1.1.7 Dyletswydd Gofal

Trosolwg

Mae dyletswydd gofal yn golygu cymryd camau rhesymol i gadw cyfranogwyr yn ddiogel ac atal niwed. Mae'n gyfrifoldeb cyfreithiol a phroffesiynol i bawb sy'n ymwneud ag ymweliadau addysgol.

Rhaid i staff gynllunio'n ofalus, goruchwylio'n effeithiol, gweithredu'n gyfrifol a bod yn barod i ymateb os aiff rhywbeth o'i le.

O dan Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1974, rhaid lleihau risgiau cyn belled ag y bo'n rhesymol ymarferol. Mae hyn yn golygu cymryd rhagofalon synhwyrol wrth gydbwyso amser, ymdrech a chost mesurau rheoli yn erbyn lefel y risg.

Egwyddorion Allweddol

Mae sawl egwyddor bwysig yn tywys dyletswydd gofal yn ystod ymweliadau addysgol:

• Gofal Rhesymol Ni ddisgwylir i chi ddileu pob risg, ond i gymryd gofal cyfrifol o ystyried yr un amgylchiadau.
• Safon Gofal Disgwylir i staff anarbenigol weithredu fel “person rhesymol.” Disgwylir i athrawon ac arbenigwyr fodloni safon uwch “gweithiwr proffesiynol rhesymol.”
• Dyletswydd na ellir ei dirprwyo Hyd yn oed os yw goruchwyliaeth neu weithgareddau'n cael eu darparu gan ddarparwr trydydd parti, mae'r ysgol yn parhau i fod yn gyfrifol am sicrhau bod gofal rhesymol yn cael ei gymryd.

Cyfrifoldebau Arweinwyr Ymweliadau

Er mwyn cyflawni eich dyletswydd gofal, dylech sicrhau bod trefniadau allweddol ar waith:

Asesiad Risg

Nodwch beryglon posibl sy'n gysylltiedig â gweithgareddau, lleoliadau a theithio. Rhowch fesurau rheoli priodol ar waith ac ystyriwch anghenion yr holl gyfranogwyr, gan gynnwys y rhai ag anghenion meddygol, ymddygiadol neu ychwanegol.

Goruchwyliaeth

Cynnal cymhareb addas o staff i gyfranogwyr a pharhau i fod yn wyliadwrus drwy gydol yr ymweliad. Darparu cyfarwyddiadau clir, gosod ffiniau a monitro ymddygiad.

Cymhwysedd

Sicrhau bod staff a chynorthwywyr yn deall eu rolau a bod ganddynt y sgiliau a'r hyder sydd eu hangen i oruchwylio'r grŵp ac ymateb i heriau.

Diogelu

Cadarnhewch fod pob oedolyn sy'n gweithio gyda disgyblion wedi cael eu gwirio'n briodol ac yn deall gweithdrefnau diogelu.

Cynllunio Argyfwng

Byddwch yn barod am sefyllfaoedd annisgwyl. Gwnewch yn siŵr bod staff yn deall gweithdrefnau cymorth cyntaf ac argyfwng ac yn gwybod gyda phwy i gysylltu â nhw. Cariwch wybodaeth hanfodol fel manylion meddygol a chysylltiadau brys.

Cyfathrebu

Cadwch staff, cyfranogwyr a rhieni’n wybodus am bwrpas, trefniadau a disgwyliadau’r ymweliad. Darparwch arweiniad ar ymddygiad, dillad ac offer lle bo angen.

Adolygiad

Ar ôl yr ymweliad, adolygwch yr hyn a weithiodd yn dda a nodwch unrhyw broblemau neu ddigwyddiadau. Mae dysgu o brofiad yn helpu i wella ymweliadau yn y dyfodol.

Gweithio gyda Darparwyr Allanol

Gall darparwyr allanol ddarparu gweithgareddau yn ystod ymweliad. Fodd bynnag, rhaid i'r ysgol sicrhau o hyd:

• Mae'r darparwr yn gymwys ac yn addas
• Mae rolau a chyfrifoldebau wedi'u cytuno'n glir
• Cynhelir goruchwyliaeth briodol
• Caiff safonau diogelwch eu monitro yn ystod yr ymweliad

Hyd yn oed pan fydd gweithgareddau'n cael eu harwain gan eraill, yr ysgol/lleoliad sy'n cadw'r cyfrifoldeb cyffredinol am ddiogelwch a lles y cyfranogwyr.

Cynorthwywyr rhieni

Mae cyfrifoldeb rhieni sy'n cynorthwyo yn ymarferol ac yn gyfyngedig: rhaid iddynt weithredu'n ddiogel ac yn gyfrifol o fewn eu rôl, dilyn cyfarwyddiadau staff yr ysgol, a helpu i oruchwylio. Mae athrawon yn parhau i fod yn gyfrifol yn gyfreithiol ac yn broffesiynol am ddiogelwch a lles cyffredinol y grŵp.

Er y gall rhieni sy'n mynd gyda'u plant helpu i hybu cymhareb plant, gall fod problem os bydd digwyddiad neu argyfwng, er enghraifft, pan allent ganolbwyntio eu sylw'n naturiol ar eu plentyn eu hunain yn hytrach na'r grŵp cyfan. Gellir lleihau'r risg hon drwy wirio, briffio, monitro a'u rhoi mewn grŵp arall neu roi rôl 'gyd-fynd' iddynt yn hytrach na rôl arweinyddiaeth.

[diwedd y blwch allan]