredinol y grŵp. Er y gall rhieni sy'n mynd gyda'u plant helpu i hybu cymhareb plant, gall fod problem os bydd digwyddiad neu argyfwng, er enghraifft, pan allent ganolbwyntio eu sylw'n naturiol ar eu plentyn eu hunain yn hytrach na'r grŵp cyfan. Gellir lleihau'r risg hon drwy wirio, briffio, monitro a'u rhoi mewn grŵp arall neu roi rôl 'gyd-fynd' iddynt yn hytrach na rôl arweinyddiaeth. [diwedd y blwch allan] Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.2a Fframwaith Cyfreithiol Sylfaenol a Dyletswydd Gofal 4.2a Rheoli a Goruchwylio Grŵp 6c Cwestiynau Cyffredin: Dyletswydd gofal wrth weithio gyda darparwyr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Cofnodi ac Adrodd Digwyddiadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/recording-and-reporting-incidents/#trosolwg","text":"Dylid cofnodi damweiniau, digwyddiadau a digwyddiadau agos at ddigwydd yn brydlon ac yn gywir bob amser. Mae gwneud cofnod cyn gynted â phosibl yn helpu i sicrhau nad yw manylion pwysig yn cael eu hanghofio ac yn caniatáu cymryd camau priodol. Mae adrodd cywir hefyd yn helpu ysgolion i ddysgu o ddigwyddiadau a gwella trefniadau diogelwch ar gyfer ymweliadau yn y dyfodol. Lle bo'n briodol, gall ffotograffau helpu i ddogfennu'r sefyllfa, ond dylid tynnu delweddau'n sensitif ac ni ddylent gynnwys anafiadau na rhannau o gorff person anafedig. Gallai llun map corff fod yn ddewis arall."},{"title":"Gofynion Adrodd","subtitle":"Cofnodi ac Adrodd Digwyddiadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/recording-and-reporting-incidents/#gofynion-adrodd","text":"Efallai y bydd angen rhai camau adrodd yn dilyn digwyddiad. Rhieni a Gofalwyr Dylid hysbysu rhieni neu ofalwyr ar unwaith os yw plentyn yn rhan o ddamwain neu ddamwain agos sylweddol. Adrodd RIDDOREfallai y bydd angen adrodd am ddamweiniau difrifol, digwyddiadau peryglus neu afiechydon sy'n gysylltiedig â gwaith o dan Reoliadau Adrodd am Anafiadau, Clefydau a Digwyddiadau Peryglus (RIDDOR) 2013. Cadw CofnodionPolisi cadw data Dylid storio cofnodion digwyddiadau yn unol â chofnodion yr ysgol neu'r sefydliad. Gwerthusiad Dylid adolygu digwyddiadau a digwyddiadau bron â digwydd fel rhan o'r broses gwerthuso ymweliadau i helpu i wella diogelwch ar gyfer gweithgareddau yn y dyfodol."},{"title":"Beth i'w Gofnodi","subtitle":"Cofnodi ac Adrodd Digwyddiadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/recording-and-reporting-incidents/#beth-iw-gofnodi","text":"Dylid cwblhau cofnodion digwyddiadau mor agos â phosibl at amser y digwyddiad. Dylai'r cofnod gynnwys: Dyddiad ac amser y digwyddiad Disgrifiad clir o'r hyn a ddigwyddodd Lleoliad union y digwyddiad Enwau unrhyw anafedigion a manylion yr anafiadau Enwau eraill a oedd yn gysylltiedig neu'n bresennol Amodau amgylcheddol perthnasol, fel y tywydd neu amodau'r ddaear Camau a gymerwyd, gan gynnwys unrhyw gyfathrebu â'r gwasanaethau brys neu'r ysgol Manylion unrhyw symudiad o safle'r digwyddiad Enwau a manylion cyswllt tystion Rhifau cofrestru cerbydau os oedd cerbydau'n gysylltiedig Achosion posibl y digwyddiad Unrhyw gamau dilynol arfaethedig Mae hefyd yn arfer da cadw cofnod ysgrifenedig o benderfyniadau, camau gweithredu a sgyrsiau, gan gynnwys amseroedd lle bo modd. Dylid cadw derbynebau ar gyfer unrhyw gostau sy'n gysylltiedig â'r digwyddiad, gan y gallai cwmnïau yswiriant ofyn am y rhain."},{"title":"Adrodd a Dilyniant","subtitle":"Cofnodi ac Adrodd Digwyddiadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/recording-and-reporting-incidents/#adrodd-a-dilyniant","text":"Dylid adrodd am bob digwyddiad yn unol â gweithdrefnau'r cyflogwr. Gall hyn gynnwys cwblhau ffurflenni damwain neu ddigwyddiad a hysbysu'r awdurdodau perthnasol lle bo angen. Ar ôl yr ymweliad, dylech adolygu'r hyn a ddigwyddodd a rhannu gwersi a ddysgwyd gyda chydweithwyr. Gall y wybodaeth hon helpu i wella cynllunio ymweliadau yn y dyfodol, gweithdrefnau brys a hyfforddiant staff."},{"title":"Digwyddiadau Difrifol","subtitle":"Cofnodi ac Adrodd Digwyddiadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/recording-and-reporting-incidents/#digwyddiadau-difrifol","text":"Os bydd digwyddiad difrifol yn digwydd – fel marwolaeth, anaf difrifol, damwain agos, cyfranogiad yr heddlu neu gŵyn arwyddocaol – gall y cyflogwr gynnal ymchwiliad ffurfiol. Yn yr achosion hyn: Dylid cadw tystiolaeth a'r lleoliad lle bo modd Dylai datganiadau tystion ganolbwyntio ar wybodaeth ffeithiol Dylid ysgrifennu datganiadau’n annibynnol, eu llofnodi a’u dyddio Dylid cwblhau cyfrifon cyn gynted â phosibl er mwyn sicrhau cywirdeb Dylech gael cyngor cyfreithiol yn gynnar yn y broses"},{"title":"Dysgu o Fethiannau Bron â Digwydd","subtitle":"Cofnodi ac Adrodd Digwyddiadau · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/recording-and-reporting-incidents/#dysgu-o-fethiannau-bron-digwydd","text":"Mae cofnodi damweiniau agos at ddigwydd yn arbennig o werthfawr ar gyfer gwella diogelwch. Mae'r manteision yn cynnwys: Adnabod peryglon cyn i ddigwyddiad difrifol ddigwydd Adnabod patrymau neu risgiau cylchol Cefnogi diwylliant dysgu cadarnhaol sy'n canolbwyntio ar welliant yn hytrach na beio Mae diwylliant o adrodd agored a gonest yn hanfodol. Mae cofnodi ac adolygu gofalus yn helpu i sicrhau bod ymweliadau addysgol yn parhau i fod yn ddiogel, wedi'u rheoli'n dda ac yn gwella'n barhaus. Damweiniau dramor Nid oes angen adrodd i'r HSE am ddamweiniau sy'n digwydd dramor. Dim ond i weithgareddau yn y DU y mae RIDDOR yn berthnasol. Fodd bynnag, ar gyfer digwyddiadau difrifol, gall yr HSE fod yn rhan o ymchwilio i'r cynllunio a'r paratoi a ddigwyddodd yn y DU. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.1c Argyfyngau a Digwyddiadau Critigol - Canllawiau i Arweinwyr 4.4b Cymorth cyntaf 6d Cwestiynau Cyffredin: Cadw Dogfennau HSE, Adrodd ar ddigwyddiadau mewn ysgolion (damweiniau, clefydau a digwyddiadau peryglus): Canllawiau i gyflogwyr https://www.hse.gov.uk/pubns/edis1.htm"},{"title":"Pam mae Gwerthuso’n Bwysig","subtitle":"Gwerthusiad · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/evaluation/#pam-mae-gwerthuso-n-bwysig","text":"Mae gwerthuso yn eich helpu i ddeall pa mor effeithiol yw eich ymweliadau addysgol. Mae myfyrio ar ymweliadau yn caniatáu ichi gydnabod yr hyn a weithiodd yn dda, nodi meysydd i'w gwella, a sicrhau bod ymweliadau'n darparu profiadau dysgu ystyrlon i gyfranogwyr. Mae gwerthuso rheolaidd hefyd yn helpu i ddangos gwerth dysgu y tu allan i'r ystafell ddosbarth i rieni, llywodraethwyr a rhanddeiliaid eraill."},{"title":"Beth Mae Gwerthuso yn Eich Helpu i'w Wneud","subtitle":"Gwerthusiad · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/evaluation/#beth-mae-gwerthuso-yn-eich-helpu-iw-wneud","text":"Mae gwerthuso ymweliadau yn cefnogi arfer da drwy eich helpu i: Gwiriwch a gyflawnodd yr ymweliad ei ganlyniadau dysgu bwriadedig Gwella cynllunio a threfnu ar gyfer y dyfodol Rhoi adborth defnyddiol i staff a chyfranogwyr Dangos effaith a gwerth ymweliadau Sicrhau bod amser, staffio a chyllid yn cael eu defnyddio'n effeithiol"},{"title":"Mathau o Werthuso","subtitle":"Gwerthusiad · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/evaluation/#mathau-o-werthuso","text":"Gall gwerthuso gymryd gwahanol ffurfiau. Gwerthusiad ffurfiannol yn digwydd yn ystod neu yn syth ar ôl ymweliad ac yn helpu i lywio cynllunio a gwelliannau yn y dyfodol. Gwerthusiad crynodol yn edrych ar effaith gyffredinol ymweliad neu raglen ac yn mesur canlyniadau yn erbyn y nodau gwreiddiol. Mae'r ddau ddull yn ddefnyddiol ac yn aml yn ategu ei gilydd."},{"title":"Beth i'w Adolygu","subtitle":"Gwerthusiad · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/evaluation/#beth-iw-adolygu","text":"Wrth fyfyrio ar ymweliad, ystyriwch: Pa mor dda y cynlluniwyd a rheolwyd yr ymweliad A gyflawnwyd yr amcanion dysgu Yr hyn a ddysgodd y cyfranogwyr a sut y gwnaethon nhw ddatblygu Lefelau ymgysylltu a chyfranogiad Unrhyw ddigwyddiadau, methiannau agos, heriau neu ganlyniadau annisgwyl A oedd y manteision yn cyfiawnhau'r amser, yr ymdrech a'r gost dan sylw Gall bwriadau dysgu clir a chysylltiadau â dysgu yn yr ystafell ddosbarth wneud gwerthuso'n fwy ystyrlon."},{"title":"Casglu Tystiolaeth","subtitle":"Gwerthusiad · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/evaluation/#casglu-tystiolaeth","text":"Nid oes angen i werthuso fod yn gymhleth. Gellir casglu tystiolaeth drwy ddulliau syml, fel: Sylwadau staff a thrafodaethau gyda chyfranogwyr Gweithgareddau neu holiaduron adborth byr i ddisgyblion Arolygon rhieni Ffotograffau neu fideos lle bo'n briodol Dolenni i waith dilynol mewn gwersi Adolygiad o ganlyniadau dysgu yn erbyn amcanion y cytunwyd arnynt Gall y dulliau hyn helpu i gasglu effaith addysgol a gwersi ymarferol ar gyfer ymweliadau yn y dyfodol. Gall EVOLVE gefnogi casglu, cofnodi ac adrodd ar werthusiadau."},{"title":"Rhannu Dysgu a Gwella Arfer","subtitle":"Gwerthusiad · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/evaluation/#rhannu-dysgu-a-gwella-arfer","text":"Dylai Arweinwyr Ymweliadau fyfyrio ar yr ymweliadau y maent yn eu harwain a rhannu mewnwelediadau allweddol gyda'r Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA). Gall hyn gynnwys llwyddiannau, heriau a gwersi a ddysgwyd. ESBLYGU yn cynnwys adran werthuso lle gellir cofnodi canlyniadau, risgiau a gwelliannau. Gall y Cydlynydd Ymweliadau Addysgol gydlynu adolygiadau ehangach o ymweliadau, gweithgareddau neu raglenni newydd. Lle bo angen, gall canfyddiadau lywio diweddariadau i weithdrefnau, hyfforddiant neu bolisi. Mae gwerthuso rheolaidd yn cefnogi ymweliadau addysgol o ansawdd uchel, arfer mwy diogel a gwelliant parhaus mewn dysgu y tu allan i'r ystafell ddosbarth. Canllaw Ansawdd Iechyd a Lles (HQOL) ar gyfer sefydliadau addysgol - https://www.outdoor-learning.org/standards/high-quality-outdoor-learning.html Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.2c Adolygu 5.1b Ffurflen Hunanwerthuso'r Sefydliad 5.1c Hunanwerthuso a fframwaith Estyn Gwerthusiad 5.1d"},{"title":"Pam Mae Hyn yn Bwysig","subtitle":"Monitro · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/monitoring/#pam-mae-hyn-yn-bwysig","text":"Mae monitro yn helpu i sicrhau bod ymweliadau yn ddiogel, wedi'u trefnu'n dda ac yn effeithiol yn addysgol. Mae'n caniatáu i ysgolion a chyflogwyr gadarnhau bod gweithdrefnau cytunedig yn cael eu dilyn a bod ymweliadau'n darparu profiadau dysgu o ansawdd uchel. Mae gan gyflogwyr ddyletswydd statudol i fonitro trefniadau iechyd a diogelwch. Er y gellir dirprwyo agweddau ar fonitro i ysgolion neu leoliadau, y cyflogwr sy'n parhau i fod yn gyfrifol yn y pen draw am sicrhau bod y trefniadau hyn yn cael eu cymhwyso'n gyson. Dylai monitro fod yn gefnogol ac yn adeiladol, gan helpu staff i fyfyrio ar eu harfer a nodi cyfleoedd i wella."},{"title":"Beth sy'n cael ei Gynnwys gan Fonitro","subtitle":"Monitro · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/monitoring/#beth-syn-cael-ei-gynnwys-gan-fonitro","text":"Mae monitro yn golygu gwirio bod yr hyn sy'n digwydd yn ymarferol yn cyfateb i'r hyn a gynlluniwyd neu a ddisgwyliwyd. Gall hyn gynnwys adolygu: Trefniadau iechyd a diogelwch Arferion diogelu Ansawdd y profiadau dysgu Addasrwydd darparwyr allanol Sut mae ymweliadau'n cael eu cynllunio a'u rheoli Mae monitro yn helpu i sicrhau bod gweithdrefnau'n parhau i fod yn effeithiol a bod ymweliadau'n parhau i fodloni'r safonau disgwyliedig."},{"title":"Sut Mae Monitro yn Cael ei Wneud","subtitle":"Monitro · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/monitoring/#sut-mae-monitro-yn-cael-ei-wneud","text":"Gall monitro gymryd sawl ffurf. Gall fod yn gysylltiedig â phrosesau adolygu staff arferol neu ategu arsylwi addysgu a dysgu drwy ganolbwyntio ar weithgareddau y tu allan i'r ystafell ddosbarth. Gall systemau ar-lein fel EVOLVE hefyd gefnogi monitro drwy gofnodi cynllunio ymweliadau, cymeradwyaethau, gwerthusiadau ac adroddiadau monitro. Gall monitro effeithiol gynnwys arsylwi yn y maes, lle bo'n briodol, megis adolygu ymweliadau sydd ar y gweill: Sampl gynrychioliadol o ymweliadau Gweithgareddau rheolaidd neu arferol Ymweliadau risg uwch neu fwy cymhleth Gweithgareddau dan arweiniad staff llai profiadol a allai elwa o gefnogaeth ychwanegol"},{"title":"Cyfrifoldebau Cyflogwr","subtitle":"Monitro · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/monitoring/#cyfrifoldebau-cyflogwr","text":"Ar lefel cyflogwyr, dylai monitro sicrhau bod ymweliadau addysgol yn cael eu cynllunio a'u cyflwyno yn unol â pholisïau a chanllawiau y cytunwyd arnynt. Dylai cyflogwyr sicrhau bod: Mae polisïau a gweithdrefnau'n parhau i fod yn gyfredol Mae gan staff fynediad at ganllawiau a hyfforddiant perthnasol Mae cyngor proffesiynol ar gael pan fo angen Mae lleoliadau'n penodi Cydlynwyr Ymweliadau Addysgol (EVCs) hyfforddedig Dilynir gweithdrefnau hysbysu a chymeradwyo ymweliadau Cedwir cofnodion priodol"},{"title":"Cyfrifoldebau'r Sefydliad","subtitle":"Monitro · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/monitoring/#cyfrifoldebaur-sefydliad","text":"Mae cyfrifoldebau monitro yn cael eu dirprwyo i ysgolion neu leoliadau a dylid disgrifio'r trefniadau hyn yn glir ym mholisi'r sefydliad. Gall monitro gynnwys y Pennaeth/Rheolwr, y CYD, uwch arweinwyr a'r Llywodraethwyr neu fyrddau rheoli. Dylai fod gweithdrefnau clir ar gyfer: Adrodd am ddamweiniau, digwyddiadau a methiannau agos Adolygu ymweliadau ar ôl iddynt ddigwydd Monitro prosesau cymeradwyo a chynllunio Nodi anghenion hyfforddi neu ddatblygu"},{"title":"Monitro yn ystod Ymweliadau","subtitle":"Monitro · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/monitoring/#monitro-yn-ystod-ymweliadau","text":"Nid yw monitro yn dod i ben unwaith y bydd ymweliad yn dechrau. Dylai staff sicrhau bod: Mae goruchwyliaeth yn parhau i fod yn briodol Mae mesurau diogelwch cynlluniedig yn cael eu dilyn Mae lles cyfranogwyr yn cael ei ddiogelu Gellir rhoi gweithdrefnau brys ar waith os oes angen"},{"title":"Adolygu a Gwella","subtitle":"Monitro · Roles and responsibilities · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/monitoring/#adolygu-a-gwella","text":"Dylid bob amser adrodd am ddigwyddiadau neu ddigwyddiadau bron â digwydd yn unol â gweithdrefnau'r ysgol. Ar ôl pob ymweliad, dylid defnyddio adborth gan staff a chyfranogwyr i adolygu'r profiad, nodi gwelliannau a chryfhau arfer yn y dyfodol. Mae monitro rheolaidd yn helpu i sicrhau bod ymweliadau addysgol yn parhau i fod yn ddiogel, wedi'u rheoli'n dda ac yn fuddiol i bob dysgwr. Awgrymiadau monitro maes Mae Canllawiau Cenedlaethol OEAP yn cynnwys ffurflen fonitro enghreifftiol y gellir ei defnyddio i gofnodi eich arsylwadau, naill ai ar gyfrifiadur neu ddyfais symudol. Mae defnyddio templed yn golygu bod monitro yn gyson ac yn eich galluogi i ddadansoddi canfyddiadau yn haws. Gallech fonitro ymweliad cyfan neu ran ohono yn unig (e.e. dod oddi ar y bws). Dewiswch amrywiaeth o ymweliadau drwy gydol y flwyddyn i adeiladu darlun cyflawn o gryfderau a gwendidau. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.2b Monitro 8.1a Ffurflen Monitro Maes Enghreifftiol (Fersiwn symudol) Ffurflen Monitro Maes Model 8.1c (fersiwn print)"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Yswiriant · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/insurance/#trosolwg","text":"Mae yswiriant priodol yn rhan hanfodol o gynllunio ymweliadau addysgol. Mae'n helpu i sicrhau bod cyfranogwyr, staff a gweithgareddau wedi'u diogelu'n iawn os bydd rhywbeth annisgwyl yn digwydd. Gellir cael cyngor ar drefniadau yswiriant gan adran yswiriant eich cyflogwr, eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol neu ganllawiau perthnasol o fewn eich lleoliad. Mae llawer o Awdurdodau Lleol, ymddiriedolaethau academi a chyflogwyr mawr yn darparu trefniadau yswiriant wedi'u negodi. Gall ysgolion hefyd gymryd rhan yn Nhrefniant Diogelu Risg (RPA) y llywodraeth neu ddefnyddio darparwyr yswiriant masnachol."},{"title":"Gwirio Eich Clawr","subtitle":"Yswiriant · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/insurance/#gwirio-eich-clawr","text":"Wrth gynllunio ymweliad, rhaid i chi gadarnhau bod yr yswiriant sydd ar waith yn cwmpasu: Pob gweithgaredd a lleoliad wedi'i gynllunio Disgyblion, staff, gwirfoddolwyr a chynorthwywyr Trefniadau teithio a llety lle bo'n berthnasol Dylid darllen dogfennau polisi yn ofalus bob amser. Rhowch sylw arbennig i: Eithriadau polisi Terfynau indemniad Amodau a allai wneud y clawr yn annilys Lle mae polisïau’n honni eu bod yn cynnwys yswiriant ar gyfer risgiau penodol, fel pandemigau neu darfu ar deithio, gwiriwch y geiriad manwl i gadarnhau beth sydd wedi’i gynnwys mewn gwirionedd."},{"title":"Yswiriant Damweiniau Personol","subtitle":"Yswiriant · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/insurance/#yswiriant-damweiniau-personol","text":"Efallai bod gan staff a chynorthwywyr Yswiriant Damweiniau Personol (PAI) eisoes trwy drefniadau presennol fel yswiriant cartref, cymdeithasau proffesiynol neu yswiriant teithio. Gwiriwch pa weithgareddau sydd wedi'u cynnwys ac a oes unrhyw eithriadau'n berthnasol. Gall rhai cyflogwyr hefyd ddarparu yswiriant damweiniau personol ychwanegol i staff."},{"title":"Yswiriant Teithio","subtitle":"Yswiriant · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/insurance/#yswiriant-teithio","text":"Mae yswiriant teithio yn arbennig o bwysig ar gyfer ymweliadau sy'n cynnwys aros dros nos neu deithio dramor. Gall gorchudd nodweddiadol gynnwys: Damwain bersonol Canslo neu gwtogi Atebolrwydd personol Colli eiddo neu arian Triniaeth feddygol ac ad-daliad Sicrhewch fod staff a gwirfoddolwyr wedi’u cynnwys yn y polisi a bod unrhyw gyflyrau meddygol sy’n bodoli eisoes yn cael eu datgan, gan y gallai methu â gwneud hynny wneud y clawr yn annilys. Ystyriwch agweddau nad ydynt o bosibl wedi'u cynnwys gan yswiriant yr ysgol e.e. sgïau neu dabled electronig y disgybl ei hun."},{"title":"Trefnwyr a Darparwyr Teithiau","subtitle":"Yswiriant · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/insurance/#trefnwyr-a-darparwyr-teithiau","text":"Mae rhai gweithredwyr teithiau neu ddarparwyr gweithgareddau yn cynnwys yswiriant yn eu pecynnau. Nid oes rhaid i ysgolion dderbyn y clawr hwn a dylent ei adolygu'n ofalus i sicrhau ei fod yn diwallu eu hanghenion. Os oes yswiriant addas eisoes ar waith, gallwch ofyn am ddileu yswiriant y darparwr."},{"title":"Osgoi Yswiriant Deuol","subtitle":"Yswiriant · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/insurance/#osgoi-yswiriant-deuol","text":"Gall cael nifer o bolisïau sy'n cwmpasu'r un risgiau (a elwir weithiau'n yswiriant deuol neu ddwbl) gynyddu costau, cymhlethu hawliadau ac, mewn rhai achosion, gwneud polisïau'n annilys. Gwiriwch y trefniadau presennol bob amser cyn prynu yswiriant ychwanegol."},{"title":"Ymweliadau Tramor","subtitle":"Yswiriant · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/insurance/#ymweliadau-tramor","text":"Ar gyfer teithio dramor, gwnewch yn siŵr bod yswiriant yn cwmpasu: Canslo neu newidiadau i gynlluniau teithio Triniaeth feddygol a gofal brys Ad-wladoli os oes angen Gwasanaethau achub a chymorth Costau i rieni neu ofalwyr deithio mewn amgylchiadau eithriadol Colli eiddo personol Gweithgareddau penodol (e.e. chwaraeon eira) Gall rhai polisïau hefyd gysylltu clawr â chyngor teithio tramor y llywodraeth, felly dylid gwirio hyn wrth gynllunio ymweliadau rhyngwladol. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info Yswiriant 4.4c 7.1r Ymweliadau Tramor"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Contractau ac Ymwadiadau · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/contracts-and-waivers/#trosolwg","text":"Wrth drefnu ymweliadau addysgol, rhaid trin contractau a chytundebau yn ofalus. Mae trefniadau clir yn helpu i amddiffyn cyfranogwyr a'ch cyflogwr, sicrhau cydymffurfiaeth gyfreithiol, ac osgoi problemau yn ddiweddarach yn y broses gynllunio. Cyn ymrwymo i unrhyw archeb, gwnewch yn siŵr eich bod chi'n deall pwy sydd wedi'i awdurdodi i ymrwymo i gytundebau a beth mae'r telerau'n ei olygu."},{"title":"Awdurdod i Lofnodi Contractau","subtitle":"Contractau ac Ymwadiadau · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/contracts-and-waivers/#awdurdod-i-lofnodi-contractau","text":"Rhaid i chi gael caniatâd eich cyflogwr cyn ymrwymo i unrhyw gontract ar ran eich ysgol neu'ch lleoliad. Dim ond staff awdurdodedig ddylai lofnodi contractau, ymwadiadau ac ati gyda darparwyr allanol. Os llofnodir contract heb gymeradwyaeth, gallai arwain at gamau disgyblu neu atebolrwydd personol am unrhyw gostau cysylltiedig. Rhaid gwneud pob cytundeb rhwng y sefydliad a'r darparwr, nid rhwng y darparwr a rhieni neu gyfranogwyr unigol. Mae hyn yn sicrhau diogelwch priodol, yswiriant, a llinellau cyfrifoldeb clir."},{"title":"Deall Telerau ac Amodau","subtitle":"Contractau ac Ymwadiadau · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/contracts-and-waivers/#deall-telerau-ac-amodau","text":"Darllenwch delerau ac amodau'r darparwr yn ofalus bob amser cyn cadarnhau archeb. Yn benodol, gwiriwch: Trefniadau canslo ac ad-dalu Blaendaliadau ac amserlenni talu Gofynion yswiriant Unrhyw gyfeiriadau at hepgoriadau (neu debyg) Os oes unrhyw beth yn aneglur, ceisiwch gyngor gan eich Pennaeth/Rheolwr, Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA), Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol, neu ymgynghorydd cyfreithiol/yswiriant priodol. Efallai y bydd darparwyr yn fodlon egluro neu ddiwygio telerau aneglur."},{"title":"Ymwadiadau, Ymwadiadau, Rhyddhau Atebolrwydd a Chydnabyddiaethau Risg","subtitle":"Contractau ac Ymwadiadau · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/contracts-and-waivers/#ymwadiadau-ymwadiadau-rhyddhau-atebolrwydd-a-chydnabyddiaethau-risg","text":"Gall rhai darparwyr ofyn am ildio neu ymwadiadau (neu debyg). Gall y dogfennau hyn ofyn i gyfranogwyr ildio/rhyddhau rhai hawliau cyfreithiol, fel cyflwyno hawliadau am esgeulustod. Peidiwch â llofnodi ymwadiadau heb gymeradwyaeth y cyflogwr yn gyntaf Peidiwch â gofyn i rieni/gofalwyr lofnodi ymwadiadau Nid yw cyfraith y DU yn caniatáu i sefydliadau gyfyngu atebolrwydd am farwolaeth neu anaf difrifol a achosir gan esgeulustod y darparwyr Gall rhai dogfennau fod yn friffiau diogelwch, yn gydnabyddiaethau risg, neu'n ffurflenni caniatâd yn hytrach nag ymwadiadau ffurfiol — darllenwch nhw'n ofalus Ar gyfer ymweliadau tramor, gwiriwch ymlaen llaw a oes angen hepgoriad a gofynnwch am gopi cyn cadarnhau'r archeb."},{"title":"Ffurflenni Caniatâd a Darparwyr","subtitle":"Contractau ac Ymwadiadau · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/contracts-and-waivers/#ffurflenni-caniat-d-a-darparwyr","text":"Ni ddylai ffurflenni darparwyr gynnwys cytundebau ariannol, eithriadau, na thelerau cytundebol i rieni eu llofnodi. Rhaid i'r ysgol neu'r lleoliad ymdrin â'r trefniadau hyn. Dylai ffurflenni caniatâd rhieni ganolbwyntio ar gyfranogiad, gwybodaeth feddygol, a chaniatadau perthnasol."},{"title":"Diogelu Data","subtitle":"Contractau ac Ymwadiadau · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/contracts-and-waivers/#diogelu-data","text":"Wrth rannu gwybodaeth am gyfranogwyr gyda darparwyr, rhaid i chi gydymffurfio â gofynion diogelu data. Dylid rhannu data personol, gan gynnwys manylion meddygol neu ffotograffau, yn ôl yr angen a dim ond lle mae caniatâd a threfniadau cytundebol priodol ar waith."},{"title":"Canslo ac Yswiriant","subtitle":"Contractau ac Ymwadiadau · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/contracts-and-waivers/#canslo-ac-yswiriant","text":"Gwiriwch y contract a'ch trefniadau yswiriant am gansladau neu newidiadau oherwydd salwch, tywydd, neu ddigwyddiadau annisgwyl. Lle bo'n berthnasol, dylid hysbysu rhieni am y trefniadau yswiriant sy'n berthnasol i'r ymweliad."},{"title":"Pwyntiau Allweddol","subtitle":"Contractau ac Ymwadiadau · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/contracts-and-waivers/#pwyntiau-allweddol","text":"Dim ond staff awdurdodedig all lofnodi contractau neu eithriadau Rhaid i gontractau fod rhwng y sefydliad a'r darparwr Darllenwch a deallwch yr holl delerau, yn enwedig canslo a thaliadau Gwiriwch unrhyw hepgoriadau neu gydnabyddiaethau risg yn ofalus Sicrhau bod gofynion diogelu data yn cael eu dilyn Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.2i Contractau ac Ymwadiadau"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#trosolwg","text":"Wrth drefnu ymweliadau addysgol, mae gwybodaeth bersonol yn aml yn cael ei chasglu a'i rhannu i helpu i gadw cyfranogwyr yn ddiogel. Gall hyn gynnwys gwybodaeth feddygol, cysylltiadau brys, neu fanylion perthnasol eraill. Mae diogelu'r wybodaeth hon yn hanfodol. Rhaid i ysgolion drin data personol yn gyfrifol ac yn unol â gofynion cyfreithiol er mwyn diogelu cyfranogwyr a chynnal ymddiriedaeth gyda theuluoedd."},{"title":"Cyfrifoldebau Cyfreithiol","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#cyfrifoldebau-cyfreithiol","text":"Rhaid trin yr holl ddata personol yn unol â Deddf Diogelu Data 2018 a GDPR y DU. Mae hyn yn berthnasol i sut mae gwybodaeth yn cael ei chasglu, ei storio, ei defnyddio a'i rhannu. Rhaid trin data personol: Yn gyfreithlon, yn deg ac yn dryloyw At ddibenion clir a phenodol yn unig Yn ddiogel a dim ond cyhyd ag sydd angen Dilynwch bolisïau diogelu data eich lleoliad bob amser wrth gynllunio a chynnal ymweliadau."},{"title":"Casglu a Rhannu Gwybodaeth","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#casglu-a-rhannu-gwybodaeth","text":"Fel Arweinydd Ymweliad mae angen gwybodaeth gywir a chyfredol arnoch i gefnogi lles cyfranogwyr yn ystod ymweliad. Gall hyn gynnwys: Manylion cyswllt brys Cyflyrau meddygol a meddyginiaeth Gofynion dietegol Gwybodaeth berthnasol arall, fel gallu nofio neu anghenion hygyrchedd Defnyddiwch ddulliau diogel i gasglu a rhannu'r wybodaeth hon, fel systemau digidol cymeradwy neu ffurflenni swyddogol. Dylid annog rhieni i ddarparu gwybodaeth gywir fel y gellir trefnu cefnogaeth briodol."},{"title":"Gwybodaeth Sensitif","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#gwybodaeth-sensitif","text":"Mae rhywfaint o wybodaeth yn arbennig o sensitif, gan gynnwys: Cyflyrau meddygol neu alergeddau Anghenion dietegol Gwybodaeth diogelu Manylion cyswllt brys Dylai mynediad at y wybodaeth hon fod yn gyfyngedig i staff sydd ei hangen er mwyn sicrhau diogelwch a lles cyfranogwyr."},{"title":"Gwybodaeth am Ganiatâd a Phreifatrwydd","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#gwybodaeth-am-ganiat-d-a-phreifatrwydd","text":"Rhaid hysbysu rhieni am sut y bydd data personol yn cael ei ddefnyddio a'i rannu. Fel arfer, eglurir hyn drwy bolisi preifatrwydd yr ysgol. Mewn rhai achosion, efallai y bydd angen caniatâd penodol, er enghraifft wrth rannu data personol gyda chanolfannau preswyl neu ddarparwyr gweithgareddau. Mae caniatâd electronig yn dderbyniol os yw wedi'i gofnodi'n ddiogel."},{"title":"Ffotograffau a'r Cyfryngau","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#ffotograffau-ar-cyfryngau","text":"Ystyrir bod ffotograffau neu fideos lle gellir adnabod unigolion yn ddata personol. Rhaid i leoliadau gael caniatâd priodol rhieni cyn tynnu neu ddefnyddio delweddau o'r fath, oni bai eu bod yn ofynnol at ddibenion diogelwch."},{"title":"Gweithio gyda Darparwyr Allanol","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#gweithio-gyda-darparwyr-allanol","text":"Os caiff gwybodaeth am gyfranogwyr ei rhannu â darparwyr allanol, dylech sicrhau eu bod yn dilyn safonau diogelu data priodol. Gwiriwch sut y byddant yn storio, yn defnyddio, ac yn y pen draw yn dileu neu'n dychwelyd gwybodaeth bersonol."},{"title":"Diogelwch a Chadw Data","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#diogelwch-a-chadw-data","text":"Rhaid storio gwybodaeth bersonol yn ddiogel a dim ond staff awdurdodedig sydd â mynediad. Ar ôl yr ymweliad, dylid dileu neu gadw gwybodaeth yn unol â pholisi cadw data eich lleoliad. Mewn argyfwng, gellir rhannu gwybodaeth berthnasol heb ganiatâd os oes angen er mwyn amddiffyn bywyd neu ddiogelwch."},{"title":"Pwyntiau Allweddol","subtitle":"Diogelu Data · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/data-protection/#pwyntiau-allweddol","text":"Casglwch wybodaeth sy'n angenrheidiol ar gyfer yr ymweliad yn unig Cadwch ddata personol yn gywir ac yn gyfredol Cyfyngu mynediad at wybodaeth sensitif Storio a rhannu data yn ddiogel Dilynwch bolisïau a gofynion cyfreithiol eich sefydliad Data personol staff Nid oes gofyn i chi ddarparu data personol staff (e.e. os gofynnir amdano gan ddarparwr) oni bai ei fod yn angenrheidiol am resymau diogelwch neu weithredol. Dim ond y wybodaeth leiaf sydd ei hangen i reoli'r ymweliad yn ddiogel y dylai'r darparwr ei derbyn. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.4j Gwybodaeth Cyfranogwyr a Diogelu Data"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Cadw a Chadw Cofnodion ar gyfer Ymweliadau Oddi ar y Safle · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/retention-and-record-keeping-for-offsite-visits/#trosolwg","text":"Mae cadw cofnodion cywir o ymweliadau addysgol yn helpu ysgolion i ddangos cynllunio, diogelu a rheoli risg effeithiol. Mae cadw cofnodion hefyd yn cefnogi cynllunio ymweliadau yn y dyfodol ac yn caniatáu i sefydliadau rannu arfer da. Efallai y bydd angen cofnodion hefyd os bydd digwyddiad yn digwydd a allai arwain at hawliad yswiriant neu gamau cyfreithiol. Os yw cofnodion yn cynnwys data personol, fel enwau, gwybodaeth feddygol neu ffotograffau, rhaid eu trin yn unol â Deddf Diogelu Data 2018 a GDPR y DU, ac yn unol â pholisi cadw data'r cyflogwr. Mae cadw cofnodion da yn helpu i sicrhau bod ymweliadau addysgol wedi'u dogfennu'n dda, yn cydymffurfio â'r gyfraith ac yn gwella'n barhaus."},{"title":"Pam y Cedwir Cofnodion","subtitle":"Cadw a Chadw Cofnodion ar gyfer Ymweliadau Oddi ar y Safle · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/retention-and-record-keeping-for-offsite-visits/#pam-y-cedwir-cofnodion","text":"Gall lleoliadau gadw cofnodion ymweliadau am sawl rheswm, gan gynnwys: Olrhain yr ystod o gyfleoedd a gynigir i ddisgyblion Cofnodi profiad staff wrth arwain ymweliadau Dangos cynllunio, rheoli risg a gwerthuso effeithiol Cefnogi rhannu arfer da Llywio ymweliadau yn y dyfodol a gwella diogelwch Cefnogi ymchwil, ystadegau neu ymholiadau budd y cyhoedd Cadw tystiolaeth os bydd digwyddiad neu hawliad yn digwydd Lle nad oes polisi cadw ffurfiol yn bodoli, dylai lleoliadau gytuno ar ganllawiau clir ynghylch pa gofnodion a gedwir ac am ba hyd."},{"title":"Canllawiau cyffredinol ar gyfer cadw cofnodion ymweliadau","subtitle":"Cadw a Chadw Cofnodion ar gyfer Ymweliadau Oddi ar y Safle · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/retention-and-record-keeping-for-offsite-visits/#canllawiau-cyffredinol-ar-gyfer-cadw-cofnodion-ymweliadau","text":"Ffurflenni caniatâd rhieni: Cadwch nhw tan ddiwedd yr ymweliad, oni bai bod angen cyfnod hirach am reswm penodol (gweler Digwyddiadau, isod). Yn gyffredinol, caiff ffurflenni caniatâd a ffurflenni damweiniau eu trin ar wahân i brif ffeil y disgybl, gyda'u cyfnod cadw eu hunain, sydd fel arfer yn fyrrach, yn hytrach na'u cadw am nifer penodol o flynyddoedd yn ddiofyn. Digwyddiadau neu ddamweiniau: Nid oes un cyfnod cadw gorfodol ar gyfer cofnodion sy'n gysylltiedig â digwyddiadau. Pan fydd digwyddiad arwyddocaol yn digwydd, dylai ysgolion wneud penderfyniad wedi'i ddogfennu, yn seiliedig ar risg, ynghylch pa mor hir i gadw'r ffurflenni caniatâd a'r adroddiadau digwyddiadau perthnasol, a gofnodwyd yn amserlen gadw'r ysgol. Yn aml, mae'r farn hon yn ystyried amserlenni atebolrwydd posibl (er enghraifft, y cyfnod cyfyngu estynedig a all fod yn berthnasol i hawliadau sy'n ymwneud â phlentyn). Gall cadw slipiau caniatâd ar gyfer pob myfyriwr ar yr ymweliad, nid dim ond y rhai a oedd yn rhan o'r digwyddiad, helpu i ddangos arfer cyson. Cofnodion disgyblion: Mae llawer o ysgolion yn defnyddio rheol “Dyddiad Geni + 25 mlynedd” ar gyfer ffeil graidd y disgybl. Nid yw hyn yn ymestyn yn awtomatig i waith papur ymweliadau addysgol. Fel arfer, cedwir ffurflenni caniatâd a damweiniau sy’n gysylltiedig ag ymweliadau ar wahân, o dan eu cyfnod cadw eu hunain, ac nid ydynt yn cael eu hanfon ymlaen fel rhan o gofnod y disgybl yn rheolaidd."},{"title":"Cyfnodau Cadw Nodweddiadol","subtitle":"Cadw a Chadw Cofnodion ar gyfer Ymweliadau Oddi ar y Safle · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/retention-and-record-keeping-for-offsite-visits/#cyfnodau-cadw-nodweddiadol","text":"Mae cyfnodau cadw yn dibynnu ar y math o gofnod ac a ddigwyddodd digwyddiad, a dylid eu nodi yn amserlen gadw'r ysgol ei hun yn hytrach na'u cymhwyso fel ffigurau sefydlog cyffredinol. Gall ysgolion sy'n defnyddio EVOLVE fel platfform diogel ddewis cadw'r wybodaeth hon yn hirach at ddibenion data, adrodd a thueddiadau. Ymweliad safonol heb ddigwyddiad Gwaredu'n ddiogel yn fuan ar ôl i'r ymweliad ddod i ben Ymweliad sy'n cynnwys damwain neu ddigwyddiad Wedi'i gadw am gyfnod a asesir yn ôl risg a bennir gan yr ysgol (dim ffigur statudol sefydlog; yn aml yn cael ei lywio gan ystyriaethau atebolrwydd/cyfyngiad) Cofnodion cyffredinol disgyblion Yn aml yn cael ei gadw tan ddyddiad geni + 25 mlynedd (ffeil graidd y disgybl, heb ei hymestyn yn awtomatig i waith papur ymweliad) Data personol Wedi'i gadw yn unol â GDPR a pholisi diogelu/cadw data'r ysgol ei hun"},{"title":"Cadw Cofnodion yn Ymarferol","subtitle":"Cadw a Chadw Cofnodion ar gyfer Ymweliadau Oddi ar y Safle · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/retention-and-record-keeping-for-offsite-visits/#cadw-cofnodion-yn-ymarferol","text":"Gall cofnodion ymweliadau gynnwys: Cynlluniau ymweliadau ac asesiadau risg Rolau staff a chofnodion profiad Rhaglenni gweithgareddau Cyfathrebu â rhieni a ffurflenni caniatâd Polisïau a gweithdrefnau ar waith ar adeg yr ymweliad Adroddiadau ymchwilio i ddamweiniau a datganiadau tystion Gall y cofnodion hyn helpu i ddangos bod ymweliadau wedi'u cynllunio a'u rheoli'n iawn."},{"title":"Rheoli Data Personol","subtitle":"Cadw a Chadw Cofnodion ar gyfer Ymweliadau Oddi ar y Safle · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/retention-and-record-keeping-for-offsite-visits/#rheoli-data-personol","text":"Wrth storio gwybodaeth sy'n cynnwys data personol: Sicrhau bod cofnodion yn cael eu storio'n ddiogel Cyfyngu mynediad i staff awdurdodedig Nodwch yn glir y diben a'r sail gyfreithiol dros ddal y data Diffinio pa mor hir y bydd y wybodaeth yn cael ei chadw Gwaredu cofnodion yn ddiogel pan nad oes eu hangen mwyach Dylai systemau electronig a ddefnyddir i reoli cofnodion ymweliadau fod â rheolaethau diogelwch a mynediad priodol."},{"title":"Cofnodion yn Dilyn Digwyddiad","subtitle":"Cadw a Chadw Cofnodion ar gyfer Ymweliadau Oddi ar y Safle · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/retention-and-record-keeping-for-offsite-visits/#cofnodion-yn-dilyn-digwyddiad","text":"Os bydd damwain neu ddigwyddiad yn digwydd, dylid cadw cofnodion ychwanegol i gefnogi ymchwiliad neu hawliadau posibl. Gall y rhain gynnwys: Adroddiadau manwl ar ddigwyddiadau a datganiadau tystion Cynllun yr ymweliad a'r asesiad risg Enwau'r holl gyfranogwyr a'r staff a oedd yn bresennol Y rhaglen o weithgareddau Polisïau a gweithdrefnau ar waith ar y pryd Copïau o wybodaeth a anfonwyd at rieni Ffurflenni caniatâd a meddygol wedi'u cwblhau"},{"title":"Cyfnodau Cadw Argymhelliedig Ar ôl Digwyddiadau","subtitle":"Cadw a Chadw Cofnodion ar gyfer Ymweliadau Oddi ar y Safle · Contracts and data · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/retention-and-record-keeping-for-offsite-visits/#cyfnodau-cadw-argymhelliedig-ar-l-digwyddiadau","text":"Er mwyn caniatáu ar gyfer hawliadau posibl: Pobl ifanc: cadwch gofnodion nes eu bod yn cyrraedd 25 oed Oedolion: cadwch gofnodion am 7 mlynedd ar ôl y digwyddiad Mae'r amserlenni hyn yn adlewyrchu Deddf Cyfyngiadau Tir 1980, sy'n caniatáu i hawliadau gael eu dwyn sawl blwyddyn ar ôl digwyddiad. Mewn rhai achosion, yn enwedig lle gall anafiadau ddatblygu dros amser, gall cyfnodau cadw hirach fod yn briodol. DfE: Diogelu data mewn ysgolion Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.4j Gwybodaeth Cyfranogwyr a Diogelu Data 6d Cwestiynau Cyffredin: Cadw Dogfennau Pecyn Cymorth Rheoli Cofnodion IRMS ar gyfer Ysgolion ac Academïau - https://irms.org.uk/schools-toolkit/"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Cynhwysiant · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/inclusion/#trosolwg","text":"Dylai pob person ifanc gael cyfle i gymryd rhan mewn ymweliadau. Gall ymweliadau addysgol ddarparu cyfleoedd dysgu a datblygiad personol gwerthfawr, a dylai lleoliadau gymryd camau rhesymol i sicrhau bod y profiadau hyn yn hygyrch i bob cyfranogwr. O dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010, mae'n anghyfreithlon gwahaniaethu yn erbyn unigolion oherwydd nodweddion gwarchodedig fel anabledd, hil, crefydd neu gred, rhyw, cyfeiriadedd rhywiol, ailbennu rhywedd, beichiogrwydd neu famolaeth. Rhaid i ysgolion wneud addasiadau rhesymol i atal cyfranogwyr rhag cael eu rhoi dan anfantais sylweddol."},{"title":"Cynllunio ar gyfer Cynhwysiant","subtitle":"Cynhwysiant · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/inclusion/#cynllunio-ar-gyfer-cynhwysiant","text":"Dylid ystyried ymarfer cynhwysol o gamau cynharaf y cynllunio a bod yn rhagweladwy. Dylech ragweld heriau wrth gynllunio ymweliadau a rhaid i chi wneud addasiadau rhesymol i sicrhau bod gweithgareddau, lleoliadau a threfniadau yn caniatáu i gyfranogwyr gymryd rhan ochr yn ochr â'u cyfoedion. Dylai cynllunio ystyried: Anghenion, galluoedd a strategaethau ymdopi unigol Hygyrchedd lleoliadau a gweithgareddau Lefelau staffio priodol neu gefnogaeth arbenigol lle bo angen Argyfyngau Ni ddylid gwneud rhagdybiaethau yn seiliedig ar labeli na diagnosisau. Lle bo'n briodol, dylid cynnwys y Cydlynydd Anghenion Addysgol Arbennig a staff perthnasol eraill yn gynnar yn y broses gynllunio. Dylai unrhyw addasiadau gefnogi cyfranogiad heb beryglu diogelwch na phwrpas craidd y gweithgaredd. Lle nad yw cynhwysiant llawn yn bosibl, rhaid i benderfyniadau fod yn seiliedig ar resymau clir a chyfiawn yn hytrach na gwahaniaethu annheg. Dylid cymryd gofal hefyd i osgoi gwahaniaethu anuniongyrchol, er enghraifft trefnu ymweliadau sy'n eithrio cyfranogwyr yn anfwriadol oherwydd defodau crefyddol neu nodweddion gwarchodedig eraill."},{"title":"Ymweliadau Preswyl a Chyfleusterau","subtitle":"Cynhwysiant · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/inclusion/#ymweliadau-preswyl-a-chyfleusterau","text":"Mae ymweliadau preswyl yn gofyn am sylw arbennig i breifatrwydd, urddas a diogelwch. Dylai myfyrwyr a rhieni neu ofalwyr gael cyfleoedd i drafod trefniadau llety lle bo'n briodol. Lle gall cyfranogwyr deimlo'n anghyfforddus wrth ddefnyddio cyfleusterau a rennir, dylid ystyried dewisiadau amgen rhesymol ac ymarferol sy'n osgoi embaras neu stigma. Ar gyfer ymweliadau sy'n cynnwys aros mewn cartrefi, dylid dewis a hasesu teuluoedd lletyol yn ofalus i sicrhau bod lleoliadau'n ddiogel ac yn gefnogol i bob cyfranogwr. Dim ond gyda chaniatâd priodol y dylid rhannu gwybodaeth bersonol am fyfyrwyr."},{"title":"Ymddygiad a Chyfranogiad","subtitle":"Cynhwysiant · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/inclusion/#ymddygiad-a-chyfranogiad","text":"Dylai gwahardd cyfranogwr o ymweliad fod yn ddewis olaf. Dylai penderfyniadau gynnwys trafodaeth gyda staff perthnasol a rhieni neu ofalwyr. Mewn rhai achosion, gall ymddygiad gyflwyno risgiau na ellir eu rheoli'n ddiogel. Lle mae ymddygiad yn gysylltiedig â nodwedd warchodedig, rhaid cymryd gofal i sicrhau bod penderfyniadau'n deg, yn gymesur ac yn rhan o broses rheoli ymddygiad ehangach. Os na ellir osgoi gwaharddiad, dylid ystyried cyfleoedd dysgu eraill. Ni ddylid defnyddio ymweliadau addysgol fel gwobr na chosb nad ydynt yn gysylltiedig â'u pwrpas addysgol."},{"title":"Cefnogi Profiadau Cadarnhaol","subtitle":"Cynhwysiant · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/inclusion/#cefnogi-profiadau-cadarnhaol","text":"Mae cynllunio cynhwysol yn helpu i sicrhau bod ymweliadau addysgol yn ddiogel, yn groesawgar ac yn fuddiol i bob dysgwr. Drwy ystyried anghenion unigol yn gynnar a gweithio ar y cyd â staff, teuluoedd a chyfranogwyr, gall lleoliadau ddarparu cyfleoedd ystyrlon i bawb gymryd rhan."},{"title":"Cwestiynau Cyffredin","subtitle":"Cynhwysiant · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/inclusion/#cwestiynau-cyffredin","text":""},{"title":"Mae rhai cydweithwyr yn teimlo y dylai ymddygiad plentyn penodol ei atal rhag mynychu'r preswylfa a gynlluniwyd, ond mae eraill yn anghytuno. Pwy sy'n iawn?","subtitle":"Cynhwysiant · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/inclusion/#mae-rhai-cydweithwyr-yn-teimlo-y-dylai-ymddygiad-plentyn-penodol-ei-atal-rhag-mynychur-preswylfa-a-gynlluniwyd-ond-mae-eraill-yn-anghytuno-pwy-syn-iawn","text":"Ni ddylid defnyddio mynychu ymweliadau fel gwobr na chosb. Yn aml, mae preswyliadau’n cynnig cyfle i fyfyrwyr sy’n cael trafferth mewn sefyllfaoedd ystafell ddosbarth ddisgleirio. Gall perthnasoedd ag athrawon wella’n sylweddol ac efallai na fydd ymddygiadau disgwyliedig yn digwydd. Yr allwedd i ymweliad llwyddiannus yw cynllunio da, felly ystyriwch unrhyw gefnogaeth y gallai fod angen i chi ei rhoi ar waith a gwnewch yn siŵr bod disgwyliadau a chanlyniadau wedi’u nodi’n glir ymlaen llaw."},{"title":"Rydym yn bwriadu ymweld â chanolfan weithgareddau am ddiwrnod o weithgareddau anturus. Mae un o'r myfyrwyr yn y dosbarth yn ddefnyddiwr cadair olwyn ac rydym yn poeni na fyddant yn gallu cael mynediad at y gweithgareddau yr ydym am eu gwneud. Sut ddylem ni fynd ati i wneud hyn?","subtitle":"Cynhwysiant · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/inclusion/#rydym-yn-bwriadu-ymweld-chanolfan-weithgareddau-am-ddiwrnod-o-weithgareddau-anturus-mae-un-or-myfyrwyr-yn-y-dosbarth-yn-ddefnyddiwr-cadair-olwyn-ac-rydym-yn-poeni-na-fyddant-yn-gallu-cael-mynediad-at-y-gweithgareddau-yr-ydym-am-eu-gwneud-sut-ddylem-ni-fynd-ati-i-wneud-hyn","text":"Mae gan bob person ifanc hawl i gymryd rhan, ond nid yw pob gweithgaredd a darparwr yr un peth. Rhagwelwch gynnwys y defnyddiwr cadair olwyn a, chyn archebu, cysylltwch â'r darparwr a gofynnwch gwestiynau am eu dull o gefnogi myfyrwyr sydd â'r anghenion ychwanegol hyn. Er bod y darparwr wedi'i rwymo'n gyfreithiol i wneud addasiadau rhesymol i alluogi cyfranogiad, mae gwahanol leoliadau/gweithgareddau'n fwy addas ar gyfer cynhwysiant nag eraill. Mae gan rai darparwyr hefyd fynediad at offer ac adnoddau mwy arbenigol sy'n galluogi cyfranogiad llawn, a dylech archwilio darparwyr mwy arbenigol yn dibynnu ar anghenion y myfyriwr. Dysgu Awyr Agored o Ansawdd Uchel Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info Cynhwysiant 3.2e 4.4i Anghenion Addysgol Arbennig ac Anableddau 4.4L Pobl Ifanc Trawsrywiol ac Ymweliadau Cyfranogwyr 4.4r ag Awtistiaeth"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#trosolwg","text":"Efallai y bydd angen meddyginiaeth ar rai cyfranogwyr yn ystod ymweliad addysgol. Mae cynllunio gofalus yn sicrhau bod anghenion meddygol yn cael eu rheoli'n ddiogel wrth alluogi pob disgybl i gymryd rhan lawn yn yr ymweliadau. Dylai staff ddilyn polisi cyflyrau meddygol y sefydliad a sicrhau bod gwybodaeth, caniatâd a threfniadau priodol ar waith cyn yr ymweliad."},{"title":"Gwybodaeth Feddygol ar gyfer Ymweliadau","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#gwybodaeth-feddygol-ar-gyfer-ymweliadau","text":"Ar gyfer y rhan fwyaf o ymweliadau dydd arferol, bydd gwybodaeth feddygol a gesglir ar ddechrau'r flwyddyn academaidd fel arfer yn ddigonol. Ar gyfer ymweliadau mwy cymhleth—megis ymweliadau preswyl, anturus neu dramor—dylid casglu gwybodaeth feddygol wedi'i diweddaru fel rhan o ganiatâd rhieni sy'n benodol i'r ymweliad. Ystyriwch unigolion sydd ag anghenion meddygol newydd neu amrywiol yn ofalus bob amser. Dylid gofyn i oedolion sydd â chyfrifoldeb rhiant roi caniatâd ar gyfer triniaeth feddygol frys, gan gynnwys gweithdrefnau fel anesthesia neu drallwysiad gwaed os oes angen. Dylid eu hysbysu y bydd eu dymuniadau'n cael eu cyfleu i weithwyr meddygol proffesiynol os oes angen."},{"title":"Trefniadau Allweddol","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#trefniadau-allweddol","text":"Wrth gynllunio ymweliad, dylech sicrhau bod y trefniadau canlynol ar waith: Caniatâd Rhieni Mae angen caniatâd ysgrifenedig rhieni ar gyfer rhoi meddyginiaeth, gan gynnwys meddyginiaethau heb bresgripsiwn. Dylai rhieni nodi os oes meddyginiaethau nad ydynt am i'w plentyn eu derbyn. Cario meddyginiaeth asthma neu alergeddau difrifol Dylai cyfranogwyr sydd â chyflyrau fel cario eu hanadlwyr eu hunain neu chwistrellwyr adrenalin awtomatig lle bo'n briodol. Gall ysgolion hefyd gario dyfeisiau brys sbâr. Aseswch risg hyn. Ymwybyddiaeth a Hyfforddiant Staff Dylai staff gael eu hyfforddi a deall sut i roi meddyginiaeth a defnyddio dyfeisiau meddygol fel anadlyddion neu chwistrellwyr adrenalin awtomatig. Dylent hefyd fod yn gyfarwydd â chynlluniau gofal iechyd unigol lle mae'r rhain yn bodoli. Cadw Cofnodion a Hysbysu Dylid cofnodi a chyfleu unrhyw feddyginiaeth a roddir yn ystod ymweliad er mwyn sicrhau tryloywder ac atebolrwydd. Cyfrinachedd Rhaid trin gwybodaeth feddygol yn sensitif a'i storio'n ddiogel yn unol â gofynion diogelu data. Gweithdrefnau Brys Dylai staff wybod sut i ymateb i argyfyngau meddygol a sut i gysylltu â'r gwasanaethau brys os oes angen."},{"title":"Cefnogi Cynhwysiant","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#cefnogi-cynhwysiant","text":"Dylid cynllunio a chynllunio ymweliadau addysgol fel y gall disgyblion â chyflyrau meddygol gymryd rhan lle bynnag y bo modd. Mae Deddf Plant a Theuluoedd 2014 a Deddf Cydraddoldeb 2010 yn ei gwneud yn ofynnol i ysgolion gefnogi disgyblion ag anghenion meddygol a gwneud addasiadau rhesymol lle bo'n briodol. Mewn rhai achosion, efallai y bydd angen cefnogaeth ychwanegol, megis cymorth gan staff hyfforddedig, gwirfoddolwyr neu rieni."},{"title":"Rheoli Anhwylderau Bach","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#rheoli-anhwylderau-bach","text":"Efallai y bydd angen meddyginiaeth ar gyfer cyflyrau bach fel cur pen, brathiadau pryfed, toriadau, annwyd neu boen mislif weithiau. Dylai rhieni/gofalwyr ddarparu gwybodaeth am unrhyw gyflyrau hysbys a gofynion meddyginiaeth ymlaen llaw, ynghyd ag a ydynt yn cydsynio i driniaeth cymorth cyntaf o'r fath. Dylai meddyginiaeth fod ag enw da bob amser, wedi'i storio, ei chludo a'i rhoi'n ddiogel, a rhaid cofnodi dosau a bod yn briodol i'r cyfranogwr. Meddyginiaethau Penodol Efallai y bydd angen sylw arbennig ar rai meddyginiaethau. Anadlyddion asthma Gall ysgolion ddal anadlyddion brys i'w defnyddio yn unol â pholisi'r sefydliad. Chwistrellwyr adrenalin awtomatig Gellir cadw dyfeisiau sbâr ar gyfer argyfyngau, dylai disgyblion sydd mewn perygl gario dau ddyfais bersonol fel arfer."},{"title":"Ymweliadau Tramor","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#ymweliadau-tramor","text":"Wrth deithio dramor, efallai y bydd angen gwiriadau ychwanegol. Mae gan rai gwledydd reolau penodol ynghylch meddyginiaethau. Rhaid i chi sicrhau bod: Mae meddyginiaeth wedi'i labelu'n glir a'i rhagnodi lle bo angen Mae unrhyw feddyginiaethau rheoledig yn dod gyda'r ddogfennaeth briodol Mae meddyginiaeth wedi'i phacio mewn bagiau llaw os yw'n briodol Dim ond os yw wedi'i ragnodi y defnyddir meddyginiaethau dros y cownter a brynir dramor Mae cynllunio da, cyfathrebu clir â rhieni a chadw cofnodion priodol yn helpu i sicrhau bod anghenion meddygol cyfranogwyr yn cael eu rheoli'n ddiogel gan ganiatáu i bawb gymryd rhan mewn ymweliadau addysgol."},{"title":"Cwestiynau Cyffredin","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#cwestiynau-cyffredin","text":""},{"title":"Ga i roi paracetamol i blentyn sydd â chur pen? Maen nhw'n dweud mai dyma beth mae eu Mam yn ei roi iddyn nhw gartref.","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#ga-i-roi-paracetamol-i-blentyn-sydd-chur-pen-maen-nhwn-dweud-mai-dyma-beth-mae-eu-mam-yn-ei-roi-iddyn-nhw-gartref","text":"Rhaid i rieni roi eu caniatâd cyn i chi neu unrhyw un arall roi unrhyw feddyginiaeth neu gyffuriau. Os nad oes caniatâd ysgrifenedig wedi'i gael ymlaen llaw, gallech gysylltu â'r rhieni dros y ffôn i gael caniatâd llafar, wedi'i dystio. Defnyddiwch feddyginiaeth ag enw da yn unig, dilynwch y cyfarwyddiadau dos a chofnodwch y weinyddiaeth."},{"title":"A yw'n iawn rhoi dogfen i ddarparwr sy'n crynhoi cyflyrau meddygol fy nosbarth cyn preswyliad?","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#a-ywn-iawn-rhoi-dogfen-i-ddarparwr-syn-crynhoi-cyflyrau-meddygol-fy-nosbarth-cyn-preswyliad","text":"Dylech roi'r wybodaeth sydd ei hangen ar y darparwr i'w helpu i gadw'ch grŵp yn ddiogel. Beth bynnag fo'r fformat, dylech sicrhau ei fod naill ai'n cael ei ddinistrio ar ddiwedd y cyfnod y mae ei angen neu ei gadw yn unol â pholisi trin data eich ysgol."},{"title":"Rydym yn mynd ar alldeithiau DofE ac nid oes gennym le diogel i storio meddyginiaeth. Beth ddylem ni ei wneud?","subtitle":"Meddyginiaeth · Inclusion · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/medication/#rydym-yn-mynd-ar-alldeithiau-dofe-ac-nid-oes-gennym-le-diogel-i-storio-meddyginiaeth-beth-ddylem-ni-ei-wneud","text":"Gallech storio mewn bag neu flwch cloedig, gwrth-dorri yn y minibws. Ystyriwch a oes unrhyw ofynion rheoli tymheredd a phwy sydd angen mynediad, pryd. Canllawiau Cenedlaethol OEAP Meddyginiaeth 4.4d 7.2a Sepsis Canllawiau 3.4n i Rieni 4.4j Gwybodaeth Cyfranogwyr a Diogelu Data"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Cymorth Cyntaf · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/first-aid/#trosolwg","text":"Rhaid bod trefniadau cymorth cyntaf priodol ar waith ar gyfer pob ymweliad addysgol. Bydd lefel y gefnogaeth cymorth cyntaf sydd ei hangen yn dibynnu ar natur yr ymweliad, yr amgylchedd a'r gweithgareddau dan sylw. Rhaid i bob ymweliad gynnwys o leiaf un oedolyn cyfrifol sydd â gwybodaeth ymarferol addas am gymorth cyntaf, pecyn cymorth cyntaf priodol a'r modd i gysylltu â chymorth cymwys."},{"title":"Darpariaeth Cymorth Cyntaf","subtitle":"Cymorth Cyntaf · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/first-aid/#darpariaeth-cymorth-cyntaf","text":"Ar gyfer ymweliadau arferol mewn amgylcheddau trefol, efallai y bydd dealltwriaeth sylfaenol o gymorth cyntaf yn ddigonol. Gallai hyn gynnwys profiad bywyd cyffredinol neu gwrs cyflwyniadol byr, fel sesiwn sgiliau cymorth cyntaf sylfaenol. Efallai y bydd angen staff sydd â hyfforddiant cymorth cyntaf lefel uwch ar gyfer lleoliadau mwy anghysbell, ymweliadau preswyl neu weithgareddau risg uwch. Dylai Arweinydd yr Ymweliad a Chydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) ystyried yr amgylchedd a'r gweithgareddau wrth benderfynu pa lefel o gymhwysedd cymorth cyntaf sy'n ofynnol."},{"title":"Cyfnod Sylfaen y Blynyddoedd Cynnar (EYFS)","subtitle":"Cymorth Cyntaf · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/first-aid/#cyfnod-sylfaen-y-blynyddoedd-cynnar-eyfs","text":"Ar gyfer ymweliadau sy'n cynnwys plant yng Nghyfnod Sylfaen y Blynyddoedd Cynnar, rhaid i o leiaf un aelod o staff feddu ar dystysgrif Cymorth Cyntaf Pediatrig gyfredol. Rhaid i staff hefyd allu galw am gymorth brys yn Saesneg os oes angen."},{"title":"Cymorth Cyntaf yn ystod Ymweliadau","subtitle":"Cymorth Cyntaf · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/first-aid/#cymorth-cyntaf-yn-ystod-ymweliadau","text":"Er nad yw pob ymweliad yn gofyn am gymorth cyntaf cwbl gymwys, rhaid bod cefnogaeth briodol ar gael bob amser. Wrth arwain ymweliad dylech: Meddu ar wybodaeth ymarferol am gymorth cyntaf sylfaenol Gwybod sut i ddefnyddio'r pecyn cymorth cyntaf Gallu cael mynediad at gymorth meddygol ychwanegol os oes angen Lle defnyddir goruchwyliaeth o bell, rhaid i gyfranogwyr gael ffordd ddibynadwy o gysylltu â chymorth a chario deunyddiau cymorth cyntaf priodol."},{"title":"Meddyginiaeth Brys","subtitle":"Cymorth Cyntaf · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/first-aid/#meddyginiaeth-brys","text":"Efallai y bydd angen meddyginiaeth benodol ar rai cyfranogwyr yn ystod ymweliadau. Dylai cyfranogwyr sydd mewn perygl o anaffylacsis gario dau chwistrellwr adrenalin awtomatig Dylai cyfranogwyr sydd ag asthma gario eu hanadlydd lleddfu Efallai y bydd gan sefydliadau anadlyddion sbâr neu chwistrellwyr adrenalin awtomatig i'w defnyddio mewn argyfwng yn yr ysgol ac oddi ar y safle lle mae gweithdrefnau priodol ar waith. Dylid ystyried hyn yn y broses asesu risg. Dylai meddyginiaeth gael ei labelu'n glir, ei dyddiad, ei storio'n briodol ac yn addas ar gyfer oedran y cyfranogwr. Mae angen caniatâd rhieni i roi meddyginiaeth, gan gynnwys meddyginiaethau heb bresgripsiwn."},{"title":"Ystyriaethau Iechyd","subtitle":"Cymorth Cyntaf · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/first-aid/#ystyriaethau-iechyd","text":"Dylech fod yn ymwybodol o risgiau iechyd posibl yn ystod ymweliadau. Efallai y bydd angen triniaeth sylfaenol ar gyfer cyflyrau bach fel llosg haul, brathiadau pryfed, cur pen, toriadau neu annwyd. Dylai staff hefyd fod yn ymwybodol o gyflyrau mwy difrifol, fel sepsis, a cheisio cyngor meddygol brys os bydd symptomau'n datblygu. Ar gyfer ymweliadau tramor, gwiriwch y rheolau lleol sy'n ymwneud â meddyginiaethau a gwnewch yn siŵr bod presgripsiynau ar gael lle bo angen."},{"title":"Cofnodi ac Adrodd","subtitle":"Cymorth Cyntaf · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/first-aid/#cofnodi-ac-adrodd","text":"Rhaid cofnodi ac adrodd ar unrhyw gymorth cyntaf a ddarperir yn ystod ymweliad yn unol â gweithdrefnau eich cyflogwr. Gall hyn gynnwys cwblhau cofnodion damweiniau a dilyn gofynion adrodd fel RIDDOR, lle bo'n berthnasol. Ceisiwch gyngor os nad ydych yn siŵr."},{"title":"Peryglon Amgylcheddol","subtitle":"Cymorth Cyntaf · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/first-aid/#peryglon-amgylcheddol","text":"Dylech fod yn ymwybodol o beryglon amgylcheddol a sut i'w rheoli. Gall y rhain gynnwys: Brathiadau a phigiadau pryfed Pigiadau planhigion Llosgiadau neu anafiadau bach Brathiadau trogod Dylid dilyn mesurau ataliol, canllawiau a chyngor lleol lle bo'n briodol. Ar gyfer ymweliadau tramor, gall risgiau ychwanegol gynnwys anifeiliaid gwenwynig, y gynddaredd, clefydau a gludir gan bryfed neu blanhigion niweidiol. Gall paratoi a chodi ymwybyddiaeth ofalus helpu i reoli'r risgiau hyn yn effeithiol. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.4b Cymorth cyntaf Meddyginiaeth 4.4d 6o Cwestiynau Cyffredin: Alergeddau ac Anaffylacsis 7.2a Sepsis 7.2e Brathiadau a Phigiadau"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Argyfyngau ar ymweliadau · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/emergencies-on-visits/#trosolwg","text":"Mae argyfyngau ar ymweliadau addysgol yn brin ond maent yn digwydd. Mae cynllunio gofalus a gweithdrefnau clir yn helpu i sicrhau bod sefyllfaoedd yn cael eu rheoli'n ddiogel ac yn effeithiol. Gall tîm arweinyddiaeth yr ymweliad ymdrin â'r rhan fwyaf o ddigwyddiadau. Fodd bynnag, efallai y bydd angen cefnogaeth gan yr ysgol neu'r cyflogwr mewn rhai sefyllfaoedd. Mae bod yn barod yn helpu staff i ymateb yn dawel ac yn hyderus pan fo angen. Dylai Arweinwyr Ymweliadau bob amser ddilyn Cynllun Argyfwng eu sefydliad a gweithdrefnau iechyd a diogelwch perthnasol."},{"title":"Paratoi ar gyfer Argyfyngau","subtitle":"Argyfyngau ar ymweliadau · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/emergencies-on-visits/#paratoi-ar-gyfer-argyfyngau","text":"Paratoi da yw'r ffordd fwyaf effeithiol o atal a rheoli sefyllfaoedd annisgwyl. Wrth gynllunio ymweliad, gwnewch yn siŵr bod y trefniadau canlynol ar waith: Cynllun Argyfwng Dylai fod gan eich lleoliad gynllun argyfwng clir sy'n amlinellu rolau a chyfrifoldebau. Dylai hyn gwmpasu gwahanol fathau o ymweliadau a digwyddiadau posibl. Gweithdrefnau Actifadu Dylech wybod sut i actifadu'r cynllun argyfwng a chael rhifau cyswllt allweddol wrth law. Cyfathrebu Cynnal cyfathrebu dibynadwy â'r ysgol, y gwasanaethau brys a, lle bo'n briodol, rhieni/gofalwyr. Sicrhewch fod ffonau wedi'u gwefru ac ystyriwch ddulliau cyfathrebu wrth gefn. Hyfforddiant ac Ymarfer Dylech chi ddeall sut i ymateb i ddigwyddiadau a phryd i rybuddio'r ysgol. Gall hyfforddiant rheolaidd neu ymarferion argyfwng efelychiedig helpu i brofi gweithdrefnau. Rhwydweithiau Cymorth Byddwch yn ymwybodol o wasanaethau brys lleol ac asiantaethau cymorth eraill a allai fod eu hangen yn ystod ymweliad. Gwybodaeth Gyswllt Cadwch restrau cyswllt brys cyfredol ar gyfer cyfranogwyr, staff a chysylltiadau brys allweddol. Cadwch y rhain yn hygyrch mewn mwy nag un lleoliad. Cronfeydd Argyfwng Gwnewch yn siŵr bod trefniadau ar waith i dalu am gostau annisgwyl, fel newidiadau teithio neu gludiant brys. Ymholiadau'r Cyfryngau Nodwch gyswllt cyfryngau cymwys dynodedig. Dylai staff gyfeirio unrhyw ymholiadau at y person hwn ac osgoi darparu datganiadau eu hunain. Cymorth Ôl-ddigwyddiad Dylai cynlluniau gynnwys cefnogaeth i unrhyw un yr effeithiwyd arno gan ddigwyddiad, ar unwaith ac yn y tymor hwy."},{"title":"Yn ystod Argyfwng","subtitle":"Argyfyngau ar ymweliadau · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/emergencies-on-visits/#yn-ystod-argyfwng","text":"Os bydd digwyddiad yn digwydd: Dilynwch weithdrefnau iechyd a diogelwch, cymorth cyntaf ac argyfwng eich sefydliad Cysylltwch â'r ysgol neu'r cyswllt brys dynodedig cyn gynted â phosibl Cofnodwch wybodaeth allweddol am y digwyddiad Rheoli cyfathrebiadau Mae offer digidol fel EVOLVEgo yn helpu arweinwyr i gael mynediad at fanylion cyswllt a chofnodi gwybodaeth yn ystod digwyddiad. Mae Canllawiau Poced Argyfwng ar gael gan EVOLVE Advice i'w cymryd ar eich ymweliadau. https://www.evolveadvice.co.uk/emergency-pocketguide"},{"title":"Cynllunio Wrth Gefn","subtitle":"Argyfyngau ar ymweliadau · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/emergencies-on-visits/#cynllunio-wrth-gefn","text":"Dylai fod gan bob ymweliad Gynllun B i ddelio â phroblemau y gellir eu rhagweld yn rhesymol. Gallai'r rhain gynnwys: Cau lleoliadau Tywydd garw a/neu amodau amhriodol Oedi neu ganslo trafnidiaeth Mynediad cyfyngedig i leoliadau neu feysydd parcio Dylech hefyd fod yn ymwybodol o faterion ehangach a allai amharu ar deithio neu weithgareddau, fel digwyddiadau mawr neu rybuddion diogelwch. Mae cynllunio da, cyfathrebu clir ac arweinyddiaeth dawel yn allweddol i reoli sefyllfaoedd annisgwyl yn ddiogel. Rheoli defnydd ffôn symudol mewn argyfwng Dylech amlinellu'r dull o ymdrin â dyfeisiau symudol ar ymweliadau ym mholisi dyfeisiau symudol yr ysgol ac yn yr asesiad risg ymweliad penodol. Os caniateir dyfeisiau, cynlluniwch sut y byddech chi'n rheoli hyn pe bai argyfwng. Dylai'r staff sy'n gyfrifol am oruchwylio'r grŵp atgyfnerthu pwysigrwydd peidio â rhannu gwybodaeth am y digwyddiad a allai achosi dryswch neu ofid i eraill. Os bydd y cyfarwyddyd hwn yn cael ei dorri, efallai y bydd angen i staff atafaelu dyfeisiau. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info Pob dogfen yn Adran 4.1 3.1a Gofynion ac Argymhellion i Gyflogwyr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Ymwybyddiaeth o Derfysgaeth a Diogelwch · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/terrorism-awareness-and-safety/#trosolwg","text":"Er eu bod yn brin, mae digwyddiadau sy'n gysylltiedig â therfysgaeth wedi digwydd yn y DU ac yn rhyngwladol. Gall grwpiau o blant a phobl ifanc gael eu targedu neu eu dal mewn digwyddiadau ehangach. Dylai Arweinwyr Ymweliadau ystyried y risgiau hyn fel rhan o'u cynllunio cyffredinol, gan sicrhau bod rhagofalon synhwyrol ar waith a bod staff yn gwybod sut i ymateb os bydd argyfwng yn digwydd. Dylid trin risgiau terfysgaeth fel unrhyw risg diogelwch arall: eu hasesu'n gymesur, eu cadw mewn persbectif a'u hystyried o fewn prosesau rheoli risg arferol."},{"title":"Paratoi Cyn yr Ymweliad","subtitle":"Ymwybyddiaeth o Derfysgaeth a Diogelwch · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/terrorism-awareness-and-safety/#paratoi-cyn-yr-ymweliad","text":"Wrth gynllunio ymweliad, dylech aros yn wybodus am risgiau posibl a chynnwys ystyriaethau terfysgaeth yn eu cynllunio argyfwng cyffredinol. Dylech chi: Monitro digwyddiadau a datblygiadau cyfredol yn y gyrchfan Adolygu canllawiau perthnasol y Llywodraeth ar derfysgaeth ac argyfyngau cenedlaethol Ar gyfer ymweliadau tramor, gwiriwch gyda'r adran lywodraeth berthnasol ar gyfer teithio diogel dramor Cynnwys risgiau diogelwch posibl yn yr asesiad risg ymweliad a'r cynllun argyfwng Adolygu canllawiau ar fygythiadau cyfredol a sut i asesu ac ymateb Gwiriwch a yw lleoliadau'n darparu canllawiau diogelwch i ymwelwyr a chysylltwch â nhw os oes angen Yn ogystal, dylai Lleoliadau'r DU: Adolygu canllawiau Llywodraeth y DU ar derfysgaeth ac argyfyngau cenedlaethol https://www.gov.uk/terrorism-national-emergency Ar gyfer ymweliadau tramor, gwiriwch gyngor teithio'r Swyddfa Dramor, Gymanwlad a Datblygu (FCDO) yn gynnar, yn rheolaidd, yn syth cyn gadael ac yn ystod yr ymweliad. https://www.gov.uk/foreign-travel-advice Adolygu canllawiau gan Protect UK ar fygythiadau cyfredol a sut i asesu ac ymateb. https://www.protectuk.police.uk/"},{"title":"Cynllunio ar gyfer Lleoliadau Prysur","subtitle":"Ymwybyddiaeth o Derfysgaeth a Diogelwch · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/terrorism-awareness-and-safety/#cynllunio-ar-gyfer-lleoliadau-prysur","text":"Efallai y bydd angen cynllunio ychwanegol ar gyfer ymweliadau â dinasoedd, lleoliadau prysur (e.e. canolfannau trafnidiaeth), mannau addoli, atyniadau mawr neu ddigwyddiadau mawr. Dylech ystyried: Nodi mannau cyfarfod neu lochesi diogel gerllaw Lleihau'r amser a dreulir yn aros mewn torfeydd mawr neu leoliadau y tu allan Cytuno ar bwyntiau cyfarfod ar gyfer briffiau a chyfrifiadau pennau Sicrhau bod ffonau staff wedi'u gwefru'n llawn a bod rhifau ffôn brys yn cael eu rhannu Darparu cardiau cyswllt i gyfranogwyr rhag ofn iddynt gael eu gwahanu Nodi llwybrau allanfa a chynlluniau teithio amgen os bydd aflonyddwch Dylech hefyd ystyried sut y byddech chi'n ymdopi â sefyllfaoedd fel tarfu ar drafnidiaeth, arosiadau annisgwyl dros nos neu'r grŵp yn gwahanu."},{"title":"Yn ystod yr Ymweliad","subtitle":"Ymwybyddiaeth o Derfysgaeth a Diogelwch · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/terrorism-awareness-and-safety/#yn-ystod-yr-ymweliad","text":"Yn ystod yr ymweliad, dylai staff aros yn ymwybodol o'u hamgylchedd a bod yn barod i ymateb os oes angen. Mae arfer da yn cynnwys: Bod yn ymwybodol o allanfeydd a llwybrau dianc Lleoli staff yn strategol o amgylch y grŵp yn hytrach nag gyda'i gilydd Is-grwpiau gydag arweinwyr os nad yw aros fel grŵp cyfan yn bosibl Parhau i fod yn effro i ymddygiad amheus neu eitemau heb oruchwyliaeth Osgoi cynulliadau hirfaith ger mynedfeydd neu ardaloedd gorlawn Symud yn effeithlon trwy ganolfannau trafnidiaeth fel meysydd awyr neu borthladdoedd Nodi mannau cyfarfod brys rhag ofn y bydd y grŵp yn gwahanu Dylai cyfranogwyr ddeall egwyddorion sylfaenol “Cadw’n Ddiogel”: Rhedeg, Cuddio, Dweud, a dylai staff fod yn barod i ddilyn cyfarwyddiadau gan y gwasanaethau brys os oes angen."},{"title":"Arweinyddiaeth mewn Argyfyngau","subtitle":"Ymwybyddiaeth o Derfysgaeth a Diogelwch · Preventing and managing incidents · Polisi ac ymarfer","url":"/cy/terrorism-awareness-and-safety/#arweinyddiaeth-mewn-argyfyngau","text":"Mewn sefyllfa argyfwng, mae arweinyddiaeth glir a phendant yn hanfodol. Dylech ddarparu cyfarwyddiadau tawel ac uniongyrchol a blaenoriaethu diogelwch y grŵp. Mae parodrwydd, cymhwysedd ac ymwybyddiaeth yn helpu i sicrhau bod ymweliadau addysgol yn parhau i fod yn ddiogel ac wedi'u rheoli'n dda hyd yn oed mewn amgylchiadau heriol. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.4e Terfysgaeth Canllawiau Llywodraeth y DU ar derfysgaeth ac argyfyngau cenedlaethol - https://www.gov.uk/terrorism-national-emergency Diogelu'r DU - https://www.protectuk.police.uk/ Cyngor teithio'r Swyddfa Dramor, Gymanwlad a Datblygu (FCDO) - https://www.gov.uk/foreign-travel-advice Cynnwys risgiau diogelwch posibl yn yr asesiad risg ymweliad a'r cynllun argyfwng"},{"title":"Pam Mae Hyn yn Bwysig","subtitle":"Rheoli Risg ar gyfer Ymweliadau Addysgol · general RA · Rheoli risg","url":"/cy/risk-management-for-educational-visits/#pam-mae-hyn-yn-bwysig","text":"Mae rheoli risg yn rhan hanfodol o gynllunio a chyflwyno ymweliadau addysgol. Mae'n cynnwys cydbwyso manteision addysgol ymweliad â'r risgiau sy'n gysylltiedig. Ni ellir byth ddileu risg yn llwyr, ond dylid ei lleihau i'r lefel isaf sy'n rhesymol ymarferol gan barhau i ganiatáu i gyfranogwyr ennill dysgu a chyfoethogi ystyrlon o'r profiad. Os yw'r ymweliad i fynd rhagddo, dylai'r risg sy'n weddill (gweddilliol) fod yn oddefadwy i'ch uwch-sgiliwr a'ch cyflogwr. Mae rheoli risg effeithiol yn cyfuno cynllunio gofalus, ymwybyddiaeth o amodau newidiol a phrofiad arweinwyr cymwys."},{"title":"Y Broses Rheoli Risg","subtitle":"Rheoli Risg ar gyfer Ymweliadau Addysgol · general RA · Rheoli risg","url":"/cy/risk-management-for-educational-visits/#y-broses-rheoli-risg","text":"Mae gan reoli risg yn ystod ymweliadau ddwy elfen sy'n gysylltiedig yn agos. Asesiad Risg Mae asesu risg yn cynnwys nodi peryglon sylweddol sy'n gysylltiedig â'r amgylchedd, y gweithgaredd a/neu'r rhai dan sylw. Yna mae arweinwyr yn ystyried lefel y risg ac yn nodi mesurau rheoli addas. Gweithredu Mesurau Rheoli Rhaid rhoi mesurau rheoli ar waith cyn ac yn ystod yr ymweliad. Mae arweinyddiaeth gymwys yn hanfodol i adnabod peryglon, cymhwyso rheolaethau'n effeithiol ac addasu cynlluniau pan fydd amgylchiadau'n newid. Mae asesiadau risg ysgrifenedig yn cofnodi canlyniadau'r broses hon, ond dim ond os yw'r tîm arweinyddiaeth yn eu deall ac yn eu defnyddio'n weithredol yn ystod yr ymweliad y maent yn ddefnyddiol."},{"title":"Ffyrdd Ymarferol o Reoli Risg","subtitle":"Rheoli Risg ar gyfer Ymweliadau Addysgol · general RA · Rheoli risg","url":"/cy/risk-management-for-educational-visits/#ffyrdd-ymarferol-o-reoli-risg","text":"Gall Arweinwyr Ymweliadau reoli risg drwy sawl strategaeth ymarferol: Paratoi a Briffio Eglurwch beryglon posibl, gosodwch ddisgwyliadau clir a sefydlwch reolau neu ffiniau priodol. Goruchwyliaeth Effeithiol Lleolwch staff yn strategol i oruchwylio'r grŵp, fel is-grwpiau bach, gan osod arweinwyr yn y blaen ac yn y cefn neu rhwng y grŵp a pheryglon posibl. Mesurau Amddiffynnol Darparu dillad, offer neu fesurau diogelwch priodol lle bo angen. Lleihau Peryglon Dileu neu leihau peryglon lle bo modd, er enghraifft drwy wirio lleoliadau, clirio llwybrau mynediad neu sicrhau offer peryglus. Cynlluniau Osgoi a Chynlluniau Amgen Cynllun B Os yw risgiau'n parhau i fod yn annerbyniol, dylid atal y gweithgaredd a'i ddisodli â dewis arall wedi'i gynllunio ymlaen llaw (). Dylai arweinwyr barhau i fonitro risgiau a manteision drwy gydol yr ymweliad ac addasu cynlluniau os bydd amgylchiadau'n newid."},{"title":"Rôlau a Chyfrifoldebau","subtitle":"Rheoli Risg ar gyfer Ymweliadau Addysgol · general RA · Rheoli risg","url":"/cy/risk-management-for-educational-visits/#r-lau-a-chyfrifoldebau","text":"Dylid cynllunio ac arwain ymweliadau addysgol o fewn cymhwysedd a phrofiad y tîm arweinyddiaeth bob amser. Mae gweithdrefnau clir, hyfforddiant priodol a chefnogaeth o'r ganolfan yn helpu i sicrhau bod risgiau'n cael eu rheoli'n effeithiol. Dylid rhannu gwybodaeth am risgiau a mesurau rheoli gyda'r tîm staff a, lle bo'n briodol, gyda chyfranogwyr a rhieni."},{"title":"Adolygu a Gwella","subtitle":"Rheoli Risg ar gyfer Ymweliadau Addysgol · general RA · Rheoli risg","url":"/cy/risk-management-for-educational-visits/#adolygu-a-gwella","text":"Ar ôl yr ymweliad, dylai arweinwyr adolygu pa mor effeithiol y rheolwyd risgiau a nodi unrhyw wersi a ddysgwyd. Dylid cofnodi hyn ar EVOLVE yn yr adran werthuso. Mae'r myfyrio a'r gwerthuso hwn yn helpu i wella cynllunio ar gyfer y dyfodol ac yn cefnogi datblygiad parhaus ymweliadau addysgol diogel ac o ansawdd uchel. Sefydliad Dysgu Awyr Agored, Dysgu Awyr Agored o Ansawdd Uchel (2025) ar gael yn https://www.evolveadvice.co.uk/hqol Canllawiau Cenedlaethol OEAP 4.3c Rheoli Risg - Trosolwg 4.3f Rheoli Risg - Cyngor Ymarferol"},{"title":"Pam Mae Hyn yn Bwysig","subtitle":"Goruchwyliaeth · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/supervision/#pam-mae-hyn-yn-bwysig","text":"Mae goruchwyliaeth effeithiol yn hanfodol er mwyn cadw cyfranogwyr yn ddiogel a sicrhau bod ymweliadau'n rhedeg yn esmwyth. Rhaid i lefel yr oruchwyliaeth fod yn briodol ar gyfer y gweithgaredd, y grŵp a'r amgylchedd, a dylai gael ei chymeradwyo gan y Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA) a'r Pennaeth/Rheolwr. Os na ellir darparu goruchwyliaeth ddiogel, ni ddylai'r ymweliad fynd rhagddo."},{"title":"Lefelau Staffio a Goruchwylio","subtitle":"Goruchwyliaeth · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/supervision/#lefelau-staffio-a-goruchwylio","text":"Ar gyfer lleoliadau Blynyddoedd Cynnar, mae cymhareb staffio statudol yn berthnasol ar y safle ac oddi arno. Ar gyfer ymweliadau eraill, dylid pennu lefelau goruchwylio drwy asesiad risg, gan ystyried: Math, lefel a hyd y gweithgaredd a'r teithio Oedran, aeddfedrwydd ac anghenion y grŵp Gofynion cymorth meddygol neu ychwanegol Cymhwysedd a phrofiad y staff a'r oedolion sy'n cefnogi'r ymweliad Y lleoliad, yr amgylchedd a'r amodau tywydd Trefniadau wrth gefn neu Gynllun B Dylid cymryd gofal ychwanegol os yw staff yng nghwmni aelodau o'r teulu neu bartneriaid, er mwyn sicrhau bod goruchwyliaeth broffesiynol yn cael ei chynnal. Gwiriadau Fetio a DBS Mae oedolion sy'n gweithio gyda phobl ifanc mewn rolau a lleoedd penodol, dros nos, yn aml neu'n ddwys, mewn Gweithgaredd Rheoleiddiedig a rhaid iddynt gael gwiriad DBS Manwl priodol gyda chliriad rhestr waharddedig. Gweler canllawiau'r DBS ar weithgaredd rheoleiddiedig: https://www.gov.uk/government/publications/dbs-guidance-leaflets/regulated-activity-with-children."},{"title":"Mathau o Oruchwyliaeth","subtitle":"Goruchwyliaeth · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/supervision/#mathau-o-oruchwyliaeth","text":"Gall gwahanol weithgareddau olygu bod angen gwahanol ddulliau goruchwylio. Goruchwyliaeth Uniongyrchol Mae staff yn bresennol yn gorfforol gyda'r grŵp. Goruchwyliaeth Anuniongyrchol Gall cyfranogwyr weithio'n annibynnol tra bod staff yn aros gerllaw, er enghraifft yn ystod gweithgaredd amgueddfa. Goruchwyliaeth o Bell Nid yw staff yn goruchwylio cyfranogwyr ar unwaith, fel yn ystod alldeithiau neu rai ymweliadau prifysgol. Efallai na fydd dychwelyd i oruchwyliaeth uniongyrchol yn bosibl yn gyflym. Gall goruchwyliaeth anuniongyrchol ac o bell gefnogi datblygiad annibyniaeth, cyfrifoldeb a gwneud penderfyniadau, ond dim ond lle bo'n briodol i'r grŵp a'r amgylchedd y dylid ei defnyddio. Lle bwriedir goruchwylio o bell, dylid cofnodi'r trefniadau'n glir ar EVOLVE, gan gynnwys yr Arweinydd Ymweliad a enwir sy'n gyfrifol, dulliau cyfathrebu a chynlluniau argyfwng."},{"title":"Rheoli Grwpiau'n Effeithiol","subtitle":"Goruchwyliaeth · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/supervision/#rheoli-grwpiaun-effeithiol","text":"Yn aml, mae goruchwyliaeth dda yn cynnwys strategaethau ymarferol fel: Cyfrifiadau pennau/gwiriadau cofrestr rheolaidd Systemau ffrindiau neu grwpiau bach gydag arweinydd Mannau cyfarfod a threfniadau cyfarfod clir Dillad hawdd eu hadnabod lle bo'n briodol Gweithdrefnau cyfathrebu a dwysáu clir Dylai arweinwyr fod yn ymwybodol o lesiant, ymddygiad a lleoliad cyfranogwyr bob amser."},{"title":"Gweithio gyda Darparwyr Allanol","subtitle":"Goruchwyliaeth · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/supervision/#gweithio-gyda-darparwyr-allanol","text":"Pan fydd gweithgareddau'n cael eu darparu gan ddarparwyr allanol, dylai staff yr ysgol fel arfer aros yn bresennol i gefnogi: Lles y cyfranogwyr Rheoli ymddygiad Ymateb brys Monitro darparwyr Mae Arweinydd yr Ymweliad yn cadw cyfrifoldeb cyffredinol am y grŵp."},{"title":"Cynllunio Wrth Gefn","subtitle":"Goruchwyliaeth · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/supervision/#cynllunio-wrth-gefn","text":"Efallai y bydd angen addasiadau hyd yn oed ar ymweliadau sydd wedi'u cynllunio'n dda os bydd amgylchiadau'n newid. Ar gyfer gweithgareddau sy'n cynnwys goruchwylio o bell, dylai arweinwyr ystyried mesurau fel: Pwyntiau gwirio neu bwyntiau cyfarfod y cytunwyd arnynt Trefniadau cysgodi neu oruchwylio Systemau cyfathrebu neu olrhain wedi'u hamserlennu Gweithdrefnau brys clir Dylai cyfranogwyr ddeall eu cyfrifoldebau, eu hymddygiad disgwyliedig a beth i'w wneud os bydd problemau'n codi. Mae goruchwyliaeth effeithiol yn sicrhau bod ymweliadau addysgol yn parhau i fod yn brofiadau dysgu diogel, cefnogol, priodol a phleserus i bob cyfranogwr. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.2a Rheoli a Goruchwylio Grŵp 4.2b Tai Preswyl 4.2d Goruchwyliaeth Anuniongyrchol Plant Iau 4.3b Cymhareb a Goruchwyliaeth Effeithiol Cwestiynau Cyffredin 6g: Goruchwylio Teithwyr Minibysiau Cwestiynau Cyffredin 6i: Amser Rhydd Cwestiynau Cyffredin 6q: Staff sy'n Goruchwylio Grwpiau Cymysg o'r Rhywiau"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Cymhareb ar gyfer Ymweliadau Addysgol · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/ratios-for-educational-visits/#trosolwg","text":"Mae goruchwyliaeth effeithiol yn hanfodol ar gyfer pob ymweliad. Mae staffio priodol yn sicrhau bod cyfranogwyr yn ddiogel, yn cael cefnogaeth dda ac yn gallu elwa'n llawn o'r profiad. Rhaid i drefniadau goruchwylio gael eu cymeradwyo gan y Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA) a'r Pennaeth/Rheolwr, a dylent ddilyn unrhyw bolisïau cyflogwyr perthnasol. Ni ddylai ymweliad fynd rhagddo os ystyrir bod y goruchwylio'n annigonol."},{"title":"Egwyddorion Allweddol","subtitle":"Cymhareb ar gyfer Ymweliadau Addysgol · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/ratios-for-educational-visits/#egwyddorion-allweddol","text":"Dylai cymhareb goruchwylio fod yn seiliedig ar reoli risg meddylgar yn hytrach na niferoedd sefydlog. Mae cymhareb yn dibynnu ar risg Dylai lefelau staffio adlewyrchu cymhwysedd, gweithgaredd, amgylchedd ac anghenion y staff y grŵp. Mae cymhareb sefydlog yn anghyffredin Gall rhywfaint o ganllawiau ddarparu mannau cychwyn, ond fel arfer bwriedir y rhain ar gyfer gweithgareddau syml heb anghenion ychwanegol. Mae gofynion cyfreithiol yn berthnasol mewn lleoliadau Blynyddoedd Cynnar Mae'r rhain wedi'u nodi yn Fframwaith Statudol EYFS yn Lloegr a'r Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Gofal Plant Rheoleiddiedig yng Nghymru."},{"title":"Gwneud Penderfyniadau Staffio","subtitle":"Cymhareb ar gyfer Ymweliadau Addysgol · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/ratios-for-educational-visits/#gwneud-penderfyniadau-staffio","text":"Wrth benderfynu ar lefelau goruchwylio, dylech ystyried: Math, lefel a hyd y gweithgaredd Oedran, gallu ac anghenion y cyfranogwyr Ystyriaethau ymddygiadol, meddygol neu addysgol Cymhwysedd a phrofiad y staff Yr amgylchedd a'r lleoliad, gan gynnwys y tir a'r tywydd Trefniadau wrth gefn os bydd cynlluniau'n newid neu os bydd digwyddiad Rôl rhieni neu gynorthwywyr teulu, gan sicrhau bod gwrthdaro buddiannau posibl yn cael ei reoli Fframwaith CYNNWYS Gall fframwaith STAGED helpu i arwain penderfyniadau ynghylch staffio a goruchwylio: Staffio Niferoedd, profiad a chymhwysedd sydd ar gael Teithio Math, goruchwyliaeth, trawsnewidiadau Gweithgaredd Beth fydd y grŵp yn ei wneud a'r oruchwyliaeth sydd ei hangen Grŵp Maint, oedran, galluoedd ac anghenion y cyfranogwyr Amgylchedd Tirwedd, lleoliad trefol neu wledig, llety ac amodau tywydd Pellter Agosrwydd i'r ganolfan, mynediad cyfathrebu a gwasanaethau brys https://www.evolveadvice.co.uk/staged"},{"title":"Adeiladu Gwydnwch","subtitle":"Cymhareb ar gyfer Ymweliadau Addysgol · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/ratios-for-educational-visits/#adeiladu-gwydnwch","text":"Dylai cynllunio ystyried sefyllfaoedd annisgwyl. Er enghraifft, efallai na fydd aelod o staff ar gael yn ystod ymweliad. Felly, dylai cynlluniau ymweliadau gynnwys: Dirprwy arweinwyr neu gefnogaeth wrth gefn Dewisiadau amgen diogel os bydd cynlluniau'n newid (Cynllun B) Sut y bydd cyfranogwyr yn aros yn ddiogel nes bod cymorth ychwanegol ar gael os oes angen Adeiladu capasiti yn y dyfodol"},{"title":"Cymhwysedd Dros Gyfrif Pennau","subtitle":"Cymhareb ar gyfer Ymweliadau Addysgol · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/ratios-for-educational-visits/#cymhwysedd-dros-gyfrif-pennau","text":"Mae ansawdd a chymhwysedd goruchwyliaeth yn bwysicach na nifer yr oedolion sy'n bresennol. Dim ond os ydynt yn gallu rheoli a chefnogi'r grŵp yn weithredol y dylid cyfrif staff fel goruchwylwyr. Efallai y bydd angen cymorth ychwanegol ar oedolion dibrofiad ac, mewn rhai achosion, gellir eu trin fel cyfranogwyr at ddibenion goruchwylio."},{"title":"Adolygu Trefniadau","subtitle":"Cymhareb ar gyfer Ymweliadau Addysgol · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/ratios-for-educational-visits/#adolygu-trefniadau","text":"Dylid adolygu cynlluniau goruchwylio yn rheolaidd, yn enwedig ar gyfer ymweliadau dro ar ôl tro. Gall newidiadau yng nghyfansoddiad y grŵp, y tywydd, yr amgylchedd neu weithgaredd olygu bod angen addasiadau. Er nad oes angen staffio cymysg bob amser, dylai arweinwyr ystyried materion fel preifatrwydd, diogelu a chefnogaeth fugeiliol wrth gynllunio trefniadau goruchwylio a sicrhau bod cyfranogwyr a rhieni/gofalwyr yn cael gwybod am y trefniadau. Staff cymorth a rhieni – ydyn nhw'n cyfrif? Nid dim ond blwch ticio ar ddogfen asesu risg yw cymhareb. Mae'n rhan hanfodol o reoli myfyrwyr ar ymweliad yn ddiogel ac mae gan oedolion rolau hollbwysig o fewn y system honno. Gellir cynnwys staff cymorth mewn cymhareb ond rhaid iddynt fod yn gymwys ac yn barod i gymryd y cyfrifoldeb sydd gan y rôl. Gall rhieni sy'n cynorthwyo wneud y gwahaniaeth rhwng ymweliad ai peidio, ond rhaid iddynt gael eu cynnwys gyda gwybodaeth lawn o'r hyn y gallai fod gofyn iddynt ei wneud. Cynlluniwch sut y bydd staff yn cefnogi ac yn monitro'r aelodau tîm llai profiadol hynny. Cyngor EVOLVE: Y Dull CAMOL o gynllunio https://www.evolveadvice.co.uk/staged Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.3b Cymhareb a Goruchwyliaeth Effeithiol 6b Cwestiynau Cyffredin: Cymhareb ar gyfer ymweliadau"},{"title":"Pam Mae Hyn yn Bwysig","subtitle":"Goruchwyliaeth o Bell ac Alldeithiau Heb Gyfeiliant · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/remote-supervision-and-unaccompanied-expeditions/#pam-mae-hyn-yn-bwysig","text":"Mae goruchwyliaeth o bell yn digwydd pan nad yw arweinwyr yn bresennol yn uniongyrchol gyda chyfranogwyr ond yn dal i gadw cyfrifoldeb am eu diogelwch a'u lles. Gall hyn amrywio o gyfnodau byr o weithgaredd annibynnol, fel cyfeiriannu, i alldeithiau estynedig mewn amgylcheddau anghysbell. Hyd yn oed pan fydd cyfranogwyr yn gweithredu'n annibynnol, nid yw gweithgareddau heb oruchwyliaeth. Mae cynllunio gofalus, arweinyddiaeth gymwys a threfniadau wrth gefn clir yn hanfodol. Dylai'r holl drefniadau gael eu hadlewyrchu'n glir yn y Cynllun Ymweliad a'r Asesiad Risg."},{"title":"Gweithio gyda Darparwyr Allanol","subtitle":"Goruchwyliaeth o Bell ac Alldeithiau Heb Gyfeiliant · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/remote-supervision-and-unaccompanied-expeditions/#gweithio-gyda-darparwyr-allanol","text":"Mae llawer o sefydliadau'n gweithio gyda darparwyr alldeithiau arbenigol i gefnogi gweithgareddau goruchwylio o bell. Hyd yn oed wrth ddefnyddio darparwr allanol, mae'n arfer da i staff yr ysgol barhau i gymryd rhan weithredol. Mae hyn yn caniatáu i staff: Darparu cefnogaeth lles a bugeiliol i gyfranogwyr Cynnal parhad rhwng yr alldaith a'r sefydliad Monitro ansawdd y ddarpariaeth Cefnogi rheoli argyfyngau Datblygu eu profiad arweinyddiaeth eu hunain Rôlau Arweinyddiaeth Goruchwyliwr yr Alldaith Yn goruchwylio'r alldaith ac yn cydlynu'r broses o leoli Goruchwylwyr Grŵp a staff cymorth eraill. Goruchwyliwr Grŵp Yn goruchwylio grŵp yn uniongyrchol a gall oruchwylio mwy nag un grŵp o bell os yw hyn wedi'i asesu'n briodol o ran risg. Arweinwyr Cynorthwyol neu Gynorthwywyr Cefnogi goruchwylwyr gyda threfniadau lles, logisteg, cyfathrebu a brys. Dylent fod yn gymwys i gymryd cyfrifoldeb os oes angen. Dylid cytuno ar rolau clir cyn i'r alldaith ddechrau."},{"title":"Cymhwysedd Arweinydd","subtitle":"Goruchwyliaeth o Bell ac Alldeithiau Heb Gyfeiliant · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/remote-supervision-and-unaccompanied-expeditions/#cymhwysedd-arweinydd","text":"Rhaid i bob aelod o staff sy'n cymryd rhan gael eu cymeradwyo fel rhai cymwys ar gyfer eu rôl. Mae hyn yn cynnwys meddu ar y sgiliau, y wybodaeth a'r profiad priodol sy'n berthnasol i'r tir, y gweithgaredd a'r cyfranogwyr. Defnyddiwch y fframwaith STAGED i arwain eich penderfyniadau asesu risg a goruchwylio."},{"title":"Paratoi Cyfranogwyr","subtitle":"Goruchwyliaeth o Bell ac Alldeithiau Heb Gyfeiliant · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/remote-supervision-and-unaccompanied-expeditions/#paratoi-cyfranogwyr","text":"Rhaid i gyfranogwyr fod wedi paratoi'n dda cyn gweithredu'n annibynnol. Dylai paratoi gynnwys alldeithiau ymarfer dan oruchwyliaeth agosach, gan gwmpasu sgiliau fel: Mordwyo a chynllunio llwybrau Gwaith tîm Gwersylla a defnyddio offer, gan gynnwys diogelwch stofiau Rheoli peryglon amgylcheddol fel ffyrdd neu ddŵr Gweithdrefnau brys a chymorth cyntaf sylfaenol Fel arfer, trefnir grwpiau mewn timau bach (4–8 o gyfranogwyr yn aml) i gefnogi diogelwch a gwaith tîm effeithiol."},{"title":"Cynllunio'r Alldaith","subtitle":"Goruchwyliaeth o Bell ac Alldeithiau Heb Gyfeiliant · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/remote-supervision-and-unaccompanied-expeditions/#cynllunior-alldaith","text":"Dylai cynllunio llwybrau ystyried: Peryglon tirwedd ac amgylcheddol Meysydd gwersylla a threfniadau dros nos Amodau tywydd Llwybrau amgen ac opsiynau dianc Dulliau cyfathrebu brys Lleoliad grwpiau eraill lle mae sawl tîm yn gweithredu Rhaid i arweinwyr sicrhau bod cyfranogwyr a staff fel ei gilydd yn gweithredu o fewn eu lefel cymhwysedd."},{"title":"Dilyniant - cyflwyno goruchwyliaeth o bell","subtitle":"Goruchwyliaeth o Bell ac Alldeithiau Heb Gyfeiliant · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/remote-supervision-and-unaccompanied-expeditions/#dilyniant-cyflwyno-goruchwyliaeth-o-bell","text":"Fel arfer, dylid cyflwyno goruchwyliaeth o bell yn raddol wrth i gyfranogwyr ennill profiad. Gall hyn gynnwys camau fel: [defnyddiwch saethau neu gamau i ddangos cynnydd] Arweinwyr yn cyd-fynd â'r grŵp Arweinwyr yn cysgodi'r grŵp o bell Cyfarfod grwpiau mewn mannau gwirio y cytunwyd arnynt Monitro achlysurol yn ystod teithio annibynnol Mae'r dull graddol hwn yn helpu cyfranogwyr i feithrin hyder wrth gynnal goruchwyliaeth briodol."},{"title":"Cyfathrebu â Rhieni a Chyfranogwyr","subtitle":"Goruchwyliaeth o Bell ac Alldeithiau Heb Gyfeiliant · Supervision · Rheoli risg","url":"/cy/remote-supervision-and-unaccompanied-expeditions/#cyfathrebu-rhieni-a-chyfranogwyr","text":"Mae cyfathrebu clir â rhieni a chyfranogwyr yn hanfodol cyn ymgymryd â gweithgareddau dan oruchwyliaeth o bell. Dylid egluro disgwyliadau, trefniadau goruchwylio a gweithdrefnau diogelwch yn llawn. Gall gweithgareddau goruchwylio o bell sydd wedi'u cynllunio'n dda ddarparu cyfleoedd gwerthfawr ar gyfer annibyniaeth, cyfrifoldeb a datblygiad personol, gan gynnal lefelau priodol o ddiogelwch a chefnogaeth. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.2a Rheoli a Goruchwylio Grŵp 4.4h Defnyddio Darparwyr Allanol 6h Cwestiynau Cyffredin – Cymwysterau Gweithgaredd Antur 7.1c Darpariaeth Gydweithredol 7.1k Alldeithiau Heb Gyfeiliant"},{"title":"Pam Mae Hyn yn Bwysig","subtitle":"Diogelu ar Ymweliadau · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/safeguarding-on-visits/#pam-mae-hyn-yn-bwysig","text":"Mae diogelu yn ystod ymweliadau addysgol yn golygu cymryd camau synhwyrol i amddiffyn plant a phobl ifanc rhag niwed ac i hyrwyddo eu lles bob amser. Er bod ymweliadau'n darparu cyfleoedd dysgu gwerthfawr, gallant hefyd gyflwyno risgiau diogelu y mae angen eu rheoli'n ofalus. Mae'r holl staff sy'n ymwneud â chynllunio ac arwain ymweliadau yn rhannu cyfrifoldeb am gynnal amgylchedd diogel a chefnogol."},{"title":"Cyfrifoldebau Craidd","subtitle":"Diogelu ar Ymweliadau · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/safeguarding-on-visits/#cyfrifoldebau-craidd","text":"Rhaid i bob oedolyn sy'n cefnogi ymweliad: Diogelu a hyrwyddo lles plant a phobl ifanc Dilynwch bolisïau diogelu a gofynion hyfforddi'r sefydliad Cynnal ffiniau proffesiynol a modelu ymddygiad priodol Byddwch yn ymwybodol o gyfranogwyr a allai fod â gwendidau ychwanegol Rhannu gwybodaeth ddiogelu berthnasol gyda chydweithwyr a darparwyr ar sail yr angen i wybod"},{"title":"Cynllunio a Pharatoi","subtitle":"Diogelu ar Ymweliadau · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/safeguarding-on-visits/#cynllunio-a-pharatoi","text":"Mae diogelu effeithiol yn dechrau yn ystod y cyfnod cynllunio. Dylai Arweinwyr Ymweliadau: Briffio’r cyfranogwyr ar bwrpas yr ymweliad, y daith a’r disgwyliadau ymddygiad Egluro gweithdrefnau brys a chyflwyno staff goruchwylio Sicrhau bod trefniadau goruchwylio yn glir, gan gynnwys goruchwyliaeth 24 awr ar ymweliadau preswyl Cynlluniwch amser segur strwythuredig i leihau risgiau fel bwlio, hiraeth am adref neu grwydro Ystyriwch ddulliau adnabod ar gyfer cyfranogwyr iau neu agored i niwed lle bo'n briodol"},{"title":"Goruchwyliaeth yn ystod yr ymweliad","subtitle":"Diogelu ar Ymweliadau · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/safeguarding-on-visits/#goruchwyliaeth-yn-ystod-yr-ymweliad","text":"Mae goruchwyliaeth gyson yn hanfodol drwy gydol yr ymweliad. Mae arfer da yn cynnwys: Cadw cofrestr gywir o gyfranogwyr a staff Cynnal cyfrifiadau pennau rheolaidd, yn enwedig mewn ardaloedd prysur neu wrth deithio Sicrhau bod cyfranogwyr yn gwybod mannau cyfarfod a'r cyrchfannau nesaf Cytuno ar weithdrefnau ar gyfer beth i'w wneud os bydd rhywun yn cael ei wahanu oddi wrth y grŵp"},{"title":"Ymddygiad Proffesiynol","subtitle":"Diogelu ar Ymweliadau · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/safeguarding-on-visits/#ymddygiad-proffesiynol","text":"Dylai staff ymddwyn yn broffesiynol ac yn dryloyw bob amser. Dylai staff: Osgowch sefyllfaoedd lle maen nhw ar eu pen eu hunain a heb gael eu gweld gyda phlentyn Sicrhewch fod cyswllt corfforol yn briodol, yn angenrheidiol ac wedi'i egluro'n glir Herio ymddygiad amhriodol a dilyn gweithdrefnau adrodd lle mae pryderon yn codi Ni ddylai staff gymryd rhan mewn chwarae garw, cyswllt corfforol amhriodol, iaith amhriodol na awgrymiadau na negeseuon preifat gyda chyfranogwyr. Dyfeisiau Electronig, Delweddau a Chyfryngau Cymdeithasol Dylid defnyddio dyfeisiau electronig yn gyfrifol yn ystod ymweliadau ac yn unol â pholisi'r cyflogwr. Dylai staff: Gosod disgwyliadau clir ynglŷn â defnyddio dyfeisiau a chyfryngau cymdeithasol Cael caniatâd priodol cyn tynnu lluniau neu fideos Osgowch rannu delweddau a allai beryglu preifatrwydd neu ddiogelwch cyfranogwyr Cadwch fanylion cyswllt personol a chyfrifon cyfryngau cymdeithasol yn breifat Defnyddiwch ddyfeisiau ysgol lle bo modd"},{"title":"Adrodd Pryderon Diogelu","subtitle":"Diogelu ar Ymweliadau · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/safeguarding-on-visits/#adrodd-pryderon-diogelu","text":"Rhaid adrodd am unrhyw bryder ynghylch diogelu yn unol â gweithdrefnau'r sefydliad. Dylai staff: Adroddwch bryderon i'r Arweinydd Diogelu Dynodedig (DSL) cyn gynted â phosibl Sicrhau bod trefniadau ar waith ar gyfer cymorth DSL y tu allan i oriau gwaith yn ystod ymweliadau Cysylltwch â'r gwasanaethau brys ar unwaith os yw plentyn mewn perygl uniongyrchol Dilynwch weithdrefnau diogelu os gwneir datgeliad"},{"title":"Ymweliadau Dros Nos","subtitle":"Diogelu ar Ymweliadau · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/safeguarding-on-visits/#ymweliadau-dros-nos","text":"Mae ymweliadau preswyl yn gofyn am ystyriaethau diogelu ychwanegol. Dylai arweinwyr sicrhau: Trefniadau cysgu priodol a goruchwyliaeth Cymhareb staff-i-gyfranogwyr addas a chydbwysedd rhyw Llety diogel a diogelwch adeiladau Gweithdrefnau diogelwch tân a gwacáu clir Dylid cyfleu'r trefniadau hyn yn glir i staff, cyfranogwyr a rhieni cyn i'r ymweliad ddigwydd. Mae trefniadau diogelu cryf yn helpu i sicrhau bod ymweliadau addysgol yn parhau i fod yn brofiadau diogel, cefnogol a chadarnhaol i bob cyfranogwr. "},{"title":"Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info","subtitle":"Diogelu ar Ymweliadau · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/safeguarding-on-visits/#canllawiau-cenedlaethol-oeap-ar-gael-yn-https-oeapng-info","text":"4.3e Diogelu"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#trosolwg","text":"Rhaid i ddiogelwch a lles pob cyfranogwr ddod yn gyntaf bob amser ar ymweliadau addysgol. Mae disgwyliadau clir ynghylch alcohol, cyffuriau, ysmygu ac anweddu yn helpu i gynnal amgylchedd diogel a chefnogol i bawb sy'n cymryd rhan. Mae'r canllawiau hyn yn berthnasol i bobl ifanc, staff, gwirfoddolwyr a chyfranogwyr oedolion eraill, gan gynnwys yn ystod ymweliadau preswyl."},{"title":"Disgwyliadau Cyffredinol","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#disgwyliadau-cyffredinol","text":"Rhaid i bob ymweliad ddilyn y gyfraith a pholisïau'r sefydliad a'r cyflogwr ar alcohol, ysmygu, anweddu a chyffuriau, yn union fel y byddent ar safle'r sefydliad. Dylid cyfleu'r disgwyliadau hyn yn glir i gyfranogwyr cyn gadael."},{"title":"Disgwyliadau Ymddygiad","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#disgwyliadau-ymddygiad","text":"Lle bo'n briodol, dylid cytuno ar god ymddygiad ymweliad gyda chyfranogwyr cyn i'r ymweliad ddigwydd. Dylai hwn amlinellu'n glir yr ymddygiad disgwyliedig a chanlyniadau unrhyw dorri rheolau. Dylid hysbysu rhieni am y disgwyliadau a'r goblygiadau hyn lle bo'n berthnasol."},{"title":"Goruchwylio a Diogelu","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#goruchwylio-a-diogelu","text":"Rhaid i chi gynllunio goruchwyliaeth yn ofalus, yn enwedig yn ystod amser segur ac arosiadau dros nos ar ymweliadau preswyl. Gall camddefnyddio sylweddau gynyddu'r risg o ddamweiniau a phryderon ynghylch diogelu. Dylai staff barhau i fod yn wyliadwrus ac ymateb yn brydlon i unrhyw bryderon."},{"title":"Alcohol","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#alcohol","text":"Rhaid trafod a chytuno ymlaen llaw ar unrhyw yfed alcohol gan oedolion 18 oed neu hŷn (gan gynnwys staff, cynorthwywyr neu gyfranogwyr sy'n oedolion). Lle mae alcohol yn cael ei ganiatáu: Rhaid bod digon o arweinwyr di-alcohol ar gael bob amser i oruchwylio cyfranogwyr ac ymateb i argyfyngau Ni ddylai alcohol effeithio ar farn, enw da proffesiynol, ymddygiad na goruchwyliaeth Rhaid i staff allu dychwelyd i'r gwaith os oes angen Rhaid i staff fod yn addas ar gyfer dyletswydd y diwrnod canlynol Rhaid i bobl ifanc gael eu goruchwylio gan arweinwyr di-alcohol bob amser, gan gynnwys dros nos Gwnewch yn siŵr eich bod wedi gwirio gofynion yswiriant Os oes unrhyw bosibilrwydd y gallai pobl ifanc dan 18 oed yfed alcohol (er enghraifft ar ymweliadau tramor), rhaid cael caniatâd penodol rhieni ymlaen llaw."},{"title":"Ysmygu ac Anweddu","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#ysmygu-ac-anweddu","text":"Dylai ysgolion annog pobl ifanc i beidio ag ysmygu na defnyddio sigaréts anweddu. Fodd bynnag, lle mae cyfranogwyr sy'n ysmygu yn bresennol, efallai y byddai'n fwy diogel caniatáu ysmygu ar adegau cytunedig ac mewn lleoliadau dynodedig yn unig, yn hytrach nag annog ymddygiad cudd. Bydd unrhyw drefniadau'n dibynnu ar y grŵp a natur yr ymweliad. Rhaid i oedolion sy'n ysmygu neu'n anweddu dilyn rheolau y cytunwyd arnynt. Dylai ysmygu fod yn ddisylw a rhaid iddo beidio ag ymyrryd â goruchwyliaeth nac â rhedeg yr ymweliad."},{"title":"Ystyriaethau Cyfreithiol","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#ystyriaethau-cyfreithiol","text":"Wrth deithio dramor, rhaid i staff a chyfranogwyr ddilyn cyfreithiau ac arferion lleol sy'n ymwneud ag alcohol, ysmygu a chyffuriau. Os yw'r cyfreithiau hyn yn fwy cyfyngol na chyfraith y DU neu reolau ymweld, rhaid dilyn y rheoliadau lleol. Rhaid i bawb sy'n gysylltiedig fod yn ymwybodol o'r goblygiadau cyfreithiol."},{"title":"Os bydd problemau'n codi","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#os-bydd-problemaun-codi","text":"Dylech fod yn barod i ymateb i ddigwyddiadau sy'n ymwneud ag alcohol, cyffuriau neu ysmygu a cheisio cefnogaeth gan uwch arweinwyr lle bo angen. Mae disgwyliadau clir a goruchwyliaeth dda yn helpu i sicrhau bod ymweliadau'n parhau i fod yn ddiogel ac yn bleserus i bawb sy'n gysylltiedig. Cyngor cyffuriau'r Adran Addysg a'r ACPO ar gyfer ysgolion: Cyngor i awdurdodau lleol, penaethiaid, staff ysgolion a chyrff llywodraethu https://www.gov.uk/government/publications/drugs-advice-for-schools"},{"title":"Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info","subtitle":"Alcohol, Cyffuriau ac Ysmygu · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/alcohol-drugs-and-smoking/#canllawiau-cenedlaethol-oeap-ar-gael-yn-https-oeapng-info","text":"7.2c Yfed, cyffuriau ac ysmygu"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Gwiriadau DBS (Lloegr a Chymru) · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/dbs-checks-england-and-wales/#trosolwg","text":"Mae diogelu plant a phobl ifanc yn gyfrifoldeb i bawb. Wrth drefnu ymweliadau addysgol, mae'n bwysig sicrhau bod pob oedolyn sy'n gweithio gyda disgyblion wedi cael ei wirio'n briodol. Mae gwiriadau’r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) yn helpu ysgolion i gadarnhau bod staff a gwirfoddolwyr yn addas i weithio gyda phlant a bod trefniadau diogelu ar waith."},{"title":"Pryd mae angen gwiriad DBS","subtitle":"Gwiriadau DBS (Lloegr a Chymru) · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/dbs-checks-england-and-wales/#pryd-mae-angen-gwiriad-dbs","text":"Rhaid i staff neu wirfoddolwyr sy'n gweithio mewn Gweithgaredd Rheoleiddiedig gael gwiriad DBS Manwl gyda gwiriad rhestr waharddedig plant. Gweler https://www.gov.uk/government/publications/dbs-guidance-leaflets/regulated-activity-with-children. Mae'r gwiriadau hyn yn berthnasol i bobl sy'n ymwneud â gweithgaredd rheoleiddiedig, fel addysgu, hyfforddi, goruchwylio a gofalu am blant."},{"title":"Staff y Sefydliad","subtitle":"Gwiriadau DBS (Lloegr a Chymru) · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/dbs-checks-england-and-wales/#staff-y-sefydliad","text":"Mae athrawon, cynorthwywyr addysgu a staff ysgol eraill eisoes yn ymwneud â gweithgaredd rheoleiddiedig a dylent eisoes gael y gwiriad DBS Manwl priodol ynghyd â gwiriad rhestr waharddedig plant. Yn y rhan fwyaf o achosion, nid oes angen gwiriad DBS ychwanegol yn benodol ar gyfer ymweliad addysgol."},{"title":"Rhieni a Gwirfoddolwyr","subtitle":"Gwiriadau DBS (Lloegr a Chymru) · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/dbs-checks-england-and-wales/#rhieni-a-gwirfoddolwyr","text":"Os yw person yn addysgu, hyfforddi, cyfarwyddo, gofalu am neu oruchwylio plant yn ddigon aml, neu dros nos, byddant mewn gweithgaredd rheoledig gyda phlant hyd yn oed os yw rhywun arall yn eu goruchwylio. Mae hyn yn golygu y bydd sefydliad yn gallu gofyn am wiriad DBS Manwl yn y gweithlu plant gyda gwiriad Rhestr Gwaharddedig Plant. Gwneir y gwaith yn ddigon aml, neu dros nos, os yw'n digwydd: ar fwy na 3 diwrnod mewn unrhyw gyfnod o 30 diwrnod* unwaith dros nos, rhwng 2am a 6am *ar draws eu holl waith/gwirfoddoli gyda phlant. Efallai na fydd angen gwiriad DBS ar rieni neu wirfoddolwyr sy'n helpu ar sail ymweliad un-tro/achlysurol, ac sy'n cael eu goruchwylio'n llawn gan staff yr ysgol."},{"title":"Goruchwyliaeth","subtitle":"Gwiriadau DBS (Lloegr a Chymru) · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/dbs-checks-england-and-wales/#goruchwyliaeth","text":"Rhaid i unrhyw oedolyn heb y gwiriad DBS priodol gael ei oruchwylio bob amser gan aelod o staff sydd wedi'i wirio'n briodol. Dylai goruchwyliaeth fod yn ddigon agos i sicrhau diogelwch disgyblion ac i atal mynediad heb oruchwyliaeth."},{"title":"Darparwyr Allanol a Staff Asiantaeth","subtitle":"Gwiriadau DBS (Lloegr a Chymru) · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/dbs-checks-england-and-wales/#darparwyr-allanol-a-staff-asiantaeth","text":"Wrth weithio gyda darparwyr awyr agored, contractwyr neu staff asiantaeth: Mae'r darparwr neu'r asiantaeth yn gyfrifol am gwblhau gwiriadau DBS a chyflogaeth Dylai'r ysgol gael sicrwydd ysgrifenedig bod y gwiriadau hyn wedi'u cynnal Dylid gwirio hunaniaeth a chymwysterau lle bo'n briodol Ni ddylai unigolion weithio heb oruchwyliaeth gyda disgyblion oni bai bod gwiriadau diogelu wedi'u cadarnhau."},{"title":"Os ydych chi'n ansicr","subtitle":"Gwiriadau DBS (Lloegr a Chymru) · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/dbs-checks-england-and-wales/#os-ydych-chin-ansicr","text":"Os ydych chi'n ansicr a oes angen gwiriad DBS, ceisiwch gyngor gan eich Arweinydd Diogelu Dynodedig (DSL), uwch dîm arweinyddiaeth neu'r DBS cyn i'r ymweliad ddigwydd. Mae trefniadau diogelu clir yn helpu i sicrhau bod ymweliadau'n parhau i fod yn ddiogel, yn gefnogol ac wedi'u rheoli'n dda i bawb sy'n gysylltiedig. Gwiriadau DBS: canllawiau manwl https://www.gov.uk/government/collections/dbs-checks-detailed-guidance Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.2g: Gwiriadau Fetio a Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS)."},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Gweithio gyda Gwirfoddolwyr · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/working-with-volunteers/#trosolwg","text":"Gall gwirfoddolwyr, gan gynnwys rhieni, gofalwyr ac aelodau’r gymuned, chwarae rhan bwysig wrth gefnogi ymweliadau addysgol a dysgu yn yr awyr agored. Gallant gynorthwyo gyda gweithgareddau, goruchwylio a logisteg, gan helpu ymweliadau i redeg yn esmwyth ac yn ddiogel. Pan fydd gwirfoddolwyr yn cymryd rhan, rhaid i Arweinwyr Ymweliadau sicrhau eu bod yn cael eu dewis, eu briffio a'u cefnogi'n briodol, a bod eu rolau'n cael eu deall yn glir."},{"title":"Rôl Gwirfoddolwyr","subtitle":"Gweithio gyda Gwirfoddolwyr · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/working-with-volunteers/#r-l-gwirfoddolwyr","text":"Yn aml, cyfeirir at wirfoddolwyr fel oedolion sy'n cyd-fynd a gallant gefnogi tîm arweinyddiaeth yr ymweliad mewn amrywiaeth o ffyrdd. Yn dibynnu ar eu profiad a pholisïau'r sefydliad, gall gwirfoddolwyr ymgymryd â rolau fel: Cefnogi goruchwyliaeth fel rhan o'r tîm ymweld Cynorthwyo gyda threfniadau cludiant Helpu i reoli gweithgareddau neu grwpiau bach Cyfrannu gwybodaeth neu sgiliau arbenigol Mewn rhai achosion, gall gwirfoddolwyr sydd ag arbenigedd perthnasol gynorthwyo i arwain gweithgareddau penodol. Lle mae gwirfoddolwyr wedi'u cynnwys mewn trefniadau goruchwylio, rhaid iddynt gael eu gwirio, eu bod yn gymwys ac yn hyderus wrth gyflawni eu cyfrifoldebau."},{"title":"Dewis a Pharatoi","subtitle":"Gweithio gyda Gwirfoddolwyr · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/working-with-volunteers/#dewis-a-pharatoi","text":"Dylech sicrhau bod gwirfoddolwyr yn cael eu dewis yn ofalus a'u paratoi'n iawn ar gyfer yr ymweliad. Mae hyn yn cynnwys: Ystyried a oes angen gwiriadau fetio neu ddiogelu Sicrhau bod gwirfoddolwyr yn deall natur yr ymweliad a'u rôl Darparu briff clir cyn i'r ymweliad ddechrau Dylai lefel y paratoad adlewyrchu cyfrifoldeb y rôl a'r lefel o annibyniaeth a ddisgwylir."},{"title":"Cymhwysedd a Chyfrifoldebau","subtitle":"Gweithio gyda Gwirfoddolwyr · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/working-with-volunteers/#cymhwysedd-a-chyfrifoldebau","text":"Rhaid i wirfoddolwyr fodloni gofynion y rôl a neilltuwyd iddynt. Lle mae gwirfoddolwyr yn gweithio'n annibynnol, dylent ddangos lefel o gymhwysedd sy'n gymharol â'r hyn a ddisgwylir gan aelod o staff neu gontractwr sy'n cyflawni'r un rôl. Dylai pob gwirfoddolwr: Deall eu cyfrifoldebau a'u cyfyngiadau penodol Gwybod sut mae eu rôl yn ffitio o fewn y strwythur arweinyddiaeth cyffredinol Dilynwch bolisïau a gweithdrefnau'r sefydliad Byddwch yn ymwybodol o ddisgwyliadau diogelu, iechyd a diogelwch ac ymddygiad"},{"title":"Briffio Gwirfoddolwyr","subtitle":"Gweithio gyda Gwirfoddolwyr · Safeguarding · Rheoli risg","url":"/cy/working-with-volunteers/#briffio-gwirfoddolwyr","text":"Cyn yr ymweliad, dylai gwirfoddolwyr dderbyn briff clir sy'n ymdrin â'r canlynol: Diben a rhaglen yr ymweliad Y lleoliad a'r gweithgareddau a gynlluniwyd Anghenion y cyfranogwyr, gan gynnwys unrhyw anghenion meddygol neu ychwanegol Diogelu a disgwyliadau ymddygiad Gweithdrefnau ar gyfer codi pryderon neu adrodd am ddigwyddiadau Dylid annog gwirfoddolwyr hefyd i gyfrannu at werthuso ac adolygu ar ôl yr ymweliad. Gweithio gyda Rhieni Gwirfoddol Pan fydd rhieni neu ofalwyr yn gwirfoddoli i helpu ar ymweliadau, dylai arweinwyr gydnabod y gallant ganolbwyntio’n naturiol ar eu plentyn eu hunain. Am y rheswm hwn, fel arfer mae'n well peidio â rhoi cyfrifoldeb arweinyddiaeth uniongyrchol i rieni dros eu plentyn eu hunain, yn enwedig lle mae angen goruchwylio'r grŵp ehangach. Mae disgwyliadau clir a dyrannu rolau'n ofalus yn helpu i sicrhau bod gwirfoddolwyr yn darparu cefnogaeth effeithiol wrth gynnal safonau goruchwylio a diogelu priodol. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeeapng.info 3.1b Rôlau Sefydliadau a'u Rhyngddibyniaeth Cynorthwyydd 3.4m 3.4o Gwirfoddolwyr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Ymweliad Cynllunio · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/visit-planning/#trosolwg","text":"Mae cynllunio gofalus yn hanfodol ar gyfer pob ymweliad. Boed yr ymweliad yn daith gerdded fer i barc lleol neu'n daith breswyl dramor, mae paratoi da yn helpu i sicrhau bod ymweliadau'n ddiogel, wedi'u trefnu'n dda ac yn werthfawr yn addysgol. Dylai lefel y cynllunio a'r cymeradwyaeth sydd eu hangen adlewyrchu cymhlethdod yr ymweliad bob amser. Efallai y bydd angen paratoi, ymgynghori ac amser ychwanegol ar gyfer gweithgareddau mwy cymhleth. Rhaid i'r Pennaeth/Rheolwr fod yn fodlon bod Arweinydd yr Ymweliad yn gymwys a bod ganddo brofiad priodol a mynediad at gyngor arbenigol lle bo angen."},{"title":"Cynlluniau Ymweld","subtitle":"Ymweliad Cynllunio · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/visit-planning/#cynlluniau-ymweld","text":"Dylai pob ymweliad oddi ar y safle gynnwys Cynllun Ymweliad sy'n amlinellu'r trefniadau a'r cyfrifoldebau allweddol. Bydd lefel y manylder sydd ei angen yn dibynnu ar y math o ymweliad. Gall gweithgareddau arferol yn yr ardal leol gael eu cynnwys mewn gweithdrefn safonol (megis Polisi Ymweliadau Ardal Leol) a adolygir yn rheolaidd a chytunir gan yr UDA, tra bydd ymweliadau mwy cymhleth yn gofyn am gynllunio manwl. Mae cynllun ymweliad clir yn helpu: Sicrhau diogelwch a goruchwyliaeth effeithiol Egluro rolau a chyfrifoldebau Canolbwyntio ar ganlyniadau dysgu Cefnogi'r broses gymeradwyo ymweliadau Gall canllawiau fel y dull cynllunio EVOLVE Advice STAGED helpu i strwythuro'r broses hon https://www.evolveadvice.co.uk/staged."},{"title":"Ystyriaethau Cynllunio Allweddol","subtitle":"Ymweliad Cynllunio · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/visit-planning/#ystyriaethau-cynllunio-allweddol","text":"Wrth baratoi ymweliad, dylech ystyried sawl ffactor pwysig, gan gynnwys: Cymhareb staff-i-gyfranogwyr a lefelau goruchwylio priodol Cyfathrebu â rhieni, gan gynnwys caniatâd a gwybodaeth am gyfranogwyr A oes angen ymweliad rhagarweiniol Diogelu, fetio a rheoli oedolion sy'n dod gyda nhw Defnyddio darparwyr allanol Cynhwysiant, gan gynnwys cefnogaeth i gyfranogwyr ag anghenion ychwanegol Amodau amgylcheddol a pheryglon penodol i leoliad Defnyddio dyfeisiau electronig, materion diogelwch ac ystyriaethau diogelwch ehangach Cymorth cyntaf a threfniadau brys Rhestr Wirio Cynllunio Gall dull strwythuredig helpu i sicrhau nad yw camau pwysig yn cael eu hanwybyddu. Mae camau cynllunio nodweddiadol yn cynnwys: Diffinio'r pwrpas a'r amcanion dysgu Cynnal ymweliadau rhagarweiniol lle bo modd Nodwch risgiau a chynlluniwch fesurau diogelwch priodol, gan gynnwys opsiynau ‘Cynllun B’ Cadarnhewch drefniadau cymorth cyntaf ac yswiriant Paratoi gweithdrefnau brys Hysbysu rhieni a chael caniatâd Casglu gwybodaeth am gyfranogwyr, gan gynnwys manylion meddygol Ystyriwch ffactorau amgylcheddol a phenodol i'r lleoliad Cynlluniwch drefniadau goruchwylio a diogelu Sefydlu trefniadau cyfathrebu clir Cael yr holl gymeradwyaethau angenrheidiol Dogfennaeth a Rheoli Risg ESBLYGU dylid ei ddefnyddio i gofnodi cynlluniau ymweliadau, asesiadau risg, cymeradwyaethau, caniatâd a gwybodaeth am gyfranogwyr. Dylid ystyried asesu risg fel proses barhaus, nid dim ond un ddogfen. Rhaid i chi nodi a chofnodi peryglon sylweddol, mesurau rheoli ac ystyried cynlluniau amgen lle bo angen. Gall cyfranogwyr hefyd fod yn rhan o ddeall risgiau a gwneud penderfyniadau synhwyrol yn ystod yr ymweliad. Cyfarfodydd Cynllunio Mae'n arfer da cynnal cyfarfod(ydd) cynllunio yn gynnar yn y broses gyda'r holl staff sy'n rhan o'r ymweliad. Mae'r cyfarfodydd hyn yn helpu i sicrhau bod: Mae rolau a chyfrifoldebau’n glir ac yn ‘berchnogaeth’ Mae gwybodaeth bwysig yn cael ei rhannu a'i deall Caiff cynlluniau eu hadolygu a'u mireinio yn ôl yr angen Mae cyfathrebu rheolaidd ymhlith y tîm arweinyddiaeth yn helpu i sicrhau bod ymweliadau'n ddiogel, wedi'u trefnu'n dda ac yn brofiadau dysgu llwyddiannus. Siart llif cynllunio Dolenni i ddarllen pellach: Cyngor EVOLVE: Y Dull CAMOL o gynllunio https://www.evolveadvice.co.uk/staged Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info Rhestr Wirio 3.3e - Cynllunio Ymweliadau Rhestr Wirio 3.3g - Ymweliad Tramor"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Canlyniadau Dysgu · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/learning-outcomes/#trosolwg","text":"Mae gosod canlyniadau dysgu clir yn rhan bwysig o gynllunio unrhyw ymweliad. Mae canlyniadau wedi'u diffinio'n dda yn helpu i sicrhau bod ymweliadau'n bwrpasol a'u bod yn cyfrannu'n ystyrlon at ddysgu a datblygiad disgyblion. Gall canlyniadau dysgu gysylltu’n uniongyrchol â chynllun gwaith neu amcanion cwricwlwm, neu gallant gefnogi datblygiad personol ehangach drwy’r profiadau y mae disgyblion yn eu cael yn ystod yr ymweliad. Mae nodi canlyniadau’n gynnar yn y broses gynllunio yn helpu Arweinwyr Ymweliadau i ddewis gweithgareddau sy’n cefnogi’r dysgu a fwriadwyd ac yn caniatáu adolygu effaith yr ymweliad wedyn."},{"title":"Egluro Diben yr Ymweliad","subtitle":"Canlyniadau Dysgu · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/learning-outcomes/#egluro-diben-yr-ymweliad","text":"Wrth gynllunio ymweliad, ystyriwch y prif resymau dros y profiad. Os yw'r ymweliad yn seiliedig ar y cwricwlwm, esboniwch sut mae'n gwella neu'n ymestyn dysgu yn yr ystafell ddosbarth. Os yw'r ymweliad yn cefnogi'r cwricwlwm ehangach, nodwch y sgiliau, y wybodaeth neu'r profiadau ehangach rydych chi'n gobeithio y bydd y cyfranogwyr yn eu hennill. Mae nodau clir yn helpu i sicrhau bod ymweliadau'n bwrpasol ac yn werthfawr yn addysgol. Efallai y gofynnir i chi ddangos sut mae eich ymweliadau'n cysylltu â'r Hawl Cyfoethogi, mae EVOLVE yn caniatáu ichi ddewis dibenion cyfoethogi Estyn fel prif ddibenion neu ddibenion eilaidd yn eich cynllunio."},{"title":"Mathau o Ganlyniadau Dysgu","subtitle":"Canlyniadau Dysgu · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/learning-outcomes/#mathau-o-ganlyniadau-dysgu","text":"Gall canlyniadau dysgu ymwneud ag amrywiaeth o feysydd, gan gynnwys: Gwybodaeth a dealltwriaeth o'r cwricwlwm Datblygiad personol a chymdeithasol Cyfoethogi cwricwlwm ehangach Ymgysylltiad sifil Ymwybyddiaeth amgylcheddol a chysylltiad â natur Iechyd a lles corfforol, meddyliol ac emosiynol Mae canlyniadau effeithiol yn disgrifio'r hyn y disgwylir i ddysgwyr ei wybod, ei ddeall neu allu ei wneud o ganlyniad i'r ymweliad."},{"title":"Gosod Canlyniadau Effeithiol","subtitle":"Canlyniadau Dysgu · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/learning-outcomes/#gosod-canlyniadau-effeithiol","text":"Wrth ddatblygu canlyniadau dysgu, dylech ystyried y canlynol: Cysylltiadau Cwricwlwm Sicrhau bod canlyniadau'n cysylltu'n glir â meysydd pwnc neu themâu cwricwlwm perthnasol. Diben Clir Byddwch yn benodol ynglŷn â'r hyn rydych chi eisiau i ddysgwyr ei ennill o'r ymweliad a pham. Ystod Dysgu Cynnwys dysgu personol, cymdeithasol a diwylliannol ochr yn ochr â chanlyniadau academaidd. Sgiliau Ymarferol Gall dysgu yn yr awyr agored a chwaraeon helpu i ddatblygu sgiliau fel llythrennedd corfforol, gwaith tîm, cyfathrebu, arweinyddiaeth a datrys problemau. Ymglymiad Dysgwyr Lle bo'n briodol, cynnwys pobl ifanc yn y broses o gynllunio agweddau ar yr ymweliad fel eu bod yn deall y pwrpas ac yn teimlo perchnogaeth o'r profiad."},{"title":"Adolygu a Gwerthuso Dysgu","subtitle":"Canlyniadau Dysgu · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/learning-outcomes/#adolygu-a-gwerthuso-dysgu","text":"Mae'n bwysig ystyried sut y bydd dysgu'n cael ei werthuso ar ôl yr ymweliad. Gallai hyn gynnwys: Sylwadau staff Trafodaethau neu fyfyrdodau grŵp Adborth dysgwyr Gwaith ysgrifenedig, dyddiaduron neu gyflwyniadau Gall dangosyddion clir o lwyddiant helpu i fesur effaith yr ymweliad a dangos ei werth. Mae llais y myfyriwr, y rhiant/gofalwr a'r staff i gyd yn elfennau pwysig o'r gwerthusiad. Dylid defnyddio canfyddiadau’r gwerthusiad hefyd i lywio a gwella ymweliadau addysgol yn y dyfodol, gan gefnogi datblygiad parhaus dysgu y tu allan i’r ystafell ddosbarth. Datblygiad personol a chymdeithasol Mae Dysgu Awyr Agored o Ansawdd Uchel ar gyfer Lleoliadau Addysgol, a gyhoeddwyd gan y Sefydliad Dysgu Awyr Agored, yn cynnwys rhestr helaeth o ganlyniadau posibl a set o ddangosyddion cysylltiedig. Dewiswch y canlyniadau rydych chi'n canolbwyntio arnynt a dau neu dri dangosydd i'ch helpu i benderfynu beth yw llwyddiant. Canllaw Ansawdd Iechyd a Lles (HQOL) ar gyfer sefydliadau addysgol - https://www.outdoor-learning.org/standards/high-quality-outdoor-learning.html Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 2.1a Dysgu yn yr Awyr Agored ac Ymweliadau Oddi ar y Safle - Canlyniadau i Blant a Phobl Ifanc 2.1b Canlyniadau Dysgu"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Asesiad Risg · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/risk-assessment/#trosolwg","text":"Mae asesu risg yn rhan hanfodol o gynllunio ymweliadau addysgol. Mae'n helpu arweinwyr i nodi peryglon posibl, penderfynu sut i reoli risgiau'n effeithiol fel tîm a sicrhau bod gweithgareddau'n parhau i fod yn ddiogel wrth barhau i ddarparu profiadau dysgu gwerthfawr. Dylid ystyried asesu risg fel proses barhaus, yn hytrach na dim ond llenwi ffurflen. Mae deddfwriaeth iechyd a diogelwch yn ei gwneud yn ofynnol i ganfyddiadau arwyddocaol y broses hon gael eu cofnodi, ond nid yw'n rhagnodi fformat penodol. Yr hyn sydd bwysicaf yw bod gwybodaeth am beryglon a mesurau rheoli yn glir, yn hygyrch ac yn ddefnyddiol i'r rhai sy'n arwain yr ymweliad."},{"title":"Egwyddorion Allweddol","subtitle":"Asesiad Risg · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/risk-assessment/#egwyddorion-allweddol","text":"Dylai rheoli risg effeithiol gefnogi profiadau dysgu diogel a phleserus. Dylai asesiad risg arwain at drefniadau ymarferol, nid gwaith papur diangen Dylai cynllunio ddechrau'n gynnar a'i adolygu wrth i amgylchiadau newid Dylid rhannu trefniadau y cytunwyd arnynt gyda staff a, lle bo'n briodol, cyfranogwyr Gall gweithdrefnau generig gefnogi cynllunio, ond mae angen ystyried amgylchiadau penodol pob ymweliad Mae arweinyddiaeth gymwys a gweithredu mesurau diogelwch cytunedig yn gyson yn ganolog i reoli risgiau'n llwyddiannus yn ystod ymweliadau addysgol. Lefelau Asesu Risg Mae asesu risg ar gyfer ymweliadau fel arfer yn gweithredu ar dair lefel. Asesiadau Risg Generig Dyma bolisïau a gweithdrefnau sefydledig sy'n berthnasol i weithgareddau cyffredin. Gallant gwmpasu materion fel trefniadau staffio, cymhwysedd staff, gweithdrefnau trafnidiaeth, cynllunio argyfyngau a pheryglon lleol hysbys. Dyma fan cychwyn. Asesiad Risg Penodol i'r Ymweliad yr ymweliad hwn Mae hwn yn cael ei baratoi cyn yr ymweliad ac yn nodi sut i gymhwyso trefniadau generig i unrhyw risgiau sylweddol nad ydynt eisoes wedi'u cynnwys gan drefniadau generig. Dylai adlewyrchu'r Staff, Teithio, Gweithgareddau, Grŵp, Amodau Amgylcheddol a Phellter o gefnogaeth penodol. (WEDI'I GYFLWYNO) Asesiad Risg Dynamig Mae hyn yn digwydd yn ystod yr ymweliad ei hun. Dylai arweinwyr fonitro'r newidynnau CAMOL yn barhaus a bod yn barod i addasu cynlluniau mewn ymateb i amgylchiadau sy'n newid neu risgiau sy'n dod i'r amlwg."},{"title":"Y Broses Asesu Risg","subtitle":"Asesiad Risg · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/risk-assessment/#y-broses-asesu-risg","text":"Mae asesu risg effeithiol fel arfer yn dilyn dull strwythuredig: Nodwch fanteision a phwrpas y gweithgaredd Nodwch beryglon sylweddol, gan gynnwys risgiau sy'n gysylltiedig ag ymddygiad Gwerthuso tebygolrwydd a difrifoldeb posibl niwed (y 'risg') Cynllunio mesurau rheoli effeithiol i leihau risgiau cyn belled ag y bo'n rhesymol ymarferol Defnyddiwch farn broffesiynol i benderfynu a yw'r risgiau sy'n weddill yn dderbyniol Cofnodwch y canfyddiadau arwyddocaol a chyfleuwch/monitro yn ôl yr angen Effeithiolrwydd adolygu"},{"title":"Cofnodi Asesiadau Risg","subtitle":"Asesiad Risg · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/risk-assessment/#cofnodi-asesiadau-risg","text":"Gellir cofnodi canfyddiadau asesiadau risg mewn sawl ffordd, gan gynnwys: Cynlluniau penodol i ddigwyddiadau wedi'u cofnodi ar EVOLVE Templedi asesu risg wedi'u cwblhau Nodiadau neu ddiagramau cynllunio Dogfennau ategol fel teithlenni, llythyrau rhieni neu restrau offer Dylai'r fformat a ddewisir gefnogi cynllunio a chyfathrebu effeithiol o fewn tîm arweinyddiaeth yr ymweliad. Cyngor EVOLVE: Y Dull CAMOL o gynllunio https://www.evolveadvice.co.uk/staged Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.3c Rheoli Risg - Trosolwg 4.3f Rheoli Risg - Cyngor Ymarferol 4.3g Rheoli Risg - Beth i'w Gofnodi a Sut"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Cymeradwyo Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/approval-of-visits/#trosolwg","text":"Cymeradwyaeth yw'r broses o gadarnhau bod ymweliad yn bodloni gofynion polisi'r cyflogwr ac yn ymddangos yn ddiogel, wedi'i gynllunio'n dda, ac yn fuddiol i ddisgyblion. Mae'n helpu i sicrhau bod risgiau wedi'u hystyried, bod polisïau wedi'u dilyn, a bod staff a chyfranogwyr wedi'u paratoi'n iawn. Mae cymeradwyaeth yn amddiffyn cyfranogwyr, yn cefnogi staff, ac yn rhoi sicrwydd i bob parti fod yr ymweliad wedi'i gynllunio'n briodol."},{"title":"Beth mae Cymeradwyaeth yn ei Gadarnhau","subtitle":"Cymeradwyo Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/approval-of-visits/#beth-mae-cymeradwyaeth-yn-ei-gadarnhau","text":"Pan gaiff ymweliad ei gymeradwyo, mae'n cadarnhau bod: Mae gan yr ymweliad amcanion dysgu clir Mae risgiau wedi cael eu nodi a'u rheoli drwy asesiad risg priodol Mae Arweinydd yr Ymweliad a'r tîm staff yn gymwys ac yn barod Mae polisïau diogelu, iechyd a diogelwch, a pholisïau'r ysgol yn cael eu dilyn Mae caniatâd rhieni wedi'i gael lle bo angen Mae costau a thaliadau wedi'u cytuno ac yn gyfreithlon Mae diwydrwydd dyladwy wedi'i ymarfer ar unrhyw ddarparwyr allanol Mae cynlluniau argyfwng ac wrth gefn ar waith Lefelau Cymeradwyaeth Nid yw pob ymweliad yn gofyn am yr un lefel o graffu. Ymweliadau safonol Ymweliadau arferol, risg isel sy'n dilyn gweithdrefnau arferol yr ysgol. Fel arfer yn cael eu cymeradwyo'n fewnol ac nid oes angen hysbysu'r cyflogwr. Ymweliadau risg uwch Ymweliadau preswyl, teithiau tramor, ac ymweliadau sy'n cynnwys gweithgareddau anturus. Mae'r rhain angen cymeradwyaeth ychwanegol gan eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol a/neu Gyflogwr a dylid eu cyflwyno o leiaf 4 wythnos ymlaen llaw i ganiatáu amser i adolygu a diwygio."},{"title":"Pwy sy'n Cymeradwyo Ymweliadau","subtitle":"Cymeradwyo Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/approval-of-visits/#pwy-syn-cymeradwyo-ymweliadau","text":"Pennaeth/Rheolwr Yn rhoi cymeradwyaeth derfynol ar gyfer y rhan fwyaf o ymweliadau, gan gadarnhau bod Arweinydd yr Ymweliad a'r tîm staff yn gymwys i oruchwylio cyfranogwyr. Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol neu Gyflogwr yn ofynnol ar gyfer ymweliadau risg uwch. Mae cymeradwyaeth yn cadarnhau bod cynlluniau, cymhwysedd staff, anghenion disgyblion, taithlen a threfniadau wrth gefn yn ymddangos yn bodloni'r safonau disgwyliedig. Y Broses Gymeradwyo [mae hon yn broses llinol a byddai'n gweithio mewn diagram] Mae Arweinydd yr Ymweliad yn cynllunio'r ymweliad ac yn cynnal asesiad risg gyda'u tîm Mae manylion ymweliadau wedi'u cofnodi ar EVOLVE Mae'r EVC a/neu'r Pennaeth/Rheolwr yn adolygu'r cynlluniau Cyflwynir ymweliadau risg uwch i'r Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol neu'r Cyflogwr i'w hadolygu (rhybudd o 4 wythnos) Ar ôl cael ei gymeradwyo, gall yr ymweliad fynd yn ei flaen"},{"title":"Ar Ddiwrnod yr Ymweliad","subtitle":"Cymeradwyo Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/approval-of-visits/#ar-ddiwrnod-yr-ymweliad","text":"Rhaid i chi sicrhau: Mae tîm arweinyddiaeth cymwys ar waith Mae cyswllt brys ar gael drwy gydol Mae staff y ganolfan yn gwybod pwy sydd oddi ar y safle a phryd y byddant yn dychwelyd Mae gennych wybodaeth am anghenion unigol cyfranogwyr a chysylltiadau brys Cynhelir cyfathrebu clir gyda'r ysgol Os ydych chi'n ansicr ynghylch lefel y gymeradwyaeth sydd ei hangen, siaradwch â'ch EVC cyn cyflwyno'ch ymweliad."},{"title":"Beth sy'n cyfrif fel ymweliad risg uwch?","subtitle":"Cymeradwyo Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/approval-of-visits/#beth-syn-cyfrif-fel-ymweliad-risg-uwch","text":"Mae Canllawiau Cenedlaethol OEAP 8.1f yn cynnwys rhestr enghreifftiol o weithgareddau, ond nodwch y gall y diffiniad amrywio rhwng cyflogwyr. Adolygwch yr adran Gweithgareddau Anturus yn y canllawiau hyn. Os oes unrhyw amheuaeth, siaradwch â'ch EVC."},{"title":"Beth os na chaiff fy ymweliad ei gymeradwyo mewn pryd?","subtitle":"Cymeradwyo Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/approval-of-visits/#beth-os-na-chaiff-fy-ymweliad-ei-gymeradwyo-mewn-pryd","text":"Mae angen amser ar eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol neu'ch Cyflogwr i wirio'ch cynllunio ar EVOLVE. Os nad oes ganddyn nhw ddigon o amser, yna efallai na fyddan nhw'n cymeradwyo'r ymweliad a byddant yn hytrach yn \"Brosesu\" yr ymweliad. Gall eich cyflogwr archwilio ymweliadau 'Wedi'u Prosesu'. Y Pennaeth/rheolwr sy'n cadw'r cyfrifoldeb terfynol dros a fydd yr ymweliad yn mynd rhagddo ac efallai na fydd yn caniatáu i'r ymweliad fynd rhagddo."},{"title":"Darllen pellach","subtitle":"Cymeradwyo Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/approval-of-visits/#darllen-pellach","text":"Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 1b. Sylfeini 3.1a Gofynion ac Argymhellion i Gyflogwyr 8.1f Gweithgareddau sydd Angen Cymeradwyaeth Cyflogwr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Caniatâd Rhieni ar gyfer Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/parental-consent-for-visits/#trosolwg","text":"Mae caniatâd rhieni yn helpu i sicrhau bod teuluoedd yn deall ac yn cefnogi cyfranogiad eu plentyn mewn ymweliadau. Mae'n cefnogi diogelu, yn caniatáu i ysgolion gasglu a rhannu gwybodaeth berthnasol, ac yn sicrhau y gall rhieni wneud penderfyniadau gwybodus pan fo angen. Nid oes angen caniatâd ysgrifenedig ffurfiol ar gyfer pob ymweliad, ond mae cyfathrebu clir â rhieni bob amser yn bwysig."},{"title":"Pryd Mae Angen Caniatâd","subtitle":"Caniatâd Rhieni ar gyfer Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/parental-consent-for-visits/#pryd-mae-angen-caniat-d","text":"Mae angen caniatâd ysgrifenedig rhieni yn y sefyllfaoedd canlynol: Plant oedran meithrin Mae angen caniatâd ar gyfer pob ymweliad oddi ar y safle. Ymweliadau y tu allan i'r diwrnod ysgol arferol I ddisgyblion uwchlaw oedran meithrin, mae angen caniatâd ysgrifenedig ar gyfer gweithgareddau y tu allan i oriau ysgol. Gweithgareddau risg uwch Mae angen caniatâd penodol ar gyfer gweithgareddau anturus neu ymweliadau ag amgylcheddau peryglus. Ymweliadau tramor Rhaid cael caniatâd gan bawb sydd â chyfrifoldeb rhiant. Gweithgareddau nad ydynt yn rhan o'r cwricwlwm Gweithgareddau nad ydynt yn rhan o'r Cwricwlwm Cenedlaethol, maes llafur arholiadau cyhoeddus, nac addysg grefyddol. Triniaeth feddygol frys Efallai y bydd angen caniatâd ar gyfer triniaeth frys (megis anesthetig neu drallwysiadau gwaed) os na ellir cysylltu â rhieni. Rhannu data neu ddefnyddio cyfryngau Pryd mae'n rhaid rhannu gwybodaeth bersonol gyda darparwyr trydydd parti neu pryd y gellir defnyddio ffotograffau neu fideos. Gall sefydliadau hefyd ofyn am ganiatâd cyffredinol neu flynyddol ar gyfer ymweliadau lleol arferol, a geir yn aml wrth gofrestru neu ar ddechrau'r flwyddyn academaidd. Rhaid hysbysu rhieni o hyd am ymweliadau a chael yr opsiwn i dynnu eu caniatâd yn ôl lle bo'n ganiataol."},{"title":"Pan nad oes angen caniatâd fel arfer","subtitle":"Caniatâd Rhieni ar gyfer Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/parental-consent-for-visits/#pan-nad-oes-angen-caniat-d-fel-arfer","text":"Fel arfer nid oes angen caniatâd ffurfiol ar gyfer: Ymweliadau sy'n digwydd yn ystod oriau ysgol arferol Gweithgareddau sy'n rhan o'r cwricwlwm safonol Yr eithriad yw lleoliadau meithrinfa, lle mae angen caniatâd ar gyfer pob ymweliad. Fel arfer, ni all rhieni dynnu eu plentyn yn ôl o weithgareddau’r cwricwlwm, ac eithrio mewn meysydd penodol fel addysg grefyddol neu addysg rhyw. Hyd yn oed lle nad oes angen caniatâd yn ôl y gyfraith, mae hysbysu rhieni am ymweliadau yn arfer da. Mae'n meithrin ymddiriedaeth, yn tawelu meddyliau teuluoedd, yn cefnogi cynllunio ac yn helpu i atal camddealltwriaethau."},{"title":"Arfer Da ar gyfer Arweinwyr Ymweliadau","subtitle":"Caniatâd Rhieni ar gyfer Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/parental-consent-for-visits/#arfer-da-ar-gyfer-arweinwyr-ymweliadau","text":"Wrth geisio caniatâd, gwnewch yn siŵr ei fod yn benodol, yn wybodus, yn ddiamwys ac yn cael ei roi’n rhydd. Dylech chi: Darparu gwybodaeth glir am y gweithgaredd, yr oruchwyliaeth a'r risgiau posibl Rhannwch fanylion perthnasol am amseriadau, trefniadau teithio a lleoliad Cael gwybodaeth feddygol gyfoes Osgowch gyflwyno gweithgareddau arwyddocaol sy'n wahanol i'r hyn y cytunodd rhieni arno Cadarnhewch ganiatâd lle gellir defnyddio ffotograffau neu recordiadau fideo"},{"title":"Pwynt Allweddol","subtitle":"Caniatâd Rhieni ar gyfer Ymweliadau · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/parental-consent-for-visits/#pwynt-allweddol","text":"Mae'r rhan fwyaf o ymweliadau addysgol yn rhan o ddysgu ysgol arferol ac mae angen cyfathrebu arferol â rhieni yn unig. Fel arfer dim ond ar gyfer plant meithrin, gweithgareddau risg uwch, ymweliadau tramor, gweithgareddau nad ydynt yn rhan o'r cwricwlwm, neu at ddibenion meddygol a diogelu y mae angen caniatâd ysgrifenedig penodol. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.4n Canllawiau i rieni 4.3d Caniatâd Rhieni a Hysbysu Rhieni"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Codi tâl am ymweliadau a gweithgareddau addysgol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/charging-for-educational-visits-and-activities/#trosolwg","text":"Rhaid i bob ysgol a gynhelir gan y wladwriaeth ddilyn y gyfraith ar godi tâl am weithgareddau ysgol (Deddf Addysg 1996). Mae cymhwyso taliadau'n briodol yn sicrhau tegwch, tryloywder a chydymffurfiaeth, ac yn helpu rhieni i ddeall costau cyn ymrwymo."},{"title":"Egwyddor Allweddol","subtitle":"Codi tâl am ymweliadau a gweithgareddau addysgol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/charging-for-educational-visits-and-activities/#egwyddor-allweddol","text":"Ni ddylai ysgolion godi tâl am addysg sy'n digwydd yn ystod oriau ysgol nac am weithgareddau sy'n rhan o'r Cwricwlwm Cenedlaethol, maes llafur arholiad cyhoeddus, nac addysg grefyddol. Mae hyn yn cynnwys costau cludiant a staffio cysylltiedig."},{"title":"Yr hyn na all Ysgolion godi tâl amdano","subtitle":"Codi tâl am ymweliadau a gweithgareddau addysgol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/charging-for-educational-visits-and-activities/#yr-hyn-na-all-ysgolion-godi-t-l-amdano","text":"Ni ddylech ofyn am daliad am: Gwersi neu weithgareddau yn ystod oriau ysgol Ymweliadau sy'n gysylltiedig â'r cwricwlwm, hyd yn oed os ydynt yn digwydd yn rhannol y tu allan i oriau ysgol Cludiant sy'n gysylltiedig â gweithgareddau cwricwlwm neu ymweliadau Athrawon cyflenwi yn lle staff ar ymweliadau preswyl Eithriad: Gellir codi tâl am fwyd a llety ar ymweliadau preswyl, oni bai bod rhieni'n derbyn budd-daliadau cymwys (tebyg i Brydau Ysgol Am Ddim)."},{"title":"Ychwanegion Dewisol","subtitle":"Codi tâl am ymweliadau a gweithgareddau addysgol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/charging-for-educational-visits-and-activities/#ychwanegion-dewisol","text":"Efallai y byddwch yn codi tâl am bethau ychwanegol dewisol, fel: Gweithgareddau sy'n digwydd yn gyfan gwbl y tu allan i oriau ysgol ac nad ydynt yn rhan o'r cwricwlwm Llety a bwyd preswyl (lle nad oes gostyngiad yn berthnasol) Gwasanaethau dydd estynedig, e.e. clybiau brecwast, clybiau ar ôl ysgol, clybiau gweithgareddau Rhaid i ffioedd adlewyrchu'r gost wirioneddol fesul disgybl ac ni allant roi cymhorthdal ​​i ddisgyblion eraill."},{"title":"Cyfraniadau Gwirfoddol","subtitle":"Codi tâl am ymweliadau a gweithgareddau addysgol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/charging-for-educational-visits-and-activities/#cyfraniadau-gwirfoddol","text":"Ar gyfer gweithgareddau yn ystod amser ysgol, gallwch ofyn am gyfraniadau gwirfoddol. Rhaid i gyfraniadau fod yn wirioneddol wirfoddol Ni chaniateir gwahardd na thrin unrhyw ddisgybl yn wahanol os nad yw rhieni'n cyfrannu Dylid hysbysu rhieni os gellir canslo gweithgaredd oherwydd cyfraniadau annigonol Gellir defnyddio cyfraniadau gwirfoddol hefyd i gefnogi disgyblion na all eu teuluoedd fforddio talu. Amser Ysgol yn erbyn Amser Heblaw Amser Ysgol Mae amser teithio yn cyfrif fel rhan o ymweliad Nid yw egwyliau cinio yn cyfrif fel amser ysgol Ymweliadau dydd: Ymweliadau preswyl: Os bydd 50% neu fwy yn digwydd yn ystod oriau ysgol, mae'r ymweliad yn cyfrif fel amser ysgol. Os yw 50% neu fwy o sesiynau ysgol yn gysylltiedig, caiff ei ddosbarthu fel amser ysgol."},{"title":"Cyfrifoldebau Staff","subtitle":"Codi tâl am ymweliadau a gweithgareddau addysgol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/charging-for-educational-visits-and-activities/#cyfrifoldebau-staff","text":"Wrth gynllunio ymweliad neu weithgaredd, rhaid i chi: Gwiriwch a yw'n gysylltiedig â'r cwricwlwm Cadarnhewch a yw'n digwydd yn ystod amser ysgol Ymgynghorwch â pholisi codi tâl a gostyngiadau’r ysgol Rhoi gwybodaeth glir, ysgrifenedig i rieni am gostau, cyfraniadau ac unrhyw delerau ac amodau cysylltiedig. Os oes gennych amheuaeth, dylech geisio arweiniad gan uwch arweinwyr cyn cyfathrebu â rhieni. Defnyddio Premiwm Disgyblion a grantiau'r llywodraeth Gwiriwch y meini prawf ariannu yn ofalus. Gellir defnyddio premiwm disgyblion ar gyfer ymyriadau ysgol gyfan sy'n fuddiol i bob disgybl cyn belled â bod y prif nod yn parhau i wella canlyniadau addysgol i fyfyrwyr difreintiedig. Yng Nghymru, defnyddir y Grant Datblygu Disgyblion i godi cyrhaeddiad disgyblion incwm isel. Gellir defnyddio'r Grant Hanfodion Ysgolion i ariannu offer sy'n cefnogi ymweliadau addysgol."},{"title":"Darllen pellach","subtitle":"Codi tâl am ymweliadau a gweithgareddau addysgol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/charging-for-educational-visits-and-activities/#darllen-pellach","text":"Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 3.2c Codi tâl am weithgareddau ysgol Lloegr: Canllawiau premiwm AG a chwaraeon ar gyfer ysgolion cynradd Lloegr: Premiwm disgyblion: trosolwg Cymru: Grant Hanfodion Ysgol: cymorth gyda chostau ysgol Cymru: Grant Datblygu Disgyblion (PDG): trosolwg Cyfleoedd ariannu a grantiau https://www.evolveadvice.co.uk/fundingfinder"},{"title":"Pam Mae Hyn yn Bwysig","subtitle":"Dyfeisiau Electronig · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/electronic-devices/#pam-mae-hyn-yn-bwysig","text":"Gall ffonau symudol a dyfeisiau eraill gefnogi ymweliadau addysgol drwy helpu gyda chyfathrebu, dysgu a diogelwch. Fodd bynnag, gallant hefyd gyflwyno risgiau os na chânt eu rheoli'n ofalus ac mae canllawiau'r Adran Addysg ar ffonau symudol mewn ysgolion (2026) yn nodi cyfeiriad polisi clir gan y llywodraeth tuag at wahardd neu gyfyngu'n drwm ar ddefnyddio ffonau symudol yn ystod oriau ysgol. Mae disgwyliadau clir ynghylch defnyddio ffonau symudol, oriorau, dyfeisiau arddull GoPro, sbectol glyfar, olrheinwyr, apiau negeseuon a chyfryngau cymdeithasol yn helpu i amddiffyn cyfranogwyr a sicrhau bod ymweliadau'n rhedeg yn esmwyth. Dylai diogelu barhau i fod yn flaenoriaeth bob amser."},{"title":"Manteision a Risgiau","subtitle":"Dyfeisiau Electronig · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/electronic-devices/#manteision-a-risgiau","text":"Gall dyfeisiau electronig fod yn ddefnyddiol yn ystod ymweliadau. Gellir eu defnyddio ar gyfer: Cyfathrebu brys, olrhain neu wirio i mewn yn rheolaidd Rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i rieni am newidiadau teithio neu wybodaeth bwysig Gweithgareddau addysgol fel ffotograffiaeth, llywio neu offer ymchwil Fodd bynnag, gall dyfeisiau hefyd gyflwyno risgiau, gan gynnwys: Tynnu sylw oddi wrth weithgareddau a gynlluniwyd Seiberfwlio neu ymddygiad amhriodol ar-lein/all-lein Rhannu gwybodaeth bersonol Mynediad at gynnwys anaddas Colli neu ddifrodi dyfeisiau personol Gwybodaeth gamarweiniol Gorddibyniaeth Dylai Arweinwyr Ymweliadau ystyried y risgiau hyn wrth benderfynu sut y gellir defnyddio dyfeisiau."},{"title":"Gosod Disgwyliadau Clir","subtitle":"Dyfeisiau Electronig · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/electronic-devices/#gosod-disgwyliadau-clir","text":"Os caniateir dyfeisiau electronig yn ystod ymweliad, dylid rhannu rheolau clir gyda chyfranogwyr a rhieni ymlaen llaw. Gall hyn gynnwys canllawiau ar: Pryd y gellir defnyddio dyfeisiau a phryd y mae'n rhaid eu rhoi i ffwrdd Goruchwyliaeth briodol wrth ddefnyddio'r ddyfais Ffotograffiaeth a recordio fideo, gan gynnwys parchu unigolion nad ydynt yn cydsynio Defnyddio camerâu gweithredu neu ddyfeisiau recordio parhaus Defnyddio olrheinwyr Cyfrifoldeb dros ddyfeisiau personol a threfniadau yswiriant Gall cyfathrebu clir helpu i atal camddealltwriaethau neu bryder diangen."},{"title":"Apiau Negeseuon a Chyfryngau Cymdeithasol","subtitle":"Dyfeisiau Electronig · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/electronic-devices/#apiau-negeseuon-a-chyfryngau-cymdeithasol","text":"Gall ffonau symudol ac apiau negeseuon fod yn ddefnyddiol ond mae angen eu rheoli'n ofalus. Dylai staff fod yn ymwybodol o’r canlynol: Mae'n hawdd camddehongli neu rannu cynnwys ar-lein yn eang Gall seiberfwlio neu ymddygiad niweidiol ddigwydd ar-lein Gall fod yn anodd cael gwared ar gynnwys a rennir ar ôl ei bostio Er mwyn lleihau risgiau, dylai staff: Cadwch fanylion cyswllt personol a chyfrifon cyfryngau cymdeithasol yn breifat Osgowch negeseuon preifat gyda chyfranogwyr Rhannwch ffotograffau neu fideos dim ond lle rhoddwyd caniatâd priodol Atgyfnerthu disgwyliadau ymddygiad"},{"title":"Ystyriaethau Polisi","subtitle":"Dyfeisiau Electronig · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/electronic-devices/#ystyriaethau-polisi","text":"Gall sefydliadau ddewis cyfyngu neu wahardd defnyddio ffonau symudol yn ystod ymweliadau lle bo'n briodol. Dylai unrhyw benderfyniad gydbwyso manteision posibl dyfeisiau â'r risgiau y gallent eu cyflwyno. Dylid cynnal asesiad risg. Dylai canllawiau fod yn briodol i oedran a chymryd i ystyriaeth gyfranogwyr a allai fod yn arbennig o agored i niwed neu sydd ag anghenion diogelu ychwanegol. Mae disgwyliadau clir a goruchwyliaeth gyson yn helpu i sicrhau bod dyfeisiau electronig yn cefnogi dysgu a chyfathrebu heb beryglu diogelwch na phrofiad a chanlyniadau ehangach yr ymweliad. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 6w Cwestiynau Cyffredin: Ffonau Symudol Ar Ymweliadau"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Darparwyr Allanol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/external-providers/#trosolwg","text":"Darparwr allanol yw unrhyw berson neu sefydliad y tu allan i'r ysgol neu'r lleoliad sydd wedi'i gontractio i drefnu, arwain, cyfarwyddo neu oruchwylio rhan o ymweliad neu weithgaredd. Wrth weithio gyda darparwyr allanol, gellir rhannu cyfrifoldeb am y gweithgaredd felly mae'n bwysig sicrhau safonau priodol o ran diogelwch, cymhwysedd a diogelu. Mae gwiriadau clir a chynllunio gofalus yn helpu i sicrhau bod gweithgareddau a ddarperir gan ddarparwyr allanol yn ddiogel, yn addas ac yn cyd-fynd ag amcanion dysgu'r ymweliad."},{"title":"Beth sy'n Cyfrif fel Darparwr Allanol","subtitle":"Darparwyr Allanol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/external-providers/#beth-syn-cyfrif-fel-darparwr-allanol","text":"Mae enghreifftiau o ddarparwyr allanol yn cynnwys: Canolfannau addysg neu weithgareddau awyr agored Ysgolion sgïo neu gwmnïau alldaith Trefnwyr teithiau addysgol Amgueddfeydd neu leoliadau lle mae eu staff yn arwain gweithgareddau Hyfforddwyr neu dywyswyr llawrydd Canolfannau Gwobr Dug Caeredin Hosteli ieuenctid neu sefydliadau gwirfoddol lle darperir cyfarwyddyd Mae'r darparwyr hyn yn cymryd cyfrifoldeb am gyflwyno gweithgareddau, goruchwylio cyfranogwyr neu drefnu pecynnau (e.e. teithio, llety, gwasanaethau twristaidd ac ati)."},{"title":"Cyfleusterau","subtitle":"Darparwyr Allanol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/external-providers/#cyfleusterau","text":"Cyfleuster yw lleoliad neu wasanaeth nad yw'n trefnu pecyn, yn hyfforddi nac yn goruchwylio'r grŵp. Yn y sefyllfaoedd hyn, staff yr ysgol sy'n parhau i fod yn gyfrifol am yr holl oruchwyliaeth. Mae enghreifftiau’n cynnwys: Darparwyr llety fel gwestai, hosteli, llety gwely a brecwast neu safleoedd gwersylla Amgueddfeydd, orielau, ffermydd, neu atyniadau twristaidd lle nad yw staff y lleoliad yn arwain gweithgareddau Lleoliadau chwaraeon neu weithgareddau lle mae staff yr ysgol yn darparu cyfarwyddyd Fel arfer, mae angen llai o wiriadau ar gyfleusterau oherwydd nad ydyn nhw'n gyfrifol am gyfarwyddo na goruchwylio."},{"title":"Dewis Darparwr Allanol","subtitle":"Darparwyr Allanol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/external-providers/#dewis-darparwr-allanol","text":"Mae'r penderfyniad i ddefnyddio darparwr allanol yn nwylo'r Arweinydd Ymweliad, y Cydweithiwr Ymweliadol a'r Pennaeth neu'r Rheolwr. Nid oes rhestr ganolog o ddarparwyr cymeradwy. Fe'ch anogir i ymchwilio i ddarparwyr sy'n defnyddio EVOLVE, adolygu adborth ar kaddi.com a dewis darparwyr sy'n cynnig y gwerth cyffredinol gorau yn hytrach na'r gost isaf yn unig. Dylai darparwyr ddangos safonau priodol mewn meysydd fel: Gweithdrefnau iechyd a diogelwch Cynllunio argyfwng Cymhwysedd staff a diogelu Yswiriant a, lle bo'n berthnasol, diogelu data Cydymffurfio â gofynion trwyddedu ac arfer da yn y diwydiant Trefniadau isgontractio"},{"title":"Sicrwydd Ansawdd","subtitle":"Darparwyr Allanol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/external-providers/#sicrwydd-ansawdd","text":"Y ffordd symlaf o gadarnhau addasrwydd darparwr yw gwirio a oes ganddyn nhw Fathodyn Ansawdd Dysgu Y Tu Allan i'r Ystafell Ddosbarth (LOtC). Ie Fel arfer nid oes angen gwiriadau ychwanegol, er y dylech chi o hyd gadarnhau addasrwydd ar gyfer eich grŵp a'ch amcanion dysgu. Na Rhaid cwblhau Ffurflen Darparwr yn llawn i gadarnhau'r safonau gofynnol. Ar gyfer trefniadau parhaus, dylid adolygu dilysrwydd o bryd i'w gilydd. Os oes gan ddarparwr drwydded AALA ond nid Bathodyn Ansawdd LOtC, mae angen Ffurflen/Datganiad Gwirio Darparwr o hyd."},{"title":"Ffurflen Darparwr","subtitle":"Darparwyr Allanol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/external-providers/#ffurflen-darparwr","text":"Dylid anfon Ffurflen Darparwr at y darparwr yn ystod y cam archebu dros dro a rhaid ei chwblhau cyn gwneud unrhyw flaendal neu ymrwymiad. Dylid uwchlwytho ffurflenni wedi'u cwblhau i EVOLVE neu eu cadw ar ffeil. Os na all darparwr fodloni'r safonau gofynnol neu os yw'n gofyn am newidiadau i'r ffurflen, dylid trafod hyn gyda'r Prif Gymeradwywr neu'r EVC. Dim ond cadarnhau'r safonau gofynnol y mae cwblhau'r Ffurflen Darparwr yn eu gwneud. Mewn rhai achosion, gall ymweliad ymlaen llaw, tystiolaeth ddogfennol neu argymhellion gan ysgolion eraill helpu i gadarnhau addasrwydd."},{"title":"Cyfleusterau","subtitle":"Darparwyr Allanol · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/external-providers/#cyfleusterau","text":"Nid oes angen gwiriadau ychwanegol ar y rhan fwyaf o gyfleusterau cyhoeddus yn y DU pan fydd staff yr ysgol yn parhau i fod yn gyfrifol am arwain gweithgareddau. Asesiadau Risg Darparwyr Nid oes angen gwirio asesiadau risg gweithgareddau'r darparwr fel arfer. Y darparwr sy'n gyfrifol am asesu risg y rhain. Mae'r gwiriadau ansawdd a ddisgrifir uchod yn ffordd o wirio hyn fel rhan o'ch diwydrwydd dyladwy rhesymol. Rydych chi'n gyfrifol am yr amseroedd rydych chi'n goruchwylio'r grŵp – y gweithgareddau hyn y mae angen i chi asesu risg arnynt. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.4f Rhestr Wirio - Asesu Darparwr 4.4g Dewis Darparwyr a Chyfleusterau Allanol 4.4h Defnyddio Darparwyr Allanol Bathodyn Ansawdd LOtC https://www.lotc.org.uk/providers/lotc-quality-badge"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"ESBLYGU · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/evolve/#trosolwg","text":"ESBLYGU yn system ar-lein a ddefnyddir i gynllunio, rheoli ac adolygu ymweliadau addysgol. Mae'n helpu ysgolion i drefnu ymweliadau'n effeithlon, cynnal cydymffurfiaeth â chanllawiau, a chadw cofnodion clir o gynllunio a chanlyniadau. Mae'r system yn cefnogi cyfathrebu rhwng Arweinwyr Ymweliadau, Cydlynwyr Ymweliadau Addysgol (EVCs), uwch arweinwyr a'r Cynghorydd Ymweliadau Addysgol tra hefyd yn darparu llwybr archwilio y gellir ei adrodd o ymweliadau a chymeradwyaethau."},{"title":"Beth all EVOLVE ei wneud","subtitle":"ESBLYGU · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/evolve/#beth-all-evolve-ei-wneud","text":"Mae EVOLVE yn darparu amrywiaeth o offer i gefnogi cynllunio a rheoli ymweliadau. Mae'r rhain yn cynnwys: Ymweliad Cynllunio Creu cofnodion ymweliadau a chipio manylion allweddol fel pwrpas yr ymweliad, y daith, y cyfranogwyr a gofynion penodol. Prosesau Cymeradwyo Cyflwyno ymweliadau i'w hadolygu a'u cymeradwyo gan yr EVC a, lle bo angen, awdurdodau cymeradwyo eraill. Rheoli Risg Cofnodi asesiadau risg, nodi peryglon a dogfennu mesurau rheoli priodol. Canllawiau ac Adnoddau Mynediad i dempledi, dogfennau canllaw a deunyddiau hyfforddi i gefnogi cynllunio ymweliadau. Rheoli Data Storio a rheoli gwybodaeth staff a chyfranogwyr yn ddiogel, gydag opsiynau i integreiddio â systemau rheoli ysgolion. Cyfathrebu Rhannu gwybodaeth gyda staff a rhieni, gofyn am ganiatâd rhieni a darparu'r wybodaeth ddiweddaraf am ymweliadau. Gwerthuso ac Adrodd Cofnodwch ganlyniadau, adborth a digwyddiadau ar ôl ymweliadau i gefnogi cynllunio yn y dyfodol. Gwybodaeth am y DarparwrKaddi.com Mae integreiddio â yn caniatáu i ddefnyddwyr gael mynediad at adolygiadau o filoedd o ddarparwyr a lleoliadau ymweliadau addysgol. Mae hefyd yn dangos a yw darparwr yn dal Bathodyn Ansawdd LOtC."},{"title":"Cyfrifoldebau Arweinwyr Ymweliadau","subtitle":"ESBLYGU · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/evolve/#cyfrifoldebau-arweinwyr-ymweliadau","text":"Fel Arweinydd yr Ymweliad, rydych chi'n gyfrifol am sicrhau bod ymweliadau'n cael eu cofnodi a'u rheoli'n briodol o fewn EVOLVE. Mae hyn yn cynnwys: Cwblhau ffurflenni ymweliad gyda gwybodaeth gywir Cofnodi asesiadau risg priodol Cyflwyno ymweliadau i'w cymeradwyo pan fydd y cynllunio wedi'i gwblhau, yn unol â'r amserlenni Darparu gwybodaeth i rieni a chael caniatâd lle bo angen Sicrhau bod trefniadau goruchwylio a diogelwch yn briodol Deall a chyfathrebu gweithdrefnau brys Rheoli gwybodaeth cyfranogwyr yn ddiogel yn unol â gofynion diogelu data Cofnodi gwybodaeth werthuso ar ôl yr ymweliad"},{"title":"Rôl yr EVC","subtitle":"ESBLYGU · Ymweliad Cynllunio","url":"/cy/evolve/#r-l-yr-evc","text":"Mae'r Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA) yn goruchwylio'r defnydd o EVOLVE o fewn y lleoliad. Gall hyn gynnwys rheoli mynediad staff, gwirio cyflwyniadau ymweliadau, sicrhau bod cofnodion yn gyflawn a rhedeg adroddiadau. Mae ymweliadau a gofnodwyd ar EVOLVE yn creu llwybr archwilio clir, yn cefnogi cydymffurfiaeth â chanllawiau ac yn helpu i olrhain gwerth addysgol ymweliadau. Gall arweinwyr gofnodi canlyniadau dysgu bwriadedig a gwerthuso pa mor llwyddiannus y cyflawnwyd y rhain. Mae defnyddio EVOLVE yn gyson yn helpu i sicrhau bod ymweliadau addysgol yn cael eu cynllunio'n dda, eu rheoli'n ddiogel a'u gwerthuso'n effeithiol. Hyfforddiant system EVOLVE Mae hyfforddiant ymarferol yn eich helpu i ddeall nodweddion EVOLVE a sut i'w defnyddio i symleiddio cynllunio eich ymweliad. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar-lein yn https://www.evolveadvice.co.uk/evolvetraining."},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Ymweliadau â'r Ardal Leol · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/local-area-visits/#trosolwg","text":"Mae Ymweliadau Ardal Leol yn darparu cyfleoedd rheolaidd ar gyfer dysgu y tu hwnt i'r ystafell ddosbarth mewn lleoliadau sy'n agos at yr ysgol. Yn aml yn cael eu galw'n Ardal Ddysgu Leol, mae'r ymweliadau hyn yn caniatáu i ddisgyblion brofi dysgu yn yr awyr agored, datblygu annibyniaeth a chysylltu dysgu yn yr ystafell ddosbarth ag amgylcheddau byd go iawn. Mae enghreifftiau nodweddiadol yn cynnwys ymweliadau â pharciau lleol, mannau addoli, ysgolion cyfagos, neu gyfleusterau lleol fel pyllau nofio. Fel arfer, ystyrir yr ymweliadau hyn yn weithgareddau arferol, risg isel ac fe'u dosbarthwyd yn ffurfiol fel ymweliadau Categori 1 neu A, sy'n golygu nad oes angen cymeradwyaeth allanol arnynt fel arfer. Mae systemau clir yn helpu i sicrhau bod ymweliadau lleol yn parhau i fod wedi'u trefnu'n dda, yn ddiogel ac yn hawdd i staff eu rheoli."},{"title":"Diben a Threfn","subtitle":"Ymweliadau â'r Ardal Leol · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/local-area-visits/#diben-a-threfn","text":"Fel arfer, mae Ymweliadau Ardal Leol yn rhan o ddiwrnod ysgol arferol ac yn digwydd yn ystod amseroedd sesiynau rheolaidd. Bwriedir iddynt fod yn gyfleoedd dysgu mynych a hawdd eu cyrraedd, gan ofyn am gynllunio a pharatoi cymesur yn unig. Dylai ysgolion sefydlu gweithdrefnau clir ar gyfer Ymweliadau Ardal Leol, gan alluogi iddynt gael eu trefnu'n gyflym ac yn hyderus wrth gynnal trefniadau diogelwch priodol."},{"title":"Cynllunio a Chymeradwyaeth","subtitle":"Ymweliadau â'r Ardal Leol · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/local-area-visits/#cynllunio-a-chymeradwyaeth","text":"Dylai ymweliadau lleol ddilyn trefniadau cynllunio syml a chyson. CymeradwyaethEVC Fel arfer, mae ymweliadau arferol o fewn yr Ardal Ddysgu Leol yn cael eu cymeradwyo gan y , efallai y bydd angen galluogi hyn ar EVOLVE trwy'r Dangosfwrdd EVC. Cynllunio Cydweithredol Ymwelwch â Chynlluniau Dylai staff gydweithio i ddatblygu lleoliadau a ddefnyddir yn gyffredin, llwybrau cerdded, croesfannau ffyrdd, trefniadau teithio ac ymatebion i amodau lleol. Adolygiad Dylid trin cynlluniau ac asesiadau risg fel dogfennau gwaith a'u diweddaru'n rheolaidd os bydd amgylchiadau'n newid neu os bydd digwyddiadau'n digwydd."},{"title":"Rheoli Risg","subtitle":"Ymweliadau â'r Ardal Leol · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/local-area-visits/#rheoli-risg","text":"Yn gyffredinol, mae Ymweliadau Ardal Leol yn risg isel, a dylai rheoli risg fod yn gymesur ac yn ymarferol. Mae ystyriaethau allweddol yn cynnwys: Peryglon sy'n gysylltiedig â llwybrau teithio Peryglon sy'n gysylltiedig â'r gweithgareddau, yr amgylchedd a'r lleoliadau Trefniadau goruchwylio a chymhwysedd staff Anghenion ac ymddygiad y cyfranogwyr Gweithdrefnau brys a threfniadau cyfathrebu"},{"title":"Gweithdrefnau Gweithredu Safonol","subtitle":"Ymweliadau â'r Ardal Leol · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/local-area-visits/#gweithdrefnau-gweithredu-safonol","text":"Dylai ysgolion sefydlu gweithdrefnau clir sy'n amlinellu: Ffiniau daearyddol yr Ardal Ddysgu Leol Staff cymeradwy a all arwain ymweliadau Gofynion hyfforddiant neu gymhwysedd Trefniadau ar gyfer cyfathrebu a chydsyniad rhieni Teithio, cymorth cyntaf a gweithdrefnau brys Ystyriaeth o'r grŵp penodol Ar ddiwrnod ymweliad, dylech sicrhau: Mae goruchwyliaeth briodol ar waith Mae manylion cyswllt brys ar gael Mae staff yn gwybod pwy sydd oddi ar y safle a'r amseroedd dychwelyd disgwyliedig Caiff cynlluniau eu haddasu os bydd amodau neu amgylchiadau'n newid"},{"title":"Cyfathrebu â Rhieni a Chaniatâd","subtitle":"Ymweliadau â'r Ardal Leol · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/local-area-visits/#cyfathrebu-rhieni-a-chaniat-d","text":"Fel arfer, dylid hysbysu rhieni ar ddechrau'r flwyddyn academaidd y gallai ymweliadau arferol o fewn yr Ardal Ddysgu Leol ddigwydd. Dylai rhieni ddeall bod: Mae'r ymweliadau hyn yn rhan reolaidd o ddysgu yn yr ysgol Efallai na fydd hysbysiad unigol yn cael ei ddarparu bob amser Dylai disgyblion gael dillad ac esgidiau addas ar gyfer dysgu yn yr awyr agored Fel arfer dim ond ar gyfer ymweliadau y tu allan i'r Ardal Ddysgu Leol, y tu allan i oriau ysgol arferol neu ar gyfer plant oedran meithrin y mae angen caniatâd penodol."},{"title":"Cadw Cofnodion","subtitle":"Ymweliadau â'r Ardal Leol · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/local-area-visits/#cadw-cofnodion","text":"Dylid dal i gofnodi Ymweliadau Ardal Leol yn briodol. Gall hyn gynnwys: Cofnodi ymweliadau ar EVOLVE (o bosibl gan ddefnyddio'r modiwl Ymweliadau Ardal Leol) Defnyddio cofnod allgofnodi lle bo'n berthnasol Sicrhau bod cofnodion, gweithdrefnau a chanllawiau ar gael yn hawdd i staff Pellter Nid oes pellter penodol o'r ysgol ar gyfer Ardaloedd Dysgu Lleol; penderfyniad ar lefel yr ysgol yw hwn. Mae rhai ysgolion yn defnyddio 'o fewn pellter cerdded' fel marciwr. Mae'n iawn defnyddio cludiant ar eich ymweliad ag Ardal Leol os yw wedi'i asesu'n briodol o ran risg. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 1b Sylfeini 8.1d Enghreifftiau o Weithdrefnau Gweithredu Safonol"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Amgueddfeydd, Orielau a Safleoedd Treftadaeth · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/museums-galleries-and-heritage-sites/#trosolwg","text":"Mae ymweliadau ag amgueddfeydd, orielau a safleoedd treftadaeth yn darparu cyfleoedd cyfoethog ar gyfer dysgu y tu hwnt i'r ystafell ddosbarth. Mae llawer o'r safleoedd hyn yn cael eu rheoli gan awdurdodau lleol, elusennau, prifysgolion, sefydliadau treftadaeth neu gwmnïau preifat, ac mae rhai yn cynnig mynediad am ddim. Gall amgueddfeydd a lleoliadau treftadaeth lleol fod yn adnoddau dysgu gwerthfawr a hygyrch iawn i ysgolion. Wrth ymweld â'r lleoliadau hyn, dylid atgoffa cyfranogwyr y gallai ymwelwyr eraill fod yn defnyddio'r gofod ar gyfer astudio tawel, myfyrio neu addoli. Cyfleoedd Dysgu Mae amgueddfeydd, orielau a safleoedd treftadaeth yn cynnig ystod eang o brofiadau addysgol, gan gynnwys: Mynediad at arbenigedd Cyfleoedd i gwrdd â chadwraethwyr, archifwyr, ymchwilwyr, artistiaid ac arbenigwyr eraill chwilfrydedd a chreadigrwydd Mae arteffactau ac arddangosfeydd dilys yn annog ymholiad a ffyrdd newydd o feddwl Dealltwriaeth ddiwylliannol Dysgu am hanes, hunaniaeth a chymunedau amrywiol Cysylltiad cymunedol Gall archwilio treftadaeth leol gryfhau cysylltiadau â'r gymuned ehangach Dysgu yn y byd go iawn Cymhwyso dysgu yn yr ystafell ddosbarth mewn cyd-destunau ystyrlon ac ymarferol Ymwybyddiaeth hanesyddol Deall hanes lleol a byd-eang trwy ffynonellau ac amgylcheddau dilys"},{"title":"Darpariaeth Addysgol","subtitle":"Amgueddfeydd, Orielau a Safleoedd Treftadaeth · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/museums-galleries-and-heritage-sites/#darpariaeth-addysgol","text":"Mae llawer o leoliadau yn cynnig rhaglenni addysgol pwrpasol wedi'u cynllunio ar gyfer grwpiau sy'n ymweld. Gall y rhain gynnwys: Sesiynau dysgu dan arweiniad staff addysg Adnoddau rhyngweithiol, gweithdai neu ddeunyddiau digidol Cymorth cynllunio cyn ymweliad i athrawon ac arweinwyr grŵp Digwyddiadau arbennig fel gwyliau treftadaeth neu ddiwrnodau dysgu â thema Rhaglenni allgymorth a ddarperir mewn ysgolion Ail-greu hanesyddol neu brofiadau dysgu trochol Gall yr adnoddau hyn helpu i gyfoethogi a gwreiddio'r profiad dysgu a chefnogi amcanion y cwricwlwm."},{"title":"Rheoli Risg","subtitle":"Amgueddfeydd, Orielau a Safleoedd Treftadaeth · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/museums-galleries-and-heritage-sites/#rheoli-risg","text":"Er bod gofyn i leoliadau sydd ar gael i'r cyhoedd fodloni safonau iechyd a diogelwch, dylech chi o hyd nodi risgiau sylweddol a chynllunio goruchwyliaeth briodol. Gall ystyriaethau cyffredin gynnwys: Meysydd parcio a symudiadau cerbydau Ffiniau safle neu fannau cyhoeddus agored Cyfranogwyr yn cael eu gwahanu oddi wrth y grŵp Peryglon fel dŵr agored, arwynebau anwastad neu ddiferion heb eu diogelu Cyfranogwyr nad ydynt yn dilyn cyfarwyddiadau diogelwch Mynediad cyhoeddus i sylweddau fel alcohol mewn rhai lleoliadau Rhyngweithio ag aelodau'r cyhoedd Gall ymweliad ymlaen llaw eich helpu i nodi risgiau a chynllunio trefniadau goruchwylio. Mae cyfathrebu clir â staff y lleoliad yn bwysig i sicrhau bod pawb yn deall eu cyfrifoldebau. Lle mae gweithgareddau’n cynnwys archwilio annibynnol gan ddisgyblion, dylech sicrhau bod systemau goruchwylio a gweithdrefnau brys priodol ar waith."},{"title":"Sicrwydd Ansawdd","subtitle":"Amgueddfeydd, Orielau a Safleoedd Treftadaeth · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/museums-galleries-and-heritage-sites/#sicrwydd-ansawdd","text":"Mae gan rai amgueddfeydd, orielau a lleoliadau treftadaeth Fathodyn Ansawdd Dysgu Y Tu Allan i'r Ystafell Ddosbarth (LOtC), sy'n cadarnhau safonau cydnabyddedig ar gyfer diogelwch a darpariaeth addysgol. Gall dangosyddion ansawdd eraill gynnwys gwobrau fel Gwobr Sandford neu reolaeth gan sefydliadau treftadaeth sefydledig fel yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Treftadaeth Lloegr, Cadw neu gyrff tebyg. Gallwch wirio adolygiadau darparwyr ar Kaddi.com. Lleoliad neu ddarparwr? Fel arfer mae'n rhesymol cofnodi fel lleoliad yn hytrach na darparwr ar EVOLVE cyn belled â bod yr hyn maen nhw'n ei gynnig yn debyg i 'wers ystafell ddosbarth', yn cael ei oruchwylio gan staff eich ysgol ac nad yw'n cynnwys gweithgareddau anturus (e.e. Saethyddiaeth) na gweithgareddau/pwnc 'risg uchel' eraill. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1n Amgueddfeydd, Orielau a Safleoedd Treftadaeth 7.1j Ymweld â Dinasoedd"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Mannau Addoli · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/places-of-worship/#trosolwg","text":"Mae lleoedd addoli yn cynnwys eglwysi, mosgiau, synagogau, temlau, eglwysi cadeiriol a safleoedd cysegredig eraill fel cysegrfeydd neu leoliadau pererindod. Er bod y mannau hyn yn cael eu defnyddio'n bennaf ar gyfer ymarfer crefyddol, mae gan lawer hefyd werth hanesyddol, diwylliannol a phensaernïol sylweddol. Gall ymweliadau â mannau addoli helpu disgyblion i ddeall gwahanol gredoau a thraddodiadau, archwilio bywyd cymunedol a gwerthfawrogi safleoedd treftadaeth pwysig. Mae llawer o'r ystyriaethau sy'n berthnasol i ymweliadau ag amgueddfeydd neu leoliadau treftadaeth hefyd yn berthnasol yn y lleoliadau hyn."},{"title":"Diben Addysgol","subtitle":"Mannau Addoli · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/places-of-worship/#diben-addysgol","text":"Wrth gynllunio ymweliad, dylid diffinio'r amcanion addysgol yn glir. Gall ymweliadau gefnogi dysgu drwy helpu disgyblion i: Deall credoau ac arferion crefyddol Archwiliwch draddodiadau diwylliannol a chymunedol Gwerthfawrogi nodweddion hanesyddol, artistig neu bensaernïol Dylai ymweliadau fod o natur addysgol bob amser a rhaid peidio â'u defnyddio i hyrwyddo na pherswadio cyfranogwyr i fabwysiadu credoau penodol. Hawliau Rhieni Mae gan rieni hawl i dynnu eu plentyn yn ôl o addysg grefyddol neu addoli ar y cyd. Gall myfyrwyr 16 oed a hŷn ddewis tynnu’n ôl o addoli ar y cyd, er bod angen caniatâd rhieni o hyd i dynnu’n ôl o addysg grefyddol tan 18 oed. Os yw ymweliad yn rhan o'r cwricwlwm ac nad yw'n cynnwys addysg grefyddol nac addoliad, ni all rhieni dynnu eu plentyn yn ôl yn gyfreithiol."},{"title":"Paratoi a Chyfathrebu","subtitle":"Mannau Addoli · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/places-of-worship/#paratoi-a-chyfathrebu","text":"Gall crefydd fod yn bwnc sensitif i rai teuluoedd. Gall cyfathrebu clir cyn yr ymweliad helpu i fynd i'r afael ag unrhyw bryderon. Dylech egluro pwrpas yr ymweliad a sicrhau rhieni a chyfranogwyr nad oes angen cymryd rhan mewn addoliad crefyddol. Gall paratoi gynnwys: Rhannu polisïau ysgol ar ymweliadau addysgol ac addysg grefyddol Trafod yr ymweliad mewn gwasanaethau neu weithgareddau dosbarth Hybu dealltwriaeth o wahanol ffyddau a diwylliannau Gwahodd cynrychiolwyr o gymunedau ffydd lleol i siarad â disgyblion Cynnig cyfleoedd i rieni, staff neu lywodraethwyr ddysgu mwy am yr ymweliad a gofyn cwestiynau ymlaen llaw"},{"title":"Yn ystod yr Ymweliad","subtitle":"Mannau Addoli · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/places-of-worship/#yn-ystod-yr-ymweliad","text":"Dylid atgoffa cyfranogwyr bod mannau addoli yn fannau crefyddol gweithredol a dylid eu trin â pharch. Yn ystod yr ymweliad: Dylai ymddygiad fod yn dawel ac yn barchus Dylai cyfranogwyr ddilyn canllawiau ar wisg neu ymddygiad priodol Dylai ymwelwyr fod yn ymwybodol o bobl a allai fod yn gweddïo neu'n myfyrio Lle mae ymweliadau'n cynnwys safleoedd sy'n gysegredig i gymunedau brodorol neu leol, dylid sicrhau bod cyfranogwyr hefyd yn ymwybodol o arferion a thraddodiadau lleol a'u parchu. Dylid cynnal goruchwyliaeth briodol bob amser i sicrhau profiad dysgu diogel a pharchus. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1m Mannau Addoli 7.1n Amgueddfeydd, Orielau a Safleoedd Treftadaeth"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Ymweliadau Fferm · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/farm-visits/#trosolwg","text":"Gall ymweliadau â ffermydd ddarparu profiadau dysgu gwerthfawr ond mae angen cynllunio gofalus i reoli risgiau iechyd a diogelwch. Amaethyddiaeth yw'r diwydiant mwyaf peryglus ym Mhrydain Fawr o ran cyfradd anafiadau angheuol. Mae ffermydd yn amgylcheddau gwaith, ac mae anifeiliaid yn naturiol yn cario micro-organebau y gellir eu trosglwyddo i bobl. Gall y clefydau sonotig hyn fod yn beryglus i iechyd. Er y gall salwch fod yn ddifrifol, mae'r risg yn isel pan fydd mesurau hylendid synhwyrol, canllawiau clir a goruchwyliaeth briodol ar waith. Gwerth Addysgol [os oes angen i ni dorri am le, gall y rhan felen fynd ond nodwch y cynllun i nodi nad yw wedi'i gynnwys.] Mae ymweliadau â ffermydd yn helpu disgyblion i ddeall o ble mae bwyd yn dod, sut mae anifeiliaid yn cael eu gofalu amdanyn nhw, y byd naturiol a sut mae ffermydd yn gweithredu drwy gydol y flwyddyn. Gallant gefnogi dysgu ar draws llawer o feysydd y cwricwlwm a helpu i ddatblygu ymwybyddiaeth o: Lles anifeiliaid Cyfrifoldeb amgylcheddol Cynhyrchu bwyd Bywyd gwledig a newidiadau tymhorol Mae ymweliadau hefyd yn rhoi cyfle i ddisgyblion brofi natur ac amaethyddiaeth yn uniongyrchol."},{"title":"Dewis Fferm Addas","subtitle":"Ymweliadau Fferm · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/farm-visits/#dewis-fferm-addas","text":"Lle bo modd, dylai ffermydd ddal Bathodyn Ansawdd Dysgu Y Tu Allan i'r Ystafell Ddosbarth (LOtC), sy'n cadarnhau bod safonau addysgol a diogelwch priodol ar waith. Os nad yw fferm yn dal Bathodyn Ansawdd LOtC, dylech geisio tystiolaeth o safonau addas, fel achrediad amgen e.e. CEVAS (Cynllun Achredu Ymweliadau Addysgol Cefn Gwlad) neu argymhellion dibynadwy. Gellid defnyddio Ffurflen/Datganiad Gwirio Darparwr i gofnodi'r diwydrwydd dyladwy hwn. Efallai y bydd angen cynllunio ychwanegol wrth ymweld â ffermydd gweithredol nad ydynt yn cynnal grwpiau'n rheolaidd, gan y gall peryglon gynnwys: Peiriannau a cherbydau fferm Mannau trin da byw ac anifeiliaid Silos, pyllau slyri neu lagwnau Tir anwastad/ansefydlog neu strwythurau fferm Hawliau tramwy cyhoeddus drwy'r safle Staff nad ydynt wedi'u gwirio, profiadol nac wedi'u hyfforddi i weithio gyda phlant"},{"title":"Ystyriaethau Iechyd","subtitle":"Ymweliadau Fferm · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/farm-visits/#ystyriaethau-iechyd","text":"Yn ogystal ag, er enghraifft, E. coli a Cryptosporidium, gall risgiau posibl eraill gynnwys Clefyd Weil (sy'n gysylltiedig â dŵr halogedig) a Chlefyd Lyme (o frathiadau trogod). Gellir rheoli'r risgiau hyn drwy arferion hylendid da, dillad priodol a chyfarwyddiadau clir. Dylai rhieni a gofalwyr dderbyn gwybodaeth am: Natur yr ymweliad Beth i'w wisgo/dod ag ef Sut y bydd risgiau hylendid yn cael eu rheoli Symptomau i gadw llygad amdanynt yn dilyn yr ymweliad a beth i'w wneud Dylai aelodau o'ch grŵp sy'n feichiog, neu a allai fod yn feichiog, osgoi dod i gysylltiad ag anifeiliaid sy'n rhoi genedigaeth neu sydd wedi rhoi genedigaeth yn ddiweddar."},{"title":"Cynllunio a Pharatoi","subtitle":"Ymweliadau Fferm · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/farm-visits/#cynllunio-a-pharatoi","text":"Argymhellir ymweliad rhagarweiniol i wirio cyfleusterau, trefniadau diogelwch a chynlluniau wrth gefn. Dylech gadarnhau: Mae cyfleusterau golchi dwylo a thoiled digonol ar gael Mae ardaloedd bwyta wedi'u gwahanu'n glir oddi wrth ardaloedd anifeiliaid Mae sylweddau a chemegau peryglus wedi'u diogelu Mae traffig a pheiriannau fferm yn cael eu rheoli'n briodol Mae staff y fferm yn addas i weithio gyda phlant Ardaloedd sydd allan o'r terfynau Dylai Arweinwyr Ymweliadau gwblhau asesiad risg priodol a rhoi gwybodaeth i gyfranogwyr am ymddygiad, hylendid a dillad addas."},{"title":"Yn ystod ac ar ôl yr ymweliad","subtitle":"Ymweliadau Fferm · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/farm-visits/#yn-ystod-ac-ar-l-yr-ymweliad","text":"Dylid goruchwylio cyfranogwyr yn ofalus drwy gydol yr ymweliad. Mae hylendid da yn hanfodol. Ni ddylid bwyta na yfed wrth deithio o amgylch y fferm. Osgowch roi eich dwylo i'ch ceg. Dylai disgyblion olchi eu dwylo’n drylwyr: Ar ôl cyffwrdd/bwydo anifeiliaid Cyn bwyta neu yfed Cyn gadael y fferm Os bydd unrhyw un yn mynd yn sâl ar ôl yr ymweliad, yn enwedig gyda symptomau fel salwch neu ddolur rhydd, dylid ceisio cyngor meddygol a hysbysu'r fferm bod cyswllt diweddar wedi digwydd â'r anifeiliaid. Rhestr o glefydau sonotig https://www.gov.uk/government/publications/list-of-zoonotic-diseases/list-of-zoonotic-diseases Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1g Ymweliadau â ffermydd"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Nofio a Gweithgareddau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/swimming-and-water-activities/#trosolwg","text":"Mae nofio yn sgil bywyd bwysig a gall fod yn rhan bleserus o ymweliadau addysgol. Fodd bynnag, mae gweithgareddau yn ac o gwmpas dŵr yn cario risgiau cynhenid ​​​​a rhaid eu cynllunio a'u goruchwylio'n ofalus. Rhaid cynnwys pob gweithgaredd nofio neu weithgareddau dŵr yn y cynllun ymweliad a'r broses ganiatâd ymlaen llaw. Ni ddylid nofio'n ddigymell mewn pyllau, llynnoedd, afonydd, y môr na chyrff dŵr eraill. Ystyriwch a ellir ceisio nofio heb awdurdod."},{"title":"Egwyddorion Cyffredinol","subtitle":"Nofio a Gweithgareddau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/swimming-and-water-activities/#egwyddorion-cyffredinol","text":"Wrth gynllunio gweithgareddau nofio, dylech sicrhau bod: Mae cyfranogwyr yn cael eu goruchwylio gan oedolyn cymwys bob amser Mae manteision addysgol neu hamdden yn cael eu cydbwyso â rhagofalon diogelwch priodol Cadarnheir trefniadau achub bywyd ymlaen llaw, yn enwedig wrth ymweld â phyllau nofio dramor neu mewn gwestai"},{"title":"Pyllau Nofio","subtitle":"Nofio a Gweithgareddau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/swimming-and-water-activities/#pyllau-nofio","text":""},{"title":"Pyllau Bywyd-Gwarchodwyr","subtitle":"Nofio a Gweithgareddau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/swimming-and-water-activities/#pyllau-bywyd-gwarchodwyr","text":"Lle mae gan bwll nofio oruchwyliaeth achubwr bywyd cymwys: Fel arfer nid oes angen cymeradwyaeth ychwanegol gan y cyflogwr Mae pyllau nofio'r DU yn gweithredu o dan reoliadau iechyd a diogelwch sefydledig Mae gweithredwyr pyllau nofio yn gyfrifol am achub bywyd a rheoli diogelwch Staff yr ysgol yn cadw goruchwyliaeth fugeiliol dros gyfranogwyr Ni ddylai staff yr ysgol ymgymryd â dyletswyddau achub bywyd oni bai bod ganddynt y cymwysterau priodol. Rhaid i hyfforddwyr nofio a goruchwylwyr feddu ar gymwysterau cydnabyddedig ar gyfer addysgu ac achub bywyd."},{"title":"Pyllau Gwesty neu Byllau Heb Oruchwyliaeth","subtitle":"Nofio a Gweithgareddau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/swimming-and-water-activities/#pyllau-gwesty-neu-byllau-heb-oruchwyliaeth","text":"Dylid gwirio'r ddarpariaeth achubwyr bywyd cyn yr ymweliad a'i bod ar waith Os na, mae Arweinydd yr Ymweliad yn cymryd cyfrifoldeb am drefniadau diogelwch Rhaid i'r gweithgaredd gael ei awdurdodi gan y Pennaeth/Rheolwr a'i gymeradwyo drwy EVOLVE Gall cymwysterau priodol gynnwys: Cymhwyster Achubwr Bywyd Pwll Cenedlaethol RLSS (neu gymhwyster cyfatebol) ar gyfer goruchwylio nofio cyffredinol Gwobr Achub Genedlaethol RLSS ar gyfer Athrawon a Hyfforddwyr Nofio neu Wobr Clyfar Dŵr ar gyfer gweithgareddau strwythuredig Dylai'r holl staff fod yn gyfarwydd â'r gweithdrefnau brys, y gefnogaeth sydd ar gael ac a yw'r pwll yn cael ei ddefnyddio'n gyfan gwbl gan y grŵp."},{"title":"Nofio mewn Dŵr Agored ac Ymdrochi mewn Dŵr Naturiol","subtitle":"Nofio a Gweithgareddau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/swimming-and-water-activities/#nofio-mewn-d-r-agored-ac-ymdrochi-mewn-d-r-naturiol","text":"Mae nofio mewn amgylcheddau dŵr agored neu naturiol yn gofyn am gynllunio a chymeradwyaeth ychwanegol. Rhaid cael cymeradwyaeth y cyflogwr drwy EVOLVE Dylai gweithgareddau fod wedi'u cynllunio a'u strwythuro, nid yn ddigymell Dylid nofio mewn ardaloedd nofio/ymdrochi cydnabyddedig gyda gorchudd achubwyr bywyd cymwys Dylai arweinwyr sicrhau bod: Mae cyfranogwyr yn aros o fewn golwg a chyrhaeddiad hawdd goruchwylwyr Defnyddir goruchwyliaeth mewn grwpiau bach neu systemau cyfeillio Mae'r lleoliad wedi'i asesu ymlaen llaw a'r risgiau wedi'u nodi'n glir Gall peryglon gynnwys amodau amgylcheddol newidiol, rhwystrau cudd, dyfnder dŵr amrywiol, ansawdd dŵr, ceryntau, bywyd gwyllt ac ati."},{"title":"Pwyntiau Allweddol ar gyfer Arweinwyr Ymweliadau","subtitle":"Nofio a Gweithgareddau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/swimming-and-water-activities/#pwyntiau-allweddol-ar-gyfer-arweinwyr-ymweliadau","text":"Dylai Arweinwyr Ymweliadau sicrhau bod: Mae pob gweithgaredd nofio wedi'i gynllunio a'i asesu o flaen llaw. Dylech hefyd asesu cyfleoedd rhagweladwy ar gyfer mynd i mewn i ddŵr heb awdurdod a rhoi mesurau ar waith i atal y digwyddiadau hyn. Cadarnheir trefniadau achub bywyd cyn yr ymweliad. Mae gan ddigon o staff goruchwylio hyfforddiant neu gymwysterau priodol. Caiff cyfranogwyr eu goruchwylio'n barhaus a rhoddir cyfrif amdanynt. Ni chynhelir nofio os na ellir gwarantu goruchwyliaeth ddiogel. Mae angen cymeradwyaeth drwy EVOLVE ar gyfer gweithgareddau sy'n cynnwys pyllau heb oruchwyliaeth neu nofio mewn amgylcheddau dŵr naturiol. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1o Ymdrochi Dŵr Naturiol 7.1x Pyllau nofio 7.2i Diogelwch Grŵp ar Ymylon Dŵr"},{"title":"Parciau Trampolîn","subtitle":"Trampolîn/Chwyddadwy/Rhwystr Ninja/Parciau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/trampoline-inflatable-ninja-obstacle-aqua-parks/#parciau-trampol-n","text":"Mae trampolîn masnachol, teclynnau chwyddadwy, Rhwystrau Ninja a pharciau dŵr yn amgylcheddau egnïol gyda risg uwch o anaf. Am y rheswm hwn, mae'r gweithgareddau hyn yn cael eu dosbarthu fel gweithgareddau anturus a rhaid iddynt gael eu cymeradwyo trwy EVOLVE fel rhan o'r broses gynllunio ymweliad. Dim ond pan fydd safonau diogelwch, trefniadau goruchwylio a chymeradwyaethau priodol ar waith y dylai ymweliadau fynd rhagddynt. Mae'r canllawiau hyn yn berthnasol i ymweliadau â pharciau trampolîn masnachol. Nid ydynt yn cwmpasu trampolînio a ddarperir fel gweithgaredd gymnasteg strwythuredig na sesiynau a gynhelir trwy glybiau sy'n gysylltiedig â British Gymnastics, sy'n dilyn canllawiau ar wahân. Lle mae trampolînio yn cael ei ddysgu fel gweithgaredd, dylai arweinwyr feddu ar gymwysterau hyfforddi perthnasol. Y Pennaeth/Rheolwr sy'n rhoi cymeradwyaeth derfynol ar gyfer ymweliadau, unwaith y bydd cydymffurfiaeth â chanllawiau cenedlaethol perthnasol wedi'i gadarnhau. Ar hyn o bryd, nid oes gan unrhyw barciau trampolîn Fathodyn Ansawdd Dysgu y Tu Allan i'r Ystafell Ddosbarth (LOtC). Felly, ceisiwch Ffurflen Darparwr. Gofynnwch am dystiolaeth o gydymffurfiaeth â Safon Brydeinig EN ISO 23659:2022. Gall aelodaeth o gyrff diwydiant cydnabyddedig hefyd helpu i ddangos arfer da."},{"title":"Parciau Rhwystrau Chwyddadwy/Ninja","subtitle":"Trampolîn/Chwyddadwy/Rhwystr Ninja/Parciau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/trampoline-inflatable-ninja-obstacle-aqua-parks/#parciau-rhwystrau-chwyddadwy-ninja","text":"Yn dibynnu ar y math o barc, mae diogelwch parc yn cael ei reoleiddio trwy safonau BS EN 14960, BS EN 1176 a/neu BS EN 1177, cynlluniau arolygu PIPA neu ADIPS. Dylech gael Ffurflen Darparwr a gofyn am dystiolaeth o gydymffurfiaeth â'r gofynion/safonau perthnasol. Gall aelodaeth o gyrff diwydiant cydnabyddedig hefyd helpu i ddangos arfer da. Y Pennaeth/Rheolwr sy'n rhoi cymeradwyaeth derfynol ar gyfer ymweliadau, unwaith y bydd cydymffurfiaeth ag agweddau perthnasol ar ganllawiau cenedlaethol wedi'i gadarnhau."},{"title":"Parciau Dŵr","subtitle":"Trampolîn/Chwyddadwy/Rhwystr Ninja/Parciau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/trampoline-inflatable-ninja-obstacle-aqua-parks/#parciau-d-r","text":"Mae parciau dŵr chwyddadwy yn cyfuno rhai neu'r holl elfennau uchod, ag amgylchedd dŵr agored. Wrth gynllunio ymweliadau, dylech: Dewiswch ddarparwyr ag enw da sydd â safonau diogelwch cydnabyddedig, chwiliwch am Barciau Dŵr a Gymeradwywyd gan yr RLSS Cael Ffurflen Darparwr Cadarnhewch drefniadau achub bywyd a goruchwylio diogelwch priodol Casglu a throsglwyddo gwybodaeth am allu nofio a hyder yn y dŵr Sicrhau bod y disgyblion a'r staff wedi'u paratoi ar gyfer y profiad Sicrhau bod staff yn abl yn gorfforol ac yn barod i gefnogi yn ystod y gweithgaredd. Mae gwiriadau cyn ymweliad a threfniadau goruchwylio clir yn hanfodol i sicrhau bod gweithgareddau'n parhau i fod yn ddiogel ac wedi'u rheoli'n dda."},{"title":"Penderfynu a ddylid ymweld â pharciau trampolîn/pwmpiadwy/rhwystrau ninja/dŵr","subtitle":"Trampolîn/Chwyddadwy/Rhwystr Ninja/Parciau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/trampoline-inflatable-ninja-obstacle-aqua-parks/#penderfynu-a-ddylid-ymweld-pharciau-trampol-n-pwmpiadwy-rhwystrau-ninja-d-r","text":"Cyn cynllunio ymweliad, dylech: Ystyriwch a ellir cyflawni canlyniadau dysgu tebyg gan ddefnyddio gweithgaredd mwy strwythuredig, risg is Gwiriwch bolisi'r cyflogwr, gan efallai na fydd rhai sefydliadau'n caniatáu ymweliadau â rhai/pob un o'r mathau hyn o leoliadau Ceisiwch gyngor gan y Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA) neu'r Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol os ydych yn ansicr Cydnabod y risg gynhenid ​​o anaf yn yr amgylcheddau hyn a chynllunio goruchwyliaeth yn ofalus Cadarnhewch fod y lleoliad yn bodloni safonau diogelwch cydnabyddedig Gwiriwch y bydd yr ymweliad yn gynhwysol Gwiriwch nad oes unrhyw ymwadiad i rieni ei lofnodi, gweler y canllawiau ar gontractau ac ymwadiadau Mae rhieni a chyfranogwyr yn derbyn gwybodaeth glir am risgiau ac yn rhoi caniatâd gwybodus Argymhellir ymweliad ymlaen llaw yn gryf i asesu addasrwydd, cynllunio goruchwyliaeth a deall sut mae'r cyfleuster yn gweithredu. Lle bo modd, dylech ystyried archebu sesiynau preifat/defnydd unigryw i leihau gorlenwi a chaniatáu goruchwyliaeth well."},{"title":"Rheoli'r Ymweliad","subtitle":"Trampolîn/Chwyddadwy/Rhwystr Ninja/Parciau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/trampoline-inflatable-ninja-obstacle-aqua-parks/#rheolir-ymweliad","text":"Dylech sicrhau bod: Mae rolau a chyfrifoldebau rhwng staff yr ysgol a staff y parc wedi'u cytuno'n glir Mae lefelau goruchwylio yn bodloni'r safonau a argymhellir, megis y gymhareb rhwng monitro a chyfranogwyr y llys neu'r gymhareb rhwng achubwyr bywyd a nofwyr. Dylai cyfranogwyr dderbyn briff diogelwch clir yn egluro rheolau ar gyfer defnyddio'r parc. Dylai staff gynllunio eu lleoliad yn ofalus er mwyn cynnal goruchwyliaeth effeithiol o'r grŵp."},{"title":"Cymhwysedd Arweinydd","subtitle":"Trampolîn/Chwyddadwy/Rhwystr Ninja/Parciau Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/trampoline-inflatable-ninja-obstacle-aqua-parks/#cymhwysedd-arweinydd","text":"Ar gyfer ymweliadau hamdden cyffredinol, rhaid i arweinwyr fod yn gymwys i oruchwylio, yn ffit yn gorfforol/yn gallu symud o gwmpas y lleoliad yn gyflym, yn barod i gymryd rhan (ystyriwch uchderau, dŵr ac ati), deall gweithdrefnau diogelwch y parc a gallu ymateb yn brydlon i ddigwyddiadau. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info Parciau Trampolîn 7.1d 7.1z Atyniadau ymwelwyr 8.1f Gweithgareddau sydd Angen Cymeradwyaeth Cyflogwr Am wybodaeth achredu parciau dŵr, gweler https://www.aquaparksuk.com/"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Diogelwch Grŵp ar Ymylon Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/group-safety-at-water-margins/#trosolwg","text":"Gall amgylcheddau dŵr ddarparu cyfleoedd dysgu gwerthfawr ond gallant hefyd gyflwyno peryglon sylweddol. Mae cynllunio gofalus a goruchwyliaeth effeithiol yn hanfodol. Mae'r canllawiau hyn yn berthnasol i weithgareddau sy'n digwydd ger neu mewn dŵr fel cerdded ar hyd glan afon neu draethau, gwaith maes ger pyllau neu nentydd neu badlo neu gerdded mewn dŵr tawel*, bas**. Nid yw'n berthnasol i nofio a gweithgareddau eraill sy'n gofyn am gymwysterau ac offer diogelwch dŵr neu achub, na chychod dŵr (cychod ac ati). *Mae ysgafn yn golygu prin symud o gwbl. **Mae bas fel arfer yn golygu hyd at ben-gliniau'r cyfranogwyr. Os yw'r gweithgaredd yn mynd y tu hwnt i'r diffiniad uchod, yna caiff hyn ei ddosbarthu fel gweithgaredd anturus ar y dŵr sydd angen cymeradwyaeth cyflogwr. Mae paratoi gofalus a goruchwyliaeth weithredol yn helpu i sicrhau bod profiadau dysgu ar ymylon dŵr yn parhau i fod yn ddiogel, yn ddiddorol ac yn addysgiadol i bob cyfranogwr."},{"title":"Cynllunio a Rheoli Risg","subtitle":"Diogelwch Grŵp ar Ymylon Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/group-safety-at-water-margins/#cynllunio-a-rheoli-risg","text":"Cyn ymweld â lleoliad ar ymyl dŵr, dylech nodi peryglon a chynllunio mesurau rheoli priodol. Argymhellir ymweliad ymlaen llaw yn gryf, gan y gall amodau dŵr newid yn gyflym oherwydd ffactorau fel glawiad, llanw, stormydd neu dymheredd rhewllyd. Ni ddylid dibynnu ar brofiad blaenorol o safle. Dylech chi hefyd: Gwiriwch ragolygon y tywydd ac amseroedd y llanw lle bo'n berthnasol Chwiliwch am hysbysiadau rhybuddio neu wybodaeth diogelwch ar y safle Ceisiwch gyngor gan awdurdodau lleol, achubwyr bywyd neu ffynonellau gwybodus eraill lle bo'n briodol Byddwch yn barod i weithredu gweithgaredd amgen wedi'i gynllunio ymlaen llaw (Cynllun B) os bydd amodau'n mynd yn anniogel"},{"title":"Peryglon Safle a Dŵr","subtitle":"Diogelwch Grŵp ar Ymylon Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/group-safety-at-water-margins/#peryglon-safle-a-d-r","text":"Wrth asesu lleoliad, dylech ystyried: Pwyntiau mynediad ac allanfa diogel Llethrau, tir ansefydlog neu arwynebau llithrig Mwd, llystyfiant neu greigiau rhydd Peryglon cudd o dan y dŵr fel creigiau neu falurion Bywyd gwyllt Dyfnder dŵr a chryfder cerrynt Gall symud dŵr yn ddyfnach na uchder y pen-glin achosi colli traed yn hawdd. Dylid nodi peryglon i lawr yr afon fel morgloddiau, rhaeadrau neu goed wedi cwympo hefyd. Mewn lleoliadau arfordirol, gall risgiau ychwanegol gynnwys llanw sy'n codi, ceryntau rhwygo, tonnau neu dywod ansefydlog. Dylech hefyd ystyried ansawdd dŵr. Gall llygredd o garthffosiaeth, dŵr ffo amaethyddol neu flodau algâu beri risgiau iechyd. Ni ddylai cyfranogwyr byth yfed dŵr heb ei drin o ffynonellau naturiol. Achub a Pharatoadau Argyfwng Lle mae risg rhagweladwy y bydd rhywun yn mynd i mewn i'r dŵr, dylech gynllunio sut y byddai achub yn cael ei reoli. Gall ymatebion posibl gynnwys technegau achub estyn neu daflu gan ddefnyddio'r offer sydd ar gael. Dim ond y rhai sydd â hyfforddiant priodol ddylai geisio achub drwy nofio. Gall trochi mewn dŵr oer effeithio'n gyflym ar allu person i symud neu ymateb, felly mae gweithredu'n brydlon yn hanfodol. Dylai cynlluniau argyfwng gynnwys: Trefniadau cyfathrebu Mynediad i'r gwasanaethau brys Lleoliad y cymorth meddygol agosaf"},{"title":"Goruchwylio a Rheoli Grŵp","subtitle":"Diogelwch Grŵp ar Ymylon Dŵr · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/group-safety-at-water-margins/#goruchwylio-a-rheoli-gr-p","text":"Fel arfer, mae angen goruchwyliaeth uniongyrchol ar gyfer gweithgareddau ger ymylon dŵr. Dylech chi: Gosod ffiniau clir a rheolau diogelwch Briffio cyfranogwyr cyn mynd at y dŵr Cynnal cyfrifiadau pennau rheolaidd Rhannwch grwpiau mwy yn dimau llai o dan oruchwyliaeth lle bo'n briodol Dylai gweithgareddau aros yn strwythuredig, a dylech ymyrryd yn brydlon os bydd ymddygiad yn mynd yn anniogel. Dylid addasu neu atal cynlluniau os bydd amodau amgylcheddol yn newid. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.2i Diogelwch Grŵp ar Ymylon Dŵr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Astudiaethau Maes · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/field-studies/#trosolwg","text":"Mae astudiaethau maes yn weithgareddau dysgu sy'n digwydd mewn amgylcheddau byd go iawn. Maent yn darparu cyfleoedd gwerthfawr i ddod â dysgu'n fyw a dyfnhau dealltwriaeth trwy brofiad uniongyrchol. Er eu bod yn gysylltiedig yn gyffredin â phynciau fel gwyddoniaeth neu ddaearyddiaeth, gall astudiaethau maes gefnogi dysgu ar draws llawer o feysydd y cwricwlwm. Rhaid cynllunio a rheoli pob astudiaeth maes yn unol â gweithdrefnau’r ysgol ar gyfer dysgu yn yr awyr agored ac ymweliadau addysgol."},{"title":"Arweinyddiaeth a Chymhwysedd","subtitle":"Astudiaethau Maes · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/field-studies/#arweinyddiaeth-a-chymhwysedd","text":"Mae astudiaethau maes angen arweinyddiaeth a goruchwyliaeth effeithiol. Os nad yw darparwr allanol yn cael ei ddefnyddio, rhaid i chi fod yn gymwys i addysgu'r gweithgaredd a goruchwylio cyfranogwyr yn ddiogel yn yr amgylchedd a ddewiswyd. Dylech fod â phrofiad priodol o weithio yn y tir a'r amodau a ddisgwylir yn ystod yr ymweliad."},{"title":"Ystyriaethau Cynllunio Allweddol","subtitle":"Astudiaethau Maes · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/field-studies/#ystyriaethau-cynllunio-allweddol","text":"Wrth gynllunio astudiaeth maes, dylech ystyried sawl ffactor pwysig. Tywydd ac Amseru Gall amodau tymhorol, oriau golau dydd a rhagolygon tywydd effeithio ar y gweithgaredd a'r amgylchedd. Dylai cynlluniau ganiatáu hyblygrwydd os bydd amodau'n newid. Offer Nodwch unrhyw offer arbenigol sydd ei angen, fel dillad gwrth-ddŵr, sachau cefn, mapiau, cwmpawdau, helmedau neu offer penodol i'r pwnc. Dylai'r offer fod yn addas ac wedi'i gynnal a'i gadw'n dda. Paratoi a Hyfforddiant Efallai y bydd angen paratoi neu hyfforddi staff a chyfranogwyr mewn technegau gwaith maes i gefnogi diogelwch a dysgu effeithiol. Cofnodi Dysgu Ystyriwch sut y bydd canlyniadau dysgu yn cael eu cofnodi, er enghraifft drwy nodiadau ysgrifenedig, ffotograffau, fideos neu gasglu data digidol. Cymorth Cyntaf ac Anghenion Meddygol Sicrhewch fod darpariaeth cymorth cyntaf briodol ar gael. Dylai staff fod yn barod i ymateb i anafiadau, salwch neu ffactorau amgylcheddol fel brathiadau neu bigiadau. Goruchwyliaeth Os defnyddir goruchwyliaeth o bell (er enghraifft pan fydd grwpiau bach yn gweithio'n annibynnol), rhaid bod systemau clir ar waith i reoli'r gweithgaredd yn ddiogel. Argyfyngau Dylid ystyried llwybrau dianc, pwyntiau mynediad a chyfathrebu mewn argyfwng Codi tâl Mae astudiaethau maes yn dilyn yr un rheoliadau codi tâl ag ymweliadau ysgol eraill."},{"title":"Gweithgareddau Ger Dŵr","subtitle":"Astudiaethau Maes · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/field-studies/#gweithgareddau-ger-d-r","text":"Mae rhai astudiaethau maes yn digwydd ger amgylcheddau dŵr fel glannau afonydd, pyllau neu lannau môr. Gall gweithgareddau hefyd gynnwys cerdded mewn dŵr bas, fel arfer dim yn ddyfnach na uchder y pen-glin. Gelwir y rhain yn weithgareddau ymyl dŵr ac nid ydynt yn cynnwys nofio na chwaraeon dŵr. Wrth gynllunio gweithgareddau ger dŵr: Dilynwch ganllawiau cenedlaethol ar ddiogelwch ar ymylon dŵr Dilynwch yr adran Ymylon Dŵr yn y canllaw hwn Cydbwyso canlyniadau addysgol â rhagofalon diogelwch priodol Sicrhau bod cynllun amgen addas ar gael os bydd amodau'n newid Cadarnhewch fod Arweinydd yr Ymweliad wedi cael ei asesu fel un cymwys gan y Cydlynydd Ymweliadau Addysgol, y Pennaeth/Rheolwr neu berson priodol arall. Gellir dosbarthu unrhyw weithgaredd y tu hwnt i'r terfynau hyn fel gweithgaredd anturus ar ddŵr a bydd angen cymeradwyaeth ychwanegol ar ei gyfer. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1h Astudiaethau maes 7.2i Diogelwch Grŵp ar Ymylon Dŵr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Gweithgareddau Gwlad Agored · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/open-country-activities/#trosolwg","text":"Mae gweithgareddau cefn gwlad agored yn cynnig cyfleoedd gwerthfawr ar gyfer her, archwilio a datblygiad personol. Fodd bynnag, maent yn digwydd mewn amgylcheddau lle gall tirwedd, tywydd a phellenigrwydd gynyddu'r risg. Mae cynllunio gofalus ac arweinyddiaeth gymwys yn hanfodol. At ddibenion cymeradwyo, diffinnir cefn gwlad agored yn gyffredinol fel tir sydd uwchlaw 300 metr o uchder neu fwy nag 1 cilomedr o fynediad i gerbydau. Bwriedir i'r diffiniad hwn fod yn ganllaw yn hytrach na ffin gaeth. Os ydych chi'n ansicr a yw gweithgaredd arfaethedig yn dod o fewn y diffiniad hwn, ceisiwch gyngor gan eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol cyn bwrw ymlaen."},{"title":"Arweinyddiaeth a Chyfrifoldeb","subtitle":"Gweithgareddau Gwlad Agored · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/open-country-activities/#arweinyddiaeth-a-chyfrifoldeb","text":"Rhaid i'r cyfrifoldeb am ddiogelwch cyfranogwyr yn ystod gweithgareddau cefn gwlad agored orwedd gyda naill ai: Darparwr allanol cymeradwy, neu Aelod cymwys o staff yr ysgol sydd wedi cael ei gymeradwyo i arwain y gweithgaredd. Lle mae darparwr allanol yn darparu'r gweithgaredd, nhw sy'n gyfrifol am y diogelwch technegol a'r cyfarwyddyd. Lle bo angen, dylai darparwyr ddal trwydded Awdurdod Trwyddedu Gweithgareddau Antur (AALA). Mae staff yr ysgol sy'n dod gyda'r grŵp yn cadw eu dyletswydd gofal bugeiliol dros ddisgyblion bob amser a dylent fonitro'r darparwr."},{"title":"Gweithgareddau dan Arweiniad Ysgol","subtitle":"Gweithgareddau Gwlad Agored · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/open-country-activities/#gweithgareddau-dan-arweiniad-ysgol","text":"Os yw'r gweithgaredd yn cael ei arwain gan aelod o staff yr ysgol, rhaid i'r arweinydd gael ei gymeradwyo'n ffurfiol gan y Pennaeth/Rheolwr, fel arfer drwy'r system EVOLVE. Fel arweinydd, rhaid i chi ddangos cymhwysedd priodol ar gyfer y tir, yr amodau a'r gweithgaredd dan sylw. Dylid trafod trefniadau arweinyddiaeth yn gynnar yn y broses gynllunio er mwyn caniatáu amser ar gyfer cymeradwyo a, lle bo angen, cyngor neu hyfforddiant ychwanegol. Disgwyliadau Cymhwysedd Isafswm [amlygu'r adran hon] Mae lefel y cymhwyster neu'r profiad sydd ei angen yn dibynnu ar y tir a lleoliad y gweithgaredd. Dylai arweinwyr Grwpiau Cerdded y Tu Allan i'r DU neu Iwerddon feddu ar wobr Arweinydd Mynydd Rhyngwladol (IML). Grwpiau Cerdded mewn Tirwedd Mynyddig (DU neu Iwerddon)Dylai arweinwyr fod â Gwobr Arweinydd Mynydd (Haf neu Gaeaf yn ôl yr angen) neu gael datganiad ysgrifenedig o gymhwysedd gan Gynghorydd Technegol cymwys. Grwpiau Cerdded mewn Tirwedd Fryniog nad yw'n FynyddigGall hyn gynnwys amgylcheddau ucheldir, rhostir, bryn, mynyddoedd neu lawrdir gyda ffiniau adnabyddadwy a pheryglon y gellir eu rheoli. Dylai arweinwyr feddu ar Wobr Arweinydd Bryniau a Rhostiroedd (HMLA) neu gael datganiad o gymhwysedd gan Gynghorydd Technegol cymwys. Grwpiau Cerdded mewn Tirwedd Hawsach Ar gyfer amgylcheddau llai heriol, dylai arweinwyr ddangos cymhwysedd addas trwy gymwysterau perthnasol, profiad diweddar, ymweliadau â hyfforddiant arweinwyr neu asesiad gan y Pennaeth/Rheolwr."},{"title":"Arfer Da","subtitle":"Gweithgareddau Gwlad Agored · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/open-country-activities/#arfer-da","text":"Mae cynllunio cynnar a threfniadau arweinyddiaeth clir yn helpu i sicrhau bod gweithgareddau cefn gwlad agored yn ddiogel, yn bleserus ac yn werthfawr yn addysgol. Os oes unrhyw ansicrwydd ynghylch cymhwysedd arweinyddiaeth neu ddosbarthiad tirwedd, ceisiwch gyngor gan eich Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC) neu Gynghorydd Ymweliadau Addysgol cyn cwblhau cynlluniau. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 8.1f Gweithgareddau sydd Angen Cymeradwyaeth Cyflogwr Cwestiynau Cyffredin 6 awr: Cymwysterau Gweithgaredd Antur Gweler hefyd: Adran Gweithgareddau anturus (dan arweiniad yr ysgol)"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Dan Arweiniad Darparwr) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-provider-led/#trosolwg","text":"Mae gweithgareddau anturus yn brofiadau cofiadwy, cyffrous a heriol, fel arfer yn yr awyr agored, sy'n cynnwys lefel o risg a reolir. Pan gânt eu cynllunio'n feddylgar a'u cyflwyno'n dda, gallant gael effaith barhaol ar hyder, gwaith tîm a gwydnwch pobl ifanc. Yn aml, y gweithgareddau hyn yw uchafbwynt ymweliad. Maent yn hyrwyddo ymgysylltiad gweithredol, yn cefnogi gwahanol arddulliau dysgu ac yn helpu cyfranogwyr i ddatblygu sgiliau gwneud penderfyniadau ac ymwybyddiaeth o risg. Mae gweithgareddau anturus a ddewisir yn dda yn rhan naturiol a gwerthfawr o addysg."},{"title":"Cynllunio a Chymeradwyaeth","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Dan Arweiniad Darparwr) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-provider-led/#cynllunio-a-chymeradwyaeth","text":"Os yw eich ymweliad yn cynnwys gweithgareddau anturus, dilynwch eich gweithdrefnau cynllunio ymweliad arferol. Cyn cadarnhau trefniadau, gwnewch yn siŵr eich bod: Cael cymeradwyaeth gan eich Pennaeth/Rheolwr Ceisiwch gymeradwyaeth gan eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol neu Gyflogwr (lle bo angen) Cael caniatâd gwybodus gan rieni, wedi'i ategu gan wybodaeth glir a manwl Paratoi cyfranogwyr yn briodol ar gyfer y gweithgareddau dan sylw Os ydych chi'n ansicr ar unrhyw adeg, ceisiwch gyngor yn gynnar gan eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol."},{"title":"Gweithio gyda Darparwyr Allanol","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Dan Arweiniad Darparwr) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-provider-led/#gweithio-gyda-darparwyr-allanol","text":"Lle nad yw staff yr ysgol yn cyflwyno'r gweithgaredd, gallwch ddefnyddio hyfforddwyr llawrydd, canolfannau awyr agored, neu ddarparwyr preifat, elusennol neu sector cyhoeddus. Fel Arweinydd yr Ymweliad, chi sy'n parhau i fod â rheolaeth gyffredinol dros yr ymweliad. Cyn archebu, gwnewch yn siŵr bod y darparwr: Yn dal Bathodyn Ansawdd LOtC neu wedi cwblhau Ffurflen/Datganiad Gwirio Darparwr boddhaol Yn dal yr achrediad gofynnol (er enghraifft, trwydded AALA lle bo'n berthnasol) Mae ganddo adolygiadau ffafriol ar Kaddi.com Mae ganddo weithdrefnau iechyd a diogelwch ac argyfwng clir Yn defnyddio staff cymwys, profiadol sydd wedi'u gwirio'n briodol Yn meddu ar yswiriant atebolrwydd cyhoeddus digonol Cytunwch ar rolau a chyfrifoldebau ymlaen llaw, yn enwedig o ran goruchwylio a lles."},{"title":"Eich Rôl yn ystod Gweithgareddau","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Dan Arweiniad Darparwr) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-provider-led/#eich-r-l-yn-ystod-gweithgareddau","text":"Y disgwyliad yw eich bod chi'n parhau i fod yn gyfrifol am y cyfan a bod staff yr ysgol yn mynd gyda'r cyfranogwyr lle bynnag y bo modd. Mae eich presenoldeb yn rhoi sicrwydd, yn cefnogi dysgu, yn meithrin perthynas, yn caniatáu ichi fonitro'r ddarpariaeth ac yn eich galluogi i gynorthwyo gydag anghenion unigol ac mewn argyfyngau. Ar gyfer gweithgareddau arbenigol, gall staff y darparwr weithredu fel Arweinwyr Gweithgareddau. Hyd yn oed wedyn, mae eich goruchwyliaeth yn parhau i fod yn bwysig."},{"title":"Pan nad yw Staff yn Bresennol","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Dan Arweiniad Darparwr) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-provider-led/#pan-nad-yw-staff-yn-bresennol","text":"Os na all staff fynd gyda gweithgaredd, rhaid i chi fod yn hyderus y gall y darparwr reoli goruchwyliaeth, lles ac argyfyngau yn annibynnol, a bod trefniadau diogelu yn ddiogel. Dylai'r rhai sy'n rhoi caniatâd gael gwybod yn llawn. Dim ond mewn amgylchiadau prin ac wedi’u hystyried yn ofalus y dylid cynnal ymweliad heb unrhyw staff ysgol yn bresennol. Mae hyn yn gofyn am hyder llwyr yng nghymhwysedd y darparwr a chymeradwyaeth a monitro clir trwy weithdrefnau eich sefydliad."},{"title":"Diffiniad o 'weithgaredd anturus'","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Dan Arweiniad Darparwr) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-provider-led/#diffiniad-o-weithgaredd-anturus","text":"Mae'r gweithgareddau canlynol fel arfer yn cael eu hystyried yn 'anturus': • Pob gweithgaredd mewn ‘cefn gwlad agored’ (gweler yr adran berthnasol) • Gweithgareddau awyr (ac eithrio hediadau masnachol) • Abseilio • Pob math o gychod (ac eithrio cludiant masnachol) • Parc Dŵr (gweler yr adran berthnasol) • Gwersylla • Canŵio/caiacio/Paddlo ar eich traed • Arfordiro/sgramblo arfordirol/croesi lefel y môr • Chwaraeon ‘eithafol’ • Cyrsiau rhaffau lefel uchel • Cerdded bryniau a Mynydda • Marchogaeth ceffylau • Chwaraeon modur – pob math gan gynnwys cartio • Beicio oddi ar y ffordd • Rafftio neu rafftio byrfyfyr • Cerdded neu sgramblo ar hyd afonydd/ceunantau • Dringo creigiau (gan gynnwys waliau dringo dan do) • Hwylio/syrffio gwynt/syrffio barcud • Nofio (pob math, ac eithrio pyllau cyhoeddus sydd â gwarchodwyr bywyd) • Saethu/saethyddiaeth/peintbêlio • Gweithgareddau snorkelu a nofio yn y dŵr • Chwaraeon eira (sgïo, eirafyrddio, a gweithgareddau cysylltiedig), gan gynnwys llethr artiffisial • Trampolîn/Pwmpiadwy, Parciau Gweithredu a thebyg (gweler yr adran berthnasol) • Archwilio tanddaearol (ac eithrio ‘ogofâu sioe’) • Defnyddio cwch diogelwch/achub â phŵer • Sgïo dŵr • Gweithgareddau eraill (e.e. ymarferion menter) sy'n cynnwys sgiliau sy'n gynhenid ​​yn unrhyw un o'r uchod Fel arfer, diffinnir 'gwlad agored' fel tir uwchlaw 300m, neu fwy nag 1km o gerbydau mynediad. Fodd bynnag, mae hwn yn fynwent fympwyol ac efallai y bydd achlysuron lle mae hyn mae'r diffiniad yn amhriodol. Cysylltwch â'r Cynghorydd os ydych chi'n credu y gallai hyn ymgeisio. Am y lefel cymhwysedd sydd ei hangen i arwain mewn cefn gwlad agored gweler yr adran berthnasol Ni ystyrir y gweithgareddau canlynol yn anturus, fodd bynnag, rhaid i'r gweithgareddau hyn fod dan oruchwyliaeth aelod o staff sydd â phrofiad perthnasol blaenorol ac sydd yn y barn y CYD a'r Pennaeth yn gymwys i oruchwylio'r gweithgaredd: • Cerdded mewn parciau neu ar lwybrau gwledig nad ydynt yn anghysbell • Astudiaethau maes - oni bai yn yr amgylcheddau a nodir yn 'wlad agored' • Nofio mewn pyllau cyhoeddus sydd â gwarchodwyr bywyd • Parciau thema • Atyniadau twristaidd • Go-cartiau pedal • Sglefrio iâ (rinc sglefrio) • Ymweliadau fferm • Gweithgareddau ymyl dŵr fel y'u diffinnir yn yr adran berthnasol"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Hunan-arweiniad) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-self-led/#trosolwg","text":"Gall gweithgareddau anturus fod yn gyfleoedd dysgu pwerus a chofiadwy. Maent yn annog cyfranogiad, yn cefnogi datblygiad personol ac yn helpu pobl ifanc i feithrin sgiliau gwneud penderfyniadau ac ymwybyddiaeth o risg. Gall darpariaeth dan arweiniad ysgolion fod yn hynod effeithiol cyn belled â'i bod wedi'i chynllunio'n ofalus a'i chyflwyno'n gymwys."},{"title":"Cynllunio a Chymeradwyaeth","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Hunan-arweiniad) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-self-led/#cynllunio-a-chymeradwyaeth","text":"Os ydych chi'n bwriadu arwain gweithgareddau anturus yn fewnol, rhaid i chi ddilyn eich gweithdrefnau cynllunio ymweliad arferol. Mae angen cymeradwyaeth eich Cynghorydd Ymweliadau Addysgol neu Gyflogwr ar gyfer pob gweithgaredd anturus hunanarweiniol. Cyn bwrw ymlaen, gwnewch yn siŵr bod: Mae'r gweithgaredd yn dod o fewn fframwaith cymeradwyo eich cyflogwr Mae arweinwyr wedi cael eu cydnabod yn ffurfiol fel rhai cymwys Mae caniatâd rhieni wedi'i wybodus a'i ddogfennu'n glir Mae cyfranogwyr wedi paratoi'n briodol Mae'r gweithgaredd wedi'i gynnwys gan yswiriant priodol Mae'r offer yn briodol Cynhelir asesiadau risg Os ydych chi'n ansicr a oes angen cymeradwyaeth, ceisiwch gyngor yn gynnar. Mae rhestr o weithgareddau anturus ar gael yn atodiad y canllaw hwn."},{"title":"Cymhwysedd Arweinydd","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Hunan-arweiniad) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-self-led/#cymhwysedd-arweinydd","text":"Mae arwain gweithgareddau anturus yn gofyn am sgil dechnegol a barn gadarn. Dylai fod gan eich cyflogwr broses glir ar gyfer cymeradwyo arweinwyr fel rhai cymwys. Gall hyn gynnwys gwobrau/cymwysterau arweinyddiaeth cydnabyddedig, profiad perthnasol, neu gadarnhad o gymhwysedd gan Gynghorydd Technegol cymwys addas. Mae cymhwysedd yn benodol i'r gweithgaredd a'r amgylchedd. Rhaid i arweinwyr feddu ar y sgiliau a'r profiad sy'n briodol i lefel yr her dan sylw. Mae ysgolion yn gyfrifol am sicrhau bod arweinwyr yn cael eu diweddaru ac yn parhau i fodloni'r safonau gofynnol."},{"title":"Rheoli Risg a Her","subtitle":"Gweithgareddau Anturus (Hunan-arweiniad) · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/adventurous-activities-self-led/#rheoli-risg-a-her","text":"Mae gweithgareddau anturus yn cynnwys risg gynhenid. Fel Arweinydd Ymweliad, rhaid i chi sicrhau bod risgiau'n cael eu nodi, eu hasesu a'u lleihau i lefel dderbyniol trwy fesurau rheoli cymesur. Lle bo'n briodol, dylid cefnogi cyfranogwyr i ddeall a rheoli risg eu hunain, mewn ffyrdd sy'n addas i'w hoedran/cyfnod a'u gallu. Offer, Paratoi a Chynllun Wrth Gefn Rhaid i chi sicrhau bod yr holl offer yn addas, yn cael ei gynnal a'i gadw'n iawn ac yn cael ei ddefnyddio'n gywir. Rhaid i weithdrefnau brys clir fod ar waith a bod staff yn eu deall cyn i'r gweithgaredd ddechrau. Dylid briffio cyfranogwyr yn drylwyr fel eu bod yn deall disgwyliadau a chyfrifoldebau. Rhaid i ganiatâd rhieni gwybodus amlinellu natur y gweithgaredd yn glir a'r mesurau sydd ar waith i reoli risg. Yn olaf, cynlluniwch ar gyfer newid. Efallai y bydd angen addasiadau ar gyfer y tywydd, staffio neu ddeinameg grŵp. Mae cynllunio wrth gefn synhwyrol yn helpu i gynnal diogelwch a gwerth addysgol. Yswiriant Cyn cyflwyno unrhyw weithgaredd anturus dan arweiniad yr ysgol, cadarnhewch fod eich trefniadau yswiriant yn cwmpasu'r gweithgaredd yn llawn. Darllen pellach Dysgu Awyr Agored o Ansawdd Uchel https://www.outdoor-learning.org/resource/high-quality-outdoor-learning-2025.html Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1a Gweithgareddau Antur 8.1f Gweithgareddau sydd Angen Cymeradwyaeth Cyflogwr 3.2d Cymeradwyaeth arweinwyr 4.3d Caniatâd Rhieni a Hysbysu Rhieni 6h Cwestiynau Cyffredin – Cymwysterau Gweithgaredd Antur Mae adnoddau fel Adventure Smart (www.adventuresmart.uk) yn darparu canllawiau ar gyfer cyfranogiad diogel."},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Ymweliadau Preswyl · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/residential-visits/#trosolwg","text":"Mae ymweliadau preswyl yn cynnig cyfleoedd gwerthfawr i bobl ifanc ddatblygu hyder, annibyniaeth a sgiliau cymdeithasol. Gall treulio amser i ffwrdd o'u hamgylchedd arferol gefnogi datblygiad personol, cryfhau perthnasoedd a gwella dysgu. Mae cynllunio effeithiol yn hanfodol i sicrhau bod ymweliadau preswyl yn ddiogel, yn gynhwysol ac yn ystyrlon yn addysgol."},{"title":"Dewis Profiad Preswyl","subtitle":"Ymweliadau Preswyl · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/residential-visits/#dewis-profiad-preswyl","text":"Wrth ddewis ymweliad preswyl, dylech ystyried: Oedran, galluoedd ac anghenion y grŵp Yr amcanion dysgu, boed yn seiliedig ar bynciau neu'n canolbwyntio ar ddatblygiad personol a chymdeithasol Cost a gwerth cyffredinol y profiad Mae dewis ymweliad sy'n cyd-fynd ag anghenion y grŵp yn helpu i sicrhau bod y profiad yn hygyrch ac yn fuddiol."},{"title":"Mathau o Brofiadau Preswyl","subtitle":"Ymweliadau Preswyl · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/residential-visits/#mathau-o-brofiadau-preswyl","text":"Mae ymweliadau preswyl yn amrywio o ran cymhlethdod. Mae enghreifftiau'n cynnwys: Preswylfeydd mewn ysgolion – Aros dros nos ar safle neu dir yr ysgol. Mae angen cynllunio tân a diogelwch ychwanegol. Canolfannau preswyl – Llety a gweithgareddau a ddarperir gan ganolfannau arbenigol Gwestai neu hosteli – Yn ddelfrydol gyda meddiannaeth unigol/parthedig ar gyfer y grŵp Adeiladau nad ydynt wedi'u cynllunio ar gyfer llety – Angen cynllunio tân a diogelwch ychwanegol Llety hunanarlwyo – Mae angen rhoi sylw i safonau diogelwch llety, hylendid bwyd a chyfranogiad diogel mewn gweithgareddau coginio Gwersylla neu bivouacs – Angen cynllunio gofalus ac ystyried amodau’r tywydd Llety neu gyfnewidiadau – Cyfeiriwch at ganllawiau penodol ar ymweliadau cyfnewid Ymweliadau preswyl tramor – Cyfeiriwch at ganllawiau ymweliadau tramor Alldeithiau tramor – Cyfeiriwch at ganllawiau’r alldeithiau Dylai lefel y cynllunio a'r goruchwylio gynyddu gyda chymhlethdod y profiad."},{"title":"Ystyriaethau Cynllunio Allweddol","subtitle":"Ymweliadau Preswyl · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/residential-visits/#ystyriaethau-cynllunio-allweddol","text":"Gall fframwaith STAGED gefnogi cynllunio. Ymgysylltiad Rhieni Dylid hysbysu rhieni’n gynnar am yr ymweliad a’i bwrpas. Lle bo angen cyfraniadau, dylid darparu trefniadau talu clir. Staffio a Goruchwylio Sicrhau bod digon o staff cymwys ar gyfer y lleoliad, y gweithgareddau ac anghenion y grŵp. Dylai penderfyniadau staffio ystyried digwyddiadau annisgwyl posibl os na fydd arweinydd ar gael. Trefniadau Cysgu a Diogelu Dylai trefniadau cysgu sicrhau preifatrwydd, diogelwch a goruchwyliaeth briodol. Dylid egluro'r trefniadau'n glir i gyfranogwyr, staff a rhieni. Cynhwysiant a SENDSENCO Rhagweld pa heriau cynhwysiant a allai fod. Cynlluniwch yn gynnar i sicrhau y gellir gwneud addasiadau rhesymol. Dylid cynnwys y staff lle bo'n briodol, a dylai staff ddeall anghenion unigol. Ni ddylai staff ychwanegol ar gyfer cymorth unigol effeithio ar gymhareb goruchwylio gyffredinol fel arfer."},{"title":"Diogelwch a Llesiant","subtitle":"Ymweliadau Preswyl · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/residential-visits/#diogelwch-a-llesiant","text":"Rhaid i chi sicrhau bod mesurau priodol ar waith i reoli: Diogelwch rhag tân a gweithdrefnau gwagio adeiladau Diogelwch grŵp a diogelwch safle Hylendid a rheoli heintiau Disgwyliadau ymddygiad, gan gynnwys alcohol, ysmygu neu berthnasoedd lle bo'n berthnasol Lefelau diogelu a goruchwylio Gweithdrefnau brys a threfniadau cyfathrebu Dylai pob aelod o staff ddeall eu cyfrifoldebau a gwybod sut i ymateb mewn argyfwng."},{"title":"Adolygu Cynlluniau","subtitle":"Ymweliadau Preswyl · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/residential-visits/#adolygu-cynlluniau","text":"Hyd yn oed lle mae ymweliadau preswyl yn cael eu hailadrodd bob blwyddyn, dylid adolygu trefniadau bob amser i sicrhau eu bod yn parhau i fod yn briodol ar gyfer y grŵp, yr amgylchedd a'r amodau presennol. Mae cynllunio ac adolygu gofalus yn helpu i sicrhau bod ymweliadau preswyl yn parhau i fod yn brofiadau dysgu diogel, cynhwysol a gwerth chweil. Preswylfeydd Gwych a'u heffaith ar blant, pobl ifanc ac ysgolion: Cyflwyno'r achos dros ddysgu preswyl o ansawdd uchel https://learningaway.org.uk/wp-content/uploads/Learning_Away_Summary_Brilliant_Residentials_and_their_impact_Feb_2017.pdf Dysgu i Ffwrdd – Sut i Gyflawni Preswylfeydd Gwych https://www.learningaway.org.uk/how-to/ Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.2b Tai Preswyl"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Ymweliadau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-visits/#trosolwg","text":"Gall ymweliadau tramor ddarparu cyfleoedd gwerthfawr ar gyfer dysgu, datblygiad personol a dealltwriaeth ddiwylliannol. Gall profiadau dramor helpu i ehangu safbwyntiau, cryfhau annibyniaeth a chysylltu dysgu yn yr ystafell ddosbarth â chyd-destunau byd go iawn. Mae cynllunio gofalus yn hanfodol i sicrhau bod manteision addysgol yn cael eu cydbwyso â rhagofalon diogelwch priodol a bod ymweliadau'n diwallu anghenion a disgwyliadau'r grŵp."},{"title":"Diben Addysgol","subtitle":"Ymweliadau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-visits/#diben-addysgol","text":"Wrth gynllunio ymweliad tramor, dylid diffinio'r amcanion addysgol yn glir. Dylai ymweliadau gefnogi dysgu cwricwlwm, datblygiad personol ac ymwybyddiaeth ddiwylliannol ehangach. Mae canlyniadau dysgu clir yn helpu i sicrhau bod gan yr ymweliad bwrpas ystyrlon ac yn darparu gwerth i gyfranogwyr."},{"title":"Dewis Cyrchfan","subtitle":"Ymweliadau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-visits/#dewis-cyrchfan","text":"Dylai dewis cyrchfan gynnwys ystyriaeth ofalus o sawl ffactor, gan gynnwys: Gofynion mynediad Manteision addysgol i gyfranogwyr Cost a gwerth ariannol Effaith amgylcheddol a diwylliannol teithio Risgiau iechyd a diogelwch Sefydlogrwydd gwleidyddol a pheryglon naturiol posibl Dylech sicrhau bod cynlluniau’n parhau i fod yn hyblyg fel y gellir addasu trefniadau os bydd amgylchiadau’n newid."},{"title":"Ymwybyddiaeth Ddiwylliannol a Pharatoi","subtitle":"Ymweliadau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-visits/#ymwybyddiaeth-ddiwylliannol-a-pharatoi","text":"Dylai cyfranogwyr fod yn barod am wahaniaethau mewn diwylliant a bywyd bob dydd cyn teithio. Gall paratoi gynnwys canllawiau ar: Arferion a thraddodiadau lleol Arferion crefyddol Codau gwisg ac ymddygiad disgwyliedig Bwyd a diod Cyfraith leol/agweddau tuag at alcohol, cyffuriau, perthnasoedd a rolau rhywedd Trosedd Arian a threfniadau ariannol Mae hyrwyddo ymwybyddiaeth ddiwylliannol yn helpu cyfranogwyr i ymgysylltu'n barchus â chymunedau lleol."},{"title":"Llety a Thrafnidiaeth","subtitle":"Ymweliadau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-visits/#llety-a-thrafnidiaeth","text":"Dylai'r llety fod yn ddiogel, yn sicr ac yn briodol i'r grŵp. Dylai gweithdrefnau brys a threfniadau gwagio clir fod ar waith. Dylid adolygu trefniadau trafnidiaeth, gan gynnwys teithio lleol, hefyd er mwyn sicrhau safonau diogelwch derbyniol. Lle bo modd, dylid ystyried opsiynau teithio sy'n gyfrifol am yr amgylchedd."},{"title":"Asesiad Risg a Chyngor Teithio","subtitle":"Ymweliadau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-visits/#asesiad-risg-a-chyngor-teithio","text":"Mae angen asesiad risg trylwyr ar bob ymweliad tramor sy'n cwmpasu teithio, llety, gweithgareddau a risgiau iechyd neu ddiogelwch posibl. Dylid gwirio Cyngor Teithio Swyddfa Dramor, y Gymanwlad a Datblygu (FCDO) Llywodraeth y DU yn ystod y cynllunio, ei adolygu'n rheolaidd a'i wirio eto ychydig cyn gadael. Gellir ei weld yn https://www.gov.uk/foreign-travel-advice. Efallai y bydd angen ei fonitro yn ystod yr ymweliad hefyd. Dylid rhannu gwybodaeth berthnasol gyda staff sy'n ymwneud â'r ymweliad."},{"title":"Iechyd, Yswiriant ac Argyfyngau","subtitle":"Ymweliadau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-visits/#iechyd-yswiriant-ac-argyfyngau","text":"Rhaid bod yswiriant teithio priodol ar waith, gan gynnwys yswiriant ar gyfer triniaeth feddygol ac ad-wladolaeth os oes angen. Ar gyfer teithio i wledydd perthnasol, dylai cyfranogwyr cymwys gario Cerdyn Yswiriant Iechyd Byd-eang (GHIC). Mae'n ddoeth sicrhau bod gennych fynediad at gronfeydd wrth gefn. Dylech sicrhau bod gweithdrefnau brys a threfniadau cyfathrebu yn cael eu deall yn glir gan yr holl staff a chyfranogwyr."},{"title":"Caniatâd a Chyfathrebu","subtitle":"Ymweliadau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-visits/#caniat-d-a-chyfathrebu","text":"Rhaid i rieni a chyfranogwyr dderbyn gwybodaeth glir am yr ymweliad, gan gynnwys gofynion mynediad, y daith, risgiau a threfniadau brys. Caniatâd rhieni gwybodus rhaid ei gael cyn i'r ymweliad ddigwydd. Mae cyfathrebu da a pharatoi gofalus yn helpu i sicrhau bod ymweliadau tramor yn brofiadau diogel, gwerth chweil a gwerthfawr yn addysgol. Rheoliadau Teithio Pecyn (PTR) Mae'r PTR yn darparu amddiffyniad ariannol pan fyddwch chi'n prynu pecyn gan ddarparwr neu drefnydd teithiau. Mae pecyn yn cynnwys dau neu fwy o deithio, llety, llogi cerbyd a gwasanaethau twristaidd eraill (e.e. llogi sgïau, teithiau tywys, mynediad i amgueddfeydd, cyngherddau, digwyddiadau chwaraeon ac ati). Gwiriwch fod eich trefnydd teithiau yn cydymffurfio â'r PTR. Os ydych chi'n trefnu eich ymweliad eich hun, dylech wirio a yw'r PTR yn berthnasol i'ch ysgol. https://www.britishcouncil.org/school-resources/exchanges/travel-guidance Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info Ymweliadau 3.2 awr a'r Rheoliadau Teithio Pecyn 4.4g Dewis Darparwyr a Chyfleusterau Allanol 4.4h Defnyddio Darparwyr Allanol 7.1r Ymweliadau Tramor"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Ymweliadau Cyfnewid · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/exchange-visits/#trosolwg","text":"Mae ymweliadau cyfnewid yn cynnig cyfleoedd gwerthfawr i bobl ifanc ddatblygu hyder, annibyniaeth a dealltwriaeth ryngddiwylliannol. Maent yn caniatáu i gyfranogwyr brofi bywyd mewn cymuned neu wlad arall wrth gymhwyso dysgu mewn sefyllfaoedd byd go iawn. Gall yr ymweliadau hyn gryfhau sgiliau iaith, ehangu safbwyntiau a helpu myfyrwyr i feithrin sgiliau sy'n cefnogi dysgu academaidd a chyfleoedd yn y dyfodol. Mathau o Ymweliadau Cyfnewid Gall ymweliadau cyfnewid gymryd sawl ffurf. Mae pob math yn cynnwys gwahanol gyfrifoldebau ar gyfer teuluoedd lletyol a staff y sefydliad. Dyma rai enghreifftiau: Llety Cartref – Llety yn Unig Mae teuluoedd lletyol yn darparu llety ond nid ydynt yn gyfrifol am oruchwyliaeth. Mae staff yr ysgol yn parhau i fod yn gyfrifol am les myfyrwyr ac yn cynnal cyswllt a goruchwyliaeth briodol. Llety Cartref – Goruchwyliaeth y Gwesteiwr gyda Goruchwyliaeth Staff yr Ysgol Mae teuluoedd lletyol yn goruchwylio myfyrwyr tra bod staff yr ysgol yn cadw cyfrifoldeb cyffredinol. Mae staff yr ysgol yn cynnal cysylltiad ac yn gallu cynnal ymweliadau goruchwylio rheolaidd. Llety Cartref – Goruchwyliaeth Llawn y Gwesteiwr Mae teuluoedd neu sefydliadau lletyol yn cymryd cyfrifoldeb am oruchwylio myfyrwyr yn ystod gweithgareddau y cytunwyd arnynt. Yn ystod y cyfnodau hyn, gall staff yr ysgol drosglwyddo goruchwyliaeth uniongyrchol y gweithgareddau i'r lletywyr (e.e. dros y penwythnos). Cyfnewidfeydd Profiad Gwaith Mae rhai cyfnewidiadau’n cynnwys lleoliadau gwaith. Rhaid i’r rhain ddilyn polisïau profiad gwaith y sefydliad ac efallai y bydd angen trefniadau ychwanegol, yn enwedig ar gyfer lleoliadau dramor. Dylai'r math o gyfnewid adlewyrchu amcanion dysgu'r ymweliad a'r lefel o oruchwyliaeth sydd ei hangen. Dylai trefniadau sicrhau bod teuluoedd/sefydliadau lletyol yn cael eu gwirio, eu bod yn hysbys, yn ddibynadwy ac yn cael eu monitro. Dylai caniatâd fod yn gwbl wybodus."},{"title":"Ystyriaethau Cynllunio a Diogelwch","subtitle":"Ymweliadau Cyfnewid · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/exchange-visits/#ystyriaethau-cynllunio-a-diogelwch","text":"Mae ymweliadau cyfnewid yn gofyn am gynllunio gofalus i sicrhau diogelwch a phrofiad cadarnhaol i gyfranogwyr. Diben ac Amcanion Dysgu Diffiniwch amcanion yr ymweliad yn glir a sut mae'n cefnogi dysgu. Sefydliad Partner/Teuluoedd Lletyol Gweithiwch gydag ysgol neu sefydliad partner dibynadwy a sicrhewch fod rolau, cyfrifoldebau a disgwyliadau wedi'u cytuno'n glir. Gwnewch yn siŵr bod teuluoedd lletyol yn cael gwybod ac yn cydweddu ag anghenion aelodau'r grŵp (e.e. alergeddau). Diogelu a Gwirio Cadarnhewch fod teuluoedd lletyol wedi cael eu gwirio'n briodol a bod y trefniadau llety yn addas ac yn briodol. Paratoi ac Ymwybyddiaeth Ddiwylliannol Paratoi myfyrwyr ar gyfer gwahaniaethau diwylliannol, arferion lleol a disgwyliadau er mwyn cefnogi ymgysylltiad parchus. Cyfathrebu â Rhieni Darparu gwybodaeth glir am drefniadau teithio, llety, gweithgareddau a chysylltiadau brys. Cael caniatâd rhieni lle bo angen. Asesiad Risg Ystyriwch y risgiau sy'n gysylltiedig â theithio, llety a gweithgareddau wedi'u cynllunio, a rhowch fesurau rheoli priodol ar waith. Gweithdrefnau Brys Sicrhewch fod staff a myfyrwyr yn gwybod sut i ymateb os bydd problem yn codi. Darparwch fanylion cyswllt clir a chynhaliwch gyfathrebu â'r sefydliad cynnal. Yswiriant a Gofynion Cyfreithiol Gwiriwch fod trefniadau yswiriant priodol ar waith a chadarnhewch unrhyw ofynion mynediad."},{"title":"Monitro ac Adolygu","subtitle":"Ymweliadau Cyfnewid · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/exchange-visits/#monitro-ac-adolygu","text":"Yn ystod yr ymweliad, dylech fonitro lles myfyrwyr a chynnal cyswllt rheolaidd lle bo'n briodol. Ar ôl y cyfnewid, adolygwch y profiad, casglwch adborth a nodwch welliannau ar gyfer ymweliadau yn y dyfodol. Os oes angen cyngor arnoch wrth gynllunio ymweliad cyfnewid, cysylltwch â'ch Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC), Cynghorydd Ymweliadau Addysgol, neu gyflogwr i gael arweiniad. Cadw Plant yn Ddiogel mewn Addysg 2026 (Tudalen 99) https://www.gov.uk/government/publications/keeping-children-safe-in-education--2 Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1f Cyfnewidiadau a llety cartref 7.1s Cynnal Llety Cartref"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Ymweliadau Chwaraeon Eira · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/snowsport-visits/#trosolwg","text":"Mae ymweliadau chwaraeon eira sydd wedi'u cynllunio'n dda yn darparu profiadau cofiadwy a gwerth chweil, tra bod paratoi a goruchwyliaeth ofalus yn helpu i sicrhau eu bod yn parhau mor ddiogel â phosibl i bawb sy'n cymryd rhan. [torrwch os oes angen] Mae'r adran hon yn berthnasol i sgïo i lawr allt ac eirafyrddio ar leoedd wedi'u marcio. Nid yw'n cwmpasu sgïo na eirafyrddio oddi ar y llethr, teithio sgïo, dringo mynydd na cherdded esgidiau eira. Cysylltwch â'ch Cynghorydd Ymweliadau Addysgol am gyngor penodol. Mae ymweliadau chwaraeon eira yn aml yn digwydd dramor a dylid hefyd dilyn canllawiau perthnasol ar ymweliadau tramor ac ymweliadau preswyl. Gweithgareddau oddi ar y llethr Dim ond os yw'r canlynol i gyd yn berthnasol y gall disgyblion gymryd rhan mewn gweithgareddau oddi ar y llethr: Maent dan gyfarwyddyd hyfforddwr lleol cymwys, a Maent yn aros o fewn yr ardaloedd rheoledig dynodedig, a Mae gweithgareddau oddi ar y llethrau wedi'u cynnwys yn benodol ym mholisi yswiriant yr ymweliad, a Ychwanegir nodyn at EVOLVE cyn yr ymweliad yn cadarnhau bod y meini prawf uchod yn cael eu cydymffurfio, neu y byddant yn cael eu cydymffurfio"},{"title":"Paratoi ar gyfer Cyfranogwyr","subtitle":"Ymweliadau Chwaraeon Eira · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/snowsport-visits/#paratoi-ar-gyfer-cyfranogwyr","text":"Mae paratoi yn helpu i sicrhau profiad diogel a phleserus. Mae'n arfer da i ddechreuwyr gymryd gwersi cyn y cwrs ar lethr artiffisial cyn teithio. Gall hyn wella hyder, ffitrwydd, sgiliau a helpu cyfranogwyr i gael mwy o werth o amser ar y llethrau. Dylech chi hefyd: Anogwch gyfranogwyr i baratoi'n gorfforol ar gyfer gofynion chwaraeon eira Sicrhau bod gan bob cyfranogwr offer priodol sydd wedi'i ffitio'n iawn Gwiriwch yr offer yn rheolaidd drwy gydol yr ymweliad Rhaid i bob cyfranogwr ac arweinydd wisgo helmedau yn ystod gweithgareddau chwaraeon eira (gan gynnwys wrth sleidio, tiwbio a thebyg). Mae hyn yn aml yn orfodol a gall fod yn ofyniad cyfreithiol mewn rhai gwledydd. Dylai cyfranogwyr hefyd fod yn gyfarwydd ag ymddygiad diogel ar y llethrau, gan gynnwys egwyddorion Cod Priffyrdd Sgïo Snowsport England https://www.youtube.com/watch?v=vwprQDLlhHE."},{"title":"Offer","subtitle":"Ymweliadau Chwaraeon Eira · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/snowsport-visits/#offer","text":"Cyhoeddwch restr o offer. Gwiriwch ragolygon y tywydd bob dydd a gwnewch yn siŵr bod gan bob cyfranogwr ddillad ac offer priodol sy'n ffitio'n iawn. Gwiriwch yr offer yn weledol yn rheolaidd drwy gydol yr ymweliad. Gwnewch yn siŵr mai dim ond personél cymwys sy'n addasu'r offer. Rhaid i bob cyfranogwr ac arweinydd wisgo helmedau yn ystod gweithgareddau chwaraeon eira (gan gynnwys wrth sleidio, tiwbio a thebyg). Mae hyn yn aml yn orfodol a gall fod yn ofyniad cyfreithiol mewn rhai gwledydd."},{"title":"Cynllunio'r Ymweliad","subtitle":"Ymweliadau Chwaraeon Eira · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/snowsport-visits/#cynllunior-ymweliad","text":"Trefnir llawer o ymweliadau chwaraeon eira trwy weithredwyr teithiau arbenigol, ac mae dewis darparwyr yn ofalus yn hanfodol. Mae ystyriaethau cynllunio allweddol yn cynnwys: Mae gan y darparwr Fathodyn Ansawdd LOtC neu mae wedi cwblhau Ffurflen/Datganiad Gwirio Darparwr boddhaol. Edrychwch ar adolygiadau darparwyr ar kaddi.com Dyddiadau teithio addas ac amodau tywydd/eira tebygol Ystyriaethau penodol i wledydd fel iaith, diwylliant a bwyd Trefniadau teithio diogel a phriodol Addasrwydd y gyrchfan ar gyfer gallu a phrofiad y grŵp Ansawdd hyfforddiant chwaraeon eira Argaeledd gweithgareddau eraill Lleoliad llety a gofynion goruchwylio Cynlluniau wrth gefn os bydd amodau tywydd yn effeithio ar weithgareddau Rhaid cadarnhau yswiriant, trefniadau ariannol a chymeradwyaethau priodol cyn ymrwymo i'r ymweliad."},{"title":"Arweinyddiaeth a Goruchwyliaeth","subtitle":"Ymweliadau Chwaraeon Eira · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/snowsport-visits/#arweinyddiaeth-a-goruchwyliaeth","text":"Mae ymweliadau chwaraeon eira yn gofyn am lefel uchel o gymhwysedd arweinyddiaeth. Dylai Arweinwyr Ymweliadau fod â phrofiad perthnasol a hyfforddiant priodol, fel Hyfforddiant Ymweliadau Chwaraeon Eira, Trefnydd Cwrs Chwaraeon Eira neu brofiad cyfatebol. Dim ond pan fyddant yn cael eu goruchwylio gan: Ysgol chwaraeon eira achrededig, neu Arweinydd â chymwysterau a chymeradwyaeth addas – gwiriwch y gofynion gyda’ch Cynghorydd Ymweliadau Addysgol Rhaid dilyn cyfreithiau lleol a rheoliadau’r gyrchfan sy’n ymwneud â hyfforddiant bob amser. Ystyriwch sut y bydd eich tîm staff yn goruchwylio nifer o grwpiau sydd wedi'u lleoli mewn gwahanol bwyntiau ar draws yr ardal sgïo. Ystyriwch anafiadau i ddisgyblion a/neu aelodau staff wrth gynllunio eich trefniadau staffio. Dylai trefniadau goruchwylio barhau ar waith drwy gydol yr ymweliad, gan gynnwys pan nad yw cyfranogwyr ar y llethrau. Dylid cynllunio gweithgareddau amser segur yn ofalus, gan y gall digwyddiadau ddigwydd i ffwrdd o'r ardal sgïo. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info Ymweliadau chwaraeon eira 7.1v Mae hyfforddiant ymweliadau chwaraeon eira ar gael gan EVOLVE Advice https://www.evolveadvice.co.uk/svt a chan Snowsport England https://www.snowsportengland.org.uk"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Alldeithiau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-expeditions/#trosolwg","text":"Mae alldeithiau tramor yn cynnwys teithio neu weithio mewn amgylcheddau sy'n cyflwyno mwy o her neu risg na'r rhai a geir fel arfer yn y DU. Gall hyn gynnwys teithiau i ranbarthau anghysbell, gwledydd sy'n datblygu neu amgylcheddau naturiol heriol fel mynyddoedd, anialwch, jynglau, rhewlifoedd neu ardaloedd morol. Gall y profiadau hyn ddarparu cyfleoedd dysgu pwerus, ond maent yn gofyn am gynllunio gofalus, arweinyddiaeth brofiadol a rheoli risg cadarn. Nid yw'r ffin rhwng ymweliad tramor safonol ac alldaith dramor bob amser yn glir. Er enghraifft, byddai ymweliad diwylliannol â dinas Ewropeaidd fel arfer yn cael ei ystyried yn ymweliad tramor safonol, tra gellir dosbarthu teithio sy'n cynnwys amgylcheddau anghysbell, hunangynhaliaeth neu dirwedd heriol fel alldaith. Lle bo ansicrwydd, dylid ceisio cyngor gan eich Ymgynghorydd Ymweliadau Addysgol."},{"title":"Gofynion y Darparwr","subtitle":"Alldeithiau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-expeditions/#gofynion-y-darparwr","text":"Fel arfer, dylai alldeithiau tramor gael eu cyflwyno gan ddarparwr alldeithiau profiadol. At ddibenion cymeradwyo, rhaid i ddarparwyr naill ai: Yn dal Bathodyn Ansawdd Dysgu y Tu Allan i'r Ystafell Ddosbarth (LOtC) cyfredol, neu Cwblhewch Ffurflen/Datganiad Gwirio Darparwr a darparwch dystiolaeth o gydymffurfiaeth â Safon Brydeinig BS 8848: 2014, neu Cwblhewch Ffurflen Darparwr a darparwch dystiolaeth o gydymffurfiaeth â Chanllawiau ar gyfer Alldeithiau Tramor (Argraffiad 4) Lle nad yw'r darparwr yn dal Bathodyn Ansawdd LOtC, dylid adolygu'r canllawiau hyn yn ystod y cam cynnig i sicrhau bod y safonau gofynnol yn cael eu bodloni. Wrth ddewis darparwr, dylai ysgolion ystyried: Nodau addysgol clir Her a dilyniant priodol i gyfranogwyr Tystiolaeth o arfer diogel a phrofiad Adolygiadau drwy kaddi.com Gwerth cyffredinol yn hytrach na chost yn unig"},{"title":"Safonau Iechyd a Diogelwch","subtitle":"Alldeithiau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-expeditions/#safonau-iechyd-a-diogelwch","text":"Lle bo modd, dylai trefniadau iechyd a diogelwch ar gyfer alldeithiau tramor adlewyrchu'r safonau a ddisgwylir yn y DU. Os nad yw hyn yn bosibl oherwydd amodau lleol, rhaid cymryd camau rhesymol i reoli risgiau'n briodol. Dylid egluro unrhyw wahaniaethau sylweddol mewn safonau'n glir i rieni a chyfranogwyr."},{"title":"Egwyddorion Craidd","subtitle":"Alldeithiau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-expeditions/#egwyddorion-craidd","text":"Dylid cynllunio pob taith dramor yn unol â sawl egwyddor allweddol: Nodau addysgol clir wedi'u cefnogi gan asesiad risg-budd Darparwr alldeithiau sengl, sy'n atebol yn glir Cyfranogwyr ac arweinwyr y mae eu cymhwysedd a'u profiad yn briodol ar gyfer y gweithgaredd Cynllunio wrth gefn cadarn a gweithdrefnau brys Caniatâd rhieni cwbl wybodus, gan gynnwys gwybodaeth feddygol a lles"},{"title":"Arweinyddiaeth a Chynllunio","subtitle":"Alldeithiau Tramor · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/overseas-expeditions/#arweinyddiaeth-a-chynllunio","text":"Cymhwysedd y tîm arweinyddiaeth yw'r ffactor pwysicaf wrth gyflawni alldaith ddiogel. Dylai arweinwyr ddangos ar y cyd: [dangos fel bloc o 6 rhinwedd?] Profiad o'r amgylchedd a'r tirwedd Sgiliau arweinyddiaeth dechnegol priodol Gallu iaith neu gyfathrebu lle bo'n berthnasol Hyfforddiant cymorth cyntaf neu hyfforddiant meddygol o bell addas Y gallu i wneud penderfyniadau cadarn mewn sefyllfaoedd heriol Rheoli argyfwng Yn aml, mae angen 12–24 mis o baratoi ar gyfer alldeithiau tramor. Gall cynllunio gynnwys asesiadau risg, hyfforddi cyfranogwyr, trefniadau yswiriant, dogfennaeth deithio, ymwybyddiaeth ddiwylliannol, brechiadau, gwiriadau ffitrwydd ac ystyriaethau amgylcheddol. Mae paratoi gofalus yn helpu i sicrhau bod alldeithiau yn brofiadau diogel, cyfrifol ac ystyrlon yn addysgol i bob cyfranogwr. Canllawiau ar gyfer teithiau tramor BS 8848: 2014 Manyleb ar gyfer darparu ymweliadau, gwaith maes, alldeithiau a gweithgareddau anturus y tu allan i'r Deyrnas Unedig Mae BS 8848:2014 yn safon anstatudol sy'n canolbwyntio'n benodol ar reoli diogelwch ar gyfer ymweliadau addysgol, alldeithiau, gweithgareddau anturus a gwaith maes y tu allan i'r DU. Mae darparwyr sy'n dal y safon yn dangos bod ganddynt systemau rheoli diogelwch cadarn ar waith. Os ydych chi'n ystyried defnyddio darparwr, dylech chi ddeall beth mae eu honiad o 'gydymffurfiaeth â BS 8848' yn ei olygu. https://knowledge.bsigroup.com/products/specification-for-the-provision-of-visits-fieldwork-expeditions-and-adventurous-activities-outside-the-united-kingdom-1 Anturiaethau mwy diogel: Rheoli risgiau teithio antur (BS8848) https://knowledge.bsigroup.com/products/specification-for-the-provision-of-visits-fieldwork-expeditions-and-adventurous-activities-outside-the-united-kingdom-1 Canllaw'r Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol i Safon Brydeinig BS8848: 2014 https://www.rgs.org/exploration/support/field-standards-and-practices/bs-8848 Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1q Alldeithiau Tramor 7.1r Ymweliadau Tramor"},{"title":"Beth sy'n cael ei ddosbarthu fel gweithgaredd anturus?","subtitle":"Atodiad · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/appendix/#beth-syn-cael-ei-ddosbarthu-fel-gweithgaredd-anturus","text":"Mae gweithgaredd anturus at ddiben cymeradwyo yn weithgaredd sy'n gofyn am gyfarwyddyd arbenigol, goruchwyliaeth, profiad, cymhwysedd, cymwysterau neu drwyddedu. Mae'r gweithgaredd fel arfer yn yr awyr agored, a gall gario risg gynhenid ​​​​oherwydd y gweithgaredd ei hun a'r amgylchedd y mae'n digwydd ynddo. Mae nifer fach o weithgareddau wedi'u rheoleiddio o dan Ddeddf Canolfannau Gweithgareddau (Diogelwch Pobl Ifanc) 1995."},{"title":"Gweithgareddau anturus","subtitle":"Atodiad · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/appendix/#gweithgareddau-anturus","text":"Mae'r gweithgareddau canlynol fel arfer yn cael eu hystyried yn 'anturus' • Pob gweithgaredd mewn ‘cefn gwlad agored’ (gweler yr adran ganllawiau berthnasol) • Gweithgareddau awyr (ac eithrio hediadau masnachol) • Abseilio • Pob math o gychod (ac eithrio cludiant masnachol) • Parc Dŵr (gweler yr adran ganllawiau berthnasol) • Gwersylla • Canŵio/caiacio/Paddlo ar eich traed • Arfordiro/sgramblo arfordirol/croesi lefel y môr • Chwaraeon ‘eithafol’ • Cyrsiau rhaffau lefel uchel • Cerdded bryniau a Mynydda • Marchogaeth ceffylau • Chwaraeon modur – pob math gan gynnwys cartio • Beicio oddi ar y ffordd • Rafftio neu rafftio byrfyfyr • Cerdded neu sgramblo ar hyd afonydd/ceunantau • Dringo creigiau (gan gynnwys waliau dringo dan do) • Hwylio/syrffio gwynt/syrffio barcud • Nofio (pob math, ac eithrio pyllau cyhoeddus sydd â gwarchodwyr bywyd) • Saethu/saethyddiaeth/peintbêlio • Gweithgareddau snorkelu a nofio yn y dŵr • Chwaraeon eira (sgïo, eirafyrddio, a gweithgareddau cysylltiedig), gan gynnwys llethr artiffisial • Trampolîn/Pwmpiadwy, Parciau Gweithredu a thebyg (gweler yr adran ganllawiau berthnasol) • Archwilio tanddaearol (ac eithrio ‘ogofâu sioe’) • Defnyddio cwch diogelwch/achub â phŵer • Sgïo dŵr • Gweithgareddau eraill (e.e. ymarferion menter) sy'n cynnwys sgiliau sy'n gynhenid ​​yn unrhyw un o'r uchod Fel arfer, diffinnir 'gwlad agored' fel tir uwchlaw 300m, neu fwy nag 1km o gerbydau mynediad. Fodd bynnag, mae hwn yn fynwent fympwyol ac efallai y bydd achlysuron lle mae hyn mae'r diffiniad yn amhriodol. Cysylltwch â'r Cynghorydd os ydych chi'n credu y gallai hyn ymgeisio. Am y lefel cymhwysedd sydd ei hangen i arwain mewn cefn gwlad agored gweler yr adran berthnasol"},{"title":"Ddim yn anturus","subtitle":"Atodiad · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/appendix/#ddim-yn-anturus","text":"Ni ystyrir y gweithgareddau canlynol yn anturus, fodd bynnag, rhaid i'r gweithgareddau hyn fod dan oruchwyliaeth aelod o staff sydd â phrofiad perthnasol blaenorol ac sydd yn y barn y CYD a'r Pennaeth yn gymwys i oruchwylio'r gweithgaredd: • Cerdded mewn parciau neu ar lwybrau gwledig nad ydynt yn anghysbell • Astudiaethau maes - oni bai yn yr amgylcheddau a nodir yn 'wlad agored' • Nofio mewn pyllau cyhoeddus sydd â gwarchodwyr bywyd • Parciau thema • Atyniadau twristaidd • Go-cartiau pedal • Sglefrio iâ (rinc sglefrio) • Ymweliadau fferm • Gweithgareddau ymyl dŵr fel y'u diffinnir yn yr adran berthnasol"},{"title":"Gweler hefyd:","subtitle":"Atodiad · Mathau o ymweliadau","url":"/cy/appendix/#gweler-hefyd","text":"Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 7.1a Gweithgareddau Antur 8.1f Gweithgareddau sydd Angen Cymeradwyaeth Cyflogwr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio – Cyffredinol · Teithio","url":"/cy/travel-general/#trosolwg","text":"Mae teithio yn rhan allweddol o'r rhan fwyaf o ymweliadau. Mae trefniadau teithio wedi'u cynllunio'n dda yn helpu i sicrhau bod ymweliadau addysgol yn dechrau ac yn gorffen yn ddiogel ac yn effeithlon ac yn gwneud cyfraniad cadarnhaol at (yn hytrach na tharfu ar) y profiad dysgu. Mae Arweinwyr Ymweliadau yn parhau i fod yn gyfrifol am y grŵp drwy gydol y daith, gan gynnwys yn ystod y daith ac unrhyw arosfannau ar hyd y ffordd."},{"title":"Cynllunio'r Daith","subtitle":"Teithio – Cyffredinol · Teithio","url":"/cy/travel-general/#cynllunior-daith","text":"Wrth gynllunio trefniadau teithio, dylech ystyried oedran, galluoedd ac anghenion y grŵp, yn ogystal â natur a hyd y daith. Mae ffactorau allweddol yn cynnwys: Modd Teithio Mae opsiynau posibl yn cynnwys cerdded, beicio, teithio mewn car, trên, minibws, coets/bws, fferi/cwch neu deithio mewn awyren. Ystyriwch hygyrchedd, effaith amgylcheddol ac annibyniaeth y grŵp wrth ddewis yr opsiwn mwyaf addas. Dibynadwyedd y Darparwr Lle mae cerbydau neu yrwyr yn cael eu cyflogi, dewiswch ddarparwyr ag enw da ac achrededig. Hygyrchedd Dylai trefniadau teithio alluogi cynhwysiant, gan gynnwys mynediad priodol a chyfleusterau cadeiriau olwyn diogel lle bo angen. Cynllunio Wrth Gefn Dylai arweinwyr gynllunio ar gyfer aflonyddwch posibl fel oediadau, methiannau, tywydd garw neu argyfyngau eraill. Rhaid i bob trefniant teithio ddilyn canllawiau cyflogwyr a gofynion cyfreithiol perthnasol."},{"title":"Goruchwyliaeth yn ystod Teithio","subtitle":"Teithio – Cyffredinol · Teithio","url":"/cy/travel-general/#goruchwyliaeth-yn-ystod-teithio","text":"Mae Arweinydd yr Ymweliad yn cadw cyfrifoldeb cyffredinol am y cyfranogwyr drwy gydol y daith. Dylai lefelau goruchwylio adlewyrchu: Oedran ac aeddfedrwydd y grŵp Y math o daith Y dull teithio sy'n cael ei ddefnyddio Y risgiau sy'n gysylltiedig Dylai gyrwyr ganolbwyntio'n llwyr ar yrru. Lle bo angen, dylai oedolion ychwanegol oruchwylio'r grŵp. Dylech chi gyfrifo a chofrestru staff yn rheolaidd, cadw'r grŵp gyda'i gilydd lle bo modd a lleoli staff yn strategol, fel ger allanfeydd brys. Wrth gerdded ger ffyrdd, ystyriwch linellau gwelededd. Gall dillad gwelededd uchel fod yn briodol. Dylai goruchwyliaeth effeithiol barhau yn ystod cyfnodau o newid (e.e. arosfannau gorffwys, croesi fferi neu seibiannau eraill yn y daith)."},{"title":"Briffiau Diogelwch","subtitle":"Teithio – Cyffredinol · Teithio","url":"/cy/travel-general/#briffiau-diogelwch","text":"Dylid rhoi canllawiau clir i gyfranogwyr ar yr ymddygiad disgwyliedig yn ystod teithio. Gall hyn gynnwys: Cyrraedd ar amser ac aros yn ddiogel Parhau i eistedd gyda gwregysau diogelwch wedi'u clymu lle darperir Osgoi ymddygiad a allai dynnu sylw'r gyrrwr neu deithwyr eraill Cadw eiliau'n glir ac osgoi pwyso allan o ffenestri/gwneud ystumiau Dilyn cyfarwyddiadau wrth groesi ffyrdd Oedi ac Argyfyngau Dylech fod yn barod i ymdopi â sefyllfaoedd annisgwyl wrth deithio. Mae'n arfer da cario: Gwybodaeth gyswllt argyfwng Cyflenwadau cymorth cyntaf Bwyd, dŵr neu ddillad sbâr lle bo'n briodol Meddyginiaeth angenrheidiol Os bydd oedi neu argyfwng yn digwydd, dylech gadw'r grŵp dan oruchwyliaeth a phenderfynu a yw'n fwy diogel aros yn y cerbyd neu symud i leoliad diogel."},{"title":"Teithio Tramor","subtitle":"Teithio – Cyffredinol · Teithio","url":"/cy/travel-general/#teithio-tramor","text":"Ar gyfer teithiau tramor, dylid ystyried ffactorau ychwanegol, gan gynnwys: Blinder teithio a hyd y daith Safonau cerbydau/gyrwyr lleol, amodau ffyrdd a rheoliadau Effaith amgylcheddol dewisiadau teithio Gofynion yswiriant a thrwyddedu Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.5a Ystyriaethau Cyffredinol teithio"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio - Cerdded · Teithio","url":"/cy/travel-walking/#trosolwg","text":"Gall cerdded fod yn ffordd risg isel, ddeallus, iach a chyfeillgar i'r amgylchedd o deithio yn ystod ymweliadau. Gyda chynllunio gofalus a goruchwyliaeth briodol, gall teithiau cerdded hefyd gefnogi annibyniaeth, ymwybyddiaeth o ddiogelwch ar y ffyrdd, cysylltiad â'r ardal leol a dysgu yn yr awyr agored. Dylai Arweinwyr Ymweliadau sicrhau bod llwybrau cerdded wedi'u cynllunio ymlaen llaw, bod risgiau'n cael eu hasesu a bod cyfranogwyr yn deall ymddygiad diogel ger ffyrdd a thraffig."},{"title":"Cynllunio ac Asesiad Risg","subtitle":"Teithio - Cerdded · Teithio","url":"/cy/travel-walking/#cynllunio-ac-asesiad-risg","text":"Cyn cerdded gyda grŵp, dylech gynllunio'r daith yn ofalus. Mae ystyriaethau allweddol yn cynnwys: Cynllunio Llwybrau Nodwch y llwybr mwyaf diogel ymlaen llaw, gan nodi peryglon posibl fel ffyrdd prysur, palmentydd cul neu groesfannau cymhleth. Ystyriwch lwybrau amgen rhag ofn gwaith ffordd, tywydd gwael neu aflonyddwch arall. Gwiriadau Cyn Ymweliad Lle bo modd, cerddwch y llwybr ymlaen llaw i nodi peryglon a chadarnhau mannau croesi diogel. Staffio a Goruchwylio Gwnewch yn siŵr bod digon o oedolion i oruchwylio'r grŵp yn ddiogel. Efallai y bydd angen rhannu grwpiau mwy yn is-grwpiau llai gydag oedolion dynodedig. Cynllunio Argyfwng Dylech gario manylion cyswllt brys a sicrhau bod gweithdrefnau ar waith rhag ofn y bydd cyfranogwr yn cael ei wahanu."},{"title":"Goruchwylio a Rheoli Grŵp","subtitle":"Teithio - Cerdded · Teithio","url":"/cy/travel-walking/#goruchwylio-a-rheoli-gr-p","text":"Mae goruchwyliaeth weithredol yn hanfodol drwy gydol y daith gerdded. Mae arfer da yn cynnwys: Gan ddefnyddio trefniadau arddull “bws cerdded”, lle mae oedolion yn goruchwylio grwpiau o blant ar hyd y llwybr Cynnal goruchwyliaeth agos ger croesfannau ac ardaloedd prysur Cynnal cyfrifiadau/cofrestri rheolaidd cyn gadael, yn ystod y daith gerdded ac wrth gyrraedd Sicrhau bod cyfranogwyr yn gwybod beth i'w wneud os cânt eu gwahanu oddi wrth y grŵp Gall dillad nodedig (e.e. gwisg ysgol, capiau/crysau-t trip) hefyd helpu arweinwyr i adnabod cyfranogwyr yn hawdd."},{"title":"Offer Gwelededd a Diogelwch","subtitle":"Teithio - Cerdded · Teithio","url":"/cy/travel-walking/#offer-gwelededd-a-diogelwch","text":"Dylai cyfranogwyr aros yn weladwy i arweinwyr a defnyddwyr ffyrdd. Ystyriwch: Llinellau Golwg Festiau neu dabardau gwelededd uchel, yn enwedig mewn tywydd gwael neu ger ffyrdd prysur Dillad adlewyrchol neu fflachlampau bach wrth gerdded mewn amodau golau isel"},{"title":"Diogelwch Cerddwyr","subtitle":"Teithio - Cerdded · Teithio","url":"/cy/travel-walking/#diogelwch-cerddwyr","text":"Atgoffwch y cyfranogwyr o egwyddorion sylfaenol diogelwch ar y ffyrdd. I ddisgyblion iau, gall hyn gynnwys ymarfer Cod y Groes Werdd: Stopiwch Edrychwch Gwrandewch Meddyliwch Dylech annog ymddygiad cerdded diogel, gan gynnwys aros yn effro, osgoi tynnu sylw, aros yn weladwy a dilyn cyfarwyddiadau wrth groesi ffyrdd. Lle bo modd, defnyddiwch groesfannau dynodedig fel croesfannau i gerddwyr, goleuadau traffig, pontydd troed neu isffyrdd. Dylai staff a chyfranogwyr hefyd fod yn gyfarwydd â chanllawiau perthnasol Cod y Ffordd Fawr ar gyfer cerddwyr Rheolau 1–35."},{"title":"Yn ystod y Daith Gerdded","subtitle":"Teithio - Cerdded · Teithio","url":"/cy/travel-walking/#yn-ystod-y-daith-gerdded","text":"Wrth gerdded, dylech sicrhau: Mae cyfranogwyr yn parhau i fod yn weladwy ac yn cael eu goruchwylio bob amser Cynhelir cyfrifiadau/cofrestri pennau'n rheolaidd Defnyddir croesfannau diogel, cydnabyddedig lle bynnag y bo modd Dilynir gweithdrefnau os bydd unrhyw un yn cael ei wahanu o'r grŵp A allwn ni atal y traffig i adael i'r plant groesi'r ffordd yn ddiogel? Dim ond Patrôl Croesfan Ysgol awdurdodedig, sy'n gwisgo lifrai ac yn defnyddio arwydd \"Stopiwch i blant\", sydd â'r un awdurdod â swyddog heddlu i atal traffig. Nid oes gan athrawon, gwirfoddolwyr na staff ar ymweliadau'r pŵer cyfreithiol i atal traffig. Yn lle hynny, dylech ddefnyddio mannau croesi diogel, sefydledig, croesi mewn tonnau pan fo'n ddiogel ac ati. Dolenni i ddarllen pellach: Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.5a Ystyriaethau Cyffredinol Trafnidiaeth"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio - Hyfforddwr · Teithio","url":"/cy/travel-coach/#trosolwg","text":"Mae teithio mewn bws yn ffordd gyffredin i ysgolion gludo grwpiau i ymweliadau addysgol, digwyddiadau chwaraeon a gweithgareddau cyfoethogi. Gyda chynllunio gofalus a threfniadau goruchwylio clir, gall teithiau mewn bws fod yn ddiogel, yn effeithlon ac yn gyfforddus i gyfranogwyr. Mae Arweinwyr Ymweliadau yn parhau i fod yn gyfrifol am y grŵp drwy gydol y daith a dylent sicrhau bod trefniadau teithio wedi'u trefnu'n iawn ymlaen llaw."},{"title":"Dewis Darparwr Hyfforddi","subtitle":"Teithio - Hyfforddwr · Teithio","url":"/cy/travel-coach/#dewis-darparwr-hyfforddi","text":"Mae dewis darparwr bysiau ag enw da yn hanfodol ar gyfer teithio diogel. Gallwch gasglu gwybodaeth gan ddefnyddio'r Ffurflen/Datganiad Gwirio Darparwr Bysiau. Wrth archebu hyfforddwr, dylech: Defnyddiwch restr darparwyr cymeradwy eich cyflogwr lle mae un ar gael Yn ffafrio cwmnïau sydd â hanes cadarnhaol o weithio gydag ysgolion Gwiriwch a yw darparwyr wedi'u hachredu o dan gynllun Cydnabyddiaeth Enilledig DVSA, sef marc o safonau gyrwyr a cherbydau dibynadwy. Cadarnhau bod gan yrwyr y trwyddedau priodol a Thystysgrif Cymhwysedd Proffesiynol Gyrwyr (CPC) Gwiriwch fod cerbydau'n cael eu cynnal a'u cadw'n iawn ac yn cael eu harchwilio'n rheolaidd Dewiswch ddarparwyr yn seiliedig ar ddiogelwch, dibynadwyedd a phrofiad, nid pris yn unig Fel arfer, dylai bysiau fod â gwregysau diogelwch tair pwynt a gallant hefyd gynnwys nodweddion diogelwch ychwanegol fel teledu cylch cyfyng."},{"title":"Cynllunio'r Daith","subtitle":"Teithio - Hyfforddwr · Teithio","url":"/cy/travel-coach/#cynllunior-daith","text":"Cyn yr ymweliad, dylech gynllunio'r daith yn ofalus. Dylai hyn gynnwys: Cwblhau asesiad risg ar gyfer y llwybr, hyd y daith a'r amodau disgwyliedig Nodi unrhyw anghenion meddygol, hygyrchedd neu gymorth o fewn y grŵp. Cynllunio seddi a goruchwyliaeth yn unol â hynny. Cadarnhau lleoliadau ac amseroedd casglu a gollwng gyda'r darparwr Cynllunio arosfannau cysur addas, yn hytrach na dibynnu'n llwyr ar doiledau ar y bwrdd Mae cyfathrebu clir gyda'r darparwr trafnidiaeth yn helpu i sicrhau bod trefniadau'n rhedeg yn esmwyth."},{"title":"Cyn Ymadawiad","subtitle":"Teithio - Hyfforddwr · Teithio","url":"/cy/travel-coach/#cyn-ymadawiad","text":"Cyn gadael, dylech chi: Cyflwynwch eich hun i'r gyrrwr a chadarnhewch y llwybr a'r arosfannau y cytunwyd arnynt Gwiriwch fod y bws yn ymddangos yn ddiogel ac yn lân Nodwch allanfeydd brys ac offer diogelwch Lleoli staff goruchwylio drwy gydol yr hyfforddwr lle bo'n briodol Briffio cyfranogwyr ar ddisgwyliadau ymddygiad a diogelwch"},{"title":"Yn ystod y Daith","subtitle":"Teithio - Hyfforddwr · Teithio","url":"/cy/travel-coach/#yn-ystod-y-daith","text":"Yn ystod teithio, dylech sicrhau: Mae teithwyr yn aros yn eu heistedd gyda gwregysau diogelwch wedi'u clymu lle maent wedi'u gosod Cedwir symudiad o amgylch y bws i'r lleiafswm a dim ond pan fo'n ddiogel Nid yw'r gyrrwr yn cael ei dynnu sylw Cynhelir cyfrifiadau/cofrestri pennau rheolaidd ar ôl arosfannau ac wrth gyrraedd Codir unrhyw bryderon diogelwch gyda'r gyrrwr cyn gynted ag y bo'n ddiogel gwneud hynny Os na ellir datrys pryder, dylid cysylltu â'r darparwr trafnidiaeth."},{"title":"Disgwyliadau Ymddygiad","subtitle":"Teithio - Hyfforddwr · Teithio","url":"/cy/travel-coach/#disgwyliadau-ymddygiad","text":"Dylai cyfranogwyr ddeall sut i ymddwyn yn ddiogel wrth deithio mewn bws. Dylent: Dilynwch gyfarwyddiadau'r staff bob amser Arhoswch yn eistedd ac osgoi tynnu sylw'r gyrrwr Cadwch yr eiliau a'r allanfeydd yn glir Dim ond mynd ar y bws neu adael y bws pan fydd y staff yn dweud wrthych chi"},{"title":"Oedi ac Argyfyngau","subtitle":"Teithio - Hyfforddwr · Teithio","url":"/cy/travel-coach/#oedi-ac-argyfyngau","text":"Os bydd oedi neu argyfyngau’n digwydd, dylech: Cadwch y grŵp dan oruchwyliaeth agos Dilynwch y gweithdrefnau brys y cytunwyd arnynt Aseswch a yw'n fwy diogel aros ar y bws neu symud i leoliad diogel Os bydd y cerbyd yn stopio mewn lleoliad a allai fod yn beryglus, efallai y bydd angen cysylltu â'r gwasanaethau brys i gael cymorth. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.5e Cyflogi Hyfforddwr Rhestr Wirio 4.5f - Asesu Darparwr Llogi Hyfforddwyr"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio - Minibysiau · Teithio","url":"/cy/travel-minibuses/#trosolwg","text":"Defnyddir bysiau mini yn gyffredin ar gyfer ymweliadau addysgol a gallant ddarparu opsiwn trafnidiaeth hyblyg a chyfleus. Fodd bynnag, mae eu defnydd yn cynnwys gofynion cyfreithiol, diogelwch a goruchwylio penodol y mae'n rhaid eu rheoli'n ofalus. Dylai Arweinwyr Ymweliadau sicrhau bod pob taith mewn minibws yn cydymffurfio â rheoliadau trwyddedu, yswiriant a diogelwch perthnasol."},{"title":"Gofynion Cyfreithiol","subtitle":"Teithio - Minibysiau · Teithio","url":"/cy/travel-minibuses/#gofynion-cyfreithiol","text":"Fel arfer, rhaid i fysiau mini ysgol neu goleg sy'n gweithredu yn y DU arddangos Trwydded Adran 19. Mae'r drwydded hon yn caniatáu i sefydliadau weithredu minibws heb fod angen trwydded gweithredwr Cerbyd Cludo Teithwyr (PCV) lawn, ar yr amod bod rhai amodau'n cael eu bodloni. Rhaid i fysiau mini hefyd: Bod yn addas ar gyfer y ffordd ac wedi'i gynnal a'i gadw'n iawn Cael gwregysau diogelwch wedi'u gosod ar gyfer pob teithiwr Defnyddiwch ddiogelwch plant priodol lle bo angen Dangoswch adnabod ysgol neu sefydliad cymeradwy lle bo'n berthnasol"},{"title":"Cynllunio Defnyddio Minibys","subtitle":"Teithio - Minibysiau · Teithio","url":"/cy/travel-minibuses/#cynllunio-defnyddio-minibys","text":"Wrth gynllunio cludiant minibws, dylech ystyried: Pwy sy'n darparu'r cerbyd Pwy fydd yn gyrru P'un a yw'r daith wedi'i dosbarthu fel \"llogi neu wobr\" Diogelwch a chynnal a chadw cerbydau Cydymffurfio â gofynion trwyddedu ac yswiriant Cerbydau Llogi sy'n Berchen i'r Sefydliad neu'n Hunan-yrru Yr ysgol neu'r sefydliad sy'n gyfrifol am sicrhau bod y cerbyd yn ddiogel a bod gyrwyr yn gymwys ac wedi'u trwyddedu'n briodol. Cerbydau wedi'u llogi gyda gyrrwr Lle darperir cludiant gyda gyrrwr proffesiynol, dylai arweinwyr sicrhau bod y darparwr yn enwog ac yn bodloni safonau diogelwch priodol. Cerbydau sy'n eiddo preifat Mae canllawiau ar wahân yn berthnasol pan ddefnyddir cerbydau preifat."},{"title":"Trwyddedu Gyrru","subtitle":"Teithio - Minibysiau · Teithio","url":"/cy/travel-minibuses/#trwyddedu-gyrru","text":"Fel arfer rhaid i yrwyr ddal y categori D1 neu D priodol ar eu trwydded yrru i yrru minibws. Fodd bynnag, gall gyrwyr gwirfoddol sydd â thrwydded safonol Categori B (car) yrru minibws os bodlonir rhai amodau. Mae'r rhain fel arfer yn cynnwys: Mae'r gyrrwr yn gweithredu fel gwirfoddolwr Mae'r cerbyd yn gweithredu o dan Drwydded Adran 19 neu drefniant anfasnachol tebyg Mae'r cerbyd yn pwyso llai na 3.5 tunnell (neu 4.25 tunnell lle mae wedi'i addasu ar gyfer teithwyr anabl) Mae'r gyrrwr dros 21 oed ac wedi dal trwydded lawn ers o leiaf ddwy flynedd Nid oes trelar yn cael ei dynnu Efallai y bydd angen hyfforddiant Tystysgrif Cymhwysedd Proffesiynol Gyrwyr (CPC) ar rai gyrwyr proffesiynol hefyd. Efallai y bydd eich cyflogwr yn gofyn am hyfforddiant cymhwysedd ychwanegol, fel y cwrs MIDAS."},{"title":"Gyrru Dramor","subtitle":"Teithio - Minibysiau · Teithio","url":"/cy/travel-minibuses/#gyrru-dramor","text":"Nid yw trwyddedau Adran 19 yn berthnasol y tu allan i'r DU. Ar gyfer teithio dramor, dylai ysgolion fel arfer logi cerbydau gyda gyrwyr â'r trwyddedau priodol sy'n bodloni gofynion cyfreithiol lleol."},{"title":"Cynllunio a Goruchwylio Teithiau","subtitle":"Teithio - Minibysiau · Teithio","url":"/cy/travel-minibuses/#cynllunio-a-goruchwylio-teithiau","text":"Dylid cynllunio teithiau minibysiau yn ofalus i sicrhau diogelwch a chysur. Dylech ystyried: Oriau gyrru a gwaith a blinder posibl Amodau traffig a thywydd Arosfannau gorffwys wedi'u cynllunio Cynlluniau wrth gefn ar gyfer oediadau neu fethiannau Trefniadau yswiriant priodol Dylai gyrwyr ganolbwyntio ar yrru yn unig ac ni ddylent oruchwylio teithwyr ar yr un pryd. Fel arfer, dylai oedolyn ychwanegol deithio gyda'r grŵp i oruchwylio disgyblion."},{"title":"Rheoli Blinder Gyrwyr","subtitle":"Teithio - Minibysiau · Teithio","url":"/cy/travel-minibuses/#rheoli-blinder-gyrwyr","text":"Mae blinder gyrwyr yn risg diogelwch sylweddol. I leihau'r risg hon: Dylai gyrwyr gymryd seibiant o leiaf 30 munud bob dwy awr Dylid cynllunio digon o orffwys cyn teithiau hir Ni ddylai staff sy'n gyrru bysiau mini ymgymryd â dyletswyddau gormodol ymlaen llaw Ar gyfer teithiau hirach, argymhellir bod nifer o yrwyr ac oedolyn goruchwylio ychwanegol yn bresennol i gefnogi teithio diogel. 4.5b Cludiant mewn Minibysiau Diogelwch gyrwyr bysiau mini - ROSPA Diogelwch gyrwyr minibysiau – ROSPA https://www.rospa.com/road-safety/road-safety-information/vehicle-safety/minibus-safety Bysiau mini ysgolion gyrru: cyngor i ysgolion ac awdurdodau lleol https://www.gov.uk/government/publications/driving-school-minibuses-advice-for-schools-and-local-authorities Canllawiau ar y cyd a gyhoeddwyd gan NASUWT, GMB, UNISON ac Unite ar ddefnyddio bysiau bach. https://www.nasuwt.org.uk/advice/health-safety/minibus-guidance.html"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio - Cerbydau Preifat · Teithio","url":"/cy/travel-private-vehicles/#trosolwg","text":"Weithiau, efallai y bydd ymweliadau'n gofyn i ddisgyblion gael eu cludo mewn cerbydau preifat, fel y rhai a yrrir gan staff, gwirfoddolwyr neu rieni. Pan fydd hyn yn digwydd, mae angen cynllunio gofalus i sicrhau bod gofynion cyfreithiol, yswiriant a diogelu yn cael eu bodloni. Fel arfer, dim ond pan fo angen y dylid defnyddio cludiant mewn cerbydau preifat a rhaid ei gynllunio yn unol â chanllawiau perthnasol a pholisïau cyflogwyr."},{"title":"Ystyriaethau Cyfreithiol a Diogelu","subtitle":"Teithio - Cerbydau Preifat · Teithio","url":"/cy/travel-private-vehicles/#ystyriaethau-cyfreithiol-a-diogelu","text":"Mae gan gyflogwyr ddyletswydd gofal i sicrhau bod trefniadau cludiant yn ddiogel ac yn briodol. Mae hyn yn cynnwys sicrhau bod: Mae gyrwyr yn addas ac wedi'u trwyddedu'n briodol Mae cerbydau'n gyfreithlon, yn ddiogel ac wedi'u cynnal a'u cadw'n iawn Mae yswiriant priodol ar waith Mae trefniadau goruchwylio a diogelu yn ddigonol ar gyfer anghenion y grŵp Lle mae angen goruchwyliaeth agos ar ddisgyblion, efallai y bydd angen i oedolyn arall deithio yn y cerbyd. Gellir ystyried trefniadau trafnidiaeth hefyd yn weithgaredd rheoleiddiedig at ddibenion gwirio. Dylid ystyried hyn yn ystod y cynllunio."},{"title":"Rôlau a Chyfrifoldebau","subtitle":"Teithio - Cerbydau Preifat · Teithio","url":"/cy/travel-private-vehicles/#r-lau-a-chyfrifoldebau","text":"Mae cyfrifoldebau'r rhai sy'n gysylltiedig yn dibynnu ar bwy sy'n gyrru a sut mae'r trefniadau cludiant wedi'u trefnu. Dylai pob gyrrwr ddilyn canllawiau arfer da cydnabyddedig, fel canllawiau OEAP ar drafnidiaeth mewn ceir preifat, wrth gynllunio teithiau. Dylech sicrhau bod trefniadau cludiant wedi'u cytuno a'u deall yn glir cyn i'r ymweliad ddigwydd."},{"title":"Gyrwyr Staff a Gwirfoddol","subtitle":"Teithio - Cerbydau Preifat · Teithio","url":"/cy/travel-private-vehicles/#gyrwyr-staff-a-gwirfoddol","text":"Rhaid i yrwyr sy'n cludo disgyblion fodloni gofynion cyfreithiol a diogelwch priodol. Dylai gyrwyr: Cwblhewch ffurflen datganiad gyrru lle mae'r cyflogwr yn gofyn am hynny Rhowch fanylion yswiriant, trwydded a dogfennaeth y cerbyd Caniatâd i wiriadau ar statws trwydded yrru, treth cerbyd ac MOT lle bo'n briodol Rhaid i yrwyr staff ddal yswiriant sy'n cynnwys defnydd busnes os ydynt yn cludo disgyblion fel rhan o'u rôl. Dylent hefyd roi gwybod am unrhyw euogfarnau perthnasol, cyflyrau meddygol neu feddyginiaeth a allai effeithio ar eu gallu i yrru. Dylai gyrwyr gwirfoddol gadarnhau bod eu hyswiriant yn parhau i fod yn ddilys ac adnewyddu unrhyw ddatganiadau gofynnol o bryd i'w gilydd."},{"title":"Rhieni a Gyrwyr Ifanc","subtitle":"Teithio - Cerbydau Preifat · Teithio","url":"/cy/travel-private-vehicles/#rhieni-a-gyrwyr-ifanc","text":"Lle mae rhieni’n gwirfoddoli i yrru disgyblion, a bod hynny’n cael ei drefnu gan yr ysgol, cânt eu trin fel gyrwyr gwirfoddol ac mae’r un ystyriaethau diogelwch yn berthnasol. Os yw rhieni’n trefnu cludiant yn annibynnol y tu allan i drefniadau’r ysgol, y rhieni sy’n gyfrifol fel arfer. Fodd bynnag, dylid cyfleu’r trefniadau a’r pwyntiau trosglwyddo yn glir o hyd. Gall gyrwyr ifanc neu ddibrofiad gyflwyno risgiau ychwanegol. Dylai ysgolion gael polisïau clir lle gall cyfranogwyr 17 oed neu hŷn fod yn gyrru eu hunain neu eraill."},{"title":"Pwyntiau Allweddol ar gyfer Arweinwyr Ymweliadau","subtitle":"Teithio - Cerbydau Preifat · Teithio","url":"/cy/travel-private-vehicles/#pwyntiau-allweddol-ar-gyfer-arweinwyr-ymweliadau","text":"Pan ddefnyddir cerbydau preifat i gludo disgyblion: Sicrhau bod gyrwyr yn addas, wedi'u trwyddedu ac wedi'u hyswirio'n briodol Cadarnhewch fod cerbydau'n ddiogel ac yn cydymffurfio â'r gyfraith Ystyriwch anghenion diogelu a goruchwylio ac a oes angen oedolyn ychwanegol Egluro cyfrifoldebau a threfniadau cludiant gyda rhieni a chyfranogwyr Mae cynllunio a chyfathrebu clir yn helpu i sicrhau bod cludo disgyblion mewn cerbydau preifat yn parhau i fod yn ddiogel ac wedi'i reoli'n briodol. A ddylem ni gael polisi penodol ar gludo plant mewn ceir preifat? Os yw eich sefydliad yn defnyddio ceir preifat fel dull trafnidiaeth rheolaidd, yna argymhellir bod gennych bolisi penodol. Mae hyn yn darparu strwythur i drefniadau a sicrwydd i'r SLT, staff a rhieni fel ei gilydd. Dolenni i ddarllen pellach: Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.5a Ystyriaethau Cyffredinol Trafnidiaeth 4.5c Cludiant mewn Ceir Preifat 3.4o Gwirfoddolwyr Canllawiau ar y cyd a gyhoeddwyd gan NASUWT, GMB, UNISON ac Unite (yn cwmpasu defnyddio ceir preifat) https://www.nasuwt.org.uk/advice/health-safety/minibus-guidance.html"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio - Trên · Teithio","url":"/cy/travel-train/#trosolwg","text":"Gall teithio ar y trên fod yn ffordd effeithiol ac amgylcheddol gyfrifol o gludo grwpiau yn ystod ymweliadau addysgol. Gall hefyd ddarparu cyfleoedd dysgu gwerthfawr, gan helpu cyfranogwyr i ddatblygu annibyniaeth, hyder ac ymwybyddiaeth o systemau trafnidiaeth gyhoeddus. Mae cynllunio gofalus, goruchwyliaeth glir a threfniadau wrth gefn yn hanfodol i sicrhau bod teithiau'n ddiogel ac yn cael eu rheoli'n dda. Manteision Teithio ar y Trên Gall teithio ar y trên gynnig sawl mantais: Llai o effaith amgylcheddol o'i gymharu â cherbydau preifat neu hediadau Cyfleoedd i gyfranogwyr ddatblygu annibyniaeth a hyder wrth deithio Amlygiad i sefyllfaoedd teithio go iawn a rhyngweithio â'r gymuned ehangach Gall y profiadau hyn gyfrannu at ddatblygiad personol a sgiliau bywyd ymarferol."},{"title":"Goruchwylio a Rheoli Grŵp","subtitle":"Teithio - Trên · Teithio","url":"/cy/travel-train/#goruchwylio-a-rheoli-gr-p","text":"Mae goruchwyliaeth effeithiol yn hanfodol wrth deithio ar y trên, yn enwedig mewn gorsafoedd prysur a mannau cyhoeddus. Dylech ystyried oedran, aeddfedrwydd a phrofiad y grŵp wrth gynllunio trefniadau goruchwylio. Dylid briffio cyfranogwyr fel eu bod yn deall: Lle mae allanfeydd brys, mannau cyfarfod a chyfleusterau cymorth cyntaf wedi'u lleoli Ymddygiad disgwyliedig wrth deithio Beth i'w wneud os cânt eu gwahanu oddi wrth y grŵp neu os byddant yn colli trên/arhosfan Dylech chi hefyd: Cyfrif nifer y bobl/cofrestru wrth fynd ar drenau ac ymadael â nhw Gwybod pa gyfranogwyr sy'n teithio ym mhob cerbyd os yw'r grŵp wedi'i wasgaru ar draws sawl ardal Sicrhau bod gan staff fynediad at wybodaeth gyswllt argyfwng Dylai goruchwyliaeth fod yn arbennig o wyliadwrus ar blatfformau prysur ac mewn ardaloedd gorsafoedd prysur."},{"title":"Seddau a Threfniadaeth Grŵp","subtitle":"Teithio - Trên · Teithio","url":"/cy/travel-train/#seddau-a-threfniadaeth-gr-p","text":"Lle bo modd, archebwch seddi ymlaen llaw fel y gall y grŵp deithio gyda'i gilydd. Mae hyn yn helpu i gynnal strwythur, goruchwyliaeth ac yn lleihau aflonyddwch yn ystod y daith. Ar gyfer grwpiau mwy sy'n teithio ar draws sawl cerbyd, dylai trefniadau clir ar waith ar gyfer dyrannu staff a chyfathrebu."},{"title":"Cynllunio ar gyfer Tarfu","subtitle":"Teithio - Trên · Teithio","url":"/cy/travel-train/#cynllunio-ar-gyfer-tarfu","text":"Gall oediadau, canslo neu newidiadau i blatfformau effeithio ar deithio trên. Dylech gynllunio ar gyfer y posibiliadau hyn drwy: Nodi llwybrau neu gysylltiadau amgen Caniatáu amser ychwanegol ar gyfer trosglwyddiadau Monitro diweddariadau teithio lle bo modd Dylai cyfranogwyr hefyd fod yn barod am newidiadau i'r amserlen neu gyhoeddiadau'r platfform."},{"title":"Diogelwch Gorsafoedd a Chroesfannau Ffyrdd","subtitle":"Teithio - Trên · Teithio","url":"/cy/travel-train/#diogelwch-gorsafoedd-a-chroesfannau-ffyrdd","text":"Os yw'r daith yn cynnwys cerdded i neu o orsafoedd, dylech sicrhau bod cyfranogwyr yn dilyn canllawiau diogelwch cerddwyr, gan gynnwys Cod y Groes Werdd a chyngor perthnasol ar Godau'r Ffordd Fawr. Dylid cynnal goruchwyliaeth wrth agosáu at ffyrdd, platfformau a mynedfeydd gorsafoedd."},{"title":"Trefniadau Archebu a Theithio","subtitle":"Teithio - Trên · Teithio","url":"/cy/travel-train/#trefniadau-archebu-a-theithio","text":"Wrth drefnu teithio ar y trên: Gall grwpiau o 10 neu fwy fod yn gymwys i gael gostyngiadau teithio grŵp Mae rhai gweithredwyr yn gofyn am archebion sawl diwrnod ymlaen llaw Dylid archebu seddi pryd bynnag y bo modd Dylid cynnwys cyfranogwyr dan 18 oed mewn archebion grŵp Mae rhai gweithredwyr a sefydliadau rheilffyrdd hefyd yn cynnig rhaglenni teithio addysgol, gan helpu pobl ifanc i ddysgu am ddiogelwch rheilffyrdd a hyder wrth deithio."},{"title":"Argymhellion Allweddol","subtitle":"Teithio - Trên · Teithio","url":"/cy/travel-train/#argymhellion-allweddol","text":"Er mwyn cefnogi teithio diogel ac effeithlon: Archebwch drwy wasanaeth teithio grŵp y gweithredwr rheilffordd lle bo ar gael Cadarnhewch fanylion yr archeb, trefniadau eistedd ac amseroedd ymlaen llaw Sicrhau bod cyfranogwyr yn deall disgwyliadau a gweithdrefnau diogelwch Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.5a Ystyriaethau Cyffredinol Trafnidiaeth"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio - Fferi · Teithio","url":"/cy/travel-ferry/#trosolwg","text":"Gall teithio ar fferi fod yn rhan bleserus o ymweliad addysgol, ond mae angen cynllunio a goruchwylio gofalus, yn enwedig mewn porthladdoedd a therfynellau prysur. Fel gydag unrhyw fath o gludiant, mae Arweinwyr Ymweliadau yn parhau i fod yn gyfrifol am y grŵp drwy gydol y daith. Mae briffiau clir i gyfranogwyr, goruchwyliaeth effeithiol a chynllunio wrth gefn yn helpu i sicrhau bod croesfannau fferi yn ddiogel, wedi'u rheoli'n dda ac yn rhydd o straen."},{"title":"Cynllunio a Goruchwylio","subtitle":"Teithio - Fferi · Teithio","url":"/cy/travel-ferry/#cynllunio-a-goruchwylio","text":"Wrth gynllunio taith ar fferi, dylech sicrhau bod cyfranogwyr yn deall cynllun y llong a gwybodaeth diogelwch allweddol. Dylai cyfranogwyr wybod: Lleoliad allanfeydd brys, pwyntiau cymorth cyntaf a mannau cyfarfod Ymddygiad disgwyliedig tra ar y bwrdd Beth i'w wneud os cânt eu gwahanu oddi wrth y grŵp neu os byddant yn colli ymadawiad Dylai goruchwyliaeth adlewyrchu oedran, aeddfedrwydd a phrofiad y grŵp, yn enwedig mewn terfynellau prysur. Dylech chi hefyd: Lleoli staff yn strategol yn ystod gwiriadau diogelwch neu basbort Cyfrifwch nifer y bobl wrth fynd ar y fferi a'i gadael. Ystyriwch ddillad nodedig i helpu i adnabod aelodau'r grŵp Cynllunio goruchwyliaeth yn ystod y groesfan"},{"title":"Mynediad i Ddeciau Agored","subtitle":"Teithio - Fferi · Teithio","url":"/cy/travel-ferry/#mynediad-i-ddeciau-agored","text":"Gall deciau agored gynnig profiad pleserus ac unigryw yn ystod croesfannau fferi. Os caniateir mynediad i gyfranogwyr, dylech benderfynu ymlaen llaw: A ganiateir mynediad i'r grŵp Sut y bydd goruchwyliaeth yn cael ei rheoli tra ar y dec Unrhyw reolau diogelwch y mae'n rhaid i gyfranogwyr eu dilyn Risgiau allweddol (e.e. drysau trwm, cwympo dros y bwrdd) Dylid egluro'r trefniadau hyn yn glir cyn i'r daith ddechrau."},{"title":"Oediadau, Methiannau ac Argyfyngau","subtitle":"Teithio - Fferi · Teithio","url":"/cy/travel-ferry/#oediadau-methiannau-ac-argyfyngau","text":"Gall croesfannau fferi gael eu heffeithio gan oediadau neu broblemau gweithredol weithiau. Dylech gynllunio ar gyfer sefyllfaoedd o'r fath a sicrhau bod trefniadau priodol ar waith, gan gynnwys: Gweithdrefnau brys clir Mynediad at offer cymorth cyntaf Bwyd, dŵr a dillad cynnes sbâr lle bo'n briodol Ffonau symudol neu ddyfeisiau cyfathrebu Meddyginiaeth angenrheidiol ar gyfer cyfranogwyr Dylech hefyd sicrhau bod y grŵp yn parhau i gael ei oruchwylio a'i hysbysu os bydd oedi'n digwydd. System Mynediad/Allanfa Ewropeaidd (EES) Ar gyfer rhai croesfannau, efallai y bydd cofrestru’n digwydd cyn mynd ar fwrdd. Dylai arweinwyr: Caniatewch amser ychwanegol ar gyfer prosesu Paratowch gyfranogwyr ar gyfer gwiriadau biometrig fel olion bysedd neu ffotograffau Sicrhewch fod yr holl ddogfennaeth a gwybodaeth teithwyr gofynnol wedi'u cyflwyno ymlaen llaw Gall methu â darparu'r wybodaeth ofynnol arwain at amseroedd prosesu hirach ar y ffin. I rai grwpiau/gweithredwyr ysgol sy'n teithio rhwng Dover a Calais, efallai y bydd cynllun \"llwybr cyflym\" y llywodraeth (MOANA) ar gael os cyflwynir gwybodaeth am deithwyr i'r gweithredwr fferi ymlaen llaw."},{"title":"Pwyntiau Allweddol ar gyfer Arweinwyr Ymweliadau","subtitle":"Teithio - Fferi · Teithio","url":"/cy/travel-ferry/#pwyntiau-allweddol-ar-gyfer-arweinwyr-ymweliadau","text":"Wrth deithio ar fferi: Cynlluniwch oruchwyliaeth yn ofalus mewn terfynellau prysur ac ar y bwrdd Briffiwch y cyfranogwyr yn glir ar ddisgwyliadau diogelwch ac ymddygiad Cynnal cyfrifiadau/cofrestri ar gamau allweddol o'r daith Paratoi cynlluniau wrth gefn ar gyfer oedi neu aflonyddwch"},{"title":"Cwestiynau Cyffredin","subtitle":"Teithio - Fferi · Teithio","url":"/cy/travel-ferry/#cwestiynau-cyffredin","text":"Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info 4.5a Ystyriaethau Cyffredinol Trafnidiaeth 7.1r Ymweliadau Tramor Pecyn Cymorth EES https://www.evolveadvice.co.uk/latest-news/2025/ees-toolkit Canllawiau llywodraeth penodol i Dover-Calais https://www.gov.uk/guidance/dover-to-calais-school-trips"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio – Awyr · Teithio","url":"/cy/travel-air/#trosolwg","text":"Gall teithio awyr fod yn un o elfennau mwy cymhleth trefnu ymweliad tramor. Ochr yn ochr â chynllunio llety, caniatâd a gweithgareddau, mae trefnu hediadau ar gyfer grŵp mawr yn gofyn am drefnu gofalus. Gyda pharatoi cynnar a threfniadau goruchwylio clir, gellir rheoli teithio awyr yn effeithlon ac yn ddiogel."},{"title":"Archebion Hedfan Grŵp","subtitle":"Teithio – Awyr · Teithio","url":"/cy/travel-air/#archebion-hedfan-gr-p","text":"Mae'r rhan fwyaf o gwmnïau hedfan yn dosbarthu 10 neu fwy o deithwyr sy'n teithio gyda'i gilydd fel archeb grŵp. Ar gyfer teithiau ysgol mwy, archebion grŵp yw'r opsiwn mwyaf addas fel arfer oherwydd eu bod yn aml yn darparu: Cyfraddau grŵp a threfniadau talu hyblyg Mwy o allu i wneud newidiadau i archebion Cymorth awyrennau pwrpasol ar gyfer teithio grŵp Gall teithiau llai ddefnyddio archebion unigol weithiau, ond gall hyn fod yn anoddach i'w reoli ar gyfer grwpiau mwy."},{"title":"Cynllunio'n Gynnar","subtitle":"Teithio – Awyr · Teithio","url":"/cy/travel-air/#cynllunion-gynnar","text":"Yn gyffredinol, mae cwmnïau hedfan yn rhyddhau hediadau hyd at 11 mis ymlaen llaw, a gall lleoedd ar gyfer archebion grŵp lenwi'n gyflym, yn enwedig yn ystod cyfnodau teithio brig. Lle bo modd, dylech ddechrau ymchwilio i hediadau tua naw mis cyn teithio. Mae cynllunio cynnar yn helpu i sicrhau gwell argaeledd ac yn caniatáu amser i drefnu dogfennau fel pasbortau, ffurflenni caniatâd ac yswiriant."},{"title":"Casglu Gwybodaeth Allweddol","subtitle":"Teithio – Awyr · Teithio","url":"/cy/travel-air/#casglu-gwybodaeth-allweddol","text":"Cyn gofyn am ddyfynbrisiau neu wneud archebion, mae'n ddefnyddiol cadarnhau: Nifer bras o deithwyr (myfyrwyr a staff) Dyddiadau teithio dewisol ac unrhyw hyblygrwydd Meysydd awyr ymadael a chyrraedd Unrhyw ofynion meddygol, dietegol neu hygyrchedd Ystyriaethau cyllideb Gall hyd yn oed gwybodaeth fras helpu darparwyr i gynnig dyfynbrisiau cywir neu gadw seddi tra bod manylion yn cael eu cwblhau."},{"title":"Defnyddio Arbenigwr Hedfan Grŵp","subtitle":"Teithio – Awyr · Teithio","url":"/cy/travel-air/#defnyddio-arbenigwr-hedfan-gr-p","text":"Ar gyfer grwpiau mwy, efallai y byddai'n ddefnyddiol defnyddio arbenigwr teithio grŵp neu gydgrynhoydd hedfan. Yn aml, gall y sefydliadau hyn negodi telerau gwell a rheoli cyfathrebu â chwmnïau hedfan. Gall manteision gynnwys: Dewisiadau talu yn seiliedig ar flaendal Cymorth gydag yswiriant teithio a dogfennaeth Trefniadau eistedd cydlynol Cymorth rhag ofn y bydd oedi neu ganslo Gall defnyddio cefnogaeth arbenigol leihau pwysau gweinyddol ar Arweinwyr Ymweliadau."},{"title":"Rheoli Profiad y Maes Awyr","subtitle":"Teithio – Awyr · Teithio","url":"/cy/travel-air/#rheoli-profiad-y-maes-awyr","text":"Gall meysydd awyr fod yn amgylcheddau prysur, felly mae paratoi a threfnu yn hanfodol. Dylech chi: Briffio cyfranogwyr ar ymddygiad disgwyliedig a gweithdrefnau'r maes awyr Caniatewch amser ychwanegol ar gyfer cofrestru a phrosesu diogelwch Sicrhau bod cyfranogwyr yn deall rheolau bagiau llaw a bagiau llaw Cariwch gopïau o basbortau a dogfennau teithio lle bo'n briodol Mae'n ddefnyddiol rhannu'r grŵp yn is-grwpiau llai dan arweiniad staff, gyda mannau cyfarfod clir ym mhob cam o'r daith. Dylid cynnal cyfathrebu rhwng staff, er enghraifft drwy grwpiau negeseuon. Wrth gasglu bagiau, gall bagiau wedi'u labelu'n glir helpu i atal dryswch, a gall tîm bach gasglu bagiau tra bod eraill yn goruchwylio'r grŵp. Gwiriwch y gofynion mynediad Edrychwch ar Gyngor Teithio Tramor FCDO yn https://www.gov.uk/foreign-travel-advice. Ystyriwch fynediad ac ailfynediad yn ofalus i'r rhai sydd â phasbortau tramor neu genedligrwydd deuol. Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeap.info 4.5a Ystyriaethau Cyffredinol Trafnidiaeth https://www.btgtravel.co.uk/blog/how-to-book-flights-for-large-groups-school-trip https://www.halsbury.com/resources/getting-groups-through-the-airport"},{"title":"Trosolwg","subtitle":"Teithio - Danddaearol · Teithio","url":"/cy/travel-underground/#trosolwg","text":"Gall teithio ar y Trenau Danddaearol a systemau metro eraill fod yn brysur ac yn anghyfarwydd i lawer o fyfyrwyr. Mae cynllunio gofalus a rheolaeth grŵp glir yn helpu i sicrhau bod teithiau'n ddiogel, yn drefnus ac yn bleserus. Dylai Arweinwyr Ymweliadau gynllunio llwybrau ymlaen llaw, briffio cyfranogwyr yn glir a sicrhau bod trefniadau goruchwylio yn briodol ar gyfer maint ac anghenion y grŵp."},{"title":"Cynllunio'r Daith","subtitle":"Teithio - Danddaearol · Teithio","url":"/cy/travel-underground/#cynllunior-daith","text":"Mae paratoi effeithiol yn hanfodol wrth deithio ar systemau tanddaearol. Amseru a Chynllunio Llwybrau y tu allan i oriau brig Lle bo modd, teithiwch (tua 06:30–09:30 a 16:00–19:00) i leihau gorlenwi. Dylech chi: Defnyddiwch offer cynllunio teithiau i wirio llwybrau, cysylltiadau ac amseroedd teithio Cynnal ymweliad rhagarweiniol lle bo modd i ymgyfarwyddo â gorsafoedd a phlatfformau Ystyriwch hygyrchedd i gyfranogwyr ag anghenion addysgol arbennig neu symudedd Caniatewch amser ychwanegol ar gyfer symud trwy orsafoedd prysur Cynlluniau TeithioCynllun Teithio Parti Ysgol Efallai y bydd ysgolion sy'n teithio yn Llundain yn gallu defnyddio'r , sy'n darparu teithio am ddim y tu allan i oriau brig ar y Tiwb, bysiau, DLR a London Overground ar gyfer ysgolion cofrestredig yn Llundain. Gall plant dan 11 oed hefyd deithio am ddim pan fyddant yng nghwmni oedolyn sy'n talu ar lawer o wasanaethau."},{"title":"Rheoli Grŵp","subtitle":"Teithio - Danddaearol · Teithio","url":"/cy/travel-underground/#rheoli-gr-p","text":"Mae angen trefniadaeth a goruchwyliaeth glir ar orsafoedd prysur. Dylech chi: Defnyddiwch eich adnoddau staff i oruchwylio'r grŵp yn effeithiol Defnyddiwch gatiau mynediad llydan lle bo modd er mwyn symud y grŵp yn haws Symudwch y grŵp mewn adrannau bach, hawdd eu rheoli, yn enwedig ar risiau neu grisiau symudol Cytunwch ar fan cyfarfod/cynllun clir rhag ofn i unrhyw un wahanu"},{"title":"Goruchwyliaeth a Diogelwch","subtitle":"Teithio - Danddaearol · Teithio","url":"/cy/travel-underground/#goruchwyliaeth-a-diogelwch","text":"Dylid cynnwys trefniadau goruchwylio yn asesiad risg yr ymweliad. Mae arfer da yn cynnwys: Cynnal cyfrifiadau/cofrestri rheolaidd, yn enwedig wrth fynd ar drenau neu adael trenau Defnyddio systemau cyfeillion neu is-grwpiau llai dan oruchwyliaeth oedolion Gosod disgwyliadau clir ynghylch ymddygiad a symudiad o fewn gorsafoedd Ystyried dillad amlwg/nodweddiadol i helpu i adnabod aelodau'r grŵp Dylai cyfranogwyr hefyd wybod eu cyrchfan a chael manylion cyswllt allweddol os oes angen."},{"title":"Ymddygiad Gorsaf a Threnau","subtitle":"Teithio - Danddaearol · Teithio","url":"/cy/travel-underground/#ymddygiad-gorsaf-a-threnau","text":"Dylid briffio cyfranogwyr ar ymddygiad diogel mewn gorsafoedd ac ar drenau. Dylech atgoffa myfyrwyr i: Daliwch y canllawiau ar risiau symudol a sefwch ar yr ochr dde Dilynwch gyfarwyddiadau staff wrth fynd ar drenau neu adael trenau Symudwch yn ddiogel i ffwrdd o ymyl y platfform Arhoswch gyda'ch gilydd mewn man diogel ar ôl gadael trên Dylai oedolion osod eu hunain mewn sefyllfa strategol i oruchwylio'r grŵp yn effeithiol."},{"title":"Rheoli Torfeydd ac Argyfyngau","subtitle":"Teithio - Danddaearol · Teithio","url":"/cy/travel-underground/#rheoli-torfeydd-ac-argyfyngau","text":"Gall systemau trafnidiaeth prysur gyflwyno heriau, felly dylai arweinwyr barhau i fod yn effro i amodau sy'n newid. Dylech chi: Nodwch allanfeydd, mannau cyfarfod a mannau prysur posibl ymlaen llaw Byddwch yn barod gyda llwybrau amgen rhag ofn oedi neu ganslo Sicrhau bod cyfranogwyr yn gwybod beth i'w wneud os cânt eu gwahanu neu os byddant yn colli trên Symudwch y grŵp i ffwrdd o ardaloedd prysur os bydd yr amodau'n mynd yn anghyfforddus neu'n anniogel Canllawiau Cenedlaethol OEAP ar gael yn https://oeapng.info Diogelwch Grŵp 7.2k mewn Mannau Gorlawn 4.4e Terfysgaeth Polisi teithio hygyrch Trenau Danddaearol Llundain (Ebrill 2026) https://content.tfl.gov.uk/lu-accessible-travel-policy.pdf Trafnidiaeth i Lundain – Cynllun Teithio i Bartïon Ysgol. Ceisiadau drwy gydol y flwyddyn ar gyfer ysgolion cofrestredig. Ewch i https://tfl.gov.uk/fares/free-and-discounted-travel/travel-for-schools"},{"title":"Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (EVC)","subtitle":"Hyfforddiant · Adnoddau Defnyddiol","url":"/cy/training/#cydlynydd-ymweliadau-addysgol-evc","text":"Er mwyn helpu i gyflawni ei rhwymedigaethau iechyd a diogelwch ar gyfer ymweliadau ac i gydymffurfio â Chanllawiau'r Adran Addysg, anogir sefydliadau i benodi Cydlynydd Ymweliadau Addysgol (CYA) a fydd yn cefnogi'r Pennaeth. Mewn ysgolion bach, gall y Pennaeth/Pennaeth fod yn Gydlynydd Ymweliadau Addysgol. Os bydd yr ysgol yn dewis peidio â phenodi Cydlynydd Ymweliadau Addysgol, bydd y swyddogaethau hynny'n disgyn yn awtomatig ar y Pennaeth/Pennaeth. Dylai'r EVC fynychu hyfforddiant EVC (o leiaf 6 awr) cyn gynted â phosibl ar ôl yr apwyntiad. Mae hyfforddiant a ddarperir gan ddarparwr ag enw da yn dderbyniol (fel y cyrsiau a ddarperir gan www.evolveadvice.co.uk). Gall hyfforddiant fod wyneb yn wyneb neu 'gymysg', h.y. rhan e-ddysgu, rhan gweminar – nid yw e-ddysgu yn unig yn ddigon. Wedi hynny, argymhellir diweddaru Hyfforddiant EVC neu ailadrodd cwrs llawn bob 3 blynedd. Dylai'r EVC sicrhau bod cofnod o'u hyfforddiant yn cael ei gofnodi ar EVOLVE, gan fod pob Ffurflen Ymweld yn cysylltu â hyn. Dylai ysgolion sicrhau bod eu Cynorthwywyr Addysgu Cyflym hyfforddedig wedi'u rhestru ar y Gofrestr Cynorthwywyr Addysgu Cyflym https://www.evolveadvice.co.uk/evcregister https://www.evolveadvice.co.uk/evc-training https://www.evolveadvice.co.uk/evc-revalidation"},{"title":"Ymweld â Hyfforddiant Arweinwyr","subtitle":"Hyfforddiant · Adnoddau Defnyddiol","url":"/cy/training/#ymweld-hyfforddiant-arweinwyr","text":"Mae gan bob arweinydd ddyletswydd gofal gyfreithiol a rhaid iddynt gydymffurfio â pholisi a chanllawiau'r cyflogwr. Arweinydd yr Ymweliad sydd â chyfrifoldeb cyffredinol am ymweliad. Mae hyn yn cynnwys dysgu, datblygiad, goruchwylio a lles y cyfranogwyr ac iechyd a diogelwch pawb, gan gynnwys unrhyw arweinwyr a chynorthwywyr eraill. Er mwyn helpu i sicrhau diogelwch cyfranogwyr, ac i wneud y mwyaf o ganlyniadau dysgu a mwynhad, argymhellir bod arweinwyr ymweliadau yn cwblhau Cwrs Hyfforddi Arweinwyr Ymweliadau. Mae Hyfforddiant Ymweld Arweinwyr a ddarperir gan unrhyw ddarparwr hyfforddiant ag enw da yn dderbyniol.\n\nGall hyfforddiant fod wyneb yn wyneb, 'cymysg', neu drwy e-ddysgu, fel y cyrsiau a ddarperir gan EVOLVE Advice. https://www.evolveadvice.co.uk/visit-leader-elearning https://www.evolveadvice.co.uk/visit-leader-live"},{"title":"Pennaeth/Prifathrawes","subtitle":"Hyfforddiant · Adnoddau Defnyddiol","url":"/cy/training/#pennaeth-prifathrawes","text":"Mae Hanfodion Ymweliadau Addysgol ar gyfer Penaethiaid ac Uwch Arweinwyr yn gwrs e-ddysgu sydd wedi'i gynllunio'n arbennig i roi trosolwg i uwch arweinwyr mewn ysgolion ac Ymddiriedolaethau o'u cyfrifoldebau priodol sy'n gysylltiedig ag ymweliadau addysgol, a'r hyder i oruchwylio'r rhan bwysig hon o fywyd ysgol. Mae'r cyrsiau'n ymdrin â chydymffurfiaeth; iechyd a diogelwch; Canllawiau Cenedlaethol; paratoi ar gyfer argyfyngau ac ymdrin â nhw; a rheoli risg. Bwriad y cwrs yw rhoi trosolwg o'r canllawiau a'r ystyriaethau y mae angen i Benaethiaid ac uwch arweinwyr eu deall yn eu rôl o oruchwylio ymweliadau addysgol. Mae'n tynnu sylw at ystyriaethau a chamau gweithredu a allai gefnogi staff i sicrhau bod mesurau iechyd a diogelwch neu ddiogelu gofynnol a phriodol ar waith ar bob ymweliad. https://www.evolveadvice.co.uk/leadership-elearning"},{"title":"Ymweliadau Addysgol y Llywodraethwyr Sefydlu","subtitle":"Hyfforddiant · Adnoddau Defnyddiol","url":"/cy/training/#ymweliadau-addysgol-y-llywodraethwyr-sefydlu","text":"Cwrs e-ddysgu ar gyfer llywodraethwyr mewn ysgolion a lleoliadau addysgol. Mae'r cwrs byr hwn yn rhoi trosolwg o'r ystyriaethau y mae angen i lywodraethwyr eu deall yn eich rôl o oruchwylio ymweliadau addysgol mewn ysgolion. Mae'n ddelfrydol fel sesiwn sefydlu i lywodraethwyr newydd ond byddai hefyd o fudd i lywodraethwyr profiadol fel rhaglen adnewyddu. AM DDIM i gleientiaid Cyngor EVOLVE! https://www.evolveadvice.co.uk/leadership-elearning"}]}